Invordering dwangsom op grond van de Omgevingswet. Last onder dwangsom is reeds onherroepelijk. Beroep ongegrond.

Bestuursrecht

zaaknummer: ROT 25/3553

[eiseres 1] en [eiseres 2], gevestigd te [vestigingsplaats] , eiseressen

(gemachtigde: mr. N.A. Rijsterborgh),

en

1. Met het besluit van 5 september 2024 (het primaire besluit) heeft Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR), namens het college, de op 11 april 2024 verbeurde dwangsom ter hoogte van € 2.500,- ingevorderd.

1.1.

Met het bestreden besluit van 18 maart 2025 op het bezwaar van eiseressen is het college bij het primaire besluit gebleven.

1.2.

Eiseressen hebben beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

1.3.

Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift en een aanvullend verweerschrift.

1.4.

De rechtbank heeft het beroep op 5 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseressen, [persoon A] en [persoon B] , de gemachtigden van verweerder en [persoon C] en [persoon D] .

Totstandkoming van het bestreden besluit

2. Het college heeft op 4 mei 2021 een omgevingsvergunning verleend voor het bouwen van een showroom met werkplaats aan het adres [straatnaam] in [locatie] .

2.1.

Met de brief van 14 december 2023 heeft DCMR, namens het college, aan eiseressen laten weten voornemens te zijn om een last onder dwangsom op te leggen wegens overschrijding van het aanvaardbare niveau van lichtuitstraling bij de vestiging aan het hiervoor genoemde adres en heeft haar gewezen op de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze.

2.2.

Met het besluit van 6 maart 2024 heeft DCMR, namens het college, een last onder dwangsom opgelegd om naleving af te dwingen van artikel 2.11, eerste lid, sub a en sub b, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Aan dat besluit is ten grondslag gelegd dat op 2 maart, 29 juni en 9 november 2023 tijdens controles lichtmetingen zijn verricht en is geconstateerd dat eiseressen de normstelling van de Richtlijn Lichthinder van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (de Richtlijn) heeft overschreden waaruit volgt dat zij onvoldoende maatregelen heeft genomen om lichthinder tegen te gaan.
Eiseressen hebben tegen dit besluit geen bezwaar gemaakt en daarmee is de last onder dwangsom onherroepelijk geworden.

2.3.

Met de brief van 17 juni 2024 heeft DCMR, namens het college aan eiseressen laten weten dat toezichthouders op 11 april 2024 een controle hebben uitgevoerd waarbij is geconstateerd dat de grenswaarde voor lichtuitstraling van de geelverlichte led-strip op de gevel wordt overschreden en dat eiseressen voor deze overtreding een dwangsom van € 2.500,- hebben verbeurd. Het college heeft eiseressen in de gelegenheid gesteld een zienswijze kenbaar te maken. Van deze mogelijkheid hebben zij gebruik gemaakt.
Met het primaire besluit heeft DCMR, namens het college, bepaald dat er geen reden is om af te zien van invordering van de dwangsom die op 11 april 2024 is verbeurd en dat de verbeurde dwangsom van € 2.500,- wordt ingevorderd.
Naar aanleiding van het bezwaarschrift tegen het primaire besluit heeft de commissie bezwaarschriften geconcludeerd dat sprake is van een uitzonderlijk geval, waardoor eiseressen in de procedure tegen het invorderingsbesluit ook met succes gronden naar voren kan brengen die zij eerder tegen de (onherroepelijk geworden) last onder dwangsom hadden moeten inbrengen, omdat het college tijdens de zitting heeft verklaard dat het meten van de lichtintensiteit bij de bron heeft plaatsgevonden en dat het niet mogelijk was om dit bij gebouwen van omwonenden te meten. Volgens de commissie bezwaarschriften is het evident dat het college voorafgaand aan het opleggen van de last onder dwangsom niet heeft kunnen vaststellen dat sprake is geweest van lichthinder. De commissie bezwaarschriften heeft geadviseerd om de bewaren gegrond te verklaren, het primaire besluit en het besluit van 6 maart 2024 te herroepen en de reeds betaalde dwangsommen, indien van toepassing, te restitueren.
Het college heeft dit advies niet overgenomen en de bezwaren ongegrond verklaard en het primaire besluit en het besluit van 6 maart 2024 in stand gelaten.

