Ontneming van € 6.159,00 n.a.v. veroordeling voor het samen met anderen dealen van hard- en softdrugs in de…

gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, van 12 mei 2021 op de vordering ex artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht, in de zaak met parketnummer 02-820595-18 tegen:

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1995,

wonende te [adres] .

Hoger beroep

Bij vonnis waarvan beroep is het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel vastgesteld op het bedrag van € 123.740,00 en is aan de betrokkene de verplichting opgelegd tot betaling van dat bedrag aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Voorts is de duur van de gijzeling bepaald die bij niet betaling van het ontnemingsbedrag kan worden gevorderd.

Namens de betrokkene is tegen voormeld vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep van 15 oktober 2026 alsmede het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de betrokkene naar voren is gebracht.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep zal bevestigen.

Namens de betrokkene is in navolging van de in de strafzaak bepleite vrijspraak verzocht de ontnemingsvordering af te wijzen. Subsidiair zijn verweren gevoerd betreffende de hoogte van het vastgestelde geschatte voordeel en de omvang van de aan de betrokkene opgelegde betalingsverplichting.

Vonnis waarvan beroep

Het beroepen vonnis zal worden vernietigd omdat het hof zich daarmee niet kan verenigen.

Vordering

De schriftelijke vordering van de officier van justitie van 8 maart 2021 strekt tot de vaststelling van het bedrag van € 249.480,00 waarop het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat en tot oplegging van een betalingsverplichting aan de Staat van datzelfde bedrag.

Op de terechtzitting in eerste aanleg van 2 april 2021 heeft de officier van justitie de vordering gewijzigd in die zin dat de vordering wordt gematigd tot een bedrag van

€ 123.740,00.

Door het hof gebruikte bewijsmiddelen

Het hof baseert zijn oordeel dat de betrokkene wederrechtelijk voordeel heeft verkregen op

de inhoud van de door de rechtbank gebezigde bewijsmiddelen in haar vonnis van 16 april 2021 in de strafzaak tegen de betrokkene met parketnummer 02-820595-18, welke bewijsmiddelen het hof in zijn arrest van heden (zaaknummer 20-001054-21) in de strafzaak tegen de betrokkene heeft verbeterd en aangevuld, alsmede op de inhoud van het rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel per delict d.d. 19 maart 2019. Het hof ontleent aan de inhoud van deze bewijsmiddelen tevens de schatting van de omvang van bedoeld voordeel.

Schatting van de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel

De betrokkene is bij arrest van dit hof van heden (parketnummer 20-001054-21) veroordeeld ter zake van medeplegen van het opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2, onder B, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd (feit 1) en

medeplegen van het opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3, onder

B, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd (feit 2).

Het hof ontleent aan de inhoud van voormelde bewijsmiddelen het oordeel, dat de betrokkene door middel van het begaan van voormelde feiten een voordeel als bedoeld in artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht heeft genoten en dat dit voordeel als volgt moet worden geschat.

Berekening

Het aantal drugstransacties
Uit de opgenomen en beluisterde telecommunicatie in de tapperiode van 21 augustus 2018 tot en met 9 oktober 2018 (7 weken) heeft het onderzoeksteam 1.974 (meer dan) aannemelijke drugsgesprekken gedestilleerd. Uitgaande daarvan is in het ontnemingsrapport het aantal drugstransacties over de tapperiode vastgesteld op 1.974 drugstransacties. De verdediging heeft tegen deze gelijkstelling van een drugsgesprek aan een drugstransactie gemotiveerd verweer gevoerd.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Anders dan in het ontnemingsrapport acht het hof het met de verdediging voorshands niet aannemelijk geworden dat door de betrokkene en zijn mededader(s) 1.974 keer verdovende middelen zijn verkocht in de periode waarin de telefoontap heeft gelopen. Daartoe overweegt het hof dat niet elk (meer dan) aannemelijk drugsgesprek zonder meer zal leiden tot een geslaagde drugstransactie die geld oplevert. Het is goed denkbaar dat een drugstransactie bijvoorbeeld pas na twee of meer drugsgesprekken tot stand komt - de getapte telefoongesprekken van [medebetrokkene 1] (dossierpagina 1518 e.v.) en de verklaring van [medebetrokkene 2] (dossierpagina 1534 e.v.) getuigen daarvan – of ondanks een ontmoeting toch niet tot een voltooide transactie leidt.

