Betreft bopa voor een dakopbouw. Beroep ongegrond. Aanvraag is niet enkel vergund vanwege precedenten, hij is…

Zittingsplaats 's-Hertogenbosch

Bestuursrecht

zaaknummer: SHE 26/1090

en

Als derde-partij neemt aan de zaak deel: [derde belanghebbende] uit [woonplaats] (vergunninghouder)

(gemachtigde: mr. R. van der Donk)

1. Deze uitspraak gaat over de aan vergunninghouder verleende omgevingsvergunning voor het afwijken van het geldende bestemmingsplan en voor de technische bouwactiviteit. De omgevingsvergunning is verleend voor het bouwen van een dakopbouw op het adres [adres 3] en het ten behoeve daarvan afwijken van het bestemmingsplan [naam 1].

Eisers zijn het niet eens met het verlenen van deze omgevingsvergunning en met het besluit op bezwaar van 26 februari 2026 (bestreden besluit) waarin het college het standpunt heeft gehandhaafd dat de omgevingsvergunning verleend kon worden.

Zij voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank het bestreden besluit.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het bestreden besluit en de verleende omgevingsvergunning in stand kunnen blijven. Dat betekent dat eisers geen gelijk krijgen en het beroep ongegrond is. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

2. Vergunninghouder heeft op 11 maart 2025 een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een dakopbouw op het perceel [adres 3] ingediend. De aanvraag betreft zowel de buitenplanse omgevingsplanactiviteit als de technische bouwactiviteit.

Op 3 juni 2025 heeft vergunninghouder zijn aanvraag aangepast.

Met het besluit van 1 september 2025 heeft het college de gevraagde omgevingsvergunning, conform de aangepaste aanvraag, verleend.

Met het besluit van 26 februari 2026 op het bezwaar van eisers heeft het college het bezwaar van eisers ongegrond verklaard.

Eisers hebben beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 15 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: Eisers bijgestaan door mr. S.K. Reijke als waarnemend gemachtigde, de gemachtigde van het college, vergunninghouder bijgestaan door waarnemend gemachtigde mr. M.C.J. Houben, en [naam 2], echtgenote van vergunninghouder.

3. De rechtbank gaat bij de beoordeling van het beroep uit van de volgende relevante feiten en omstandigheden.

Vergunninghouder heeft op 5 juli 2024 in het kader van vooroverleg een informatief bouwplan bij het college ingediend over het plaatsen van een dakopbouw op zijn bestaande platte dak op het perceel [adres 3] (de locatie), gelegen in de wijk [wijk]. Hierdoor wordt de totale bouwhoogte van het hoofdgebouw, inclusief de dakopbouw, in afwijking van het geldende bestemmingsplan 8,25 meter.

Bij brief van 30 september 2024 heeft het college laten weten dat het de dakopbouw ruimtelijk verantwoord acht indien het plan wordt aangepast conform de voorschriften vermeld in zijn brief.

Vergunninghouder heeft op 11 maart 2025 een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een dakopbouw op het perceel [adres 3] ingediend, waardoor de totale bouwhoogte van het hoofdgebouw, inclusief de dakopbouw, 8,475 meter zou worden.

Op 19 mei 2025 heeft de stedenbouwkundige een negatief advies afgegeven voor een totale bouwhoogte inclusief dakopbouw van 8,475 meter. Met verwijzing naar de hiervoor vermelde brief van 30 september 2024 heeft de stedenbouwkundige aangegeven dat hij bij een totale bouwhoogte van 8,25 meter wel akkoord is.

Vergunninghouder heeft daarop met een aanpassing van de aanvraag het bouwplan aangepast naar een totale bouwhoogte van 8,25 meter. In het bouwplan sluit de dakopbouw ook niet direct aan op de onderliggende verdieping, de voorgevel van de dakopbouw wordt 2 meter teruggeplaatst. Daarop heeft de Adviescommissie Omgevingskwaliteit op 18 juni 2025 via een zogenoemd ‘stempeladvies’ positief geadviseerd over het bouwplan.

