Personen- en familierecht
bekrachtiging vervangende toestemming erkenning Wetsartikel: 1:204 lid 3 BW.
Gerechtshof Amsterdam, 27 oktober 2026
ECLI:NL:GHAMS:2026:3071 · Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-amsterdam/civiel-recht/personen-en-familierecht/hoger-beroep/ecli-nl-ghams-2026-3071
Zaakgegevens
Op 27 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over personen- en familierecht.
- Instantie
- Gerechtshof AmsterdamGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 27 oktober 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- 200.366.395/01
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Personen- en familierecht
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. F.J.N. Hendriksen Rattan-Tewari te Amsterdam, mr. R.A. Dayala te Amsterdam
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2026:3071
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
bekrachtiging vervangende toestemming erkenning
Wetsartikel: 1:204 lid 3 BW.
Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
Afdeling civiel recht en belastingrecht
Team III (familie- en jeugdrecht)
zaaknummer: 200.366.395/01
zaaknummer rechtbank: C/13/761605/ FA RK 24-8904
beschikking van de meervoudige kamer van 27 oktober 2026 in de zaak van
[de moeder] ,
wonende te [plaats A] ,
verzoekster in hoger beroep,
hierna: de moeder,
advocaat: mr. F.J.N. Hendriksen Rattan-Tewari te Amsterdam,
en
[verweerder] ,
wonende te [plaats A] ,
verweerder in hoger beroep,
hierna: [verweerder] ,
advocaat: mr. R.A. Dayala te Amsterdam.
Het hof heeft daarnaast als belanghebbenden aangemerkt:
- de minderjarige [minderjarige] , hierna: [minderjarige] ,
- mr. M.J.C. Willemsen, advocaat te Amsterdam, in haar hoedanigheid van bijzondere curator over [minderjarige] , hierna: de bijzondere curator.
In de procedure heeft een adviserende taak:
de Raad voor de Kinderbescherming,
gevestigd te Den Haag, locatie [plaats A] ,
hierna: de raad.
1 De zaak in het kort
De zaak gaat over de erkenning van [minderjarige] (3 jaar). De rechtbank heeft aan [verweerder] vervangende toestemming verleend om [minderjarige] als zijn kind te erkennen. De moeder is het daar niet mee eens en vindt dat het inleidende verzoek van [verweerder] alsnog moet worden afgewezen. [verweerder] is het wel eens met de bestreden beschikking.
Het hof oordeelt dat de rechtbank de vervangende toestemming terecht heeft verleend en bekrachtigt de bestreden beschikking. Het hof legt hierna uit waarom het tot deze beslissing is gekomen.
2 De procedure in hoger beroep
De moeder is op 13 maart 2026 in hoger beroep gekomen van een beschikking van
16 december 2025 (hierna: de bestreden beschikking) van de rechtbank Amsterdam (hierna: de rechtbank).
[verweerder] heeft op 21 april 2026 een verweerschrift ingediend.
Het hof heeft daarnaast de volgende stukken ontvangen:
- een bericht van de zijde van de moeder van 3 september 2026 met bijlagen;
- een bericht van de bijzondere curator van 5 september 2026;
- een bericht van de zijde van de moeder van 14 september 2026.
De zitting heeft op 16 september 2026 plaatsgevonden. Daarbij waren aanwezig:
- de moeder, bijgestaan door haar advocaat;
- [verweerder] , bijgestaan door zijn advocaat en door een tolk in de taal Twi;
- de bijzondere curator;
- de raad, vertegenwoordigd door V. Aelbers.
De advocaat van de moeder heeft op de zitting een pleitnotitie overgelegd.
3 De feiten
De moeder en [verweerder] hebben een affectieve relatie gehad. Uit die relatie is geboren:
- [minderjarige] , geboren op 3 januari 2023, te [plaats A] .
De moeder is alleen belast met het gezag over [minderjarige] .
[verweerder] heeft de Ghanese nationaliteit. De moeder en [minderjarige] hebben de Nederlandse nationaliteit.
De moeder heeft naast [minderjarige] nog drie andere kinderen. [verweerder] heeft een kind in Ghana.
