De rechtmatigheid van het bevel en de duidelijkheid van het bevel bloedonderzoek en het niet aan het bevel…

Het hof zal de eerste twee gronden gezamenlijk bespreken.

Op grond van artikel 163, vierde lid van de Wegenverkeerswet 1994 (hierna: WVW) is de opsporingsambtenaar in het geval het vermoeden bestaat dat de verdachte onder invloed is van een of meer middelen, bedoeld in artikel 8, eerste of vijfde lid, WVW bevoegd de verdachte te vragen of hij zijn toestemming geeft tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in artikel 8, tweede lid, onderdeel b.

Uit de gebezigde bewijsmiddelen volgt dat dit vermoeden ten aanzien van de verdachte bestond en dat de verdachte door een opsporingsambtenaar is gevraagd toestemming te verlenen tot een onderzoek als bedoeld in artikel 8 WVW.

Uit de tekst van het bewijsmiddel blijkt niet dat dit verzoek werd gespecificeerd naar artikellid en lid-onderdeel.

Dat is ook niet vereist. Het gaat bij dit voorschrift om de waarborgen waarmee de bloedafname als inbreuk op de lichamelijke integriteit wordt gelegitimeerd. De daarbij betrokken belangen zijn, ongeacht de vraag of het gaat om "een ieder" (art. 8 lid 2 WVW), de in 8 lid 3 WVW bedoelde bestuurder of de art. 8 lid 5 bedoelde stoffen, steeds dezelfde. Dat een onderzoek "als bedoeld in artikel 8 Wegenverkeerswet 1994" ook aan uitgeblazen ademlucht kan plaatsvinden doet daaraan niet af omdat voor de verplichting om aan een dergelijk onderzoek medewerking te verlenen het bevel van een opsporingsambtenaar toereikend is. Daarop kan de aan de verdachte gestelde vraag om toestemming naar redelijke opvatting dus niet gericht zijn geweest. Daar komt in het onderhavig geval nog bij dat de verdachte door de mededeling van het resultaat van het voorlopig onderzoek uitgeademde lucht en de speekseltest wist dat de jegens hem bestaande verdenking betrekking had op de in artikel 8, vijfde lid, WVW bedoelde stoffen, zodat hem ook daaruit duidelijk moet zijn geweest dat de toestemming die hem werd gevraagd betrekking had op bloedafname.

Dat het proces-verbaal vermeldt dat de verdachte er, na aanvankelijke reactie, op werd gewezen dat er consequenties zijn verbonden aan het onthouden van toestemming voor bloedafname, doet er niet aan af dat aan de verdachte toestemming is gevraagd zoals die vraag aan een vervolgens te geven bevel vooraf dient te gaan. Het hof vat de desbetreffende passage op als weergave van de feitelijke communicatie tussen de opsporingsambtenaar en de verdachte, die begrijpelijk is in het stadium dat aan de vaststelling van de noodzaak om tot een bevel over te gaan voorafgaat. Dat de door de opsporingsambtenaar genoemde consequenties niet dadelijk kunnen worden verbonden aan het onthouden van de gevraagde toestemming, maar eerst aan de niet opvolging van het bevel indien dit wordt gegeven, leidt niet tot een ander oordeel.

Het standpunt van de verdediging dat niet is voldaan aan de voorwaarde in artikel 163, vierde lid, WVW voor de bevoegdheid tot het geven van een bevel als in de tenlastelegging bedoeld wordt dan ook verworpen.

Volgens het vijfde lid van artikel 163 WVW is vervolgens de hulpofficier van justitie bevoegd om, indien de verdachte de gevraagde toestemming niet verleent, hem te bevelen zich te onderwerpen aan een bloedonderzoek.

Uit de gebezigde bewijsmiddelen volgt dat de inspecteur van politie [naam politieambtenaar 1] in zijn aan die rang ontleende hoedanigheid van hulpofficier van justitie de verdachte heeft bevolen zich te onderwerpen aan een bloedonderzoek als bedoeld in artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994.