Met het besluit van 1 september 2025 heeft het college de gevraagde omgevingsvergunning, conform het aangepaste bouwplan, verleend. Hierdoor is het voor vergunninghouder mogelijk een dakopbouw te realiseren waarmee de totale bouwhoogte van zijn hoofdgebouw 8,25 meter wordt, daar waar voorheen een maximale bouwhoogte van 6 meter was toegestaan.

Bij voormeld besluit heeft het college de namens vergunninghouder uitgevoerde bezonningsstudie gevoegd.

De Adviescommissie Omgevingskwaliteit heeft in de bezwaarfase desgevraagd een nadere toelichting gegeven betreffende het voldoen aan de redelijke eisen van welstand.

In het bestreden besluit heeft het college, conform het advies van de bezwaarcommissie, het bezwaar van eisers ongegrond verklaard en de verleende omgevingsvergunning in stand gelaten.

In beroep hebben eisers een stedenbouwkundige beoordeling van Buro SRO overgelegd.

Het door het college ingediende verweerschrift bevat een nadere reactie van de stedenbouwkundige op het rapport van Buro SRO.

Afbakening geschil

4. Met het bestreden besluit heeft het college ook beslist dat de omgevingsvergunning voor wat betreft de technische bouwactiviteit voldoet aan alle wettelijke eisen. Eisers hebben daartegen geen beroepsgronden aangevoerd. De rechtbank beoordeelt dat daarom niet.

Evenmin betwisten eisers dat de aanvraag om een omgevingsvergunning voor zover deze betrekking heeft op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) voldoet aan de wettelijke eisen van artikel 8.0b en 8.0e van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De rechtbank beoordeelt dat daarom evenmin.

Op de locatie was vóór 1 januari 2024 het bestemmingsplan '[naam 1]’ (het bestemmingsplan) van kracht. Dat bestemmingsplan maakt daarom nu deel uit van het tijdelijk deel van Omgevingsplan [naam 3]. Op grond van dit bestemmingsplan rust op de locatie de bestemming “Wonen”.

Op de verbeelding is een maximale bouwhoogte van 6 meter aangegeven voor het hoofdgebouw.

De (overige) wettelijke regels en beleidsregels die van belang zijn voor deze zaak, staan in de bijlage bij deze uitspraak.

Het college heeft in reactie op deze beroepsgrond benadrukt dat bij iedere aanvraag om een omgevingsvergunning afzonderlijk wordt beoordeeld of sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (etfal) en de belangen van omwonenden niet onevenredig worden geschaad. Dat als voorwaarde is gesteld dat de vormgeving, materialisering en uitwerking van deze voorziene dakopbouw afgestemd moet worden op de al gerealiseerde dakopbouwen, betekent dus niet dat de omgevingsvergunning voor deze dakopbouw enkel is verleend omdat er al meer dakopbouwen in de wijk [wijk] zijn vergund en gerealiseerd.

De rechtbank stelt vast dat onderhavige aanvraag niet enkel en zonder meer is vergund omdat in de wijk al twee eerdere opbouwen zijn vergund, maar dat deze ook op zijn eigen merites is beoordeeld. Het college heeft allereerst bekeken of het inwilligen van deze aanvraag ruimtelijk verantwoord is. Ook is de Adviescommisse omgevingskwaliteit om advies gevraagd. Daarnaast is met een bezonningsstudie onderzocht of de opbouw geen belemmering vormde voor een goed woon- en leefklimaat van onder meer eisers, waarbij is beoordeeld of een onevenredige schaduwwerking optreedt. Gelet hierop slaagt eisers beroepsgrond niet.

