Veroordeling van een huisarts voor het plegen van ontuchtige handelingen met een aan zijn hulp en zorg…

gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, van 12 december 2025 in de strafzaak met parketnummer 01-260697-24 tegen:

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1958,

wonende te [adres] .

Hoger beroep

Bij het vonnis waarvan beroep heeft de rechtbank het tenlastegelegde bewezenverklaard en dat gekwalificeerd als ‘werkzaam in de gezondheidszorg, ontucht plegen met iemand die zich als patiënt aan zijn hulp/zorg heeft toevertrouwd, meermalen gepleegd’, de verdachte daarvoor strafbaar verklaard en hem veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 15 maanden met aftrek van de tijd die de verdachte in voorarrest heeft doorgebracht.

Daarnaast heeft de rechtbank de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] gedeeltelijk toegewezen tot een bedrag van € 5.000,00 aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 1 juni 2016 tot aan de dag der algehele voldoening. De rechtbank heeft de verdachte daarbij veroordeeld in de proceskosten van de benadeelde partij, tot de datum van de uitspraak begroot op nihil. De benadeelde partij is in het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaard en de rechtbank heeft bepaald dat de vordering in zoverre slechts bij de burgerlijke rechter kan worden aangebracht. Ten behoeve van het slachtoffer [benadeelde] is daarnaast de schadevergoedingsmaatregel opgelegd.

Namens de verdachte is tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep en de terechtzitting in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep zal bevestigen, met uitzondering van de opgelegde straf, de beslissing op de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij en de opgelegde schadevergoedingsmaatregel en, in zoverre opnieuw rechtdoende, de verdachte zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 36 maanden, waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren. Ten aanzien van de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] heeft de advocaat-generaal geconcludeerd dat de vordering integraal dient te worden toegewezen, te vermeerderen met de wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De raadsman van de verdachte heeft zich achter de bewezenverklaring van de rechtbank geschaard en daarnaast een straftoemetingsverweer gevoerd. Ten aanzien van de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] heeft de raadsman bepleit dat het hof eenzelfde bedrag zal toewijzen als de rechtbank.

Vonnis waarvan beroep

Het hof verenigt zich met het bestreden vonnis onder verbetering van de gronden waarop dit berust en met uitzondering van de opgelegde straf, de beslissing op de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij en de opgelegde schadevergoedingsmaatregel. In zoverre zal het vonnis waarvan beroep worden vernietigd. Bijgevolg komen de overwegingen van de rechtbank ten aanzien van de opgelegde straf, de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij en de schadevergoedingsmaatregel te vervallen en zullen deze worden vervangen door hetgeen hierna zal worden overwogen.

Daarnaast ziet het hof aanleiding de toepasselijke wettelijke voorschriften waarop de beslissingen van de rechtbank zijn gegrond aan te vullen met artikel 57 van het Wetboek van Strafrecht.

Verbetering van de bewijsoverweging

Gelet op de bewezenverklaarde periode van de rechtbank verbetert het hof de volgende zin in de bewijsoverweging op pagina 2 van het vonnis:

‘Met betrekking tot de pleegperiode overweegt de rechtbank dat zij bewezen acht dat de ontuchtige handelingen zijn gepleegd in de periode van 1 juni 2016 tot en met 31 augustus 2019.’

in:

‘Met betrekking tot de pleegperiode overweegt de rechtbank dat zij bewezen acht dat de ontuchtige handelingen zijn gepleegd in de periode van 1 juni 2016 tot en met 31 juli 2019.’

Op te leggen straf

De vordering van de advocaat-generaal

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof de verdachte zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 36 maanden, waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft een straftoemetingsverweer gevoerd en daarbij het hof verzocht om aan de verdachte geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen. De verdediging acht de oplegging van een taakstraf meer op zijn plaats. Daarbij heeft de raadsman verwezen naar de omstandigheden waaronder het bewezenverklaarde is begaan, de proceshouding van de verdachte, zijn persoonlijke omstandigheden waaronder in het bijzonder verdachtes leeftijd en de omstandigheid dat hij geen huisarts meer is, de beslissing in de tuchtrechtelijke procedure, het lage recidiverisico en het blanco strafblad van de verdachte. Ook heeft de raadsman verwezen naar diverse straffen die door rechtbanken zijn opgelegd in zaken die naar zijn mening enigszins vergelijkbaar zijn met de onderhavige zaak.

Het oordeel van het hof

Het hof heeft bij het bepalen van de op te leggen straf gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezenverklaarde is begaan en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander uit het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen. Daarnaast is gelet op de verhouding tot andere strafbare feiten, zoals onder meer tot uitdrukking komt in de hierop gestelde wettelijke strafmaxima en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd.

