Strafrecht overig
De klacht dat de verhogingen bij het niet betalen van de sanctie en de incassokosten disproportioneel zijn…
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 1 oktober 2026
ECLI:NL:GHARL:2026:6304 · Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 1 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-arnhem-leeuwarden/strafrecht/strafrecht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-gharl-2026-6304
Zaakgegevens
Op 1 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Leeuwarden
- Datum uitspraak
- 1 oktober 2026
- Datum publicatie
- 1 oktober 2026
- Zaaknummer
- 200.361.635/01
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:GHARL:2026:6304
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
De klacht dat de verhogingen bij het niet betalen van de sanctie en de incassokosten disproportioneel zijn vallen buiten de reikwijdte van deze procedure.
Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
zittingsplaats Leeuwarden
|
Zaaknummer |
: Wahv 200.361.635/01 |
|
CJIB-nummer |
: 265939346 |
|
Uitspraak d.d. |
: 1 oktober 2026 |
Arrest op het hoger beroep inzake de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) tegen de beslissing van de kantonrechter van de rechtbank Overijssel van 5 november 2025, betreffende
[betrokkene] (hierna: de betrokkene),
wonende te [woonplaats].
De beslissing van de kantonrechter
De kantonrechter heeft het beroep van de betrokkene tegen de beslissing van de officier van justitie ongegrond verklaard.
Het verloop van de procedure
De betrokkene heeft hoger beroep ingesteld tegen de beslissing van de kantonrechter. Er is gevraagd om de zaak op een zitting van het hof te behandelen.
De advocaat-generaal heeft een verweerschrift ingediend.
De betrokkene heeft het beroep schriftelijk nader toegelicht.
De advocaat-generaal heeft daarop gereageerd.
De zaak is behandeld op de zitting van 17 september 2026. De betrokkene is verschenen.
De advocaat-generaal is vertegenwoordigd door mr. [naam].
De beoordeling
1. Aan de betrokkene is bij inleidende beschikking een sanctie opgelegd van € 186,- voor:
“17 km per uur harder rijden dan mag op een (auto)weg buiten de bebouwde kom”. Deze gedraging zou zijn verricht op 1 mei 2024 om 16:58 uur op de Rondweg in Delden met het voertuig met het kenteken [kenteken].
2. De betrokkene voert aan dat sprake is van strijd met het recht op een eerlijk proces en de onschuldpresumptie. Dat uitsluitend schriftelijk bezwaar mogelijk is, is onrechtmatig. Ongeveer 3 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen, rekenen, schrijven en/of het gebruiken van een computer of smartphone. Deze mensen zijn niet in staat om zich schriftelijk te verweren en hebben niet altijd het sociale netwerk om hulp te vragen. Het niet (kunnen) indienen van bezwaar leidt tot veroordeling zonder tussenkomst van de rechter. Toegang tot de rechter is alleen mogelijk met zekerheidstelling door het sanctiebedrag vooraf te voldoen. Iemand met onvoldoende financiële reserves heeft daardoor geen toegang tot de rechtspraak. Daarnaast voert de betrokkene aan dat de verhogingen die worden opgelegd bij het niet betalen van de sanctie buitenproportioneel zijn. De hoge percentages impliceren dwang om op tijd te betalen, terwijl voorbij gegaan wordt aan de persoonlijke situatie van de betrokkene of die wel kan betalen. De incassokosten zijn niet evenredig aan buitengerechtelijke incassokosten. Verder voert de betrokkene aan dat de Wahv geen kaders heeft voor het maximumboetebedrag, waardoor er voor de wetgever de mogelijkheid ontstaat om naast boetedoening het bedrag onevenredig te verhogen met als doel extra inkomsten te genereren. Hieruit ontstaat de mogelijkheid tot duaal gebruik van de Wahv, waarvan een deel de legitieme boetedoening en een deel onrechtmatige extra inkomsten. Dit is in strijd met artikel 3:3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Ter zitting heeft de betrokkene benadrukt dat de verhoging van de sanctietarieven per 1 maart 2024 in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. De kantonrechter heeft de ter zitting bij de kantonrechter aangevoerde gronden niet inhoudelijk besproken. De betrokkene verzoekt het hof primair de Wahv onverbindend te verklaren. Subsidiair verzoekt de betrokkene tot matiging van het sanctiebedrag. De betrokkene verzoekt ook om een vergoeding van verletkosten.
3. Het hof overweegt allereerst dat in deze procedure slechts kan worden beoordeeld of de aan de betrokkene opgelegd sanctie terecht is opgelegd. De klacht dat de verhogingen bij het niet betalen van de sanctie en de incassokosten disproportioneel zijn vallen buiten de reikwijdte van deze procedure. Het hof zal daarom hieraan voorbijgaan.
