Art. 37a, art. 37b, art. 157 Sr, art. 176a Sr, art. 176b Sr, 288a Sr, art. 289 Sr. Art. 423 Sv. Uitreizen…

Rolnummer: 22-000802-25

Parketnummer: 71-161332-24

Datum uitspraak: 11 november 2026

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Den Haag gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 3 maart 2025 in de strafzaak tegen de verdachte:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] (Syrië) op [geboortedatum] 2000,

thans gedetineerd in [naam penitentiaire inrichting] .

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het tenlastegelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden met aftrek van voorarrest en is de terbeschikkingstelling (hierna: tbs-maatregel) met voorwaarden gelast, waarvan de dadelijke uitvoerbaarheid is bevolen. Voorts is beslist omtrent de inbeslaggenomen goederen, zoals vermeld in het vonnis waarvan beroep.

Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Aan de verdachte is - na aanpassing van de omschrijving van de tenlastelegging in eerste aanleg op de voet van artikel 314a van het Wetboek van Strafvordering - tenlastegelegd dat:

hij in of omstreeks de periode van 1 januari 2023 tot en met 29 mei 2024 in Naaldwijk, althans één of meer plaats(en) in Nederland, opzettelijk, met het oogmerk om ter voorbereiding en/of ter bevordering van het te plegen misdrijf omschreven in artikel 83 en/of 157 en/of 176a en/of 176b en/of 289(a) en/of 288a van het Wetboek van Strafrecht, te weten:

immers heeft hij, verdachte,

A. zich het radicaal extremistisch gedachtegoed van de gewapende Jihadstrijd met een terroristisch oogmerk gevoerd door de (terroristische) organisatie Islamic State (IS) dan wel Islamic State of Iraq and Shaam (ISIS) en/of Islamic State of Iraq and Levant (ISIL), althans (een) aan IS gelieerde organisatie(s), althans (een) organisatie die de gewapende Jihadstrijd yoorstaat, eigen gemaakt, en/of

B. zich (online) laten informeren over het afreizen naar een strijdgebied van IS en/of het martelaarschap; door

C. ticket(s) geboekt naar Frankrijk en/of Madrid (p. 114 en 132) en (vervolgens) de reis naar Frankrijk gemaakt en/of heeft getracht door te reizen teneinde deel te nemen aan de gewapende jihadstrijd van IS;

D. handleiding(en) voor het maken van storende radars(p. 248 e.v.) en/of raketten (p. 249 e.v.) en/of explosieven en/of ontstekers (p. 441 e.v.) en/of

een (instructie)video (genaamd "You must fight them o Muwahhid") waarin wordt gedemonstreerd hoe ongelovigen kunnen worden gedood:

een uitleg van een mesaanval en onthoofding en een instructie voor het maken van een explosief; en/of

een video waarin (in het Arabisch) wordt uitgelegd hoe men een explosie kan veroorzaken door op een gasfles te schieten; en/of

een video (genaamd "Flames of War") waarin toespraken van prominente IS-leden en/of executies en levend verbranden van mannen door IS-strijders worden getoond;

gedownload en/of opgeslagen en/of voorhanden gehad en/of bekeken en/of verspreid.

De advocaat-generaal heeft primair gevorderd dat de verdachte ter zake van het tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden met aftrek van voorarrest en dat aan hem de tbs-maatregel met dwangverpleging zal worden opgelegd.
Subsidiair heeft hij gevorderd dat aan de verdachte een gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden met aftrek van voorarrest zal worden opgelegd naast de dadelijk uitvoerbaar te verklaren tbs-maatregel met voorwaarden en de gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel als bedoeld in artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht (Sr.).

De behandeling van de zaak in hoger beroep heeft het hof niet gebracht tot andere beschouwingen en beslissingen dan die van de eerste rechter, behalve ten aanzien van de strafoplegging (in het bijzonder de opgelegde maatregel) en de toepasselijke wettelijke voorschriften.

In dit opzicht zal het hof het vonnis waarvan beroep vernietigen. Voor het overige verenigt het hof zich met de gronden en beslissingen in het vonnis, met dien verstande dat het hof daarin de hierna te vermelden verbetering en aanvulling aanbrengt.