Ten laste van de verdachte is bewezenverklaard dat hij zich gedurende een periode van ongeveer drie jaar schuldig heeft gemaakt aan het plegen van ontucht met [benadeelde] . De verdachte had als huisarts een behandelrelatie met haar als patiënt. Tijdens de behandelperiode is een affectieve relatie ontstaan tussen de verdachte en [benadeelde] , waarbij hij meerdere keren seks met haar heeft gehad, onder andere bestaande uit penetratie. De verdachte is daarbij op geraffineerde wijze te werk gegaan om de ontuchtige handelingen te kunnen plegen. Hij gaf zijn privénummer aan [benadeelde] , sprak op enig moment alleen nog af in de avonduren met haar in zijn praktijk, ging bij haar op bezoek als de woonbegeleiding afwezig was en zei tegen haar dat het tussen hen moest blijven.

Tussen de verdachte en [benadeelde] bestond een arts-patiënt relatie. Om die reden kon er geen sprake zijn van een volledig gelijkwaardige relatie. Daarmee heeft een zekere mate van afhankelijkheid een rol gespeeld binnen deze relatie en bij het verrichten van de seksuele handelingen. Dat de verdachte op een dergelijke ernstige wijze misbruik heeft gemaakt van deze afhankelijkheidsrelatie, rekent het hof de verdachte zwaar aan. Temeer daar de verdachte op de hoogte was van de autismespectrumstoornis en kwetsbaarheid van [benadeelde] en het gegeven dat zij eerder slachtoffer is geweest van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hij heeft vanuit zijn positie als huisarts het slachtoffer doen geloven dat zij moest leren om de seksuele handelingen die hij haar liet ondergaan, fijn te vinden.

De verdachte heeft zich door zo te handelen in het geheel geen rekenschap gegeven van de (labiele) toestand van [benadeelde] , waarvoor zij juist hulp bij hem zocht. De verdachte heeft zich als hulp/zorgverlener zeer onprofessioneel gedragen en misbruik gemaakt van zijn positie, zelfs nadat de woonbegeleiders van [benadeelde] naar aanleiding van de avondbezoeken van de verdachte in haar woning een arts verstandelijk gehandicapten hadden ingeschakeld om een gesprek met de verdachte aan te gaan. De verdachte heeft hem toen niet de waarheid verteld om te voorkomen dat de relatie zou eindigen, zo heeft hij ter zitting in eerste aanleg verklaard.

De verdachte heeft door zijn handelwijze niet alleen misbruik gemaakt van het vertrouwen van [benadeelde] , die zich aan zijn professionele zorg en hulp had toevertrouwd, maar tevens een ernstige inbreuk gemaakt op zowel haar lichamelijke als geestelijke integriteit. De relatie tussen hulp/zorgverlener en de aan zijn zorg toevertrouwde persoon schept voor de hulp/zorgverlener een bijzondere verantwoordelijkheid. De verdachte had zich daarvan rekenschap moeten geven en daarnaar moeten gedragen.

Het is algemeen bekend dat dergelijke ernstige zedenfeiten, waarbij de lichamelijke integriteit keer op keer wordt geschonden, een grote impact hebben op de slachtoffers hiervan. Zij ondervinden vaak nog jaren last van het misbruik. Dit komt ook duidelijk naar voren in de namens het slachtoffer voorgelezen slachtofferverklaring ter zitting in hoger beroep. Het hof rekent het de verdachte dan ook aan dat hij heeft gehandeld zoals bewezen is verklaard.

De proceshouding van de verdachte en de omstandigheid dat hij al vanaf zijn eerste politieverhoor een bekennende verklaring heeft afgelegd pleiten in zijn voordeel. Het hof legt dit immers zo uit dat de verdachte de verantwoordelijkheid voor zijn strafbare handelen heeft genomen. Ook ziet de verdachte het kwalijke van zijn gedrag in en heeft hij meermaals spijt betuigd, hetgeen het hof oprecht overkomt.

Het hof heeft voorts acht geslagen op de inhoud van het uittreksel uit de Justitiële Documentatie d.d. 13 augustus 2026, betrekking hebbende op het justitiële verleden van de verdachte. Daaruit blijkt dat de verdachte niet eerder voor een strafbaar feit is veroordeeld.

Daarnaast heeft het hof kennisgenomen van het door het Leger des Heils opgemaakte reclasseringsadvies d.d. 15 augustus 2024, waaruit volgt dat het recidiverisico door de reclassering wordt ingeschat als laag.

