Socialezekerheidsrecht
Verzoek om schadevergoeding. Het CAK heeft de Belastingdienst niet tijdig geïnformeerd dat verzoeker…
Rechtbank Oost-Brabant, 29 oktober 2026
ECLI:NL:RBOBR:2026:7602 · Rechtbank Oost-Brabant · 29 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-oost-brabant/bestuursrecht/socialezekerheidsrecht/eerste-aanleg-meervoudig/ecli-nl-rbobr-2026-7602
Zaakgegevens
Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Oost-Brabant in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over socialezekerheidsrecht.
- Instantie
- Rechtbank Oost-BrabantRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- 's-Hertogenbosch
- Datum uitspraak
- 29 oktober 2026
- Datum publicatie
- 28 oktober 2026
- Zaaknummer
- 26/180
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Socialezekerheidsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - meervoudigMeervoudige kamerDe zaak is behandeld door drie rechters samen, meestal omdat zij ingewikkeld of zwaar is.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBOBR:2026:7602
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Verzoek om schadevergoeding. Het CAK heeft de Belastingdienst niet tijdig geïnformeerd dat verzoeker verdragsgerechtigde is en daardoor heeft de Belastingdienst een te hoog bedrag aan toeslagen uitgekeerd. Het CAK heeft aan verzoeker schadevergoeding toegekend voor de rente- en aanmaningskosten over een terugvordering van te veel uitgekeerde zorgtoeslag door de Belastingdienst. Verzoeker stelt meer schade te hebben geleden door het handelen van het CAK. Vier verzoeken. Drie verzoeken komen op grond van de Awb niet in aanmerking voor behandeling door de bestuursrechter. In één verzoek is de bestuursrechter wel bevoegd, maar is er geen sprake is van een onrechtmatig besluit, zodat dit verzoek wordt afgewezen.
Uitspraak
RECHTBANK OOST-BRABANT
Zittingsplaats 's-Hertogenbosch
Bestuursrecht
zaaknummer: SHE 26/180
uitspraak van de meervoudige kamer van 29 oktober 2026 in de zaak tussen
[verzoeker], uit [woonplaats], verzoeker
(gemachtigde: mr. K.A. Faber),
en
CAK,
(gemachtigde: mr. J.M. Nijmen).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over een verzoek om schadevergoeding wegens nalatigheid van het CAK. Het CAK heeft de Belastingdienst niet tijdig geïnformeerd dat verzoeker verdragsgerechtigde is en daardoor heeft de Belastingdienst een te hoog bedrag aan toeslagen uitgekeerd. Het CAK heeft aan verzoeker schadevergoeding toegekend voor de rente- en aanmaningskosten over een terugvordering van te veel uitgekeerde zorgtoeslag door de Belastingdienst. Verzoeker is het niet eens met de door het CAK toegekende gedeeltelijke schadevergoeding en wenst een hoger bedrag te ontvangen (het initiële verzoek). In een aanvullend beroepschrift van 28 juni 2026 en ter zitting heeft verzoeker zijn verzoek aangevuld met drie nieuwe verzoeken. Hij stelt meer schade te hebben geleden door het handelen van het CAK.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat zij ten aanzien van het initiële verzoek, het eerste en het derde aanvullende verzoek niet bevoegd is kennis te nemen van de verzoeken. Dit komt omdat bij wet is bepaald welke schadeverzoeken aan de bestuursrechter kunnen worden voorgelegd en welke schadeverzoeken aan de burgerlijke rechter moeten worden voorgelegd. De verzoeken van verzoeker, zowel zijn initiële als het eerste en derde aangevulde verzoek, komen op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) niet in aanmerking voor behandeling door de bestuursrechter. Verzoeker krijgt dus geen inhoudelijke beoordeling van deze verzoeken. Voor het tweede aanvullende verzoek geldt dat de bestuursrechter wel bevoegd is, maar dat geen sprake is van een onrechtmatig besluit, zodat dit verzoek wordt afgewezen.
Procesverloop
2. Op 25 november 2025 heeft verzoeker het CAK aansprakelijk gesteld voor schade die hij heeft geleden als gevolg van de terugvordering van te veel ontvangen zorgtoeslag van de Belastingdienst.
In de brief van 12 januari 2026 heeft het CAK gereageerd op het verzoek van verzoeker en hem een schadevergoeding ter hoogte van € 183,00 toegekend.
