Verbintenissenrecht

kwalificatie agentuurovereenkomst, beeindigingsvergoeding en klantvergoeding

Rechtbank Noord-Holland, 16 juli 2026

Zaakgegevens

Op 16 juli 2026 heeft de Rechtbank Noord-Holland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over verbintenissenrecht.

Instantie
Rechtbank Noord-Holland
Zittingsplaats
Zaanstad
Datum uitspraak
16 juli 2026
Datum publicatie
13 augustus 2026
Zaaknummer
K/4101/11758723
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBNHO:2026:10539
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

kwalificatie agentuurovereenkomst, beeindigingsvergoeding en klantvergoeding

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-HOLLAND

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Zaanstad

Zaaknummer: 12313042 / CV EXPL 26-2500/MdV

Vonnis van 16 juli 2026

in de zaak van

de vennootschap onder Frans recht AHOHA FOOD EUROPE,

te Nantes, Frankrijk,

eisende partij,

hierna te noemen: Ahoha,

gemachtigde: mr. S.A. Amrani en mr. R. de Neeling

tegen

de besloten vennootschap EXTER B.V.,

te Zaanstad,

gedaagde partij,

hierna te noemen: Exter,

gemachtigde: mr. L.F.A. van Zielst en mr. A.J. de Vries

De zaak in het kort

In deze procedure draait het om de vraag of partijen een agentuurovereenkomst hebben gesloten. De kantonrechter oordeelt dat dit het geval is, maar wijst de vorderingen van de eisende partij, bestaande uit een beëindigingsvergoeding en een klantvergoeding, desondanks grotendeels af. De eisende partij heeft haar vorderingen namelijk onvoldoende onderbouwd.

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van Ahoha van 12 juni 2025

- de conclusie van antwoord van Exter

- het tussenvonnis van 17 september 2025

- de mondelinge behandeling van 23 juni 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt

- de pleitaantekeningen van Ahoha en Exter.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten

2.1.

Exter is een onderneming die gespecialiseerd is in de productie en ontwikkeling van hoogwaardige smaakoplossingen, zoals smaakversterkers en aroma’s.

2.2.

Ahoha is een onderneming die zich bezighoudt met de handel en distributie van voedingsmiddelen.

2.3.

Ahoha en Exter werken vanaf 2010 samen. Deze werkzaamheden waren in eerste instantie gericht op het doen van marktonderzoek in Zuid-Europa, Turkije en het Midden-Oosten.

2.4.

Op 15 oktober 2015 is de samenwerking tussen partijen vastgelegd in een overeenkomst, met de naam ‘Consultancy Agreement’. Op basis van deze overeenkomst diende Ahoha in Zuid-Europa en Afrika de volgende werkzaamheden te verrichten:

‘Sales and marketing activities, such as exploring the market, acquisition of customers and to realize sales.’

Voor Zuid-Europa ontving Ahoha hiervoor een vaste vergoeding vermeerderd met een prestatiebonus indien de vooraf vastgestelde targets werden gehaald. Voor Afrika ontving Ahoha eveneens een vaste vergoeding met daarnaast een variabele vergoeding die was gebaseerd op de omzet van Exter binnen die regio.

2.5.

In 2017 hebben partijen een nieuwe overeenkomst gesloten. In deze overeenkomst is het volgende opgenomen.

‘Similarly, this Agreement shall not create nor may this Agreement be constructed to create a de iure or de facto relationschip of commercial agent and principal between the Individual and/or the Consultant on the one hand and the Company on the other hand.’

Daarbij hebben partijen afgesproken dat Ahoha zich voortaan zou gaan richten op Afrika, het Midden-Oosten en Turkije. Ook werden de financiële afspraken gewijzigd in die zin dat de vaste vergoeding werd verhoogd naar € 86.000,00 per jaar. Daarnaast werd overeengekomen dat de omzet gerelateerde variabele vergoeding slechts verschuldigd was indien deze boven de drempel van € 36.000,00 uit kwam met een maximum van € 120.000,00 per jaar. Verder is in de bijlage het volgende opgenomen.

‘Termination clause:

Cancellation with three months’ notice and obligation to continue commission payments on deliveries for 6 months.’

2.6.

In mei 2018 is de vaste vergoeding verhoogd naar € 87.720,00.

2.7.

Naar aanleiding van een gesprek tussen partijen stuurt Exter Ahoha op 17 oktober 2023 een brief waarin staat dat zij, zoals gezamenlijk besproken, de overeenkomst beëindigd per 1 februari 2024. Ook geeft Exter aan dat zij vanaf die datum nog zes maanden commissie aan Ahoha zal betalen.