Het hof vult de derde alinea van pagina 4 van het vonnis waarvan beroep aan, zodat deze als volgt komt te luiden:

De stelling van de verdachte dat hij zich slechts wilde vestigen in een Islamitisch gebied en niet de bedoeling had zich aan te sluiten bij de gewapende strijd is niet aannemelijk geworden. Het hof stelt vast dat de verdachte herhaaldelijk en gedurende lange tijd heeft gezocht naar informatie over IS en het afreizen naar het strijdgebied. De verdachte heeft daarbij gericht gezocht op IS-gerelateerde termen en heeft daaromtrent langdurig contact onderhouden met derden. Voorts is er gewelddadige content gerelateerd aan de gewapende Jihadstrijd op de telefoon van de verdachte aangetroffen. Verder heeft de verdachte in chats op Telegram herhaaldelijk gezegd dat hij zich wil aansluiten bij de strijd en heeft de verdachte in een van de chats gezegd dat hij liever naar een plek gaat tussen de ongelovigen van wie hij zeker weet dat ze vermoord moeten worden. Deze gedragingen verhouden zich niet met de door de verdachte opgegeven redenen zich in IS gebied te vestigen.

Met de rechtbank is het hof dus van oordeel dat het terroristisch oogmerk van de verdachte wettig en overtuigend is bewezen.

Het vonnis waarvan beroep zal - behoudens voor zover het wordt vernietigd - onder verbetering van gronden worden bevestigd.

Over de verdachte is ten behoeve van het onderzoek in eerste aanleg een Pro Justitia rapportage d.d. 20 december 2024 opgesteld door onder meer psychiater J.C. Laheij en GZ-psycholoog R. Bout. Naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep op 16 december 2025 hebben dezelfde deskundigen aanvullend onderzoek verricht, waarvan de bevindingen zijn neergelegd in een aanvullende Pro Justitia rapportage d.d. 10 juni 2026.

Samengevat komen de, uiteindelijke, bevindingen van psychiater J.C. Laheij en GZ-psycholoog R. Bout - zakelijk weergegeven - op het volgende neer.
Bij de betrokkene is sprake van schizofrenie en een stoornis in het gebruik van lachgas, nu in langdurige remissie. Er zijn geen aanwijzingen voor het bestaan van PTSS of persoonlijkheidspathologie. Deze psychiatrische stoornissen waren ten tijde van de ten laste gelegde feiten aanwezig. Geadviseerd wordt om de feiten “(slechts) (licht) verminderd toe te rekenen” aan de betrokkene, nu hij voldoende keuzevrijheid had, hij zich jarenlang heeft verdiept in IS gedachtengoed, bewust het gesprek hierover uit de weg is gegaan, voorbereidingen trof en in staat was om afwegingen te maken.

Over het risico op recidive wordt onder andere het volgende opgemerkt.

De betrokkene scoort bij de risicotaxatie op extremistisch geweld op de onderdelen ‘overtuiging, opvattingen en ideologie’ en 'historie, actie en capaciteit’ van de VERA-2R qua risico items hoger dan in 2024. Onderzoekers schatten de kans op een gewelddadig extremistische daad matig-hoog in op korte termijn. Als betrokkene uit zorg is zal op de langere termijn het risico op gewelddadige extremisme worden vergoot.

Als echter alle scores worden meegewogen kan de kans op een gewelddadige extremistische daad zoals nu in zorg zijnde op matig worden ingeschat. Uit zorg wordt dit daarentegen een tenminste matig-hoog risico. Rapporteurs maken de kanttekening dat recente informatie van de gesprekken met betrokkene en NTA ontbreekt en niet kan worden meegenomen in de bovenstaande risicotaxatie.

Behandeling van de schizofrenie en de verslavingsproblematiek is nodig om het recidiverisico te verlagen. Gezien het langdurig bestaan van deze structurele en complexe problematiek en het huidige behandelingsbeloop waarbij na ruim een half jaar er nog steeds psychotische symptomen spelen, zal hiervoor een zeer geruime tijd nodig zijn in een voldoende beveiligde klinische behandelingsetting waarbij elke stap richting vrijheden en resocialisatie geleidelijk en gecontroleerd zal dienen plaats te vinden.

De rapporteurs adviseren, voor zover mogelijk, een tbs-maatregel met voorwaarden in combinatie met een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbenemende maatregel.