Ten slotte heeft het hof gelet op de overige persoonlijke omstandigheden van de verdachte, voor zover daarvan ter terechtzitting in hoger beroep is gebleken. Ten overstaan van het hof heeft de verdachte verklaard dat hij inmiddels met pensioen is gegaan en dat zijn huisartsenpraktijk per januari 2026 volledig is overgenomen. De verdachte heeft zichzelf uitgeschreven uit het BIG-register en volgens de tuchtrechtelijke beslissing mag hij zich in de toekomst ook niet meer als arts registeren.

Het hof is, anders dan de raadsman, van oordeel dat in het bijzonder gelet op de ernst van het bewezenverklaarde, de straffen die in soortgelijke gevallen door dit hof worden opgelegd en in verband met een juiste normhandhaving, niet kan worden volstaan met het opleggen van een lichtere sanctie dan een onvoorwaardelijke straf die vrijheidsbeneming van enige duur met zich brengt. Het hof ziet vanwege de duur en ernst van de ontuchtige handelingen en de behandelrelatie tussen de verdachte en het slachtoffer geen andere straf geschikt dan de oplegging van een geheel onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Het hof zal, in het bijzonder gelet op de proceshouding van de verdachte en het lage recidiverisico, een lichtere straf opleggen dan de door de advocaat-generaal gevorderde straf, nu het hof van oordeel is dat de straf die het hof zal opleggen de ernst van het bewezenverklaarde voldoende tot uitdrukking brengt.

Alles afwegende acht het hof oplegging van een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden met aftrek van de tijd die de verdachte in voorarrest heeft doorgebracht passend en geboden.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 359, zesde lid, van het Wetboek van Strafvordering zal het hof ten slotte bepalen dat tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf volledig zal plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling als bedoeld in artikel 6:2:10 van het Wetboek van Strafvordering aan de orde is.

Vordering van de benadeelde partij [benadeelde]

De benadeelde partij [benadeelde] heeft in eerste aanleg een vordering ingesteld, strekkende tot schadevergoeding tot een bedrag van € 20.000,00 aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente.

De rechtbank heeft de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] gedeeltelijk toegewezen tot een bedrag van € 5.000,00 aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 1 juni 2016 tot aan de dag der algehele voldoening. De rechtbank heeft de verdachte daarbij veroordeeld in de proceskosten van de benadeelde partij, tot de datum van de uitspraak begroot op nihil. De benadeelde partij is in het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaard en de rechtbank heeft bepaald dat de vordering in zoverre slechts bij de burgerlijke rechter kan worden aangebracht.

De benadeelde partij [benadeelde] heeft schriftelijk te kennen gegeven de gehele vordering in hoger beroep te handhaven.

De raadsman van de verdachte heeft ten aanzien van de vordering tot schadevergoeding bepleit dat het hof eenzelfde bedrag zal toewijzen als de rechtbank. De verdachte is bereid om het in eerste aanleg toegewezen bedrag (spoedig) te voldoen.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Het hof is uit het onderzoek ter terechtzitting gebleken dat de benadeelde partij [benadeelde] als gevolg van het bewezenverklaarde handelen van de verdachte rechtsreeks immateriële schade heeft geleden.

Op grond van artikel 6:106, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) heeft de benadeelde voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat (hierna ook te noemen: immateriële schade) recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding, indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in haar eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in haar persoon is aangetast. Van een aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ is in ieder geval sprake indien de benadeelde partij geestelijk letsel heeft opgelopen. Indien het bestaan van geestelijk letsel in voornoemde zin niet kan worden aangenomen, is niet uitgesloten dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde meebrengen dat van de in artikel 6:106, aanhef en onder b, BW bedoelde aantasting in haar persoon ‘op andere wijze’ sprake is.

Het hof is van oordeel dat de aard en de ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde partij zozeer voor de hand liggen dat een aantasting in de persoon reeds kan worden aangenomen. Het is immers een feit van algemene bekendheid dat zedendelicten een ernstige inbreuk op de integriteit en persoonlijke levenssfeer van slachtoffers opleveren en dat slachtoffers nog geruime tijd met de psychische gevolgen daarvan te kampen kunnen hebben, waardoor reeds op die grond kan worden gesproken van schending van een persoonlijkheidsrecht. Uit de toelichting op de vordering tot schadevergoeding en de ter terechtzitting in hoger beroep namens de benadeelde voorgelezen slachtofferverklaring blijkt daarbij dat het aannemelijk is dat de benadeelde last heeft van psychische gevolgen door het bewezenverklaarde handelen van de verdachte. Daarbij is haar vertrouwen in hulpverleners ernstig geschaad. Het hof is dan ook van oordeel dat in het onderhavige geval naar objectieve maatstaven beoordeeld voldoende aannemelijk is gemaakt dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezenverklaarde onrechtmatig handelen van de verdachte op andere wijze in haar persoon is aangetast.