Bij tussenbeschikking van 19 maart 2025 heeft de rechtbank mr. M.J.C. Willemsen in de afstammingsprocedure benoemd tot bijzondere curator over [minderjarige] en bepaald dat de bijzondere curator de rechtbank, partijen en eventuele belanghebbende(n) schriftelijk dient te berichten over haar bevindingen.
Bij de in zoverre niet bestreden beschikking heeft de rechtbank de bijzondere curator ontslagen voor zover tegen de beschikking geen hoger beroep zou worden ingesteld. Omdat de moeder hoger beroep heeft ingesteld, is de taak van de bijzondere curator niet geëindigd. De rechtbank heeft daarnaast het verzoek van [verweerder] tot gezamenlijk gezag over Tevanna afgewezen. De rechtbank heeft tot slot de raad verzocht een advies uit te brengen over de mogelijkheden voor een omgangsregeling tussen [verweerder] en [minderjarige] en de behandeling van het verzoek van [verweerder] met betrekking tot het vaststellen van een omgangsregeling daarvoor aangehouden. Al deze beslissingen liggen in hoger beroep niet voor.
4 De omvang van het hoger beroep
De rechtbank heeft in de bestreden beschikking, voor zover hier van belang, op verzoek van [verweerder] aan hem vervangende toestemming tot erkenning van [minderjarige] als zijn kind verleend.
De moeder verzoekt, met vernietiging van de bestreden beschikking in zoverre, dat het verzoek van [verweerder] tot vervangende toestemming voor de erkenning van [minderjarige] alsnog wordt afgewezen.
[verweerder] verzoekt de bestreden beschikking te bekrachtigen voor zover het de verleende vervangende toestemming tot erkenning van [minderjarige] betreft, met een veroordeling van de moeder in de kosten van het geding in hoger beroep, althans met compensatie van die kosten.
5 De motivering van de beslissing
Rechtsmacht en toepasselijk recht
Gelet op de Ghanese nationaliteit van [verweerder] heeft de zaak een internationaal karakter. Het hof moet daarom ambtshalve beoordelen of de Nederlandse rechter rechtsmacht heeft. Het hof stelt vast dat de Nederlandse rechter op grond van artikel 3, aanhef en onder a, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) rechtsmacht heeft, nu [verweerder] , de moeder en [minderjarige] hun gewone verblijfplaats in Nederland hebben.
Of [verweerder] [minderjarige] als zijn kind kan erkennen in die zin dat familierechtelijke betrekkingen ontstaan, wordt op grond van artikel 10:95 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaald door het recht van de staat van zijn nationaliteit, het Ghanese recht. De rechtbank heeft vastgesteld dat het Ghanese recht erkenning door [verweerder] mogelijk maakt. Dat is in hoger beroep niet in geschil.
Of voor de erkenning de toestemming van de moeder nodig is en of die toestemming door de rechter kan worden vervangen, wordt op grond van artikel 10:95 lid 3 BW bepaald door het recht van de staat waarvan de moeder onderscheidenlijk het kind de nationaliteit bezit. Omdat de moeder en [minderjarige] de Nederlandse nationaliteit hebben, heeft de rechtbank vastgesteld dat Nederlands recht van toepassing is op het verzoek van [verweerder] tot vervangende toestemming. Ook dat is in hoger beroep niet in geschil, zodat het hof daarvan uitgaat.
Het wettelijk kader
Uit artikel 1:204 lid 3 BW volgt dat de toestemming van de moeder wier kind de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, dan wel de toestemming van het kind van twaalf jaren of ouder, op verzoek van de persoon die het kind wil erkennen, door de toestemming van de rechtbank kan worden vervangen, tenzij dit de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt, mits deze persoon:
a. de verwekker van het kind is; of
b. de biologische vader van het kind, die niet de verwekker is en in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind.