De verdediging stelt dat niet is vast te stellen wat de daadwerkelijke tekst van het bevel is geweest en op welke wijze dat bevel is gegeven en concludeert daaruit dat niet kan worden vastgesteld of het bevel rechtmatig is gegeven en of wel een bevel is gegeven.

Het hof overweegt dat uit het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep geen feiten of omstandigheden naar voren zijn gekomen die twijfel oproepen over het betrokken bewijsmiddel, dat bestaat uit een ambtsedig relaas. Dat de verdachte in eerste aanleg heeft verklaard dat het volgens het proces-verbaal gegeven bevel niet is "overgekomen" betekent niet dit bevel niet is gegeven. Bovendien blijkt uit de bewijsmiddelen dat de verdachte zich bij zijn reactie op het bevel bewust was van hetgeen van hem werd verwacht ("bloedprikken") alsmede dat hij bij het geven van het bevel is gewezen op de consequenties van het niet opvolgen daarvan (“misdrijf”) en dat deze consequenties en daarmee het niet vrijblijvende karakter van de tot hem gerichte uitlating juist wel tot hem waren doorgedrongen.

Daarbij betrekt het hof dat uit het onderzoek door de raadsheer-commissaris naar voren is gekomen dat de in het proces-verbaal voor de weergave van de uitlatingen van de opsporingsambtenaren gebruikte bewoordingen niet steeds een letterlijke weergave vormen van de daadwerkelijk tegenover de verdachte toegepaste woordkeus. Naar het oordeel van het hof is dat, ook wanneer het gaat om gestandaardiseerde of zelfs door de tekstverwerker "gegenereerde" formuleringen, niet zonder meer steeds onaanvaardbaar, zolang de strekking van het proces-verbaal in overeenstemming is met de feitelijke werkelijkheid. Het onderzoek ter terechtzitting biedt immers gelegenheid om mogelijke verschillen tussen proces-verbaal en werkelijkheid specifiek aan de orde te stellen. Van die gelegenheid is door de verdediging niet feitelijk onderbouwd gebruik gemaakt. Tijdens de getuigenverhoren bij de raadsheer-commissaris zijn ook geen gevallen kunnen worden vastgesteld waarbij de (standaard- en/of gegenereerde) tekst van het politie-proces-verbaal de feitelijke toedracht van hetgeen zich tijdens het opsporingsonderzoek voordeed niet dekte.

De raadsman heeft nog gewezen op een door hem in zijn praktijk ervaren tendens volgens welke de politie het eerder dan door de wetgever voorzien op een "weigering" zou laten aankomen, maar die op zichzelf zorgbarende verwijzing van de raadsman roept geen twijfel op over het onderhavige ambtsedig relaas en het onderzoek heeft geen aanwijzing opgeleverd dat zich in de thans te berechten zaak iets dergelijks zou hebben voorgedaan.

Alles overwegende verwerpt het hof dan ook het standpunt van de verdediging dat het in de tenlastelegging bedoelde bevel niet rechtmatig is geweest en/of dat de verdachte onvoldoende duidelijk is gemaakt dat sprake was van een bevel.

Volgens het zesde lid van artikel 163 WVW is de bestuurder wie is bevolen zich aan een bloedonderzoek te onderwerpen verplicht aan dit bevel gevolg te geven en zijn medewerking te verlenen.

Blijkens de bewijsmiddelen wilde de verdachte als reactie op het bevel eerst overleg met een advocaat.

Een dergelijke reactie kan worden aangemerkt als het stellen van voorwaarden en levert, tenzij het gaat om voorwaarden die worden gesteld in verband met een bijzondere geneeskundige reden, in beginsel al een strafbare weigering op. In het geval van de verdachte is zijn eerste reactie niet als weigering opgevat en heeft de hulpofficier van justitie kennelijk de lankmoedigheid opgebracht om de verdachte gelegenheid te geven om een advocaat te bereiken en om het, toen dat rechtstreeks niet lukte, ook nog eens via een derde te proberen. Toen ook dit vergeefs bleek, heeft de verdachte volgens het gebezigde bewijsmiddel besloten om niet mee te werken aan het bloedonderzoek.

