Betreft: medeplegen van wederrechtelijke vrijheidsberoving van een chauffeur, diefstal in vereniging door…

Parketnummer : 20-000367-24

Uitspraak : 10 november 2026

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof

's-Hertogenbosch

gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch, van 31 januari 2024, in de strafzaak met parketnummer 01-116338-21, tegen:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1989,

wonende te [adres 1] .

Hoger beroep

Bij vonnis waarvan beroep is de verdachte ter zake van

Van de zijde van de verdachte is tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep en in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep zal bevestigen met aanvulling van de gronden en met uitzondering van de opgelegde straf en, in zoverre opnieuw rechtdoende, de verdachte zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 26 maanden met aftrek van de tijd die hij in voorarrest heeft doorgebracht.

De verdediging heeft primair integrale vrijspraak bepleit. Subsidiair is een straftoemetingsverweer gevoerd.

Vonnis waarvan beroep

Het hof verenigt zich met het beroepen vonnis met uitzondering van de opgelegde straf. In zoverre zal het hof het vonnis vernietigen en opnieuw rechtdoen. Het hof zal daarbij opnieuw de toepasselijke wettelijke voorschriften vermelden.

Het hof ziet verder aanleiding om de gronden (bewijsmiddelen en bewijsoverwegingen) op onderdelen aan te vullen en te verbeteren. Omwille van de leesbaarheid zal het hof de gehele bewijsvoering vervangen. Dit laat onverlet dat het hof zich deels met die bewijsvoering kan verenigen, zodat het hof onderdelen daarvan zal overnemen in het onderhavige arrest.

Het hof leest ten slotte – tegen de achtergrond van de inhoud van de tenlastelegging, de bewezenverklaring en de strafoverwegingen van de rechtbank – de kwalificatie van het onder 3 bewezenverklaarde als volgt verbeterd:

‘medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod, terwijl het feit betrekking heeft op een grote hoeveelheid van het middel’

Bewijsmiddelen

Omwille van de leesbaarheid van dit arrest zijn de bewijsmiddelen opgenomen in een bijlage bij dit arrest.

Bewijsoverwegingen

Ten aanzien van alle feiten geldt dat vastgesteld kan worden dat de verdachte in de dagen voorafgaand aan de ladingdiefstal op enkele plekken in het dossier naar voren komt, maar dat niet kan worden geconcludeerd dat hij om die reden als medepleger (en evenmin als pleger) betrokkenheid heeft gehad.

Hij heeft op 14 februari 2019 een [auto] gehuurd voor twee dagen, die zich vervolgens heeft verplaatst naar de [adres 2] in [plaats 4] . Ook lijkt uit het dossier te volgen dat de verdachte tussen 12 en 13 februari 2019 naar Spanje (en weer terug naar Nederland) gevlogen is, en dat zijn telefoonnummer meermalen contact zou hebben gezocht met de telefoonnummers van medeverdachten [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] . Hij is echter bij geen van de tenlastegelegde feiten als medepleger betrokken geweest.

Daarbij wordt vooropgesteld dat uit het dossier blijkt dat geen uitvoering is gegeven aan de exacte inhoud van het ‘draaiboek’, waarin de verdachte voorkomt in relatie tot het uitladen van de pallets met een heftruck. Dat daaraan geen exacte uitvoering is gegeven volgt enerzijds uit het feit dat er zes personen in het draaiboek staan vermeld, terwijl uit het dossier en in het bijzonder de verklaringen van aangever blijkt dat feitelijk slechts vier personen betrokken waren. Het volgt anderzijds uit de in hoger beroep door medeverdachte [medeverdachte 2] afgelegde verklaring. Hij stelt immers juist vanwege zijn heftruck-ervaring de avond van tevoren door [medeverdachte 1] te zijn ingeschakeld.

Ook overigens blijkt uit het dossier dat de verdachte niet heeft bijgedragen aan de uitvoering van het plan. Niet alleen ontkent hij betrokkenheid daarbij, ook:

De forensische bevindingen in de loods – bestaande uit dactyloscopische sporen van de verdachte op de verpakkingen van nepsnorren en een mengprofiel op de dop van een drinkfles – maken dit niet anders, aldus de verdediging.

Hoewel de verdachte dus weliswaar aan de ‘voorkant’ handelingen heeft verricht waarvan hij wist dat het foute boel was, heeft hij nooit scherp gehad wat zijn handelen in het grotere plaatje betekende. Hij was daarmee in feite een katvanger die de hoge drempel van medepleger niet haalt.