Verzoeker heeft hiertegen op 17 maart 2026 beroep ingesteld. Het CAK heeft gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank merkt het door verzoeker ingestelde beroep aan als een verzoek om schadevergoeding op grond van artikel 8:88 van de Awb. Ter zitting heeft verzoeker desgevraagd ook verklaard dat het niet om een beroep gaat maar om een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het verzoek op 9 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoeker, de gemachtigde van verzoeker en de gemachtigde van het CAK.
Beoordeling door de rechtbank
Het verzoek van verzoeker aan het CAK
3. Verzoeker woonde in de jaren 2014 tot en met 2018 in Spanje. Bij besluit van 30 maart 2017 heeft het CAK aan verzoeker medegedeeld dat hij vanaf 15 mei 2014 verdragsgerechtigd was op grond van de Europese regelgeving inzake sociale zekerheidsstelsels. Dat betekent dat hij recht op medische zorg had in zijn woonland (Spanje). De kosten van deze zorg rekende het woonland af met Nederland. Verzoeker was wettelijk verplicht zich via het CAK te verzekeren voor ziektekosten. Voor de zorgverzekering via het CAK betaalde verzoeker een (verplichte) verzekeringsbijdrage (de buitenlandbijdrage). Op deze bijdrage werd een woonlandfactor toegepast. Daarbij wordt de verzekeringsbijdrage vermenigvuldigd met een factor die de medische kosten in het woonland vergelijkt met Nederland.
Verzoeker ontving zorgtoeslag van de Belastingdienst/Toeslagen (Belastingdienst). Tot 2018 was de Belastingdienst niet ermee bekend dat verzoeker verdragsgerechtigd was. Als gevolg daarvan heeft de Belastingdienst bij het bepalen van de hoogte van de zorgtoeslag geen rekening gehouden met de woonlandfactor waardoor verzoeker meer zorgtoeslag ontving dan waarop hij recht had. In 2018 heeft de Belastingdienst een bericht van het CAK ontvangen dat verzoeker verdragsgerechtigd was. De Belastingdienst heeft op dat moment alsnog de woonlandfactor toegepast en een deel van de zorgtoeslag over de jaren 2016 tot en met 2018 bij verzoeker teruggevorderd.
Op 25 november 2025 heeft verzoeker het CAK aansprakelijk gesteld voor de schade die hij heeft geleden omdat het CAK niet tijdig en correct aan de Belastingdienst had gemeld dat hij verdragsgerechtigd was. Door het nalaten van het CAK stelt verzoeker de volgende schade te hebben geleden:
- terugvordering zorgtoeslag over de jaren 2016, 2027 en 2018;
- eventuele rente;
- eventuele boetes of incassokosten; en
- administratieve kosten en tijdsverlies.
Verzoeker verzoekt het CAK om de aansprakelijkheid te erkennen, binnen 6 weken schriftelijk te reageren conform de Awb en over te gaan tot vergoeding van alle geleden schade.
De reactie van het CAK
4. In de brief van 12 januari 2026 is het CAK overgegaan tot gedeeltelijke vergoeding van verzoekers schade. Het CAK heeft daarbij, voor zover relevant, het volgende aangegeven:
“(…) Wij zijn waarschijnlijk nalatig geweest door de Belastingdienst, afdeling Dienst Toeslagen (hierna: Belastingdienst) niet op tijd te informeren over uw verdragsgerechtigdheid. Hierdoor heeft u in eerste instantie te veel zorgtoeslag ontvangen over de jaren 2016 tot en met 2018 en heeft de Belastingdienst de te veel betaalde zorgtoeslag over deze periode later teruggevorderd. Wij bieden u onze excuses aan voor onze nalatigheid en de terugvorderingen die hierdoor zijn ontstaan. De te veel door u ontvangen zorgtoeslag vergoeden wij niet. Wel vergoeden wij de extra kosten (rente en aanmaningskosten) die de
Belastingdienst bij u in rekening heeft gebracht.
(…)
Een schadevergoeding voor het bedrag aan zorgtoeslag dat u van de Belastingdienst over de jaren 2016, 2017 en 2018 te veel heeft ontvangen kennen wij echter niet toe. U zou dan meer zorgtoeslag ontvangen dan waar u daadwerkelijk, met toepassing van de juiste woonlandfactor, recht op heeft. De door u gemaakte extra kosten (rente en aanmaningskosten) vergoeden wij wel aan u, omdat deze kosten deels zijn ontstaan doordat het CAK de Belastingdienst niet tijdig heeft geïnformeerd over uw verdragsgerechtigdheid. Een overzicht van de kosten die wij vergoeden sturen wij mee in een kostenoverzicht in de bijlage bij deze brief.
Wij maken het bedrag van € 183,00 over (…).”.