De standpunten
De moeder meent dat de rechtbank ten onrechte vervangende toestemming heeft verleend voor de erkenning van [minderjarige] . [verweerder] heeft gelogen over het feit dat hij een echtgenote en een kind in Ghana heeft. Toen de moeder hierachter kwam, heeft zij de relatie beëindigd en de IND daarvan op de hoogte gesteld en verzocht om de procedure tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning van [verweerder] te stoppen. De aanvraag voor verblijfsvergunning is vervolgens afgewezen. De moeder is daarna in het bijzijn van [minderjarige] door [verweerder] mishandeld. [verweerder] heeft na de mishandeling aan de moeder bevestigd dat hij [minderjarige] enkel heeft verwekt om een verblijfsvergunning te krijgen in Nederland. [verweerder] is niet geïnteresseerd in [minderjarige] en hij wil enkel foto’s met haar maken om naar de IND te kunnen sturen ten behoeve van zijn bezwaarprocedure. De moeder wordt bedreigd door [verweerder] en door zijn echtgenote uit Ghana. Na de bestreden beschikking heeft [verweerder] haar in februari 2026 berichten gestuurd waarin hij dreigt haar het leven zuur te maken zodra hij een verblijfsvergunning heeft. De moeder heeft dit bij de politie gemeld. De moeder ervaart veel stress door de bedreigingen en kampt hierdoor met gezondheidsklachten. Zij is in oktober 2025 naar de cardioloog gegaan vanwege pijn op de borst en is door de huisarts in februari 2026 doorverwezen naar de praktijkondersteuner. De moeder heeft onder andere last van een verhoogde hartslag en bloeddruk. Daarnaast is zij verminderd emotioneel belastbaar. Dit kan impact hebben op de stabiliteit van het opvoedingsklimaat dat de moeder [minderjarige] kan bieden. De moeder stelt dat gelet op het bovenstaande de erkenning zowel de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met [minderjarige] schaadt als de evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van [minderjarige] in gevaar brengt. De moeder betwist dat de ouders veelvuldig contact hebben; zij neemt enkel contact op met [verweerder] omdat [minderjarige] naar [verweerder] , van wie zij weet dat hij haar vader is, vraagt.
[verweerder] vindt dat de rechtbank terecht vervangende toestemming heeft verleend. Hij betwist dat hij een echtgenote heeft in Ghana. Hij heeft enkel een kind in Ghana uit een eerdere relatie. Hij betwist daarnaast dat hij de moeder zou hebben mishandeld en bedreigd. [verweerder] wil graag een betrokken vader zijn voor [minderjarige] en hij vindt het belangrijk dat zij weet dat hij haar biologische vader is. Zij wil ook graag een band met haar vader. [verweerder] heeft vaak telefonisch contact met de moeder en [minderjarige] . Hij heeft in het verleden ook klusjes voor de moeder gedaan en financieel bijgedragen. [verweerder] stelt dat de emotionele weerstand van de moeder op zichzelf onvoldoende grond is om de vervangende toestemming te weigeren. Hij vindt dat de moeder onvoldoende heeft aangetoond dat zij in een zodanig onevenwichtig psychische toestand verkeert dat zij [minderjarige] geen stabiel opvoedingsklimaat meer kan bieden. Hij betwist dat hij de berichten van februari 2026 heeft verstuurd. Verder kan het gedrag van partijen tegenover elkaar van belang zijn voor het gezag en de omgang, maar niet voor de erkenning. [verweerder] heeft zich op het standpunt gesteld dat de moeder niet-ontvankelijk is in haar hoger beroep wegens gebrek aan belang, althans dat haar stellingen in hoger beroep in strijd zijn met de goede procesorde, omdat zij in eerste aanleg haar aanvankelijke verweer tegen de vervangende toestemming heeft laten varen.
De visie van de bijzondere curator
De bijzondere curator heeft ter zitting in hoger beroep haar eerdere advies, om [verweerder] vervangende toestemming tot erkenning van [minderjarige] te verlenen, gehandhaafd. De bijzondere curator vindt het lastig te rijmen dat de moeder stelt geïntimideerd en bedreigd te worden door [verweerder] , terwijl beide ouders aangaven veelvuldig contact met elkaar te hebben.
De bijzondere curator ziet onvoldoende aanleiding om te concluderen dat bij de erkenning de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met [minderjarige] of de belangen van [minderjarige] geschaad zouden worden. Vanuit het perspectief van [minderjarige] is het essentieel dat haar afstamming wordt vastgelegd. Eventuele contra-indicaties horen thuis in het raadsonderzoek naar de omgang.