Bij de begroting van de immateriële schade heeft het hof gelet op de bedragen die door Nederlandse rechters in (enigszins) vergelijkbare gevallen zijn toegekend. Het hof heeft hierbij ook acht geslagen op de ‘Rotterdamse Schaal’, een ordening van smartengeldbedragen bij letsel en andere persoonsaantastingen. Het hof heeft daarbij aansluiting gezocht bij ‘ontucht met binnendringen’ bij de categorie ‘meest ernstig’, onder meer gelet op de duur van de periode waarin de ontuchtige handelingen hebben plaatsgevonden en de frequentie daarvan, de aard van die ontuchtige handelingen, de kwetsbaarheid van de benadeelde en de afhankelijkheidsrelatie en de vertrouwensband met de verdachte, alsmede de omstandigheid dat het slachtoffer als gevolg van de ontuchtige handelingen door de verdachte zwanger is geraakt.

Het hof begroot de omvang van de immateriële schade, gelet op alle omstandigheden van het geval, naar billijkheid op een bedrag van € 15.000,00. De verdachte is dan ook tot vergoeding van die schade gehouden, zodat de vordering tot dat bedrag toewijsbaar is. Het meer of anders gevorderde zal worden afgewezen.

Wettelijke rente

Het toe te wijzen bedrag zal, zoals gevorderd, worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 31 juli 2019, zijnde de laatste dag van de bewezenverklaarde periode, tot aan de dag der algehele voldoening.

Proceskosten

Het hof zal de verdachte, die als de in het ongelijk gestelde partij kan worden aangemerkt, tevens veroordelen in de proceskosten op de wijze als in het dictum van dit arrest is vermeld.

Schadevergoedingsmaatregel

Op grond van het onderzoek ter terechtzitting heeft het hof in rechte vastgesteld dat door het bewezenverklaarde handelen van de verdachte rechtstreeks schade aan het slachtoffer [benadeelde] is toegebracht tot een bedrag van € 15.000,00. De verdachte is daarvoor jegens het slachtoffer naar burgerlijk recht aansprakelijk.

Het hof ziet aanleiding om aan de verdachte de maatregel tot schadevergoeding op te leggen ter hoogte van voormeld bedrag, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 31 juli 2019 tot aan de dag der algehele voldoening, nu het hof het wenselijk acht dat de Staat der Nederlanden schadevergoeding aan het slachtoffer bevordert. Het hof zal daarbij bepalen dat gijzeling voor na te melden duur kan worden toegepast indien verhaal niet mogelijk blijkt, met dien verstande dat de toepassing van die gijzeling de verschuldigdheid niet opheft.

Het hof:

vernietigt het vonnis waarvan beroep, doch uitsluitend ten aanzien van de opgelegde straf, de beslissing op de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij en de opgelegde schadevergoedingsmaatregel, en doet in zoverre opnieuw recht:

veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 (twaalf) maanden;

beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht;

wijst gedeeltelijk toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde] ter zake van het bewezenverklaarde tot het bedrag van € 15.000,00 (vijftienduizend euro) als vergoeding van immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 31 juli 2019 tot aan de dag der algehele voldoening;

wijst de vordering van de benadeelde partij voor het overige af;

veroordeelt de verdachte in de kosten en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak aan de zijde van de benadeelde partij begroot op nihil;

legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat der Nederlanden, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [benadeelde] , ter zake van het bewezenverklaarde een bedrag te betalen van € 15.000,00 (vijftienduizend euro) aan immateriële schadevergoeding, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 31 juli 2019 tot aan de dag der algehele voldoening, en bepaalt dat gijzeling voor de duur van ten hoogste 100 (honderd) dagen kan worden toegepast indien verhaal niet mogelijk blijkt, met dien verstande dat toepassing van die gijzeling de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet opheft;

bepaalt dat indien en voor zover de verdachte aan een van beide betalingsverplichtingen heeft voldaan, de andere in zoverre vervalt;

bevestigt het vonnis waarvan beroep voor het overige, met inachtneming van het vorenoverwogene.

Aldus gewezen door:

mr. H.A.T.G. Koning, voorzitter,

mr. A.R. Hartmann en mr. M.J.M.A. van der Put, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. N. van Abeelen, griffier,

en op 13 november 2026 ter openbare terechtzitting uitgesproken.