Het initiële verzoek om schadevergoedingen de aanvulling daarvan
5. Verzoeker heeft in eerste instantie in zijn verzoek van 17 maart 2026 aan de rechtbank verzocht om te bepalen dat niet alleen de rente- en aanmaningskosten worden vergoed maar ook het bedrag aan terugvordering van de te veel ontvangen zorgtoeslag.
In de brief aan de rechtbank van 28 juni 2026 en ter zitting heeft verzoeker zijn verzoek om schadevergoeding uitgebreid met aanvullende verzoeken. Hij wil, kort samengevat, ook vergoeding van de schade van mogelijk door het UWV te veel betaalde wettelijke premies in de jaren 2013 tot en met 2018, van schade als gevolg van het verkeerd vaststellen van de hoogte van de buitenlandbijdrage door het CAK in de jaren 2013 tot en met 2018 en een vergoeding van incassokosten uit 2015 vanwege niet door het UWV afgedragen buitenlandbijdrage aan het CAK.
De beoordeling door de rechtbank
Vooraf
6. De rechtbank zal de te onderscheiden verzoeken per verzoek weergeven en per verzoek beoordelen of zij bevoegd is om daarvan kennis te nemen en of tot een beoordeling van het verzoek kan worden overgegaan.
Initiële verzoek
7. Verzoeker heeft naar aanleiding van de brief van 12 januari 2026 de rechtbank verzocht een grotere omvang van de schade vast te stellen. Verzoeker wijst erop dat het CAK erkent dat het nalatig is geweest door de Belastingdienst niet tijdig te melden dat hij verdragsgerechtigd is en dat het CAK daarvoor de verantwoordelijkheid neemt. Eveneens staat volgens verzoeker vast dat deze nalatigheid ertoe heeft geleid dat hem over de jaren 2016, 2017 en 2018 te veel zorgtoeslag is uitgekeerd, welke bedragen later zijn teruggevorderd. Verzoeker is het niet ermee eens dat het CAK uitsluitend de bijkomende kosten (rente en aanmaningskosten) ten bedrage van € 183,00 vergoedt en weigert de teruggevorderde zorgtoeslag zelf als schade aan te merken. Volgens verzoeker vormt de terugvordering van zorgtoeslag vermogensschade in de zin van artikel 6:96 van het Burgerlijk Wetboek (BW), die zonder de onrechtmatige gedraging van het CAK niet zou zijn ontstaan. Daarmee is volgens verzoeker voldaan aan alle vereisten voor aansprakelijkheid op grond van artikel 6:162 van het BW, alsmede aan artikel 8:88 van de Awb. Verzoeker verzoekt de rechtbank het CAK te veroordelen tot vergoeding van de volledige door hem geleden schade, vermeerderd met de wettelijke rente.
Op grond van artikel 8:88, eerste lid, van de Awb kan de bestuursrechter een bestuursorgaan veroordelen tot vergoeding van schade als de schade is veroorzaakt door een onrechtmatig besluit (onderdeel a), een andere onrechtmatige handeling ter voorbereiding van een besluit (onderdeel b), of het niet tijdig nemen van een besluit (onderdeel c). De bevoegdheid van de bestuursrechter is daarmee beperkt tot schade die voldoende samenhangt met besluitvorming.
Voor toepassing van onderdeel b volgt uit de memorie van toelichting (MvT) dat deze bepaling uitsluitend kan worden toegepast indien de voorbereidingshandeling samenhangt met een besluit en de onrechtmatigheid van dat besluit is komen vast te staan. Uit vaste rechtspraak volgt dat feitelijk handelen alleen onder artikel 8:88, van de Awb kan vallen indien het kan worden aangemerkt als een voorbereidingshandeling van een besluit. Ontbreekt die samenhang met besluitvorming, dan valt het geschil buiten het bereik van deze bepaling.