4. Op grond van wat de betrokkene aanvoert ziet het hof geen aanleiding te oordelen dat sprake is van strijd met het recht op een eerlijk proces en de onschuldpresumptie. Dat de betrokkene niet in staat was om schriftelijk beroep in te stellen en zekerheid te stellen is niet gesteld of gebleken, zodat de betrokkene – mocht al sprake zijn van strijd met enig recht – hierdoor niet in zijn belangen is geschaad. Daarbij overweegt het hof dat een betrokkene zich gedurende het gehele proces mag laten vertegenwoordigen door een (professioneel) gemachtigde indien dat nodig of gewenst is. Bovendien kan een betrokkene, als hij dat wenst, in elke fase van de procedure het beroep mondeling toelichten. Uitgangspunt is verder dat de verplichting om zekerheid te stellen de toegang tot de rechter niet belemmert. Dat is anders wanneer de betrokkene financieel niet in staat is zekerheid te stellen. Wordt tijdig een draagkrachtverweer gevoerd dan vermindert de kantonrechter de zekerheidstelling tot een bedrag dat voor de betrokkene wel is op te brengen en geeft hij een nieuwe termijn voor betaling van dat bedrag of stelt hij het bedrag op nihil en behandelt het beroep zonder dat zekerheid is gesteld.
5. Op grond van artikel 2, derde lid, van de Wahv is de hoogte van de sanctie voor elke gedraging vastgesteld in de bij de wet behorende bijlage. In artikel 2, derde lid, van de Wahv is bepaald dat daar het vaststellen van de sanctietarieven een maximum geldt, namelijk het bedrag van de geldboete van de eerste categorie. Dit is per 1 januari 2024 een bedrag van € 515,-.
6. Onder verwijzing naar het arrest van het hof van 31 juli 2025, te vinden op rechtspraak.nl onder ECLI:NL:GHARL:2025:4719, is het hof van oordeel dat het gegeven dat de financiële taakstelling van de overheid bij de onderhavige verhoging van het sanctietarief een rol heeft gespeeld niet maakt dat is gehandeld in strijd met het verbod van détournement de pouvoir, opgenomen in artikel 3:3 van de Awb.
7. Het evenredigheidsbeginsel brengt mee dat bij de bepaling van de hoogte van de sanctie uitgangspunt is dat deze in redelijke verhouding staat tot de aard en de ernst van de gedraging. Doel van de sanctie is het sanctioneren van strafwaardig gedrag en het dienen van de belangen waartoe de overtreden bepaling strekt. Dat is hier het belang van de veiligheid van het verkeer. Dit belang brengt mee dat verkeersdeelnemers zich aan de vastgestelde maximumsnelheid houden. Bij de vaststelling van de hoogte van het sanctiebedrag heeft de regelgever rekening gehouden met de mate van de overschrijding van de maximumsnelheid, het soort weg en de omstandigheid dat de pleeglocatie zich buiten de bebouwde kom bevindt. Dit betreft alle aspecten die de mate van aantasting van de veiligheid van het verkeer in algemene zin betreffen. De regelgever heeft niet relevant geacht of in concreto sprake is van een gevaarlijke situatie. Dit past bij het doel van de Wahv, het op eenvoudige wijze afdoen van ethisch-neutrale gedragingen. Niet is gebleken dat de hoogte van het door de regelgever vastgestelde sanctiebedrag in dit geval niet in redelijke verhouding staat tot de aard en de ernst van de gedraging.
8. De betrokkene heeft geen bijzondere omstandigheden aangevoerd die aanleiding geven om in zijn geval van het vastgestelde tarief af te wijken, waarbij het hof opmerkt dat het aan de betrokkene is om dergelijke omstandigheden aan te voeren en te onderbouwen.
9. Het hof ziet in wat de betrokkene aanvoert geen aanleiding tot het onverbindend verklaren van de Wahv of matiging van het sanctiebedrag. Gelet op het voorgaande heeft de kantonrechter juist beslist. Omdat de betrokkene niet in het gelijk wordt gesteld, is er geen aanleiding voor het toekennen van een proceskostenvergoeding.
De beslissing
Het gerechtshof:
bevestigt de beslissing van de kantonrechter;
wijst het verzoek om vergoeding van proceskosten af.
Dit arrest is gewezen door mr. Willems-Keekstra, in tegenwoordigheid van mr. Van der Zee-Venema als griffier, en op een openbare zitting uitgesproken.