Het advies van de raad
De raad heeft ter zitting in hoger beroep verklaard op basis van de nu beschikbare informatie niet te kunnen adviseren over de vraag of er contra-indicaties zijn voor de erkenning. De raad gaat ervan uit dat kinderen recht hebben op kennis van hun afstamming en ziet in de basis dat erkenning in het belang van [minderjarige] is. De raad heeft aangeboden de vraag naar de erkenning mee te nemen in het raadsonderzoek naar de omgang. Dat onderzoek is nog niet gestart en wordt naar verwachting in februari 2027 afgerond.
De beoordeling door het hof
Ontvankelijkheid
Het hof volgt [verweerder] niet in zijn stelling dat de moeder niet-ontvankelijk is in haar hoger beroep. De moeder is in eerste aanleg als belanghebbende verschenen en heeft tijdig hoger beroep ingesteld (artikel 806 lid 1 Rv). Dat zij in eerste aanleg haar verweer heeft laten varen, betekent niet dat zij in de bestreden beschikking heeft berust of afstand heeft gedaan van haar recht om hoger beroep in te stellen en dat verweer opnieuw aan de orde te stellen. [verweerder] stelt zich kennelijk op het standpunt dat de moeder haar verweer heeft gedekt, zoals bedoeld in artikel 348 Rv. Die bepaling is slechts van toepassing in dagvaardingsprocedures, niet in een verzoekschriftprocedure zoals deze. Daarbij komt dat de moeder haar hoger beroep mede baseert op gebeurtenissen van na de bestreden beschikking en zij bevoegd is haar stellingen in hoger beroep aan te vullen en haar eventuele fouten uit eerste aanleg te herstellen. [verweerder] heeft in hoger beroep voldoende gelegenheid gekregen om te reageren, zodat van strijd met de goede procesorde geen sprake is. Zijn verweer wordt verworpen. De moeder is ontvankelijk in haar hoger beroep.
Vervangende toestemming
Aan het hof ligt de vraag voor of de rechtbank aan [verweerder] terecht vervangende toestemming heeft verleend voor de erkenning van [minderjarige] . Hierbij dient een afweging te worden gemaakt van de belangen van betrokkenen, waarbij tot uitgangspunt dient te worden genomen dat zowel het kind als de verwekker er aanspraak op heeft dat hun relatie rechtens wordt erkend als een familierechtelijke rechtsbetrekking. Het belang van de verwekker bij de totstandkoming van een rechtens erkende familierechtelijke betrekking kan echter niet zo zwaar wegen dat hierdoor de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind worden geschaad of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt als de toestemming zou worden verleend. Van schade aan de belangen van [minderjarige] in de zin van artikel 1:204 lid 3 BW is slechts sprake indien er als gevolg van de erkenning voor [minderjarige] reële risico’s zijn dat zij wordt belemmerd in een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling. Dit kan onder meer het geval zijn wanneer de moeder ten gevolge van de erkenning in een zodanig onevenwichtige psychische toestand komt te verkeren dat zij niet in staat is [minderjarige] het stabiele opvoedingsklimaat te bieden dat zij nodig heeft.
Het is aan de moeder om feiten en omstandigheden te stellen en zo nodig aannemelijk te maken waaruit volgt dat een van deze uitzonderingen zich voordoet. Emotionele weerstand tegen de erkenning is daarvoor onvoldoende.
Tussen partijen is niet in geschil dat [verweerder] de verwekker is van [minderjarige] . [minderjarige] en [verweerder] hebben er daarom in beginsel recht op dat deze afstammingsrelatie rechtens wordt erkend als een familierechtelijke betrekking. Het hof is, anders dan de moeder, van oordeel dat de uitzondering van artikel 1:204 lid 3 BW zich hier niet voordoet. Het hof overweegt daartoe het volgende.
