Bevoegdheidsincident. Internationale bevoegdheid. Koopovereenkomst betreffende drie nog te bouwen…

Team handel en haven

Zaaknummer: C/10/724065 / HA ZA 26-653

Vonnis in incident van 11 november 2026

in de zaak van

[eiser] ,

te [plaats 1] , België,

eisende partij in de hoofdzaak,

verwerende partij in het bevoegdheidsincident,

verwerende partij in het ontvankelijkheidsincident,

hierna te noemen: [eiser] ,

advocaat: mr. M.J. de Vries,

tegen

[gedaagde] ,

te [plaats 2] ,

gedaagde partij in de hoofdzaak,

eisende partij in het bevoegdheidsincident,

eisende partij in het ontvankelijkheidsincident,

hierna te noemen: [gedaagde] ,

advocaat: mr. L.B. van Luijn.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 20 juli 2026, met producties 1 tot en met 17;

- de incidentele conclusie houdende excepties van onbevoegdheid en (voorwaardelijke) niet- ontvankelijkheid, met producties 1 en 2;

- de conclusie van antwoord in het incident.

Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.

[eiser] vordert dat de rechtbank bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

[gedaagde] vordert dat de rechtbank zich onbevoegd verklaart kennis te nemen van de vorderingen van [eiser] , met veroordeling van [eiser] in de proceskosten bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis.

[eiser] voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vordering, met veroordeling van [gedaagde] in de kosten.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

[gedaagde] vordert dat de rechtbank [eiser] niet-ontvankelijk verklaart in zijn vorderingen, met veroordeling van [eiser] in de proceskosten bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis.

[eiser] voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vordering, met veroordeling van [gedaagde] in de kosten.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

Hier is sprake van een internationale zaak, omdat [eiser] buiten Nederland zijn woonplaats heeft. De rechtbank moet daarom ambtshalve onderzoeken of zij internationaal bevoegd is.

Omdat sprake is van een burgerlijke of handelszaak in de zin van artikel 1 lid 1 van Verordening (EU) Nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (herschikking) (Brussel I bis) die aanhangig is gemaakt na 10 januari 2015, het tijdstip van inwerkingtreding van Brussel I bis, is deze verordening materieel en temporeel van toepassing. Brussel I bis is ook formeel van toepassing, omdat de gedaagde in deze zaak, [gedaagde] , woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat.

De internationale bevoegdheid van deze rechtbank dient derhalve vastgesteld te worden aan de hand van Brussel I bis; als deze rechtbank geen internationale bevoegdheid kan ontlenen aan Brussel Ibis-Vo, dan is zij onbevoegd. Zie artikel 5 lid 1 Brussel I bis.

[gedaagde] woont in Nederland. Op grond van de in artikel 4 lid 1 neergelegde hoofdbevoegdheidsregel van Brussel I bis heeft de Nederlandse rechter dan ook in beginsel rechtsmacht. Deze rechtbank zou in dat geval relatief bevoegd zijn op grond van artikel 99 Rv.

In dit incident stelt [eiser] zich op het standpunt dat hij heeft gehandeld als een consument. [gedaagde] betwist dat.

De artikelen 17-19 van Brussel I bis hebben betrekking op consumentenzaken.

Met betrekking tot rechtsvorderingen van een consument tegen zijn contractuele wederpartij houdt artikel 18 lid 1 Brussel I bis de volgende bevoegdheidsregel in:

[gedaagde] baseert zijn onbevoegdheidsverweer op de forumkeuze in artikel 23 lid 2 van de overeenkomst:

a. a) het gaat om koop en verkoop op afbetaling van roerende lichamelijke zaken;

b) het gaat om leningen op afbetaling of andere krediettrans acties ter financiering van de verkoop van zulke zaken, of

c) in alle andere gevallen, de overeenkomst is gesloten met een persoon die commerciële of beroepsactiviteiten ontplooit in de lidstaat waar de consument woonplaats heeft, of dergelijke activiteiten met ongeacht welke middelen richt op die lidstaat, of op meerdere staten met inbegrip van die lidstaat, en de overeenkomst onder die activiteiten valt.

Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJEU) is artikel 17 Brussel I bis van toepassing wanneer er voldaan is aan drie voorwaarden, namelijk (1) dat één van de contractanten een consument is die handelt in een kader dat als niet bedrijfs- of beroepsmatig kan worden beschouwd, (2) dat er daadwerkelijk een overeenkomst is gesloten tussen deze consument en een bedrijfs- of beroepsmatig handelende persoon, en (3) dat deze overeenkomst onder één van de in lid 1, onder a) tot en met c) van dat artikel 17, bedoelde categorieën valt. Bovenstaande voorwaarden (1)-(3) zijn cumulatief, zodat, als er niet voldaan is aan één of meer van deze drie voorwaarden, dat tot gevolg heeft dat de bevoegdheid niet kan worden vastgesteld volgens de regels die gelden voor overeenkomsten die zijn gesloten door consumenten (HvJEU 2 april 2020, C-500/18, ECLI:EU:C:2020:264 (Reliantco) r.o. 45 alsmede de aldaar aangehaalde rechtspraak).

Tussen partijen zijn de voorwaarden (2) en (3) niet in geschil. Vast staat dat [gedaagde] zich op de Nederlandse markt richtte, dat [eiser] een overeenkomst heeft gesloten met [gedaagde] en dat [gedaagde] dit in het kader van beroeps- of bedrijfsactiviteiten deed. De vraag die partijen verdeeld houdt is of [eiser] als consument kan worden aangemerkt in de zin van afdeling 4 Brussel I bis (artt. 17-19).

Volgens vaste rechtspraak van het HvJEU dient het begrip “consument” in de zin van de artikelen 17 en 18 Brussel I bis restrictief te worden uitgelegd, op basis van de positie die de betrokken persoon in een bepaalde overeenkomst inneemt in verband met de aard en het doel van deze overeenkomst, en niet op basis van de subjectieve situatie van die persoon, aangezien één en dezelfde persoon voor sommige transacties als consument en voor andere als ondernemer kan worden beschouwd. Alleen overeenkomsten die een individu los en onafhankelijk van enige bedrijfs of beroepsmatige activiteit of doelstelling sluit, met als enige doel te voldoen aan de eigen particuliere consumptiebehoeften, vallen onder de in Brussel I bis neergelegde bijzondere regeling ter bescherming van de consument als zwakke partij. Deze bijzondere bescherming is niet gerechtvaardigd wanneer een overeenkomst wordt gesloten omwille van een bedrijfs of beroepsmatige activiteit, en dat is niet anders wanneer deze activiteit voor de toekomst is gepland, aangezien het toekomstige karakter van een activiteit niets afdoet aan de bedrijfs of beroepsmatige aard ervan. De bevoegdheidsregels van de artikelen 17 tot en met 19 Brussel I bis zijn dus in beginsel enkel van toepassing indien de overeenkomst tussen de partijen is gesloten voor een niet-bedrijfs of beroepsmatig gebruik van het goed of de dienst in kwestie.

Artikel 17 lid 1 Brussel I bis vereist niet dat de consument zich op een specifieke manier gedraagt in het kader van een overeenkomst die hij heeft gesloten voor een gebruik dat niet bedrijfs of beroepsmatig is. Aan factoren zoals de waarde van de transacties die op grond van overeenkomsten worden verricht en de omvang van de aan de sluiting van deze overeenkomsten verbonden risico’s op financiële verliezen komt derhalve geen relevantie toe.

Tussen partijen is niet in geschil dat [eiser] de bungalows heeft gekocht als privébelegging. Sterker nog, gesteld noch gebleken is dat [eiser] van beleggen zijn beroep maakt.

Voor zijn besluit om over te gaan tot het kopen van de bungalows was het voor [eiser] van belang of de bungalows geschikt zouden kunnen worden gemaakt voor verhuur, zo is de rechtbank gebleken. Kennelijk wilde [eiser] met de verhuur van de bungalows zijn privévermogen (verder) opbouwen.

Het geschil in dit bevoegdheidsincident draait dus om de vraag of [eiser] de bungalows heeft gekocht voor (overwegend) bedrijfs- of beroepsmatig gebruik in de vorm van de verhuur van deze bungalows.

De drie – nog te bouwen – bungalows die [eiser] van [gedaagde] heeft gekocht maken deel uit van het [projectnaam] in de regio [regio] op West- Bali . De locatie van deze bungalows wordt in de overeenkomst aangeduid als respectievelijk [locatieaanduiding 1] huisnummer [huisnummer x] en [huisnummer y] en [locatieaanduiding 2] huisnummer [huisnummer z] . Alles wijst erop dat het hier gaat om drie bij elkaar gelegen identieke bungalows op het terrein van één en hetzelfde bungalowpark. Voor zover [eiser] de koopovereenkomst met [gedaagde] ook is aangegaan voor eigen gebruik, ligt het dan ook voor de hand dat hij slechts één van deze, op grote afstand van België gelegen, bungalows nu en dan zélf (samen met familieleden) zal bewonen. Dit alles is voor de rechtbank voldoende reden om te oordelen dat [eiser] de koopovereenkomst niet is aangegaan als consument in de zin van de artikel 17-19 Brussel I bis.

De forumkeuze in artikel 23 lid 2 van de overeenkomst houdt een forumkeuze in voor een gerecht van een land dat geen lidstaat is van Brussel I bis. Artikel 25 Brussel I bis is dus niet van toepassing op deze forumkeuze. Van toepassing is wél lid 2 van artikel 8 Rv, dat deel uitmaakt van het Nederlandse commune internationale bevoegdheidsrecht:

Deze rechtbank is dus onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen van [eiser] .

[gedaagde] heeft deze incidentele vordering ingesteld onder de voorwaarde dat de rechtbank zich niet onbevoegd verklaart.

Aangezien niet is voldaan aan deze voorwaarde, hoeft op deze incidentele vordering niet verder te worden beslist. De rechtbank ziet onder deze omstandigheden geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling. Zij verstaat dat deze kosten worden gecompenseerd.

De rechtbank

in de hoofdzaak en in het bevoegdheidsincident

verklaart zich onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen van [eiser] ;

veroordeelt [eiser] in de proceskosten van € 3.645,00, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening voor het geval het vonnis wordt betekend;

verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad;

verstaat dat hierop niet hoeft te worden beslist;

compenseert de proceskosten, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.