Gelet op het vorenstaande stelt het hof het aantal drugsgesprekken dat nodig is om tot een geslaagde drugstransactie te komen in redelijkheid vast op een gemiddelde van drie drugsgesprekken. Daarvan uitgaande stelt het hof het aantal drugstransacties over de tapperiode vast op (1.974 : 3 =) 658 drugstransacties.

Extrapolatie

In het ontnemingsrapport zijn de resultaten over de tapperiode van 21 augustus 2018 tot en met 9 oktober 2018 (7 weken) geëxtrapoleerd naar de gehele periode van dealen van 1 april 2018 tot en met 9 oktober 2018. Dit betreft een periode van bijna 28 weken. Het onderzoeksteam heeft daar 2,5 weken op in mindering gebracht in verband met vakantie en ziekte. Dit betekent dat de periode dat door de betrokkene en zijn mededader(s) zou zijn gedeald kan worden vastgesteld op (afgerond) 26 weken. Ook het hof zal deze periode van 26 weken als uitgangspunt nemen.

De rechtbank en de advocaat-generaal hebben zich geschaard achter de extrapolatie van de resultaten over de tapperiode (7 weken) naar de periode van dealen (26 weken) op de wijze als neergelegd in het ontnemingsrapport. De verdediging heeft deze extrapolatie gemotiveerd betwist.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Geen rechtsregel staat eraan in de weg dat het hof bij de berekening van de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel van de betrokkene in een periode van langere duur gebruikmaakt van vaststellingen over de omvang van het wederrechtelijk voordeel dat de betrokkene gedurende een kortere periode – de zogenoemde referentieperiode – heeft verkregen. Als de betrokkene voldoende gemotiveerd de resultaten van de vaststellingen over de referentieperiode en/of de extrapolatie van die resultaten naar de gehele periode betwist, zal de rechter moeten motiveren waarom hij ondanks wat is aangevoerd de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel in de gehele periode heeft kunnen ontlenen aan de inhoud van de gebruikte bewijsmiddelen (Vgl. HR 21 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:243).

Het hof is van oordeel dat de resultaten van de referentieperiode (21 augustus 2018 tot en met 9 oktober 2018) zoals die door het hof zijn herberekend op basis van de bewijsmiddelen representatief zijn voor de gehele onderzoeksperiode (1 april 2018 tot en met 9 oktober 2018) zodat deze resultaten daarover kunnen worden geëxtrapoleerd. Het hof verwerpt daarmee het standpunt van de verdediging.

Uitgaande van 658 drugstransacties in voormelde referentieperiode van 7 weken komt het hof, na extrapolatie daarvan over een periode van 26 weken, tot (658 : 7 x 26 =) 2.444 drugstransacties in de periode van dealen.

De verdeelsleutel hennep/hasj en cocaïne
In het ontnemingsrapport wordt een verdeelsleutel gehanteerd inhoudende dat 68,1% van de drugsgesprekken handelde over hennep en hasj of een synoniem en 31,9% over cocaïne of een synoniem. Deze verdeelsleutel is afgeleid uit de opgenomen en afgeluisterde gesprekken.

Het hof ziet met de rechtbank geen aanleiding af te wijken van de in het ontnemingsrapport gehanteerde verdeelsleutel. Het standpunt van de verdediging wordt verworpen.

Op basis van deze verdeelsleutel komt het hof tot het oordeel dat 1.664 drugstransacties betrekking hadden op hennep en hasj (68,1% van het totaal aantal drugstransacties van 2.444) en 780 drugstransacties betrekking hadden op cocaïne (31,9% van het totaal aantal drugstransacties van 2.444).

De gemiddelde hoeveelheid verdovende middelen per transactie
Op grond van de verklaringen van afnemers en telefoongesprekken over drugstransacties over de deallijnen, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen telefoongesprekken van aannemelijke drugstransacties zonder benoeming van de soort drugs en telefoongesprekken van aannemelijke drugstransacties met benoeming van de soort drugs, is in het ontnemingsrapport het definitieve uitgangspunt van het gemiddelde aantal grammen verkochte hasj/hennep vastgesteld op 10 gram per transactie en is het definitieve uitgangspunt van het gemiddelde aantal grammen verkochte cocaïne vastgesteld op 1 gram per transactie.