Reclassering Nederland heeft ten behoeve van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg een rapport uitgebracht d.d. 11 februari 2025 waarin zij ‘voorzichtig positief’ adviseerde over de oplegging van de tbs-maatregel met voorwaarden.

Naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep heeft Tactus Reclassering Zwolle (hierna: de reclassering) een advies ten behoeve van het hoger beroep d.d. 10 september 2026 opgesteld waarin negatief wordt geadviseerd over (de slaagkans en uitvoerbaarheid van) een tbs-maatregel met voorwaarden. Dit advies is toegelicht door de ter terechtzitting in hoger beroep als deskundige gehoorde reclasseringswerker [naam reclasseringswerker] .

Het advies van de reclassering is gegeven tegen de achtergrond van het verloop van de plaatsing van de verdachte in het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht (hierna: ctp Veldzicht), waar de verdachte, wiens voorlopige hechtenis voor dat doel werd geschorst, heeft verbleven van 21 september 2025 tot en met 23 juni 2026.
Gedurende deze periode zijn er verschillende incidenten geweest, is de verdachte meermalen officieel gewaarschuwd en uiteindelijk is door de burgemeester een crisismaatregel toegewezen, is het reclasseringstoezicht geretourneerd vanwege het overtreden van de bijzondere voorwaarden met het advies de schorsing van de voorlopige hechtenis op te heffen en is de behandeling per 23 juni 2026 stopgezet.
De reclassering heeft in die periode van negen maanden toezicht gehouden en schrijft in meergenoemd advies onder meer het volgende:

“Terugkijkend naar negen maanden van behandeling in ctp Veldzicht laat betrokkene een patroon zien van achterdocht, vijandigheid, het vasthouden aan complottheorieën, het vasthouden aan eigen overtuigingen en meningen en een diskwalificerende houding ten opzichte van het behandelteam en de reclassering. Betrokkene heeft een beperkt ziekte -inzicht en is niet in staat tot zelfreflectie. Dat maakt dat er geen sprake is van betrouwbare bereidheid. (…) Wij denken dat een lang klinisch traject ingezet moeten worden waar betrokkene mag vallen en opstaan zonder dat dit gelijk consequenties voor hem heeft zoals een time -out of crisisopnames, dit biedt namelijk geen continuïteit van zorg voor betrokkene en hij zal steeds minder vertrouwen hebben in zorgverleners en reclassering. Uiteindelijk zal het dan toch leiden tot een omzetting naar dwangverpleging, omdat het betrokkene simpelweg niet lukt om zich aan de bijzondere voorwaarden te houden. Een tbs-kliniek kan dit lange klinische traject bieden en tevens zijn zij in staat zorg te dragen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.”

De ter terechtzitting als deskundige gehoorde Pro Justitia rapporteur psycholoog R. Bout is ter gelegenheid van de terechtzitting in hoger beroep van de bevindingen en het advies van de reclassering op de hoogte gebracht. Bout heeft toegelicht dat het advies van de Pro Justitia rapporteurs, dat uitgebracht werd voordat de reclassering rapporteerde, zo moet worden begrepen dat een tbs-maatregel met voorwaarden alleen wordt geadviseerd, voor zover daarmee, naar het oordeel van de reclassering, kan worden volstaan. Indien de reclassering van mening is dat een tbs-maatregel met voorwaarden niet haalbaar is, dan blijft alleen de oplegging van een tbs-maatregel met dwangverpleging over.

Afgezien van de hiervoor genoemde rapporten en adviezen, heeft het hof in aanmerking genomen:

Het hof is met de rechtbank van oordeel dat de bevindingen en conclusies van de gedragsdeskundigen en die van de reclasseringsinstanties op zorgvuldige wijze tot stand zijn gekomen en worden gedragen door een deugdelijke en inzichtelijk gemotiveerde onderbouwing. Het hof neemt deze bevindingen en conclusies dan ook over.

Het hof komt op basis van het voorgaande tot het oordeel dat bij de verdachte tijdens het begaan van de bewezen feiten een ziekelijke stoornis van de geestvermogens bestond, als bedoeld in artikel 37a, eerste lid onder 1, Sr. Voorts is het hof van oordeel dat die ziekelijke stoornis de gedragskeuzes en het handelen van de verdachte ten tijde van het bewezenverklaarde zodanig hebben beïnvloed dat het feit hem slechts in verminderde mate kan worden toegerekend.

