Beroep ongegrond. Het college heeft de aanvraag voor bijzondere bijstand voor kosten van (achterstallig)…

Zittingsplaats Zwolle

Bestuursrecht

zaaknummer: ZWO 26/1962

en

het college van burgemeester en wethouders van Zwolle, verweerder (hierna: het college)

(gemachtigde: [gemachtigde]).

Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van [eiser] om bijzondere bijstand op grond van de Participatiewet (PW) voor kosten van tuinonderhoud. [eiser] is het niet eens met die afwijzing. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden komt de rechtbank in deze uitspraak tot het oordeel dat het college terecht heeft geweigerd om aan [eiser] bijzondere bijstand toe te kennen voor de kosten van tuinonderhoud. [eiser] krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

[eiser] is geboren op [geboortedatum] 1962. Hij ontvangt een bijstandsuitkering. [eiser] heeft te maken met objectiveerbare aandoeningen van het bewegingsapparaat. Hij heeft aangepast schoeisel en is beperkt in lopen. Daarnaast heeft [eiser] een objectiveerbare aandoening van het neurologisch stelsel in handen en voeten. Ook heeft hij een allergie voor gassen.

[eiser] heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 6 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [eiser], de gemachtigde van [eiser] en de gemachtigde van het college. M. Alhamwi was als tolk aanwezig.

Standpunten van partijen

Overwegingen van de rechtbank

Toetsingskader

Artikel 35, eerste lid, van de PW bepaalt dat, onverminderd paragraaf 2.2, de alleenstaande of het gezin recht heeft op bijzondere bijstand voor zover de alleenstaande of het gezin niet beschikt over de middelen om te voorzien in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan en deze kosten naar het oordeel van het college niet kunnen worden voldaan uit de bijstandsnorm, de individuele inkomenstoeslag, bedoeld in artikel 36, de studietoeslag, bedoeld in artikel 36b, het vermogen en het inkomen voor zover dit meer bedraagt dan de bijstandsnorm, waarbij artikel 31, tweede lid, en artikel 34, tweede lid, niet van toepassing zijn. Het college bepaalt het begin en de duur van de periode waarover het vermogen en het inkomen in aanmerking wordt genomen.

Bij de toepassing van artikel 35, eerste lid, van de PW dient eerst beoordeeld te worden of de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt gevraagd zich voordoen, vervolgens of die kosten in het individuele geval van de betrokkene noodzakelijk zijn en daarna of die kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Ten slotte dient de vraag te worden beantwoord of de betrokkene voldoende draagkracht heeft om die kosten te voldoen.

Het college heeft het toetsingskader, zoals beschreven onder 4.1. en 4.2., toegepast. Daarom stelt [eiser] ten onrechte dat het college de maatstaf heeft gehanteerd, die van toepassing is bij de vraag of sprake is van zeer dringende redenen, zoals bedoeld in artikel 16 van de PW.

Niet in geschil is dat de kosten voor tuinonderhoud zich bij [eiser] voordoen. Het college stelt echter dat die kosten in het individuele geval van [eiser] niet noodzakelijk zijn en dat ze niet voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Ook is het college van mening dat [eiser] voldoende draagkracht heeft om die kosten te voldoen.

Volgens vaste rechtspraak behoren de kosten van tuinonderhoud tot de algemeen voorkomende noodzakelijke kosten van het bestaan die, behoudens bijzondere omstandigheden, uit het reguliere inkomen dienen te worden voldaan. Kiest men ervoor zijn tuin niet regelmatig te (laten) onderhouden, zodat op den duur sprake is van achterstallig onderhoud met eventuele meerkosten, dan geldt in beginsel hetzelfde, zij het dat in dat geval reservering vooraf of gespreide betaling achteraf is aangewezen.

Uitgangspunt is dat een inkomen op bijstandsniveau voorziet in alle (periodiek en incidenteel) voorkomende algemeen noodzakelijke bestaanskosten, dat wil zeggen: de bestaanskosten die kunnen worden gerekend tot het op minimumniveau algemeen gangbare bestedingspatroon. Alleen in bijzondere omstandigheden is dan aanvullend bijzondere bijstand nodig. Daarom kan op grond van artikel 35, eerste lid, van de PW alleen recht op bijzondere bijstand bestaan voor zover de betrokkene door bijzondere omstandigheden wordt geconfronteerd met kosten waarin de algemene bijstandsnorm niet voorziet of met kosten waarin de norm wel voorziet maar die hij door bijzondere omstandigheden niet uit de norm kan betalen. De omstandigheid dat de betrokkene al dan niet de mogelijkheid heeft gehad te reserveren voor de kosten, is een aspect dat in laatst genoemd kader moet worden beoordeeld.