Naar de letter gaat het hierbij inderdaad om een interpretatie door de hulpofficier van de gedragingen van de verdachte, maar die interpretatie vindt voldoende steun in de door de verdachte tegenover de politierechter afgelegde verklaring voor zover deze tot bewijs is gebezigd en waaruit volgt dat de verdachte na het hem gegeven bevel en ook nadat hij op de consequenties werd gewezen in zijn aanvankelijke reactie heeft volhard: "Ik heb gezegd dat ik best wil bloedprikken, maar eerst juridisch advies wil hebben".

Uit een en ander volgt dat ook dit standpunt van de verdediging niet kan worden gevolgd en dat het bewijsverweer in zijn geheel wordt verworpen.

Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

hij op of omstreeks 6 april 2024 te Zoetermeer, in elk geval in Nederland, als degene tegen wie verdenking was gerezen als bestuurder van een personenauto te hebben gehandeld in strijd met artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994, geen gevolg heeft gegeven aan een aan hem gegeven bevel van een hulpofficier van justitie of van een daartoe bij regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie aangewezen ambtenaar van politie, zich aan een bloedonderzoek te onderwerpen en/of geen medewerking daaraan heeft verleend.

Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en\of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging.

Bewijsvoering

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de volgende bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.

1.

Het proces-verbaal nr. [proces-verbaalnummer] , op 6 april 2024 op ambtsbelofte opgemaakt en vervolgens electronisch ondertekend door [naam politieambtenaar 1] , [naam politieambtenaar 2] en [naam politieambtenaar 3] , respectievelijk inspecteur en hoofdagenten van politie, eenheid Den Haag, houdt -zakelijk weergegeven- als relaas van eigen waarneming en ondervinding in:

Op 6 april 2024 om 02.05 zagen wij, [naam politieambtenaar 2] en [naam politieambtenaar 3] , dat een persoon als bestuurder een personenauto bestuurde op de Van Stolberglaan te Zoetermeer. Ik, [naam politieambtenaar 2] , heb ter controle op de naleving van de bij of krachtens de Wegenverkeerswet 1994 gestelde voorschriften de bestuurder zijn voertuig doen stilhouden. Na vordering daartoe om 02.09 uur heb ik vervolgens met zijn medewerking de bestuurder een speekseltest afgenomen. Als resultaat daarvan zag ik een indicatie voor de stof cannabis (tetrahydrocannabinol). Dit resultaat, dat de bestuurder direct werd meegedeeld, leidde tot een verdenking van een gedraging in strijd met artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994. Als verdacht daarvan werd de bestuurder vervolgens aangehouden. De verdachte gaf mij op te zijn: [verdachte] , geboren op [geboortedatum] 1988 te [geboorteplaats] , Turkije. Wij vermoedden dat de verdachte onder invloed was van een stof als bedoeld in artikel 8 lid 1 of 5 van de Wegenverkeerswet 1994.

2.

Het onder 1. genoemde proces-verbaal houdt vervolgens als relaas van eigen waarneming en ondervinding -zakelijk weergegeven- in:

Ik, [naam politieambtenaar 2] , heb de verdachte gevraagd toestemming te verlenen tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in artikel 8 Wegenverkeerswet 1994. De verdachte verleende daartoe geen toestemming.
Op 6 April 2024 om 03.00 uur, Bureau Zoetermeer, Zoetermeer, heb ik, [naam politieambtenaar 1] , in mijn hoedanigheid van hulpofficier van justitie, de verdachte bevolen zich te onderwerpen aan een bloedonderzoek als bedoeld in artikel 8 Wegenverkeerswet 1994, waarbij is meegedeeld, dat een weigering een misdrijf oplevert.
De verdachte gaf geen gevolg aan dit bevel. Dit bleek uit: verdachte wilde eerst overleg met een advocaat, maar kreeg geen contact met een advocaat. Verdachte probeerde dit nog via een vriend, maar ook dit leverde geen resultaat op. Hierop besloot verdachte om niet mee te werken aan het bloedonderzoek, omdat dit hem vorige keer problemen opleverde.