In het geval van verzoeker heeft het CAK niet tijdig gemeld aan de Belastingdienst dat hij verdragsgerechtigd is. Dit is (het nalaten van) een feitelijk handeling die heeft geleid tot een te hoog vastgesteld bedrag aan zorgtoeslag door de Belastingdienst. De bestuursrechter is alleen bevoegd als een feitelijke handeling is aan te merken als voorbereidingshandeling van een besluit. Naar het oordeel van de rechtbank moet dat besluit dan wel zijn genomen door hetzelfde bestuursorgaan dat ook de voorbereidingshandeling heeft verricht. De rechtbank volgt verzoeker dus niet in zijn stelling dat de samenhang tussen de feitelijke handeling en een (onrechtmatig) besluit zo ver gaat dat het verschillende bestuursorganen kan betreffen. De rechtbank leidt uit de memorie van toelichting (MvT) af dat dit ook niet zo is bedoeld. In de MvT wordt juist nadrukkelijk gewezen op de gevolgen van het feitelijke handelen door het bestuursorgaan en het verband tussen de daardoor veroorzaakte schade en het besluit dat deze het bestuursorgaan kan worden toegerekend. In de zaak van verzoeker is geen sprake van een besluit dat door het CAK is genomen als gevolg van het niet melden van de verdragsgerechtigdheid van verzoeker aan de Belastingdienst. Het initiële verzoek om (meer) schadevergoeding vanwege onrechtmatig handelen van het CAK valt daarmee niet onder het bereik van artikel 8:88, eerste lid, van de Awb. Dat betekent dat verzoeker zich niet tot de bestuursrechter kan wenden met zijn verzoek om schadevergoeding. De bestuursrechter is onbevoegd om kennis te nemen van dit verzoek.
Eerste aanvullende verzoek
8. Op 28 juni 2026 heeft de gemachtigde van verzoeker zich per brief gesteld. In deze brief heeft verzoeker het verzoek om schadevergoeding uitgebreid. Verzoeker stelt dat, nu niet tijdig bij de Belastingdienst is gemeld dat hij verdragsgerechtigd was, de Belastingdienst niet heeft kunnen controleren of er door het UWV te veel wettelijke premies zijn betaald. Daartoe stelt verzoeker dat er lagere premies zijn verschuldigd als een persoon verdragsgerechtigd is. Ter onderbouwing van dit verzoek heeft verzoeker een printscreen van de website van de Belastingdienst overgelegd waaruit volgens hem volgt dat aan de hand van een algoritme fiscale loongegevens worden opgehaald zodat kan worden gecontroleerd of ten onrechte een inkomensafhankelijke bijdrage ZVW is ingehouden bij verdragsgerechtigden. Ook heeft verzoeker de jaaropgaven van het UWV van 2013 tot en met 2018 bijgevoegd. Hieruit zou blijken dat de (door verzoeker niet nader gespecifieerde) premies die het UWV heeft betaald te hoog zijn. Verzoeker kan niet zelf berekenen hoe hoog deze hadden moeten zijn.
Naar het oordeel van de rechtbank is zij ook niet bevoegd kennis te nemen van dit aanvullende verzoek om schade. Zij verwijst daarbij naar de overwegingen onder 7.1 e.v.. Ook in deze situatie ontbreekt het aan samenhang tussen het feitelijk handelen van het CAK en de besluiten van andere bestuursorganen, zoals het UWV en de Belastingdienst. Dat betekent dat dit aanvullende verzoek eveneens niet onder het bereik van artikel 8:88, eerste lid, van de Awb valt.
Tweede aanvullende verzoek
9. Ter zitting heeft verzoeker het verzoek van 28 juni 2026 nog verder uitgebreid. Volgens verzoeker is de buitenlandbijdrage die hij verschuldigd was in de jaren 2013 tot en met 2018 door het CAK te hoog vastgesteld. Het CAK heeft namelijk in de brief van 12 januari 2026 volgens verzoeker erkend dat het formulier E 121 niet tijdig is toegezonden. Hierdoor kon verzoeker niet (tijdig) doorgeven dat hij een partner heeft wat invloed heeft gehad op de hoogte van de verschuldigde bijdrage. Tot welk bedrag aan schade dit heeft geleid heeft verzoeker niet inzichtelijk gemaakt.
Op grond van artikel 8:88, eerste lid, van de Awb kan de bestuursrechter een bestuursorgaan veroordelen tot vergoeding van schade als de schade is veroorzaakt door een onrechtmatig besluit.
Naar het oordeel van de rechtbank is er geen sprake van onrechtmatige besluiten tot vaststelling van de hoogte van de buitenlandbijdrage, zodat niet is voldaan aan het bepaalde in artikel 8:88 van de Awb. Tegen de (op de jaarafrekening) door het CAK vastgestelde hoogte van de buitenlandbijdrage staat bezwaar en beroep open, maar verzoeker heeft hiervan voor de jaren 2013 tot en met 2018 geen gebruik gemaakt. De vaststelling van de hoogte van de buitenlandbijdrage staat daarmee in rechte vast. Dit betekent dat er geen sprake is van een besluit dat als onrechtmatig is aan te merken. Dit aanvullende verzoek wordt daarom afgewezen.