Ten aanzien van het onder 1 primair tenlastegelegde is geen sprake geweest van wederrechtelijke vrijheidsberoving als bedoeld in artikel 282 van het Wetboek van Strafrecht. Er is geen geweld gebruikt, er zijn geen bedreigingen geuit, aangever is niet aangehouden, niet geboeid en niet vastgepakt, maar hem is slechts verzocht mee te gaan. Uit de verklaringen van aangever blijkt dat hij het als standaardcontrole heeft beschouwd waaraan hij heeft meegewerkt zonder vragen te stellen. Nu hem niet expliciet is medegedeeld dat hij niet mocht vertrekken of dat hij was aangehouden, is dat onvoldoende.

Ten aanzien van het onder 4 tenlastegelegde is geen sprake geweest van wetenschap van en evenmin van beschikkingsmacht over de tenlastegelegde spullen.

Het hof overweegt als volgt.

Elk bewijsmiddel wordt – ook in zijn onderdelen – slechts gebruikt tot bewijs van dat bewezenverklaarde feit, of die bewezenverklaarde feiten, waarop het blijkens zijn inhoud betrekking heeft.

Uit het dossier blijkt in dat verband van een goed voorbereide werkwijze. Zo blijkt de (dek)lading kaas (ver)vals(t) te zijn geweest. Op de dozen met kaas waren stickers (van een slechte kwaliteit) aangebracht met daarop ‘ [bedrijf] Raclette, Zwitserse Raclette’, terwijl navraag bij [bedrijf] leerde dat het product noch het lotnummer bekend was.

Uit de verkeersgegevens behorend bij de telefoonnummers van [verdachte] , [medeverdachte 1] en het – uiteindelijk aangetroffen – (peil)baken, in combinatie met de betalingen aan een luchtvaartmaatschappij, blijkt dat [verdachte] en [medeverdachte 1] meermalen samen naar Spanje zijn gevlogen, kennelijk met het doel om een baken naar Spanje te brengen en op een vrachtwagen te plaatsen.

Zij vlogen om de twee weken – telkens in de nacht voorafgaand aan het vertrek van een vrachtwagen (met dezelfde lading en bestemming) – heen en de daaropvolgende ochtend weer terug. Uit het dossier blijkt dat dit in elk geval driemaal is gebeurd, laatstelijk op 12 februari 2019, waarna het baken ook daadwerkelijk is geplaatst op de door aangever bestuurde vrachtwagen en die vrachtwagen zodoende ‘op afstand’ kon worden gevolgd. Het baken heeft vervolgens op 13, 14 en 15 februari 2019 zendmasten in achtereenvolgens Spanje, Frankrijk, Luxemburg en België aangestraald.

• [medeverdachte 2 (aanduiding)] : [medeverdachte 2] ;

• [verdachte (aanduiding)] : [verdachte] ;

• [medeverdachte 1 (aanduiding)] : [medeverdachte 1] ;

• [medeverdachte 3 (aanduiding)] : [medeverdachte 3] .

Ook bij de uitvoering valt op hoeveel oog voor detail er is geweest. Zo werd aan aangever toen hij op het zogenaamde ‘politiebureau’ zat, een proces-verbaal van bevindingen verstrekt waarin zelfs de pleegplaats en pleegdatum correct waren weergegeven, alsook het transportbedrijf waarvoor aangever reed, het kenteken van zijn vrachtwagen, en het gegeven dat het 24 pallets betrof. Verder werd daarin genoemd dat de vrachtwagen van aangever zou zijn gecontroleerd op basis van een samenwerking met de Spaanse autoriteiten en dat sprake was van een verdenking wegens overtreding van de Opiumwet. Daarnaast werd aan aangever een ‘aanzegging verlaten Nederland’ verstrekt in zowel de Nederlandse als Litouwse taal (ondanks aangevers Wit-Russische nationaliteit kennelijk gebaseerd op het kenteken van zijn vrachtwagen).

Toepassing

Het hof stelt vast dat aangever vanaf het moment dat hij werd staande gehouden door [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] , in de veronderstelling heeft verkeerd dat hij te maken had met echte politieagenten. Aangever had van meet af aan de indruk dat hij de bevelen van die agenten moest opvolgen. Hij werd door middel van het vanuit de [auto] gegeven stopteken tot stoppen gedwongen, [medeverdachte 2] stapte bij hem in de cabine en aangever moest vervolgens zijn navigatie uitzetten. Vanaf dat moment was er voortdurend een verdachte bij aangever in de buurt en aangever moest ook de instructies opvolgen over waarnaartoe te rijden. Later in het ‘politiekantoor’ in de loods mocht hij bovendien niet naar zijn vrachtwagen gaan en zijn telefoon gebruiken toen hij zijn leidinggevende wilde bellen.