In het bestreden besluit wijst het college erop dat volgens vaste rechtspraak aan een geldend bestemmingsplan geen blijvende rechten kunnen worden ontleend. Het college mocht zijns inziens de uitgebrachte deskundigenadviezen van onder meer de Adviescommissie Omgevingskwaliteit volgen, waaruit volgt dat met het vergunde bouwplan de opbouw en ritmiek in de wijk [wijk] niet wordt aangetast. De Adviescommissie Omgevingskwaliteit heeft van belang geacht dat de derde laag zich ondergeschikt en passend voegt in de bestaande situatie. Het verspringen van de gevel van de hier vergunde dakopbouw voldoet daar aan, en sluit aan bij de in de wijk verspringende bouwvolumes. De onderschikking wordt verder bereikt doordat de dakopbouw terug ligt, van een ander materiaal is en kleinere gevelopeningen heeft dan de al bestaande bouwlagen. Daarnaast is het advies van de stedenbouwkundige gevolgd waarin hij aangeeft dat met een bouwhoogte van maximaal 8,25 meter, mede gezien eerdere vergunde dakkapellen van die hoogte, een evenwichtig bebouwingsbeeld tot stand kan worden gebracht en dat daarmee goed wordt aangehecht op het bestaande straat- en bebouwingsbeeld.

De gemeentelijk stedenbouwkundige heeft in het verweerschrift een aanvullende reactie gegeven op het in beroep overgelegde rapport van Buro SRO. Hij is van mening dat de afstand tussen de woningen van 13,87 meter geen extreem klein straatprofiel is en dat met de vergunde dakopbouw het kenmerkende platte dak en de kenmerkende afwisseling in de rooilijnen, in de wijk intact blijft. Het college ziet daarom geen aanleiding om haar in het bestreden besluit neergelegde standpunt dat met de vergunde dakopbouw sprake is van een etfal, naar aanleiding van het in beroep overgelegde rapport van Buro SRO, te herzien.

Vergunninghouder stelt zich op het standpunt dat stedenbouwkundig goedkeuring kon worden verleend door de gemeente nu de dakopbouw 2 meter terugspringt en door een stedenbouwkundige is beoordeeld dat de hoofdopzet van de wijk is gewaarborgd.

De rechtbank stelt allereerst vast dat de gevraagde omgevingsvergunning in strijd is met het bestemmingsplan en hiervoor geen binnenplanse afwijkingsbevoegdheid bestaat. Op grond van artikel 32, onder a, van het bestemmingsplan zou de vermeerdering ten opzichte van de bouwhoogte die op de verbeelding is aangegeven immers ten hoogste 10% mogen bedragen, dus in dit geval 6,60 meter, terwijl de omgevingsvergunning ziet op een totale bouwhoogte van 8,25 meter. Dat betekent dat het college alleen via een zogenoemde bopa kan afwijken van het bestemmingsplan.

Uit de artikelen 5.1 eerste lid, onder a, en 5.21, tweede lid, onder b, van de Omgevingswet en artikel 8.0a, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving volgt dat een omgevingsvergunning voor een bopa alleen wordt verleend met het oog op een etfal. Het college komt bij de beslissing om al dan niet toepassing te geven aan de hem toegekende bevoegdheid om in afwijking van het omgevingsplan een omgevingsvergunning te verlenen, beleidsruimte toe en moet de betrokken belangen afwegen. De bestuursrechter oordeelt daarom niet zelf of verlening van de omgevingsvergunning in overeenstemming is met een etfal. De bestuursrechter beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan, binnen het kader van een etfal aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het besluit onevenredig zijn in verhouding tot de met de verlening van de omgevingsvergunning te dienen doelen.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft het college de etfal-belangenafweging ten aanzien van het stedenbouwkundige aspect met de hiervoor onder rechtsoverwegingen 7.1 en 7.2 weergegeven motivering, goed gemotiveerd en kon het college gelet daarop tot de conclusie komen dat de vergunde afwijking van het omgevingsplan ten aanzien van het stedenbouwkundige aspect voldoet aan een etfal. Het gegeven dat Buro SRO een andere stedenbouwkundige mening is toegedaan maakt niet dat het college de objectieve adviezen van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit – welk laatste advies met de nadere toelichting van 7 januari 2026 inzichtelijk is gemaakt – en de adviezen van de stedenbouwkundige niet mocht volgen, en evenmin dat het besluit onzorgvuldig of in strijd met de motiveringsplicht tot stand is gekomen.