3 Het geschil

3.1.

Ahoha vordert – samengevat - dat de kantonrechter:

Primair:

- Exter veroordeelt tot betaling van een postcontractuele provisie van € 49.000,00, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente vanaf 14 augustus 2024,

Subsidiair:

- Exter veroordeelt tot het geven van inzage in haar volledige administratie van februari 2024 tot en met oktober 2024 voor overeenkomsten gesloten met klanten in het Midden-Oosten en Turkije,

- voor recht verklaart dat de drempel die gold voor de variabele provisie niet van toepassing is op de postcontractuele provisie,

Primair en subsidiair:

- Exter veroordeelt tot betaling van een klantvergoeding van € 140.773,00, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 1 februari 2024,

- Exter veroordeelt tot betaling van € 3.750,00 aan buitengerechtelijke incassokosten en tot betaling van de proces- en nakosten.

3.2.

Ahoha legt aan de vordering ten grondslag dat de tussen partijen gesloten overeenkomst aangemerkt moet worden als een agentuurovereenkomst. Op basis van de wet heeft Ahoha, nu de overeenkomst is geëindigd, recht op een beëindigingsvergoeding (postcontractuele provisie). Bij de berekening van deze postcontractuele provisie mag volgens Ahoha geen rekening worden gehouden met de drempel voor de variabele beloning die partijen in de overeenkomst zijn overeengekomen. Omdat Exter tot op heden geen volledig inzicht heeft gegeven in haar omzetgegevens, kan Ahoha de hoogte van de postcontractuele provisie niet exact bepalen. Zij schat echter dat zij nog recht heeft op € 49.000,00. Voor zover Exter dit bedrag betwist, vordert Ahoha subsidiair inzage in de administratie van Exter zodat aan de hand daarvan de postcontractuele provisie kan worden bepaald. Naast de postcontractuele provisie heeft Ahoha op grond van de wet ook recht op een klantenvergoeding, aangezien zij vanaf 2012 nieuwe klanten bij Exter heeft aangebracht en Exter na de beëindiging van de agentuurovereenkomst zal blijven profiteren van deze door Ahoha geworven klanten. Volgens Ahoha bedraagt deze klantvergoeding € 140.773,00. Aangezien Exter de door haar verschuldigde bedragen tot op heden niet heeft betaald, is zij tevens wettelijke rente en een vergoeding voor de gemaakte buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd.

3.3.

Exter voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen. Exter betwist namelijk dat er sprake is van agentuur, aangezien er niet is voldaan aan de wettelijke vereisten die daarvoor gelden. Zo heeft er geen bemiddeling tegen beloning plaatsgevonden en was Ahoha ondergeschikt aan Exter. Daar komt bij dat partijen nooit de bedoeling hebben gehad een agentuurovereenkomst te sluiten en hebben zij er juist bewust voor gekozen daarvan af te wijken. Exter vindt dat Ahoha onvoldoende heeft gesteld en onderbouwd dat er wel sprake is van agentuur. Ondanks dat Exter betwist dat er sprake is van agentuur, erkent zij wel dat zij Ahoha nog een beëindigingsvergoeding moet betalen. Bij de berekening van deze vergoeding moet volgens Exter echter wel rekening gehouden worden met de drempel die partijen zijn overeengekomen, zodat Ahoha recht heeft op een vergoeding van maximaal € 8.789,00 exclusief btw in plaats van het door haar gevorderde bedrag. Wanneer de drempel niet gelden zou Ahoha hooguit recht hebben op € 29.789,00 exclusief btw. Voor het geval er wordt geoordeeld dat er wel sprake is van agentuur, betwist Exter dat Ahoha recht heeft op de door haar gevorderde klantvergoeding. Ahoha heeft namelijk onvoldoende onderbouwd dat zij bestaande klanten aanzienlijk heeft uitgebreid dan wel nieuwe klanten heeft aangebracht. Verder zou Ahoha afstand hebben gedaan van een aanspraak op klantvergoeding en is een eventuele vergoeding al verdisconteerd in de contractuele beëindigingsvergoeding. Voor het geval geoordeeld wordt dat Ahoha wel aanspraak kan maken op een klantvergoeding, betwist Exter de hoogte daarvan nu Ahoha op dit punt niet heeft voldaan aan de op haar rustende stelplicht en bewijslast.

3.4.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling

De kantonrechter te Zaanstad is bevoegd

4.1.