3.

Het proces-verbaal van de terechtzitting in eerste aanleg op 18 oktober 2024, dat is opgemaakt door de politierechter en de griffier en houdt -zakelijk weergegeven- in:

De verdachte antwoordt te zijn genaamd: [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] (Turkije) op [geboortedatum] 1988. De verdachte verklaart op vragen van de politierechter: U houdt mij voor dat er een bevel is gedaan door een hulpofficier dat ik moest meewerken aan een bloedonderzoek. Ik heb gezegd dat ik wil meewerken maar ik wilde eerst juridisch advies inwinnen. Ze gaven aan dat als ik niet zou meewerken ik de meest zware straf zou krijgen. Ik heb gezegd dat ik best wil bloedprikken, maar eerst juridisch advies wil hebben.

Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

Het bewezenverklaarde levert op:

overtreding van artikel 163, zesde lid, van de Wegenverkeerswet 1994.

Strafbaarheid van de verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.

Strafmotivering

Het hof heeft de op te leggen straffen bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.

Daarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

De verdachte heeft, terwijl tegen hem de verdenking was gerezen een auto te hebben bestuurd onder invloed van cannabis, geweigerd zijn medewerking te verlenen aan een bloedonderzoek. Deze verplichting bestaat ter handhaving van de verkeersveiligheid, die in gevaar wordt gebracht als onder invloed van drugs aan het verkeer wordt deelgenomen. Het bloedonderzoek is noodzakelijk om de feiten en omstandigheden vast te stellen waarop bestraffing ter beteugeling van dergelijk gevaarzettend gedrag moet worden gebaseerd. Het hof rekent de verdachte aan dat hij zich door zijn gedragingen daaraan heeft willen onttrekken.

Het hof heeft in het nadeel van de verdachte acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie d.d. 13 oktober 2026, waaruit blijkt dat de verdachte voorafgaand aan het thans bewezenverklaarde feit onherroepelijk is veroordeeld ter zake van overtreding van artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat heeft hem er kennelijk niet van weerhouden het onderhavige feit te plegen.

Alles afwegende acht het hof de door de politierechter opgelegde combinatie van straffen een passende en geboden reactie.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

Het hof heeft gelet op de artikelen 14a, 14b, 14c, 23, 24, 24a, 24c en 63 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 163, 176 en 179 van de Wegenverkeerswet 1994, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een geldboete van € 500,00 (vijfhonderd euro), bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door 5 (vijf) dagen hechtenis.

Bepaalt dat het totaal van de geldboetes mag worden voldaan in 10 (tien) termijnen van 1 maand, elke termijn groot € 50,00 (vijftig euro).

Ontzegt de verdachte ter zake van het bewezenverklaarde de bevoegdheid motorrijtuigen te besturen voor de duur van 300 (driehonderd) dagen.

Bepaalt dat een gedeelte van de bijkomende straf van ontzegging, groot 288 (tweehonderdachtentachtig) dagen, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten omdat verdachte zich voor het einde van een proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Bepaalt dat de tijd, gedurende welke het rijbewijs van de verdachte ingevolge artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 vóór het tijdstip, waarop deze uitspraak voor wat betreft de in artikel 179 van die wet genoemde bijkomende straf voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, ingevorderd of ingehouden is geweest, op de duur van bovengenoemde bijkomende straf geheel in mindering zal worden gebracht.

Dit arrest is gewezen door mr. R.M. Bouritius,

in bijzijn van de griffier R. Luijken.

Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 10 november 2026.