Gerechtshof bevestigt het vonnis van de politierechter, met aanvulling van dat vonnis naar aanleiding van een…

geboren op [geboortedag] 1987 in [geboorteplaats] ,

wonende te [adres] .

De verdachte heeft hoger beroep ingesteld tegen het hierboven genoemde vonnis van de politierechter.

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van het gerechtshof van 19 oktober 2026 en het onderzoek op de terechtzitting bij de politierechter.

Het gerechtshof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal, inhoudende dat het gerechtshof het vonnis van de politierechter zal bevestigen.

Verder heeft het gerechtshof kennisgenomen van hetgeen de verdachte en zijn raadsman, mr. J.J. Bussink, hebben aangevoerd op de zitting in hoger beroep.

Het hoger beroep is gericht tegen het hierboven genoemde vonnis. In dat vonnis heeft de politierechter bewezen verklaard dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van artikel 8, vijfde lid, van de Wegenverkeerswet 1994 (het besturen van een motorrijtuig onder invloed van MDMA en hennep).

De politierechter heeft de verdachte veroordeeld tot een taakstraf van 20 uren, bij het niet verrichten daarvan te vervangen door 10 dagen hechtenis, met vernietiging van de eerder uitgevaardigde strafbeschikking.

Het gerechtshof is van oordeel dat de politierechter op juiste wijze heeft beslist en bevestigt daarom dat vonnis. Wel zal het gerechtshof dat vonnis aanvullen, naar aanleiding van een ontvankelijkheidsverweer en een strafmaatverweer dat de verdediging in hoger beroep heeft aangevoerd.

Aanvulling

Over de ontvankelijkheid van de officier van justitie in de vervolging van de verdachte.

De verdediging heeft hierover in hoger beroep het volgende aangevoerd, zakelijk weergegeven:

Voor cliënt is onduidelijk geweest of een veroordeling in deze strafzaak zou leiden tot een tweede strafpunt op zijn rijbewijs. Op de inleidende dagvaarding ter zake van deze strafzaak stond vermeld dat hij bij een veroordeling slechts een eerste strafpunt zou krijgen. Ook op de dagvaarding in hoger beroep staat dat cliënt bij een veroordeling slechts een eerste strafpunt krijgt.

Op grond van die mededelingen op de dagvaardingen mocht cliënt er gerechtvaardigd op vertrouwen dat hij bij een veroordeling in de nu aan de orde zijnde strafzaak geen tweede strafpunt zou krijgen. Een vervolgingsbeslissing die bij een veroordeling van rechtswege tot een tweede strafpunt zou leiden is onevenredig en in strijd met het verbod van willekeur.

Het openbaar ministerie heeft aanvankelijk een strafbeschikking uitgevaardigd. Daarmee heeft het openbaar ministerie een bepaalde boodschap afgegeven aan cliënt, aangezien een strafbeschikking niet kan leiden tot een tweede strafpunt. Daarnaast heeft cliënt een door het CBR opgelegd onderzoek naar de rijgeschiktheid reeds met goed gevolg doorlopen.

Dit alles dient tot niet-ontvankelijkheid van het OM in de vervolging te leiden.

Hierover overweegt het gerechtshof het volgende.

Op grond van artikel 167 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering is aan het openbaar ministerie de bevoegdheid toegekend zelfstandig te beslissen of naar aanleiding van een ingesteld opsporingsonderzoek vervolging moet plaatsvinden. De beslissing van het openbaar ministerie om tot vervolging over te gaan leent zich slechts in zeer beperkte mate voor een inhoudelijke rechterlijke toetsing in die zin dat slechts in uitzonderlijke gevallen plaats is voor een niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in de vervolging op de grond dat het instellen of voortzetten van die vervolging onverenigbaar is met beginselen van een goede procesorde.

Het beginsel van gerechtvaardigd vertrouwen

Schending van het vertrouwensbeginsel kan zich voordoen in het uitzonderlijke geval dat vervolging wordt ingesteld of voortgezet nadat door het openbaar ministerie gedane, of aan het openbaar ministerie toe te rekenen, uitlatingen (of daarmee gelijk te stellen gedragingen) bij de verdachte het gerechtvaardigde vertrouwen hebben gewekt dat hij niet (verder) zal worden vervolgd.

Het gerechtshof stelt voorop dat het enkele feit dat een onherroepelijke veroordeling tot gevolg heeft dat het rijbewijs van die persoon ex artikel 123b van de Wegenverkeerswet 1994 van rechtswege zijn geldigheid verliest, geen gevolg heeft voor de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging van een verdachte ter zake van rijden onder invloed.

Het gerechtshof stelt verder vast dat het inderdaad zo is dat op de inleidende dagvaarding ter zake van deze strafzaak stond vermeld dat de verdachte bij een veroordeling slechts een eerste strafpunt zou krijgen en dat ook op de dagvaarding in hoger beroep staat dat de verdachte bij een veroordeling slechts een eerste strafpunt krijgt.
Vaststaat ook dat die algemene mededelingen in dit specifieke geval onjuist zijn, aangezien de verdachte op basis van een eerdere veroordeling reeds een eerste strafpunt te pakken had ten tijde van de inleidende dagvaarding.