Voordat de kantonrechter toekomt aan een inhoudelijke behandeling van de zaak, stelt hij het volgende vast. De dagvaarding is aangebracht bij de kantonrechter van de rechtbank Noord-Holland locatie Alkmaar. Exter is echter statutair gevestigd in Zaanstad. Op basis van het zaakverdelingsreglement betekent dit dat de kantonrechter te Zaanstad exclusief bevoegd is om te oordelen over het geschil tussen partijen. De locatie Zaanstad is op dit moment wegens een verbouwing gesloten, waardoor de zaak, ook als hij bij de kantonrechter te Zaanstad was aangebracht, feitelijk in Alkmaar behandeld was. De zaak is daarom intern doorverwezen en bij de kantonrechter te Zaanstad ingeschreven onder het nummer: 12313042 / CV EXPL 26-2500. Dit vonnis wordt dan ook uitgesproken door de kantonrechter Zaanstad.

Er is sprake van agentuur.

4.2.

Partijen twisten allereerst over de vraag of de tussen hen gesloten overeenkomst als een agentuurovereenkomst moet worden aangemerkt. Volgens Ahoha is dat wel het geval, terwijl Exter dit betwist.

4.3.

Een agentuurovereenkomst is een overeenkomst waarbij de ene partij (de principaal) aan de andere partij (de handelsagent) opdraagt, en deze zich verbindt, voor een bepaalde of onbepaalde tijd en tegen beloning bemiddeling te verlenen bij de totstandkoming van overeenkomsten, en deze eventueel op naam en voor rekening van de principaal te sluiten zonder aan deze ondergeschikt te zijn. Voor een agentuurovereenkomst is kenmerkend dat de handelsagent in beginsel alleen beloond wordt (door middel van ontvangen provisie) indien en voor zover er door diens bemoeiingen overeenkomsten tussen de principaal en derden tot stand komen. De wet kent geen definitie van het begrip provisie. Volgens de toelichting wordt, overeenkomstig het bepaalde in art. 6 lid 2 Richtlijn 86/653/EEG van de Raad van 18 december 1986 inzake de coördinatie van de wetgevingen van de Lid-Staten inzake zelfstandige handelsagenten, PbEG L 382/17 (hierna: de “Agentuurrichtlijn”), uitgegaan van een ruim begrip 'provisie' en omvat dit alle elementen van de beloning die variëren naar gelang van het aantal zaken of diensten of de waarde daarvan, betrokken bij de aangebrachte overeenkomst. Verder geldt dat of sprake is van een agentuurovereenkomst, niet afhangt van hoe partijen dit beoordelen, maar uitsluitend van de vraag of is voldaan aan de voorwaarden die de wet stelt, waarbij mede van belang is hetgeen partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen stond en de wijze waarop zij de overeenkomst feitelijk hebben uitgevoerd.

4.4.

Exter heeft allereerst aangevoerd dat Ahoha onvoldoende heeft gesteld en onderbouwd dat er sprake is van agentuur. De kantonrechter volgt Exter hierin in zoverre dat Ahoha zeer summier is geweest in de feitelijke beschrijving van haar werkzaamheden, in het bijzonder doordat zij niet heeft toegelicht welke rol zij heeft gespeeld bij welke klant. Gelet echter op het navolgende is de kantonrechter, op grond van wat er tussen partijen vast staat, van oordeel dat er sprake is geweest van agentuur. Dit wordt als volgt toegelicht.

4.5.

Vast staat dat, in ieder geval Exter, nooit de bedoeling heeft gehad een agentuurovereenkomst met Ahoha te sluiten. De overeenkomst die partijen in 2017 hebben gesloten heeft als naam ‘consultancy agreement’ en in de overeenkomst is immers expliciet opgenomen dat er geen sprake is van agentuur. Dat neemt echter niet weg dat de werkzaamheden van Ahoha, in ieder geval gedeeltelijk, bestonden uit het werven van nieuwe klanten voor Exter.

4.6.

