Personen- en familierecht

Afgifte reisdocument voor vluchtelingen en/of vreemdelingen. De kinderrechter gaat achtereenvolgens in op de…

Rechtbank Noord-Nederland, 5 november 2026

Zaakgegevens

Op 5 november 2026 heeft de Rechtbank Noord-Nederland uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.

Instantie
Rechtbank Noord-Nederland
Zittingsplaats
Groningen
Datum uitspraak
5 november 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
C/18/257646
Procedure
Beschikking
ECLI
ECLI:NL:RBNNE:2026:4740
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Afgifte reisdocument voor vluchtelingen en/of vreemdelingen. De kinderrechter gaat achtereenvolgens in op de vraag of voor de afgifte van een reisdocument de toestemming van beide ouders nodig is en of afgifte van een reisdocument hier te lande mogelijk is aan twee kinderen met een andere dan de Nederlandse nationaliteit. Tot slot gaat de kinderrechter in op het belang van ieder kind in Nederland om zich te kunnen identificeren.

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Familie- en Jeugdrecht

Locatie Groningen

Zaaknummer: C/18/257646 / FA RK 26-3873

Beschikking van 5 november 2026 over de vervangende toestemming voor de aanvraag van een reisdocument

ten behoeve van

[minderjarige 1] ,

die is geboren op [geboortedatum] 2013 in [geboorteplaats] (Afghanistan),

en die hierna ' [minderjarige 1] ' wordt genoemd,

[minderjarige 2] ,

die is geboren op [geboortedatum] 2014 in [geboorteplaats] (Afghanistan),

en die hierna ' [minderjarige 2] ' wordt genoemd,

op het verzoek van

[naam vader] ,

die woont in [plaatsnaam] ,

en die hierna 'de vader' wordt genoemd.

De kinderrechter wijst als belanghebbende aan:

[naam moeder] ,

die geen bekende woon- of verblijfplaats heeft in Nederland,

en die hierna 'de moeder' wordt genoemd.

1 Het procesverloop

1.1.

Deze procedure is ingeleid met een verzoekschrift van de vader, dat de rechtbank heeft ontvangen op 27 mei 2026.

1.2.

Op 28 oktober 2026 heeft de kinderrechter met [minderjarige 1] en [minderjarige 2] gesproken.

1.3.

Op 4 november 2026 heeft de kinderrechter het verzoek mondeling behandeld. Hij heeft toen gesproken met de vader, [vertegenwoordiger Raad] en [vertegenwoordiger Raad] , die de Raad voor de Kinderbescherming (hierna 'de Raad') vertegenwoordigen en [vertegenwoordiger Vluchtelingenwerk] en [vertegenwoordiger Vluchtelingenwerk] , namens Vluchtelingenwerk. De moeder is, hoewel zij behoorlijk is opgeroepen, niet verschenen.

1.4.

Ten slotte is bepaald dat vandaag deze beschikking wordt gegeven.

2 De feiten

2.1.

Bij de beoordeling van het verzoek kan worden uitgegaan van de volgende feiten.

2.2.

De vader woont met [minderjarige 1] en [minderjarige 2] in Nederland. De woon- en verblijfplaats van de moeder is onbekend.

2.3.

[minderjarige 1] en [minderjarige 2] hebben de Afghaanse nationaliteit.

2.4.

[minderjarige 1] en [minderjarige 2] beschikken niet (meer) over een geldig reisdocument.

3 Het verzoek

3.1.

De vader stelt dat hij van de moeder is gescheiden en dat er sinds 2016 geen contact meer met haar is geweest. De moeder geeft sindsdien dan ook geen uitvoering meer aan haar gezag. Zonder toestemming van de moeder lukt het niet om een reisdocument voor de kinderen aan te vragen. Het bezit van een reisdocument is voor de kinderen vanuit praktisch oogpunt noodzakelijk en ook van sociaal belang in verband met buitenlandse schoolreizen.

4 Het advies van de Raad

4.1.

De Raad heeft de kinderrechter geadviseerd om het verzoek hoe dan ook toe te wijzen, zodat de kinderen een paspoort of identiteitskaart kunnen krijgen. Die hebben zij nodig in de Nederlandse samenleving, omdat zij zich moeten kunnen legitimeren.

5 De beoordeling

Waar gaat het om in deze zaak?

5.1.

Het gaat in deze zaak om de vraag of de kinderrechter vervangende toestemming kan en moet geven voor de afgifte van een reisdocument aan twee minderjarige kinderen, die beide uitsluitend de Afghaanse nationaliteit hebben.

5.2.

