asiel - Turkije - door geen nader onderzoek te (laten) verrichten naar de situatie in Turkije en in het…

Volgens artikel 10, derde lid, aanhef en onder b, van Richtlijn 2013/32/EU (PB 2013 L 180; de Procedurerichtlijn), zien de lidstaten erop toe dat de beslissingen van de beslissingsautoriteit over verzoeken om internationale bescherming zijn gebaseerd op een deugdelijk onderzoek. Daartoe zorgen de lidstaten ervoor dat er nauwkeurige en actuele informatie wordt verzameld uit verschillende bronnen, zoals het EASO en de UNHCR, en

relevante internationale mensenrechtenorganisaties, over de algemene situatie in de landen van oorsprong van verzoekers en, waar nodig, in de landen van doorreis, en dat het personeel

dat de verzoeken behandelt en daarover beslist, over deze informatie kan beschikken.

Deze bepalingen waren voorheen achtereenvolgens - in gelijke bewoordingen - opgenomen in artikel 4, eerste lid, van Richtlijn 2004/83/EG (PB 2004 L 304) en - zonder vermelding van ‘het EASO’ en ‘relevante internationale mensenrechtenorganisaties’ - in artikel 8, tweede lid, van hoofdstuk II, van Richtlijn 2005/85/EG (PB 2005 L 326).

Over de zogenoemde samenwerkingsplicht die is neergelegd in artikel 4, eerste lid, van Richtlijn 2004/83/EG heeft advocaat-generaal Bot in zijn conclusie van 26 april 2012 voor de zaak M. tegen Ierland (C-277/11, punt 22, ECLI:EU:C:2012:253) overwogen dat deze plicht concreet is uitgewerkt in de hoofdstukken II en III van Richtlijn 2005/85/EG en

heeft het Hof van Justitie in haar arrest van 22 november 2012 in diezelfde zaak

(ECLI:EU:C:2012:744) het volgende overwogen:

“65. Volgens artikel 4, lid 1, van die richtlijn dient normalerwijs de verzoeker alle elementen tot staving van zijn verzoek in te dienen, wat niet wegneemt dat de betrokken lidstaat voor de bepaling van de relevante elementen van dat verzoek met de verzoeker dient samen te werken.

Eisers hebben ter onderbouwing van het risico op een met artikel 3 van het EVRM strijdige behandeling bij terugkeer naar Turkije bij hun zienswijze en in beroep informatie overgelegd waaruit een uitermate negatieve houding van de Turkse autoriteiten en Turkse burgers tegenover aanhangers van de Gülen-beweging naar voren komt.

Volgens deze informatie geschiedt arrestatie van aanhangers van de Gülen-beweging in Turkije vaak op arbitraire gronden en kunnen acties door de Turkse overheid bijvoorbeeld ook betrekking hebben op mensen die alleen maar contacten hebben met een organisatie die door de Turkse overheid als terroristisch is aangemerkt, zonder duidelijke criteria daarvoor. Verder kan deelneming aan het maatschappelijk verkeer voor mensen die in hun omgeving bekend staan als sympathisanten van de Gülen-beweging volgens die informatie bijzonder moeilijk zijn. Verweerder heeft de inhoud van de overgelegde informatie niet betwist. Evenmin heeft verweerder (kenbare) informatie over de situatie in Turkije aan het bestreden besluit ten grondslag gelegd, waaruit een ander beeld naar voren komt. Gelet daarop en gezien voormeld arrest van het Hof van Justitie, had verweerder in deze door eisers overgelegde informatie aanleiding moeten zien nader onderzoek te verrichten. In de rede ligt dat hij daarvoor een verzoek had gedaan aan de minister van Buitenlandse Zaken een ambtsbericht uit te brengen over de situatie in Turkije. Dit geldt temeer nu het laatste ambtsbericht dateert uit 2013. Verder dateert de couppoging uit 2016, zodat aanleiding bestaat te veronderstellen dat het inmiddels mogelijk moet zijn zich een voldoende consistent beeld te vormen van de actuele situatie van “low profile” Gülen-aanhangers. Door geen nader onderzoek te (laten) verrichten alvorens het bestreden besluit te nemen, heeft verweerder onvoldoende invulling gegeven aan de samenwerkingsplicht, zoals opgenomen in artikel 4, eerste lid, van de Kwalificatierichtlijn en onder meer concreet uitgewerkt in artikel 10, derde lid, aanhef en onder b, van de Procedurerichtlijn. Aan het bestreden besluit ligt dan ook een onvoldoende zorgvuldig onderzoek naar de relevante feiten ten grondslag. Daarbij merkt de rechtbank op dat eerst op grond van nauwkeurige en actuele informatie over de algemene situatie in Turkije en in het bijzonder over de situatie van “low profile” aanhangers van de Gülen-beweging in dat land kan worden vastgesteld of eisers deel uitmaken van een groep die systematisch wordt blootgesteld aan een praktijk van onmenselijke behandelingen. Indien dat het geval is, zijn verdere specifieke onderscheidende kenmerken (“special distinguishing features”) waaruit een reëel risico op een behandeling in strijd met artikel 3 van het EVRM valt af te leiden niet vereist (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 22 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:886). Gelet daarop laat de rechtbank thans in het midden of eisers, naar zij stellen, een positie hebben binnen de Gülen-beweging die het niveau van louter sympathisant overstijgt. In hoeverre dit een relevant criterium is zal pas kunnen blijken op grond van nader onderzoek.

Nu sprake is van samenhangende zaken stelt de rechtbank deze in verband met de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand gemaakte kosten met toepassing van artikel 3 van het Besluit proceskosten bestuursrecht vast op € 1.002,- (1 punt voor het indienen van de beroepschriften en 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde per punt van

€ 501,- en wegingsfactor 1).