Het betoog van eisers dat enkel om stedenbouwkundig redenen de verleende omgevingsvergunning niet in stand kan blijven, slaagt dus niet.

Het college stelt zich in het bestreden besluit op het standpunt dat het woongenot van eisers niet onevenredig wordt aangetast. Omwonenden hebben in een stedelijke omgeving enige inbreuk op aspecten als privacy en woongenot te dulden en ook in de bestaande situatie is, vanuit de ramen op de eerste verdieping van vergunninghouder, al zicht op het perceel van eisers. De vergunde dakopbouw leidt niet tot een onaanvaardbare aantasting van de privacy of het woongenot van eisers, omdat de dakopbouw aan de voorzijde twee meter terugvalt en er geen buitenruimte of dakterras mag worden gerealiseerd. Ten aanzien van de gestelde schaduwwerking houdt het college vast aan de conclusie van de eerder uitgevoerde bezonningsstudie. Eisers hebben niet onderbouwd dat die bezonningsstudie niet klopt.

Vergunninghouder stelt zich op het standpunt dat gelet op de aangepaste maatvoering van 8,475 naar 8,25 meter, de terugligging van de dakopbouw en het feit dat een dakterras niet is toegestaan, het college kon concluderen dat sprake is van een etfal.

De rechtbank overweegt – met verwijzing naar het hiervoor onder rechtsoverweging 7.5 weergegeven kader – dat ook de vermindering van privacy en zonlicht bij eisers als overburen, door het college bij de door hen te verrichte belangenafweging of al dan niet is voldaan aan een etfal, moet worden betrokken. Zoals hiervoor overwogen, oordeelt de rechtbank niet zelf of verlening van de omgevingsvergunning in overeenstemming is met een etfal. Het college heeft naar het oordeel van de rechtbank blijkens haar hiervoor onder rechtsoverweging 8.1 weergegeven ingenomen standpunt, de diverse belangen kenbaar gewogen.

Onder de gegeven omstandigheden heeft het college naar het oordeel van de rechtbank kunnen concluderen dat de vergunde omgevingsvergunning niet tot gevolg heeft dat niet wordt voldaan aan een etfal en dat de gevolgen van de dakopbouw voor eisers voor hun woon- en leefklimaat niet onevenredig zijn in verhouding tot het met de verlening van de omgevingsvergunning te dienen doel. Met name acht de rechtbank het niet onevenredig voor eisers om, in deze stedelijke omgeving, desgewenst iets voor hun badkamerraam of ander raam te hangen om de door hen gewenste privacy te behouden of te creëren. Daarbij merkt de rechtbank op dat er ook voorzieningen voor ramen zijn die er voor zorgen dat je wel privacy hebt, maar ook nog daglicht doorlaten. Het college mocht verder bij zijn belangenafweging uitgaan van de conclusies van de eerder uitgevoerde bezonningsstudie dat de schaduwwerking op de woning van eisers minimaal en acceptabel is. Eisers hebben die bezonningsstudie, ook in beroep, niet onderbouwd weersproken.

De beroepsgrond slaagt niet.

10. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het besluit en de aan vergunninghouder verleende omgevingsvergunning in stand blijven, en hij van de verleende omgevingsvergunning gebruik kan maken.

Omdat het beroep ongegrond is krijgen eisers het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. R. Grimbergen, rechter, in aanwezigheid van mr. S.H. Snoeij, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 2 november 2026.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Omgevingswet (Ow)

artikel 5.1 van de Ow (omgevingsvergunningplichtige activiteiten wet)

(…)

tenzij het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen geval.

(…)

voor zover het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen geval.

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

artikel 8.0a van het Bkl (beoordelingsregels omgevingsplanactiviteit algemeen)

Bestemmingsplan ‘[naam 1]’ (bestemmingsplan)

artikel 20 van het bestemmingsplan (Wonen)

(…)