Daarnaast is het hof van oordeel dat de kans op een gewelddadige extremistische daad zoals in de onderhavige zaak aan de orde is als matig tot hoog moet worden ingeschat als de verdachte onbehandeld in de samenleving zou terugkeren.

Gelet op de aard en de ernst van het bewezenverklaarde - een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van vier jaren of meer is gesteld - alsmede hetgeen hiervoor over de persoon van de verdachte is overwogen en de omstandigheden waaronder het bewezenverklaarde is begaan, is het hof van oordeel dat de algemene veiligheid van personen het opleggen van de tbs-maatregel eist.

Gelet op de adviezen van de gedragsdeskundigen en de reclassering alsmede op het verloop van de schorsing van de voorlopige hechtenis van de verdachte en de door de reclassering beschreven incidenten in die periode is het hof voorts van oordeel dat een tbs-maatregel met voorwaarden niet volstaat. De kans dat behandeling alsmede het terugdringen van het recidiverisico niet slaagt in dat kader, acht het hof te groot. Het hof zal daarom gelasten dat de verdachte ter beschikking wordt gesteld en bevelen dat hij van overheidswege wordt verpleegd.

De tbs-maatregel met bevel tot verpleging van overheidswege wordt opgelegd ter zake van een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van één of meer personen, als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, Sr. De totale duur van de tbs met verpleging van overheidswege kan daarom een periode van vier jaar te boven gaan.

Oordeel van het hof over de straf

Het hof bevestigt de door de rechtbank opgelegde onvoorwaardelijke gevangenisstraf van na te melden duur.

Voorwaardelijk verzoek tot nader onderzoek naar het verschil in uitslag en resultaat van de recidivetesten

Op de terechtzitting van 16 december 2025 heeft de verdediging verzocht de zaak aan te houden en onderzoek te laten doen naar het verschil in uitslag en resultaat van de recidivetesten als het hof mocht beslissen de tbs-maatregel met verpleging van overheidswege aan de verdachte op te leggen. Nu het hof op de zitting van 16 december 2025 ambtshalve heeft besloten nader onderzoek naar de persoon van de verdachte en het recidiverisico te laten verrichten in aanloop naar de terechtzitting van 5 oktober 2026, is dit onderzoek reeds verricht. Daarom heeft de verdachte geen belang meer bij dit verzoek.

De na te melden in beslag genomen en nog niet teruggegeven voorwerpen vermeld onder 1 en 2 op bijgevoegde beslaglijst, volgens opgave van verdachte aan hem toebehorend, zijn vatbaar voor verbeurdverklaring, nu het voorwerpen zijn met behulp waarvan het bewezenverklaarde is begaan. Het hof zal daarom deze voorwerpen verbeurdverklaren.

Het hof heeft hierbij rekening gehouden met de draagkracht van verdachte.

Het hof heeft gelet op de artikelen 24, 33, 33a, 37a, 37b, 63, 96, 157, 176a, 176b, 288a, 289 en 289a van het Wetboek van Strafrecht, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep ten aanzien van de opgelegde maatregel van terbeschikkingstelling met voorwaarden alsmede ten aanzien van de toepasselijke wettelijke voorschriften waarop de oplegging van die maatregel is gegrond en doet in zoverre opnieuw recht.

Heft op het door de rechtbank gegeven bevel tot dadelijke uitvoerbaarheid van de door de rechtbank gelaste terbeschikkingstelling met voorwaarden.

Gelast dat de verdachte ter beschikking wordt gesteld en beveelt dat hij van overheidswege zal worden verpleegd.

Bevestigt het vonnis voor wat betreft de door de rechtbank opgelegde gevangenisstraf van 24 (vierentwintig) maanden.

Bevestigt het vonnis voor wat betreft de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, Sr bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.

Bevestigt het vonnis voor wat betreft de verbeurdverklaring van de in beslag genomen, nog niet teruggegeven telefoontoestel en computer, vermeld onder 1 en 2 van de bijgevoegde beslaglijst.

Bevestigt het vonnis waarvan beroep ook voor het overige, met inachtneming van het hiervoor overwogene.

Dit arrest is gewezen door

mr. M.I. Veldt-Foglia, als voorzitter,

mr. L.C. van Walree en mr. F.W. Pieters, leden,

in bijzijn van de griffier mr. T.A. van den Berg.

Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 11 november 2026.