Het hof begrijpt dat de procedure en de verhouding met [verweerder] de moeder zwaar vallen. Het gaat bij haar om meer dan alleen emotionele weerstand. Uit de medische stukken volgt dat zij matige psychische klachten heeft die passen bij overspanning, en hartklachten. Uit die stukken volgt echter niet dat deze klachten het gevolg zijn van de (mogelijke) erkenning als zodanig, en ook niet dat de moeder door die erkenning in een zodanig onevenwichtige psychische toestand zal komen dat zij [minderjarige] niet langer het stabiele opvoedingsklimaat kan bieden dat zij nodig heeft. De stelling dat dat zo is, heeft zij daardoor onvoldoende onderbouwd. Uit dezelfde stukken blijkt juist dat de moeder gemotiveerd en betrokken blijft in de zorg voor [minderjarige] . De rechtspraak waarop de moeder zich ter zitting heeft beroepen (onder andere Hof Arnhem-Leeuwarden 23 september 2025, ECLI:NL:GHARL:2025:5799), leidt niet tot een ander oordeel. In die zaak ging het om aanzienlijk ernstiger, met behandelgegevens onderbouwde klachten van de moeder.
De moeder heeft verder aangevoerd dat zij door [verweerder] en zijn echtgenote wordt bedreigd en verwijst daarbij naar berichten van februari 2026. [verweerder] betwist dat deze berichten van hem afkomstig zijn. Wat daarvan ook zij, het hof volgt de moeder niet in haar stelling dat juist de erkenning leidt tot een wezenlijke verandering in de verhouding tussen partijen of in de situatie van de moeder en [minderjarige] . De erkenning legt juridisch vast wat [minderjarige] al weet. Zij weet wie haar biologische vader is, noemt hem papa en heeft graag contact met hem, dat ook door de moeder wordt gefaciliteerd. De spanningen tussen partijen bestaan los van de erkenning. Uit de stukken en de zitting blijkt dat partijen, ook op initiatief van de moeder, contact met elkaar hebben en zich over en weer negatief uitlaten. Zorgen over het gedrag van [verweerder] en de interactie tussen hem en de moeder kunnen wel van belang zijn voor de omgang, maar die kwestie ligt niet in deze procedure voor.
Dat [verweerder] met de erkenning mogelijk (mede) een belang heeft dat verband houdt met zijn verblijfsstatus, maakt het voorgaande niet anders. Dat doet niet af aan het eigen belang van [minderjarige] bij juridische vastlegging van haar afstamming.
Het hof ziet geen aanleiding om de vraag naar de erkenning te betrekken bij het door de rechtbank gelaste raadsonderzoek, zoals de raad ter zitting heeft aangeboden. Het hof acht zich voldoende voorgelicht om een beslissing te nemen.
Concluderend is het hof, net als de bijzondere curator, van oordeel dat de belangen van [minderjarige] en [verweerder] nopen tot het verlenen van de verlangde vervangende toestemming. Het beroep van de moeder op de wettelijke uitzondering slaagt niet, omdat de moeder onvoldoende heeft aangevoerd om te concluderen dat die zich voordoet en ook overigens levert het door haar gestelde onvoldoende op om haar belang de doorslag te laten geven. Het hof zal de bestreden beschikking daarom bekrachtigen, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen.
De proceskosten
Het hof zal het verzoek van [verweerder] om de moeder te veroordelen in de proceskosten afwijzen. Het stond de moeder vrij om in hoger beroep te komen van de bestreden beschikking en haar bezwaren tegen erkenning alsnog aan het hof voor te leggen. Het hof ziet geen aanleiding om af te wijken van het uitgangspunt in familierechtzaken dat de proceskosten worden gecompenseerd.
Dit leidt tot de volgende beslissing.
6 De beslissing
Het hof:
bekrachtigt de beschikking van de rechtbank Amsterdam van 16 december 2025, voor zover aan [verweerder] vervangende toestemming is verleend om [minderjarige] te erkennen;
ontslaat de bijzondere curator mr. M.J.C. Willemsen met ingang van de dag waarop deze beschikking in kracht van gewijsde gaat;
compenseert de proceskosten in hoger beroep, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. A.V.T. de Bie, mr. J.M. van Baardewijk en
mr. M.C. Braak, in tegenwoordigheid van mr. L.C. Evers als griffier en is op 27 oktober 2026 in het openbaar uitgesproken door de voorzitter.