Het hof ziet met de rechtbank geen aanleiding af te wijken van deze uitgangspunten. Het hof zal deze gemiddelde hoeveelheden derhalve bij de berekening als uitgangspunt nemen. Het standpunt van de verdediging wordt verworpen.

Verkoopprijzen

Op grond van de verklaringen van afnemers en gegevens uit de telefoontap waarin prijzen worden genoemd in relatie tot hoeveelheden verkochte hennep/hasj en/of cocaïne, is in het ontnemingsrapport het definitieve uitgangspunt van de gemiddelde prijs van verkochte hennep/hasj vastgesteld op € 8,37 per gram per transactie en is het definitieve uitgangspunt van de gemiddelde prijs van 1 gram verkochte cocaïne vastgesteld op € 34,65 per gram per transactie.

Het hof ziet met de rechtbank geen aanleiding af te wijken van deze uitgangspunten. Het hof zal deze gemiddelde verkoopprijzen derhalve bij de berekening als uitgangspunt nemen. Het standpunt van de verdediging wordt verworpen.

Het bruto wederrechtelijk verkregen voordeel

Op grond van het vorenstaande is naar het oordeel van het hof aannemelijk geworden dat in de periode van 1 april 2018 tot 9 oktober 2018 in totaal 2.444 drugstransacties hebben plaatsgevonden, waarvan 1.664 drugstransacties betrekking hadden op hennep/hasj en 780 drugstransacties betrekking hadden op cocaïne.
Per drugstransactie werd gemiddeld 10 gram hennep/hasj verkocht voor een gemiddelde prijs van € 8,37 en werd gemiddeld 1 gram cocaïne verkocht voor een gemiddelde prijs van € 34,65 per gram. Dit levert voor wat betreft de hennep/hasj een bruto wederrechtelijk verkregen voordeel op van € 13.927,68 en voor wat betreft de cocaïne een bruto wederrechtelijk verkregen voordeel op van € 27.027,00.
Dit leidt tot een bruto wederrechtelijk verkregen voordeel van in totaal € 40.954,68.

Kosten

Bij de vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel dient acht te worden geslagen op de door de betrokkene naar voren gebrachte en aannemelijk geworden kosten.

Naar het oordeel van het hof dienen op voormeld bedrag derhalve de volgende kosten, welke in directe relatie staan met de delicten en als reële uitvoeringskosten kunnen worden gezien, in mindering te worden gebracht.

Inkoopkosten

Overeenkomstig het ontnemingsrapport en de rechtbank stelt het hof de inkoopkosten op 50% van de bruto-opbrengst.

Hieruit volgt dat van het bruto vastgestelde bedrag van in totaal € 40.954,68 de inkoopkosten (50%) in mindering moeten worden gebracht, wat neerkomt op een totaal wederrechtelijk verkregen voordeel van afgerond € 20.477,00.

Transportkosten
Anders dan in het ontnemingsrapport maar overeenkomstig de rechtbank betrekt het hof bij de schatting nog de transportkosten, die het hof stelt op een bedrag van € 2.000,00. Dit bedrag is vastgesteld overeenkomstig hetgeen door de officier van justitie in eerste aanleg daarover naar voren is gebracht.

Het hof zal dan ook dit bedrag op het totaalbedrag van € 20.477,00 in mindering brengen, zodat het totaal genoten wederrechtelijk verkregen voordeel uitkomt op € 18.477,00.

Toerekening
De rechtbank heeft het voordeel overeenkomstig het ontnemingsrapport pondspondsgewijs (naar een verdeelsleutel van 50%-50%) aan de betrokkene en [medebetrokkene 3] toegerekend.

Het hof volgt dit uitgangspunt van de rechtbank niet. Reden daarvoor is dat het dossier meerdere contra-indicaties bevat voor de vaststelling dat alleen de betrokkene en [medebetrokkene 3] zich met de handel in verdovende middelen hebben beziggehouden. Uit het dossier blijkt ook van betrokkenheid daarbij van [medebetrokkene 4] in een mate die de rol van incidentele betrokkene overstijgt. Tegen deze achtergrond acht het hof het niet onaannemelijk dat [medebetrokkene 4] in gelijke mate als de betrokkene en [medebetrokkene 3] heeft meegedeeld in het voordeel dat de handel in verdovende middelen heeft opgeleverd. Het hof gaat dan ook ten gunste van de betrokkene uit van een gelijke verdeling van het voordeel tussen drie personen.