Met het aanvoeren van de hierboven genoemde omstandigheden heeft de raadsman echter niet aannemelijk gemaakt - en ook overigens bevat het dossier geen aanknopingspunten - dat bij de verdachte het gerechtvaardigde vertrouwen is gewekt dat hij voor het hier aan de orde zijnde feit niet zou worden vervolgd.

De mededelingen op de inleidende dagvaarding en op de dagvaarding in hoger beroep over een eerste strafpunt kunnen naar het oordeel van het gerechtshof naar de aard daarvan niet worden aangemerkt als een officiële, welbewuste standpuntbepaling van de officier van justitie of het openbaar ministerie over de vervolgingsbeslissing in deze zaak. Integendeel: op die dagvaardingen is immers aangegeven dat wél vervolging plaatsvindt.

Dat vervolging plaatsvindt, kan ook overigens geen verrassing voor de verdachte zijn geweest.

Het gerechtshof stelt in dit kader vast dat aan de verdachte aanvankelijk een strafbeschikking van € 1.259,00 is uitgevaardigd. In die strafbeschikking is vermeld dat - in het geval dat de verdachte niet akkoord gaat met de strafbeschikking, hetgeen hier kennelijk het geval is geweest door het uitblijven van betaling van het verschuldigde bedrag door de verdachte - de officier besluit of de strafzaak van de verdachte wordt voorgelegd aan de rechter. Van dat laatste heeft de verdachte kennis kunnen nemen of heeft hij redelijkerwijs kennis kunnen nemen.

Op grond van het bovenstaande verwerpt het gerechtshof het verweer van de verdediging dat sprake is van schending van het vertrouwensbeginsel.

Het verbod van willekeur

Het gerechtshof begrijpt het verweer van de verdediging aldus dat gedoeld is op de uitzonderlijke omstandigheid dat vervolging wordt ingesteld of voortgezet terwijl geen redelijk handelend lid van het openbaar ministerie heeft kunnen oordelen dat met (voortzetting van) de vervolging enig door strafrechtelijke handhaving beschermd belang gediend kan zijn. In het geval van een zodanige, aperte onevenredigheid van de vervolgingsbeslissing is de (verdere) vervolging onverenigbaar met het verbod van willekeur. Aan het oordeel dat het openbaar ministerie om deze reden in de vervolging van een verdachte niet-ontvankelijk moet worden verklaard, dienen zware motiveringseisen te worden gesteld.

Ook hier stelt het gerechtshof voorop dat het enkele feit dat een onherroepelijke veroordeling tot gevolg heeft dat het rijbewijs van die persoon ex artikel 123b van de Wegenverkeerswet 1994 van rechtswege zijn geldigheid verliest, geen gevolg heeft voor de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging van een verdachte ter zake van rijden onder invloed.

Dat sprake is van aperte onevenredigheid van de vervolgingsbeslissingen die meebrengt dat een (verdere) vervolging onverenigbaar is met het verbod van willekeur, valt naar het oordeel van het gerechtshof niet af te leiden uit hetgeen de raadsman heeft aangevoerd.

Het gerechtshof betrekt daarbij dat de omstandigheid dat een verdachte op grond van bestuursrechtelijke maatregelen die strekken tot bevordering van de verkeersveiligheid een onderzoek naar de rijgeschiktheid heeft ondergaan of een EMA cursus heeft gevolgd als voorwaarde voor het terugkrijgen van het ingevorderde rijbewijs, niet mee brengt dat de beslissing om de verdachte te vervolgen wegens herhaald rijden onder invloed apert onevenredig is.

Op grond van het bovenstaande verwerpt het gerechtshof het verweer van de verdediging dat sprake is van strijd met het verbod van willekeur.

Het bovenstaande neemt niet weg dat bij de straftoemeting rekening kan worden gehouden met het gevolg dat door de regeling van artikel 123b van de Wegenverkeerswet 1994 wordt verbonden aan een veroordeling indien die onherroepelijk wordt. Het gerechtshof stelt vast dat de officier van justitie en de advocaat-generaal dat ook daadwerkelijk hebben gedaan, door ter terechtzitting, anders dan de richtlijnen van het openbaar ministerie voorschrijven, naast een geldboete geen rijontzegging te vorderen. Redenen om nog meer of anders rekening te houden met voornoemd gevolg, ziet het gerechtshof niet.

Het gerechtshof zal de verdediging daarom niet volgen in het strafmaatverweer, inhoudende dat het gerechtshof enkel een voorwaardelijke straf zal opleggen.

Het hof:

Bevestigt het vonnis waarvan beroep met inachtneming van het hiervoor overwogene.

Dit arrest is gewezen door mr. L. Pieters, mr. J. Hielkema en mr. G. Souer, in aanwezigheid van de griffier H. Kingma en is uitgesproken op de openbare zitting van het hof van

2 november 2026.

Mr. Souer is buiten staat dit arrest te ondertekenen.