Het enkele feit dat Ahoha mede tot taak had nieuwe klanten te werven, maakt echter nog niet dat de tussen partijen gesloten overeenkomst aangemerkt moet worden als een agentuurovereenkomst. Daarvoor moet namelijk ook sprake zijn van bemiddeling tegen beloning door een niet-ondergeschikte. Exter betwist dat hier sprake van was, omdat Ahoha voor haar werkzaamheden een vaste vergoeding ontving, vermeerderd met een variabele beloning op basis van de omzet die in de regio’s waar Ahoha werkte werd gemaakt. Dit los van de vraag of deze omzet was gerealiseerd door inspanningen van Ahoha. Naar het oordeel van de kantonrechter is commissie per geworven klant echter geen vereiste voor het aannemen van agentuur. Wel is vereist dat er een correlatie bestaat tussen de bemoeiingen van de handelsagent en diens beloning. In dit geval was de variabele beloning die Ahoha ontving indirect mede afhankelijk van haar inspanningen. Hoe meer klanten Ahoha aan Exter wist te binden, hoe meer omzet er immers door Exter behaald zou worde en hoe hoger de variabele beloning was die Ahoha ontving. Dat de omzet ook kon toenemen door de inspanningen van anderen, maakt daarbij niet uit. Dat er sprake is van een correlatie tussen de bemoeiingen van Ahoha en de beloning die zij daarvoor ontving, maakt dat er sprake was van bemiddeling tegen beloning. Dat partijen dit een ‘sales incentive’ noemden in plaats van commissie of provisie maakt dat niet anders.

4.7.

Exter heeft ook nog aangevoerd dat Ahoha een ondergeschikte positie ten opzichte van haar had en dat er daarom geen sprake is van agentuur. Uit de overeenkomst volgt echter dat Ahoha niet ondergeschikt is aan Exter. Dat Exter Ahoha wel voorzag van instructies en haar directeur bij vergaderingen aanwezig was, maakt niet dat Ahoha als ondergeschikte van Exter moet worden aangemerkt. Instructies en werkafspraken kunnen immers nodig zijn om ervoor te zorgen dat de handelsagent de belangen van de principaal goed behartigt en weet op welke klanten hij zich dient te richten.

4.8.

Uit de hiervoor geschetste feiten en omstandigheden volgt dat de tussen partijen gesloten overeenkomst als een agentuurovereenkomst moet worden aangemerkt.

De hoogte van de post-contractuele provisie

4.9.

Partijen zijn het erover eens dat, nu de overeenkomst is geëindigd, Ahoha nog recht heeft op een post-contractuele provisie. Partijen zijn het er echter niet over eens hoe hoog deze provisie zou moeten zijn en of bij het berekenen van de provisie rekening gehouden moet worden met de ‘drempel’ zoals die in de overeenkomst is opgenomen.

4.10.

In de tussen partijen gesloten overeenkomst staat dat na het eindigen van de overeenkomst de commissiebetalingen gedurende zes maanden worden gecontinueerd (zie. r.o. 2.5). Dat de betalingen worden gecontinueerd insinueert dat de betalingen worden voortgezet conform de afspraken die tijdens de overeenkomst golden en dus met inachtneming van de contractuele drempel. Ter onderbouwing van haar stelling dat de overeengekomen drempel niet zou gelden bij de berekening van de post-contractuele provisie heeft Ahoha verwezen naar een uitspraak van het Hof ’s-Hertogenbosch. In die uitspraak oordeelt het hof voorshands dat een contractuele afspraak inhoudende dat een bepaald omzetvereiste voor bestaande klanten moet worden behaald alvorens een recht op provisie ná einde overeenkomst bestaat, niet verenigbaar is met de (dwingendrechtelijke) bepalingen en ratio van de Agentuurrichtlijn. De kantonrechter oordeelt echter dat vergelijking met de uitspraak van het hof niet opgaat, omdat in die zaak de agent zowel regionale exclusiviteit genoot, als geen vaste vergoeding (naast de provisie) ontving, zodat de casus zich op beide punten niet laat vergelijken.

4.11.

Op basis van het voorgaande komt de kantonrechter tot de conclusie dat de contractueel overeengekomen drempel voor de berekening van de variabele beloning ook geldt bij de berekening van de post-contractuele provisie. Volgens Exter zou Ahoha daardoor slechts recht hebben op € 8.789,00 exclusief btw aan provisies. Ahoha heeft de juistheid van deze berekening niet voldoende gemotiveerd betwist. De kantonrechter gaat daarom uit van de juistheid van die berekening. Onder deze omstandigheden behoeft het verzoek tot inzage geen bespreking en kan de vordering van Ahoha tot een bedrag van € 8.789,00 exclusief btw worden toegewezen.

De door Ahoha gevorderde klantvergoeding wordt afgewezen

4.12.