De indruk dat het echte politieagenten waren, werd gewekt (en versterkt) door het stopbord, de kleding van de verdachten (lijkend op de uniformen van echte politie en inclusief wapenstok, holster en portofoon), de inrichting van het kantoor in de loods, de (valse) processen-verbaal en andere politieattributen en de opdrachten die hem werden gegeven. Door deze hele setting is aangever feitelijk de mogelijkheid ontnomen om zich aan de situatie te onttrekken.

Naar het oordeel van het hof mocht aangever er redelijkerwijs ook van uitgaan dat de (nep)agenten geweld zouden gebruiken als hij zich zou onttrekken aan de situatie. Echte politieagenten zouden zich daarvan immers ook kunnen bedienen. Het hof betrekt daarbij dat aangever ook is geconfronteerd met het feit dat er een hoeveelheid hennep in zijn vrachtwagen was aangetroffen, reden waarom hij in shock was.

Aangever heeft verklaard dat hij zich bang voelde omdat het de eerste keer was dat hij ‘aangehouden’ werd en dat je niet zomaar weg kunt gaan van een politiebureau omdat je dan nog meer problemen krijgt, terwijl hij eigenlijk wel weg wilde. Aangever heeft dus ook in de veronderstelling verkeerd dat hij was aangehouden. Dat niet met zekerheid kan worden vastgesteld dat dat hem expliciet is medegedeeld doet daaraan – gegeven de context – niet af. Dat geldt eveneens voor het feit dat aangever – na met zijn leidinggevende gesproken te hebben – uiteindelijk is teruggekeerd naar de loods.

Het hof is gelet op vorenstaande van oordeel dat sprake is geweest van wederrechtelijke vrijheidsberoving, zoals onder feit 1 primair is tenlastegelegd.

Het hof verwerpt het verweer van de verdediging op dit punt.

Het hof verwerpt het verweer van de verdediging op dit punt.

Op te leggen straf

De verdediging heeft bepleit dat het hof bij de strafoplegging rekening zal houden met de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daartoe is in het bijzonder gewezen op het feit dat de verdachte zijn leven een positieve draai gegeven heeft sinds de bewezenverklaarde feiten. Niet alleen is sindsdien geen sprake meer van contacten met justitie, ook is geen sprake meer van schulden, van een gokverslaving en/of van alcoholmisbruik. Daarbij heeft de verdachte inmiddels een goedlopend bedrijf en is (mede)verantwoordelijk voor de broodwinning van zijn personeelsleden en door hem ingehuurde ZZP-ers.

Ten slotte wordt verzocht rekening te houden met de overschrijding van de redelijke termijn, de ouderdom van de feiten en – voor zover het hof mocht komen tot dezelfde bewezenverklaring als de rechtbank – niet uit te gaan van het LOVS-oriëntatiepunt met betrekking het overvallen van een vrachtwagen met licht geweld/bedreiging, maar veeleer aansluiting te zoeken bij het oriëntatiepunt van een ladingdiefstal, waarbij zo nodig enkele strafverzwarende omstandigheden worden betrokken, aldus de verdediging.

Het hof overweegt als volgt.

Het hof heeft bij het bepalen van de op te leggen straf gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezenverklaarde is begaan en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander uit het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen. Daarnaast is gelet op de verhouding tot andere strafbare feiten, zoals onder meer tot uitdrukking komt in de hierop gestelde wettelijke strafmaxima en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd.

Aard en ernst van de feiten

Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van vrijheidsberoving, diefstal in vereniging door middel van een vals kostuum, het opzettelijk aanwezig hebben van een grote hoeveelheid hennep en het medeplegen van opzetheling. Deze strafbare feiten zijn gepleegd als onderdeel van een minutieus opgezet plan, waarbij de verschillende verdachten ieder hun eigen – en wezenlijke – rol vervulden.

Dit plan vergde intensieve voorbereiding in de vorm van het vliegen naar Spanje om een vrachtwagen met een lading hennep te bebakenen, zodat die traceerbaar was als die eenmaal in Nederland was. Vervolgens hebben verdachten zich in een daarvoor gehuurde auto voorgedaan als nepagenten en hebben zij een vrachtwagenchauffeur uit Wit-Rusland met de bebakende vrachtwagen staande gehouden.

Zij hebben de chauffeur gedwongen naar een loods te rijden, waarin een ruimte was ingericht als een politiekantoor. Daarvoor werden onder meer goederen misbruikt die daadwerkelijk toebehoorden aan de politie en door één van de verdachten in het kader van een stage bij de politie verkregen waren.

Ze hebben vervolgens de lading van de vrachtwagen uitgeladen en tussen de deklading kaas bevond zich tevens 509 kilogram hennep. In het kantoor in de loods hebben de verdachten de chauffeur valse politiedocumenten overhandigd en hem verteld dat hij het land moest verlaten.