Daaruit volgt dat aan de betrokkene van het hiervoor vastgestelde voordeel wordt toegerekend een bedrag van (€ 18.477,00 gedeeld door 3 = ) € 6.159,00.

Op te leggen betalingsverplichting

Het hof zal aan de betrokkene de verplichting opleggen tot betaling van na te melden bedrag aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel.

Redelijke termijn
De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat in de fase van het hoger beroep de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM is overschreden en dat dit tot matiging van de betalingsverplichting dient te leiden, onder verwijzing naar HR 11 februari 2014, ECLI:NL:HR:2014:296, r.o. 3.3. en 3.4.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Het hof heeft vastgesteld dat in de ontnemingszaak de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM in de fase van het hoger beroep is overschreden. Het hof verbindt daaraan geen verdere consequenties nu in de onderliggende strafzaak deze overschrijding in de strafoplegging is verdisconteerd.

De door de verdediging aangehaalde uitspraak HR 11 februari 2014, ECLI:NL:HR:2014:296, leidt het hof niet tot een ander oordeel.

Uit deze uitspraak volgt niet de conclusie, zoals de verdediging heeft betoogd, dat de Hoge Raad van oordeel is dat als in de gelijktijdige strafzaak wordt gecompenseerd ook moet worden gecompenseerd in de ontnemingszaak.

De betalingsverplichting wordt daarmee vastgesteld op een bedrag van € 6.159,00.

Draagkracht

Namens de betrokkene is ter terechtzitting in hoger beroep aangevoerd dat de betrokkene niet de draagkracht heeft om aan de Staat enig geldbedrag te betalen ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel.

Het hof is evenwel, gelet op het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep, van oordeel dat voorshands niet aannemelijk is geworden dat betrokkene thans, of op enig moment alsnog, niet in staat zou zijn aan zijn betalingsverplichting te voldoen, mede gelet op de geldende verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van deze betalingsverplichting ingevolge artikel 76 juncto artikel 70 van het Wetboek van Strafrecht, terwijl het Openbaar Ministerie gedurende die termijn onbeperkt uitstel van betaling kan verlenen en betaling in termijnen kan toestaan.

Gijzeling

Met ingang van 1 januari 2020 heeft het nieuwe elfde lid van artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht kracht van wet gekregen. Het hof zal daarom bij het opleggen van de ontnemingsmaatregel tevens de duur van de gijzeling bepalen die met toepassing van artikel 6:6:25 van het Wetboek van Strafvordering in de onderhavige zaak ten hoogste kan worden gevorderd indien volledig verhaal niet mogelijk blijkt.

Het hof hanteert, overeenkomstig de binnen de zittende magistratuur ontwikkelde uitgangspunten, bij de berekening van de duur van deze gijzeling voor elke € 100,00 van de betalingsverplichting één volle dag. De maximale duur van de gijzeling bedraagt ingevolge artikel 36e, elfde lid, van het Wetboek van Strafrecht drie jaren.

Gelet op de hoogte van de op te leggen betalingsverplichting zal het hof mitsdien de duur van de gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd hierna bepalen op 61 dagen.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

De beslissing is gegrond op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht, zoals dat luidde ten tijde van het bewezenverklaarde.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Stelt het bedrag waarop het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op een bedrag van € 6.159,00 (zesduizend honderdnegenenvijftig euro).

Legt de betrokkene de verplichting op tot betaling aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel van een bedrag van € 6.159,00 (zesduizend honderdnegenenvijftig euro).

Bepaalt de duur van de gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd op 61 dagen.

Aldus gewezen door:

mr. C.P.J. Scheele, voorzitter,

mr. G.M. Goes en mr. C.M.A. Ellens-Veenhof, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. C.J.G. Streutjes, griffier,

en op 12 november 2026 ter openbare terechtzitting uitgesproken.

Mr. C.M.A. Ellens-Veenhof is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.