De kinderrechter zal hier achtereenvolgens ingaan op de vraag of voor de afgifte van een reisdocument de toestemming voor hun beide ouders nodig is en of afgifte van een reisdocument hier ten lande mogelijk is aan twee kinderen met een andere dan de Nederlandse nationaliteit. Tot slot zal de kinderrechter ingaan op het belang van ieder kind in Nederland om zich te kunnen identificeren.

Zijn er twee ouders die gezag uitoefenen?

5.3.

De vader wil graag dat zijn kinderen beschikken over een geldig reisdocument. De gemeente van zijn woonplaats gaat er vanuit dat hij echter niet alleen het gezag uitoefent, maar samen met zijn Afghaanse ex-vrouw.

5.4.

De kinderrechter deelt het standpunt van de gemeente niet. De vader is met de moeder van de kinderen gehuwd in Afghanistan en daar ook gescheiden. Uit de daar geldende uitspraak waarmee de echtscheiding is geformaliseerd, blijkt niet dat een gezagsvoorziening is getroffen. De toepasselijkheid van het Afghaanse recht brengt met zich dat de vader, voordat hij hier met de kinderen in Nederland kwam, uitsluitend het gezag over hen uitoefende. Strikt genomen behoeft de vader derhalve geen toestemming van de moeder van de kinderen.

5.5.

Om te borgen dat daadwerkelijk nu een reisdocument wordt afgegeven, zal de kinderrechter nu echter toch vervangende toestemming geven.

Waarvoor geeft de kinderrechter toestemming?

5.6.

De kinderrechter zal op grond van artikel 34 van de Paspoortwet vervangende toestemming verlenen voor de aanvraag van een reisdocument als bedoeld in artikel 2 van de Paspoortwet, zodat gelet op de Afghaanse nationaliteit van beide kinderen afgifte mogelijk wordt van een reisdocument voor vluchtelingen en/of een reisdocument voor vreemdelingen.

Waarom geeft de kinderrechter toestemming?

5.7.

In Nederland geldt een algemene identificatieplicht vanaf veertien jaar. Dit betekent dat iedereen van veertien jaar en ouder verplicht is om op verzoek van de politie of een toezichthouder een geldig identiteitsbewijs te tonen. Kinderen jonger dan veertien jaar hoeven zich in het dagelijks leven dus niet te kunnen identificeren bij politie of toezichthouders. Zij moeten dat echter wel als zij bijvoorbeeld zorg nodig hebben of gebruik maken van het openbaar vervoer.

5.8.

In de zorgsector geldt de identificatieplicht namelijk al vanaf de geboorte. Iedereen, dus ook baby's en jonge kinderen, moet zich kunnen legitimeren bij een zorgverlener, zoals

een huisarts, apotheek of ziekenhuis. Dit betekent dat ouders voor hun kind een geldig identiteitsbewijs moeten kunnen tonen als het kind medische zorg nodig heeft.

5.9.

In het openbaar vervoer geldt een identificatieplicht vanaf twaalf jaar, maar alleen in specifieke situaties, zoals bij het reizen zonder geldig vervoersbewijs of als de controle van het vervoersbewijs wordt belemmerd. Voor andere overtredingen in het OV geldt de identificatieplicht vanaf veertien jaar.

5.10.

Voor reizen naar het buitenland moet ieder kind, ongeacht de leeftijd, een eigen paspoort of identiteitskaart hebben. Kinderen kunnen niet meer worden bijgeschreven op het paspoort van hun ouders.

5.11.

Uit het voorgaande volgt dat de identificatieplicht afhankelijk is van de leeftijd en de situatie, maar dat iedereen, ongeacht zijn of haar leeftijd, zich moet kunnen identificeren om normaal aan het maatschappelijk verkeer te kunnen deelnemen.

6 De beslissing

De kinderrechter:

6.1.

verleent vervangende toestemming voor het aanvragen van een reisdocument als bedoeld in artikel 2 van de Paspoortwet voor [minderjarige 1] en [minderjarige 2] ;

6.2.

verklaart deze beschikking tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

6.3.

wijst af wat meer of anders is verzocht.

Deze beschikking is gegeven door mr. B.R. Tromp, (kinder)rechter, bijgestaan door mr. R.C. Bernard, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 5 november 2026.

Als u het niet eens met de beslissingen die de rechter heeft genomen, kunt u in hoger beroep. Maar let op! Hoger beroep kunt u niet zelf instellen. U moet daarvoor naar een advocaat. Een advocaat kan voor u hoger beroep instellen bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Belangrijk is dat u snel naar een advocaat gaat. Hoger beroep moet bijna altijd binnen drie maanden na de dag van de uitspraak worden ingesteld.