Door zo te handelen hebben de verdachten in de eerste plaats een ontoelaatbare inbreuk gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van het slachtoffer. De vrachtwagenchauffeur uit Wit-Rusland dacht daadwerkelijk met de politie te maken te hebben en dacht ook niet weg te kunnen. Bovendien wordt op deze manier het gezag van – en vertrouwen in – de politie ernstig ondermijnd. Met name dit laatste rekent het hof de verdachte ernstig aan, ook in het licht van de heling van de politiespullen.

Daarnaast is het bezit van hennep strafbaar omdat het een gevaar kan opleveren voor de gezondheid van de gebruikers ervan, en gaat de handel in hennep vaak gepaard met andere vormen van criminaliteit. Deze zaak is daarvan een sprekend voorbeeld.

De verdachte heeft al met al een belangrijke rol gespeeld in de bewezenverklaarde feiten. De professionele wijze waarop de verdachten hun plan hebben voorbereid en uitgevoerd, waarbij zij zich een grote hoeveelheid hennep met een aanzienlijke waarde hebben toegeëigend, en het feit dat de verdachten zich hebben voorgedaan als politieagenten weegt het hof hierbij in strafverzwarende zin mee.

Het hof rekent het de verdachte dan ook aan dat hij heeft gehandeld zoals is bewezenverklaard.

Persoonlijke omstandigheden

Het hof heeft bij de strafoplegging acht geslagen op de inhoud van het uittreksel Justitiële Documentatie d.d. 26 oktober 2026, betreffende het justitiële verleden van de verdachte. Hieruit blijkt dat hij meermalen onherroepelijk is veroordeeld ter zake van soortgelijke (zowel diefstal- als Opiumwet gerelateerde) strafbare feiten. Na het plegen van de onderhavige feiten op 15 februari 2019 is de verdachte nog een keer veroordeeld voor een overtreding in 2022 (artikel 20 Rvv 1990).

Voorts heeft het hof gelet op de overige persoonlijke omstandigheden van de verdachte, voor zover hiervan uit het onderzoek ter terechtzitting is gebleken.

Overschrijding redelijke termijn

De redelijke termijn in eerste aanleg is aangevangen op 20 januari 2021 met de inverzekeringstelling van de verdachte, en geëindigd op 31 januari 2024 met het wijzen van het beroepen vonnis. De redelijke termijn van 24 maanden is in eerste aanleg derhalve met ongeveer 1 jaar en 2 weken overschreden.

De redelijke termijn in hoger beroep is aangevangen op 7 februari 2024 met het instellen van hoger beroep namens de verdachte, en eindigt heden, 10 november 2026, met het wijzen van het onderhavige arrest door dit hof. De redelijke termijn van 24 maanden is in hoger beroep derhalve met ongeveer 9 maanden overschreden.

Aldus is sprake van een totale overschrijding van bijna 1 jaar en 10 maanden. Van bijzondere omstandigheden die deze overschrijding kunnen rechtvaardigen is niet gebleken.

Zonder overschrijding van de redelijke termijn zou een gevangenisstraf voor de duur van 32 maanden, zoals door de rechtbank is opgelegd, passend en geboden zijn geweest. Gelet echter op de overschrijding van de redelijke termijn en gezien de persoonlijke omstandigheden van de verdachte zoals hiervoor vermeld, zal het hof de verdachte veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 26 maanden, met aftrek van de tijd die de verdachte in voorarrest heeft doorgebracht.

Het hof is van oordeel dat, in het bijzonder gelet op de aard en ernst van het bewezenverklaarde, in verband met een juiste normhandhaving en vanuit het perspectief van vergelding en speciale preventie, niet kan worden volstaan met het opleggen van een andere of lichtere sanctie dan een straf die onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming van voornoemde duur met zich brengt. Het hof onderkent dat dit nadelige consequenties voor het bedrijf van de verdachte kan hebben, maar dat leidt niet tot een ander oordeel.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

De beslissing is gegrond op de artikelen 47, 57, 63, 282, 311 (oud) en 416 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 3 en 11 van de Opiumwet, zoals deze ten tijde van het bewezenverklaarde rechtens golden dan wel ten tijde van het wijzen van dit arrest rechtens gelden.

BESLISSING

Het hof:

vernietigt het vonnis waarvan beroep ten aanzien van de opgelegde straf en doet in zoverre opnieuw recht:

veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 26 (zesentwintig) maanden;

beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht;

bevestigt het vonnis waarvan beroep voor het overige, met inachtneming van hetgeen hiervoor is overwogen.

Aldus gewezen door:

mr. S. Riemens, voorzitter,

mr. J. Platschorre en mr. A.J.M. van Gink, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. J.A.A. Vulto, griffier,

en op 10 november 2026 ter openbare terechtzitting uitgesproken.

BEWIJSMIDDELENBIJLAGE

[Bjilage]