3.1.

In artikel 2.11, eerste lid, van het Bal is bepaald dat degene die een milieubelastende activiteit [..] verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen, bedoeld in artikel 2.2, verplicht is:

a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen;

b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en

c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.

4. Niet in geschil is dat de last onder dwangsom van 6 maart 2024 onherroepelijk is. Op grond van vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) kan een belanghebbende in de procedure tegen de invorderingsbeschikking of de kostenverhaalsbeschikking in beginsel niet met succes gronden naar voren kan brengen die hij tegen de last onder dwangsom of last onder bestuursdwang naar voren heeft gebracht of had kunnen brengen.

Dit kan slechts in uitzonderlijke gevallen. Een uitzonderlijk geval kan bijvoorbeeld worden aangenomen als evident is dat er geen overtreding is gepleegd en/of betrokkene geen overtreder is.

4.1.

5. Anders dan eiseressen betogen, is overschrijding van de grenswaarde voor lichtuitstraling van de geelverlichte led-strip op de gevel voldoende voor het verbeuren van de dwangsom wegens lichthinder. De Richtlijn, die het college gebruikt ter invulling van de normstelling van de regels uit het Bal, vereist niet dat wordt voldaan aan alle criteria. Bijlage 5 van de Richtlijn bepaalt slechts dat de volgende criteria van belang zijn, waarbij de eerste twee prioriteit hebben:

- de verlichtingssterkte op de gevel van omwonenden (lux);

- de luminantie van het reclameobject (candela per vierkante meter);

- de dynamiek van de reclame-uiting (frequentie in Hz).

Hierbij wordt ook het voorbeeld gegeven dat wanneer een reclame-uiting wel voldoet aan de grenswaarde voor de luminantie, maar niet aan die van de verlichtingssterkte dat de beoordeling dan negatief is en de reclame-uiting volgens deze richtlijn hinder veroorzaakt. Dat er gevallen zijn waarin meerdere van de criteria aan de orde waren, zoals in de uitspraak van de Afdeling waarnaar eiseressen verwijzen, betekent niet dat dit een vereiste is. De door eiseressen genoemde uitspraak van rechtbank Gelderland is voor de rechtbank niet vindbaar in het openbare noch in het eigen register met uitspraken en onderbouwt hun standpunt daarom evenmin. De beroepsgrond slaagt niet.

6. Bij de lichtmeting op 11 april 2024 is volgens het lichtmeetrapport een luminantie van maximaal 1.389 cd/m2 gemeten. Daarmee is de last onder dwangsom overtreden en is de dwangsom verbeurd.

6.1.

7.1.

Voor zover eiseressen stellen dat de last onder dwangsom onduidelijk is, is dit een grond die zij tegen de last onder dwangsom naar voren hadden kunnen brengen. Dat eiseressen een deskundige hebben ingeschakeld en zij er na aanpassing van de verlichting vanuit gingen dat werd voldaan aan de last onder dwangsom, is een omstandigheid die voor hun rekening en risico komt.

7.2.

Verder verklaarde de heer [persoon B] namens eiseressen ter zitting dat bij de eerste meting alleen de ledstrip voldeed, maar de rest van de verlichting niet, dat de verlichting vervolgens is aangepast en dat bij een latere meting de led-strip een overschrijding gaf. Verder verklaarde hij dat de commissie bezwaarschriften eiseressen in het gelijk stelde, maar dat daar vervolgens toch van werd afgeweken en dat hij dit een bijzondere gang van zaken vindt. Hoewel de rechtbank dit gevoel kan begrijpen, heeft het college de afwijking van de commissie in het bestreden besluit gemotiveerd. Die motivering is deugdelijk, zo volgt uit wat hiervoor is overwogen in deze uitspraak.
Het college heeft in het voorgaande daarom geen bijzondere omstandigheden hoeven zien om van invordering af te zien en heeft terecht besloten om tot invordering over te gaan.

9. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseressen geen gelijk krijgen. Eiseressen krijgen daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J. Klomp, rechter, in aanwezigheid van J.G. Mierop, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 30 oktober 2026.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: