Uitlevering van Canadese staatsburger aan Australië toelaatbaar geacht. Vertrouwensbeginsel en…

Standpunt verdediging

De raadsman heeft primair verzocht de zaak aan te houden, teneinde nader onderzoek te laten instellen naar de gang van zaken betreffende de uitzetting van de opgeëiste persoon uit Taiwan en de vermeende betrokkenheid hierbij van de Australische autoriteiten, respectievelijk bij die autoriteiten navraag te doen of de opgeëiste persoon na uitlevering de kans loopt veroordeeld te worden tot een levenslange gevangenisstraf indien hij geen schuld bekent aan de strafbare feiten.

De raadsman heeft subsidiair aangevoerd dat de uitlevering ontoelaatbaar dient te worden verklaard wegens zowel een reeds voltooide als een dreigende flagrante schending van artikel 6 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna: EVRM).

De opgeëiste persoon heeft de Canadese nationaliteit. Hij is in strijd met de Taiwanese immigratiewet naar Nederland uitgezet in plaats van naar Canada. De Australische autoriteiten hebben door aldus te handelen mogelijk gemaakt dat de opgeëiste persoon aangehouden kon worden in Nederland, in plaats van in Canada, waar zijn juridische uitleveringspositie, aldus de raadsman, beduidend sterker zou zijn geweest. De betrokkenheid van de Australische autoriteiten bij de uitzetting van Taiwan levert volgens de raadsman daarom een reeds voltooide schending van artikel 6 EVRM op. Het is van belang dat de Nederlandse rechter naar deze kwestie kijkt, omdat het er sterk op lijkt dat de Australische gerechten geen ‘effective remedy’ in de zin van artikel 13 EVRM bieden tegen deze gang van zaken, aldus de raadsman.

Voorts heeft de raadsman betoogd dat het zeer aannemelijk is dat de Australische autoriteiten conform artikel 12, eerste lid onder b van het Verdrag jo artikel 12, tweede lid, van de Uitleveringswet aan de Minister later alsnog toestemming zullen vragen tot uitbreiding van de vervolging tot andere feiten, waarbij een tweede gang naar een rechterlijke instantie niet is voorgeschreven. Daarmee is tevens sprake van een dreigende flagrante schending van artikel 6 EVRM. De positie van de opgeëiste persoon in de komende Australische strafzaak zal (mede) door het handelen van de Australische autoriteiten zijn verzwakt, omdat hij eenvoudiger voor meer feiten kan worden vervolgd dan waarvoor de uitlevering is verzocht.

Meer subsidiair heeft de raadsman verzocht om, onder verwijzing naar strafmaatoverwegingen in het vonnis van een reeds berechte kennelijke medeverdachte, bij toelaatbaarheid van de uitlevering de Minister te adviseren uitdrukkelijke garanties te bedingen dat de opgeëiste persoon geen levenslange gevangenisstraf zal worden opgelegd zonder reëel uitzicht op invrijheidsstelling.

Beoordeling

Volgens bestendige jurisprudentie van de Hoge Raad inzake de bevoegdheidstoedeling in uitleveringszaken is de beoordeling van de vraag of de opgeëiste persoon bij inwilliging van het uitleveringsverzoek zal worden blootgesteld aan een dreigende inbreuk op zijn fundamentele rechten voorbehouden aan de Minister. Als sprake is van een voltooide inbreuk is het oordeel daaromtrent aan de uitleveringsrechter.

Uitgangspunt bij de beoordeling van een uitleveringsverzoek dat is gebaseerd op een uitleveringsverdrag, is dat in beginsel moet worden uitgegaan van het vertrouwen dat de verzoekende Staat bij de vervolging en berechting van de opgeëiste persoon de daarop betrekking hebbende fundamentele rechten welke zijn neergelegd in het EVRM en het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (hierna: IVBPR) zal respecteren. Australië is partij bij het IVBPR en heeft dit verdrag op 13 augustus 1980 geratificeerd. Het verdrag is op 13 november 1980 voor Australië in werking getreden.

Op grond van dit vertrouwensbeginsel moet worden aangenomen dat het rechtssysteem van de verzoekende Staat de opgeëiste persoon in staat stelt om na diens uitlevering een beroep op een mensenrechtenschending voor te leggen aan de rechter van de verzoekende Staat en dat deze daar dan een oordeel over geeft met het oog op de waarborging van de voornoemde fundamentele rechten van de opgeëiste persoon.