Voor de situatie van [eiser] betekent wat onder 5.3. en 5.4. is overwogen het volgende. De kosten die [eiser] moet maken voor het (laten) onderhouden van zijn tuin zijn noodzakelijk. Dit geldt ook als [eiser] zelf niet in staat is zijn tuin te onderhouden en dit moet laten doen. Deze kosten van tuinonderhoud behoren tot de algemeen voorkomende noodzakelijke kosten. Daarom is uitgangspunt dat de bijstandsuitkering van [eiser] hierin voorziet. [eiser] stelt dat hij voor de kosten van tuinonderhoud geen bestedingsruimte heeft, omdat hij leeft van een uitkering op bijstandsniveau en niet beschikt over vermogen boven de vrijlatingsgrens. Enkel deze omstandigheden kunnen, nu de bijstandsuitkering in deze kosten voorziet, geen reden zijn om hiervoor bijzondere bijstand toe te kennen.

De vraag is of sprake is van bijzondere omstandigheden, waardoor [eiser] de kosten voor onderhoud van zijn tuin niet uit de bijstandsnorm kan betalen. Niet in geschil is dat [eiser] door zijn medische beperkingen niet in staat is zelf zijn tuin te onderhouden. Hij zal hiervoor zijn sociale netwerk of een organisatie, zoals Klus in de Wijk, moeten inzetten. Dit kan kosten met zich brengen. Dit is echter geen bijzondere omstandigheid die maakt dat [eiser] niet in staat is deze kosten zelf te betalen. Uitgangspunt is namelijk dat de bijstandsnorm hierin voorziet.

De rechtbank is van oordeel dat [eiser] niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij door bijzondere omstandigheden de kosten voor tuinonderhoud niet uit zijn reguliere inkomen kan betalen. De rechtbank licht dit als volgt toe.

Tijdens de zitting heeft [eiser] gezegd dat hij sinds 2010 in zijn huidige woning woont. [eiser] heeft toegelicht dat hij door zijn beperkingen steeds minder goed in staat is geworden om in de tuin te werken. Zijn zoon, die bij [eiser] woonde, hielp hem met de tuin, maar deze zoon woont nu elders. Daardoor is sprake van achterstallig onderhoud. De rechtbank concludeert dat deze situatie geleidelijk is ontstaan en dat [eiser] deze had kunnen voorzien. De rechtbank is daarom van oordeel dat [eiser] voor de hier aan de orde zijnde kosten van tuinonderhoud had kunnen reserveren.

Volgens een e-mail van 7 januari 2026 kan Klus in de Wijk het noodzakelijke tuinonderhoud uitvoeren. [eiser] heeft niet aannemelijk gemaakt dat gespreide betaling van de kosten hiervoor achteraf niet mogelijk is. Zoals hiervoor al is overwogen is uitgangspunt dat [eiser] deze kosten uit zijn bijstandsuitkering kan betalen. Behalve dat [eiser] stelt de kosten niet uit eigen middelen te kunnen opbrengen, heeft hij niet aangevoerd waarom hij niet voldoende draagkracht heeft om de kosten via gespreide betaling achteraf te voldoen. Dat er geen acute reden is om onderhoud te plegen aan de tuin heeft [eiser] onvoldoende bestreden. Daarbij is van belang dat als die situatie zich wel zou voordoen, dat nog niet zonder meer betekent dat daarvoor bijzondere bijstand zou moeten worden gegeven, omdat van [eiser] ook in beginsel mag worden verwacht dat hij het niet zover laat komen.

Dit leidt de rechtbank tot de conclusie dat het college de aanvraag voor bijzondere bijstand voor kosten van (achterstallig) tuinonderhoud terecht heeft afgewezen.

7. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat [eiser] geen bijzondere bijstand krijgt voor de kosten van tuinonderhoud. [eiser] krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.T. de Kwaasteniet, rechter, in aanwezigheid van

mr. A.A.H. Beenen-Oskam, griffier. Uitgesproken in het openbaar op

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.

De werking van deze uitspraak wordt opgeschort totdat de termijn voor het instellen van hoger beroep is verstreken, of indien hoger beroep wordt ingesteld, op dat hoger beroep is beslist.