De rechtbank volgt verzoeker ook niet in zijn betoog dat, zo begrijpt de rechtbank, het CAK in de brief van 12 januari 2026 ten aanzien van dit aspect aansprakelijkheid heeft erkend. Het CAK heeft ten aanzien van het toezenden van het formulier E 121 naar het oordeel van de rechtbank juist geen enkele aansprakelijkheid erkend. In de brief die verzoeker aanhaalt staat bij de passage over het formulier E 121 namelijk: “Er is niet gebleken dat het CAK u niet op de juiste wijze heeft geïnformeerd over uw verdragsrecht en dat u hierdoor schade heeft gelaten.”. Het betoog van verzoeker mist in zoverre feitelijke grondslag.
Derde aanvullende verzoek
10. Verzoeker heeft ter zitting ook gesteld schade te hebben geleden vanwege fouten van het CAK vanwege het niet doorgeven aan de juiste instanties dat hij verdragsgerechtigd is, waardoor in eerdere jaren (voor 2015) het UWV verzoekers buitenlandbijdrage niet heeft afgedragen aan het CAK terwijl hij die wel verschuldigd was. Verzoeker is hierdoor in het jaar 2015 geconfronteerd met incassokosten. Hij heeft hierover al eerder een klacht ingediend bij het CAK. Deze incassokosten wenst verzoeker vergoed te zien, maar de hoogte kan hij niet meer onderbouwen omdat hij de stukken niet meer heeft.
De rechtbank wijst allereerst erop dat verzoeker in zijn verzoek ter zitting het verband tussen de gedraging van het CAK, tot welk onrechtmatig besluit dit heeft geleid en wat de hoogte van de schade is, niet nader heeft geduid dan wel concreet heeft onderbouwd. Zo de rechtbank begrijpt koppelt verzoeker zijn verzoek om schade aan het onjuist doorgeven van gegevens door het CAK waardoor de buitenlandbijdrage niet is geïnd dan wel is afgedragen door het UWV. De rechtbank wijst op dat wat is overwogen onder 7.1 e.v.. Ook hier ontbreekt het aan samenhang tussen het feitelijk handelen van het CAK en een besluit van een ander bestuursorgaan, het UWV. Ook voor dit verzoek geldt dat verzoeker zich niet tot de bestuursrechter kan wenden. De bestuursrechter is onbevoegd om kennis te nemen van dit verzoek om schadevergoeding.
Conclusie en gevolgen
11. Nu het initiële verzoek en de eerste en derde aanvulling daarvan niet vallen binnen het bereik van artikel 8:88, van de Awb, is de rechtbank niet bevoegd om van deze verzoeken om schadevergoeding kennis te nemen. Dit betekent dat de rechtbank deze verzoeken niet inhoudelijk beoordeelt. Voor zover verzoeker meent schade te hebben geleden door enig onrechtmatig handelen van het CAK, kan hij daarvoor uitsluitend een vordering bij de civiele rechter instellen. Voor de tweede aanvulling van het schadeverzoek geldt dat, nu geen sprake is van onrechtmatige besluiten, het verzoek wordt afgewezen.
Verzoeker krijgt wel een vergoeding voor de proceskosten die hij heeft gemaakt. Het CAK moet die vergoeding betalen. Het CAK heeft in de brief van 12 januari 2026 verzoeker namelijk erop gewezen dat hij in beroep kan gaan tegen de beslissing. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het CAK hiermee de indruk gewekt dat verzoeker zich voor beroep kan wenden tot de bestuursrechter, wat verzoeker voor zijn initiële verzoek ook heeft gedaan. De vergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. Verzoeker heeft zelf een beroepschrift naar de rechtbank gezonden. Omdat verzoeker daarbij niet werd bijgestaan door een professioneel gemachtigde komt deze proceshandeling niet voor vergoeding in aanmerking. Verzoeker heeft zich ter zitting wel laten bijstaan door een gemachtigde. Dat levert 1 punt op met een waarde van € 934,- en wegingsfactor 1. Ook moet het CAK het door verzoeker betaalde griffierecht van € 54,- vergoeden.
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart zich onbevoegd om kennis te nemen van het initiële, het eerste en het derde aanvullende verzoek om schadevergoeding;
-
wijst het tweede aanvullende verzoek om schadevergoeding af;
-
veroordeelt het CAK in de proceskosten van verzoeker van € 934,-;
-
bepaalt dat het CAK het griffierecht van € 54,- aan verzoeker moet vergoeden.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.H. van Marle, voorzitter, en mr. S.A.J. de Jong-Nibourg en mr. R.A. de Wit, leden, in aanwezigheid van drs. M.T. Petersen, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 29 oktober 2026.
|
griffier |
voorzitter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.
Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.