De vraag of inbreuk is gemaakt op het fundamentele recht van de opgeëiste persoon op een eerlijk proces als bedoeld in artikel 6, eerste lid, EVRM (en/of artikel 14, eerste lid, IVBPR), zoals aangevoerd door de raadsman, kan bij uitlevering ter strafvervolging gelet op voornoemd vertrouwensbeginsel in de regel eerst worden beantwoord na de uitspraak van de Australische strafrechter, omdat pas dan kan worden vastgesteld of de mensenrechtenschending niet (meer) vatbaar was voor herstel of compensatie. De rechtbank komt daarom in beginsel niet toe aan de inhoudelijke beoordeling van het verweer dat sprake is van een (reeds voltooide en/of dreigende) schending van artikel 6 EVRM.

Deze regel lijdt uitzondering indien naar aanleiding van een bij de behandeling van het uitleveringsverzoek ter zitting voldoende onderbouwd verweer is komen vast te staan:

De gestelde onrechtmatige (contra legem) uitzetting uit Taiwan en mogelijke betrokkenheid van de Australische autoriteiten daarbij is een kwestie die de verdediging van de opgeëiste persoon in de Australische strafzaak naar voren kan brengen. Hetgeen de verdediging ter zitting naar voren heeft gebracht omtrent de toetsing door de Australische gerechten na aanhouding van een te berechten persoon in het buitenland, leidt niet tot de conclusie dat vast staat dat die gerechten een dergelijk verweer niet zullen beoordelen.

Ten aanzien van de door de verdediging geopperde mogelijkheid dat de Australische autoriteiten op een later moment zullen vragen om instemming van de aangezochte Staat met berechting voor enig ander strafbaar feit, overweegt de rechtbank het volgende. Deze mogelijkheid is in het Verdrag voorzien. Een daartoe strekkend verzoek zal dan ook dienen te voldoen aan de eisen van de betrokken verdragsbepaling, die de toepassing van het specialiteitsbeginsel in de interstatelijke (bilaterale) verhouding tussen Australië en Nederland regelt. De stelling dat een dergelijk verzoek mogelijk zal plaatsvinden, leidt niet tot de conclusie dat vaststaat dat uitlevering de opgeëiste persoon blootstelt aan het risico van een flagrante schending van enig fundamenteel recht. Voor zover de verdediging deze mogelijkheid aanvoert ter onderbouwing van de gestelde onrechtmatigheid van het eerdere handelen van een of meer staten bij de uitzetting dan wel aanhouding van de opgeëiste persoon, geldt hetgeen hiervoor is overwogen ten aanzien van de gelegenheid om een dergelijk verweer voor de rechter van de verzoekende Staat naar voren te brengen.

Het hiervoor overwogene leidt tot de conclusie dat niet aannemelijk is gemaakt dat de opgeëiste persoon door zijn uitlevering zal worden blootgesteld aan het risico van een flagrante inbreuk op enig hem toekomend (verdrags)recht, noch dat hem na zijn uitlevering geen effectief rechtsmiddel ten dienste staat.

Uit het vorenstaande volgt dat de rechtbank geen aanleiding ziet om de behandeling van het uitleveringsverzoek aan te houden, zoals door de raadsman verzocht, teneinde nader onderzoek te laten instellen naar de gang van zaken betreffende de onrechtmatige uitzetting van de opgeëiste persoon uit Taiwan en de vermeende betrokkenheid hierbij van de Australische autoriteiten.

Met betrekking tot de tweede grond voor het verzoek om aanhouding, de mogelijkheid van een levenslange gevangenisstraf, overweegt de rechtbank dat hierover door de Australische officier van justitie in zijn beëdigde verklaring (Affidavit of Prosecutor) is opgemerkt dat het zeer onwaarschijnlijk is dat de opgeëiste persoon een levenslange gevangenisstraf of een niet-voorwaardelijke gevangenisstraf van 25 jaar of meer zal krijgen. Gelet op de maximale hoogte van de straf die volgens het Australische Wetboek van Strafrecht kan worden opgelegd voor het feit ter zake waarvan de uitlevering ter strafvervolging van de opgeëiste persoon wordt verzocht, te weten een levenslange gevangenisstraf, zal de rechtbank (conform het verzoek van de raadsman) de Minister adviseren om – alvorens een beslissing te nemen op het gedane verzoek tot uitlevering ter vervolging van de opgeëiste persoon – van de Australische autoriteiten garanties te vragen ten aanzien van een reëel uitzicht op een invrijheidsstelling ingeval van oplegging van deze maximale straf.

Voor aanhouding van behandeling om deze reden ziet de rechtbank onder deze omstandigheden geen aanleiding.

Conclusie

De rechtbank wijst het aanhoudingsverzoek af en verwerpt de verweren van de verdediging ter onderbouwing van de ontoelaatbaarheid van de uitlevering van de opgeëiste persoon.