Op grond van de wet heeft de handelsagent bij het einde van de agentuurovereenkomst recht op een vergoeding, klantenvergoeding, voor zover:

a. hij de principaal nieuwe klanten heeft aangebracht of de overeenkomsten met de bestaande klanten aanmerkelijk heeft uitgebreid en de overeenkomsten met deze klanten de principaal nog aanzienlijke voordelen opleveren, en

b. de betaling van deze vergoeding billijk is, gelet op alle omstandigheden, in het bijzonder op de verloren provisie uit de overeenkomsten met deze klanten

Het bedrag van de vergoeding is niet hoger dan dat van de beloning van één jaar, berekend naar het gemiddelde van de laatste vijf jaren of, indien de overeenkomst korter heeft geduurd, naar het gemiddelde van de gehele duur daarvan.

4.13.

Het is aan Ahoha om te stellen en bij betwisting te bewijzen dat zij nieuwe klanten heeft aangebracht of de overeenkomsten met de bestaande klanten aanmerkelijk heeft uitgebreid en de overeenkomsten met deze klanten Exter nog aanzienlijke voordelen opleveren. Daarnaast dient zij te stellen dat de betaling van de vergoeding billijk is.

4.14.

In de dagvaarding heeft Ahoha gesteld dat zij aanspraak maakt op de klantenvergoeding en dat zij deze vergoeding berekent op € 140.773,00, zijnde de gemiddelde provisie die zij de afgelopen vijf jaar heeft ontvangen. Ahoha is bij de berekening van de door haar gevorderde klantvergoeding uitgegaan van de vaste en variabele vergoeding die zij in 2023 heeft ontvangen gecorrigeerd met een migratiepercentage. Volgens Ahoha kan Exter nog voor minstens drie jaar voordeel behalen als gevolg van de door Ahoha aangebrachte klanten en zal er slechts een beperkt aantal klanten overstappen naar een andere leverancier. Ahoha heeft deze stellingen echter op geen enkele wijze onderbouwd. Zij heeft onvoldoende toegelicht welke klanten zij heeft binnengehaald en welke voordelen Exter daar nog van heeft. Naar het oordeel van de kantonrechter heeft Ahoha daarom niet voldaan aan haar stelplicht en moet de vordering

worden afgewezen.

Conclusie

4.15.

De conclusie is dat Exter wordt veroordeeld tot betaling van € 8.789,00 exclusief btw. Omdat Exter dit bedrag tot op heden niet aan Ahoha heeft voldaan, is zij rente verschuldigd over dit bedrag. Nu de betaling voortvloeit uit de tussen partijen gesloten overeenkomst die kwalificeert als een handelsovereenkomst, zal de kantonrechter de wettelijke handelsrente toewijzen vanaf de dag van dagvaarden.

4.16.

Ahoha heeft tot slot aanspraak gemaakt op vergoeding van de door haar gemaakte buitengerechtelijke incassokosten. Aangezien vast staat dat buitengerechtelijke incassokosten zijn verricht, zal de kantonrechter de kosten toewijzen volgens het wettelijke tarief dat hoort bij de hoofdsom waartoe Exter zal worden veroordeeld, te weten een bedrag van € 814.45. De gevorderde rente over de buitengerechtelijke kosten is toewijsbaar, met dien verstande dat slechts de wettelijke rente in plaats van de gevorderde wettelijke handelsrente wordt toegewezen. Dit omdat het schadevergoeding betreft.

4.17.

Omdat beide partijen gedeeltelijk ongelijk krijgen, zullen de proceskosten tussen hen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

4.18.

Dit vonnis wordt uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dat betekent dat het vonnis meteen mag worden uitgevoerd, ook als één van de partijen aan een hogere rechter vraagt om de zaak opnieuw te beoordelen.

5 De beslissing

De kantonrechter

5.1.

veroordeelt Exter om aan Ahoha te betalen een bedrag van € 8.789,00 exclusief btw, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente als bedoeld in artikel 6:119a BW over het toegewezen bedrag, vanaf 12 juni 2025 tot de dag van volledige betaling,

5.2.

veroordeelt Exter om aan Ahoha te betalen een bedrag van € 814,45 aan buitengerechtelijke kosten, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW, vanaf 12 juni 2025, tot de dag van volledige betaling,

5.3.

compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

5.4.

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,

5.5.

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. J.S. Reid en in het openbaar uitgesproken op 16 juli 2026.

Artikel 7:428 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) MvT, Kamerstukken II 1988-1989, 20 842, nr. 3, p. 5. Art. 6 lid 2 Agentuurrichtlijn luidt: 'Alle elementen van de beloning die variëren naar gelang van het aantal zaken of de waarde daarvan, worden geacht een provisie te zijn in de zin van deze richtlijn.' Zie ECLI:NL:GHAMS:2015:3847 ECLI:NL:GHSHE:2025:1706 artikel 7:442 lid 1 BW artikel 7:442 lid 2 BW