Strafrecht overig

Vrijspraak witwassen. OM had onderzoek moeten doen naar de concrete, min of meer verifieerbare en op voorhand…

Gerechtshof Den Haag, 3 november 2026

Zaakgegevens

Op 3 november 2026 heeft het Gerechtshof Den Haag in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over strafrecht.

Instantie
Gerechtshof Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
3 november 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
22-001714-25
Procedure
Hoger beroep
ECLI
ECLI:NL:GHDHA:2026:3156
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Vrijspraak witwassen. OM had onderzoek moeten doen naar de concrete, min of meer verifieerbare en op voorhand niet hoogst onwaarschijnlijke verklaring van de verdachte en nu dat onderzoek is uitgebleven, kan niet worden bewezen dat de verdachte geldbedragen heeft witgewassen.

Procesgang

  1. Rechtbank Den Haag · 15 mei 2025

    ECLI:NL:RBDHA:2025:9896
  2. Gerechtshof Den Haag · 3 november 2026deze uitspraak

    ECLI:NL:GHDHA:2026:3156

Uitspraak

Rolnummer: 22-001714-25

Parketnummer: 09-025812-23

Datum uitspraak: 3 november 2026

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Den Haag gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Den Haag van 15 mei 2025 in de strafzaak tegen de verdachte:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2000,

adres: [woonadres] , [woonplaats] .

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

Procesgang

In eerste aanleg is de verdachte van het onder 1 tenlastegelegde vrijgesproken en ter zake van het onder 2 tenlastegelegde veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 120 uren, subsidiair 60 dagen hechtenis, met aftrek van het voorarrest. Voorts zijn beslissingen genomen omtrent de vordering van de benadeelde partij en het beslag, en is het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis opgeheven.

Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Ontvankelijkheid van het hoger beroep ter zake van het onder 1 tenlastegelegde

De verdachte is door de rechtbank Den Haag vrijgesproken van hetgeen aan hem onder 1 is tenlastegelegd. Het hoger beroep is door de verdachte onbeperkt ingesteld en is derhalve mede gericht tegen de in eerste aanleg gegeven beslissing tot vrijspraak. Gelet op hetgeen is bepaald in artikel 404, vijfde lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor de verdachte tegen deze beslissing geen hoger beroep open. Het hof zal de verdachte mitsdien niet-ontvankelijk verklaren in het ingestelde hoger beroep, voor zover dat is gericht tegen de in het vonnis waarvan beroep gegeven vrijspraak.

Waar hierna wordt gesproken van "de zaak" of "het vonnis", wordt daarmee bedoeld de zaak of het vonnis voor zover op grond van het vorenstaande aan het oordeel van dit hof onderworpen.

Tenlastelegging

Aan de verdachte is, na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in eerste aanleg en voor zover onderworpen aan het oordeel van het hof, ten laste gelegd dat:


hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2022 tot en met 12 december 2022, te 's-Gravenhage en/of Koog aan de Zaan, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, van een geldbedrag (te weten ongeveer €24.327,27),

- de werkelijke aard en/of de herkomst en/of de vindplaats en/of de vervreemding en/of de verplaatsing heeft verborgen en/of heeft verhuld en/of heeft verborgen en/of heeft verhuld, wie de rechthebbende op dit voorwerp c.q deze voorwerpen is/zijn en/of (420bis lid 1 sub a Sr)

- dit geldbedrag heeft verworven en/of voorhanden heeft gehad en/of heeft overgedragen en/of heeft omgezet en/of daarvan gebruik heeft gemaakt, (420bis lid 1 sub b Sr) terwijl hij wist dan wel redelijkerwijs moest vermoeden (420quater Sr), dat dit voorwerp c.q. die voorwerpen, onmiddellijk of middellijk, afkomstig was/waren uit enig (eigen) (420bis.1 Sr) misdrijf.

Vordering van de advocaat-generaal

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd en dat de verdachte ter zake van het onder 2 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 80 uren, te vervangen door 40 dagen hechtenis, met aftrek van het voorarrest. Daarnaast heeft de advocaat-generaal gevorderd de twee paar in beslag genomen schoenen aan de verdachte terug te geven en het onder hem in beslag genomen geldbedrag verbeurd te verklaren.

Beoordeling van het vonnis

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

Vrijspraak

De verdediging heeft zich ter terechtzitting in hoger beroep op het standpunt gesteld dat de verdachte moet worden vrijgesproken van het tenlastegelegde. Hiertoe is aangedragen dat er geen sprake is van een vermoeden van witwassen. Als dat vermoeden er wel was geweest, dan boden de verklaringen van de verdachte voldoende concrete en verifieerbare aanknopingspunten voor nader onderzoek naar de herkomst van de geldbedragen. Nu dat onderzoek achterwege is gebleven, kan niet worden geconcludeerd dat de door de verdachte geschetste alternatieve herkomst voldoende is uitgesloten.

Het hof overweegt als volgt.

Het hof stelt voorop dat voor een bewezenverklaring van het in de delictsomschrijving van art. 420bis, eerste lid, onder a, van het Wetboek van Strafrecht (Sr) opgenomen bestanddeel "afkomstig uit enig misdrijf", niet is vereist dat uit de bewijsmiddelen moet kunnen worden afgeleid dat het desbetreffende voorwerp afkomstig is uit een nauwkeurig aangeduid misdrijf. Wel is voor een veroordeling ter zake van dit wetsartikel vereist dat vaststaat dat het voorwerp afkomstig is uit enig misdrijf.

Dat een voorwerp "afkomstig is uit enig misdrijf", kan, als op grond van de beschikbare bewijsmiddelen geen rechtstreeks verband valt te leggen met een bepaald misdrijf, niettemin bewezen worden geacht, als het op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden niet anders kan zijn dan dat het voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is.

Als door het openbaar ministerie feiten en omstandigheden zijn aangedragen die een vermoeden rechtvaardigen dat het niet anders kan zijn dan dat het voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is, mag van de verdachte worden verlangd dat hij of zij een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring geeft dat het voorwerp niet van misdrijf afkomstig is. De omstandigheid dat deze verklaring van de verdachte mag worden verlangd, houdt niet in dat het aan de verdachte is om aannemelijk te maken dat het voorwerp niet van misdrijf afkomstig is.

Als de verdachte zo'n verklaring heeft gegeven, ligt het op de weg van het openbaar ministerie nader onderzoek te doen naar die verklaring.

Mede op basis van de resultaten van dat onderzoek zal vervolgens moeten worden beoordeeld of, ondanks de verklaring van de verdachte, het witwassen bewezen kan worden op de grond dat het niet anders kan zijn dan dat het voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is.
Als zo'n verklaring is uitgebleven, mag de rechter die omstandigheid betrekken in zijn bewijsoverwegingen.

Het hof leidt uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting de volgende feiten en omstandigheden af.

De verdachte heeft sinds 2020 geen inkomsten uit loondienst ontvangen. In de periode van 1 januari 2022 tot en met 12 december 2022 is op de bij de verdachte in gebruik zijnde bankrekening in totaal een bedrag van € 24.327,27 bijgeschreven. Een bedrag aan bijschrijvingen van in totaal € 1.819,15 bestaat uit studiefinanciering en zorgtoeslag en ziet daarmee op zogenaamde “verklaarbare inkomsten”. De overige bijschrijvingen bestaan voor het grootste gedeelte uit betaalde tikkies, girale bijschrijvingen en contante stortingen. Het hof is, met de rechtbank, van oordeel dat uit het proces-verbaal waarin de transacties zijn gecategoriseerd, volgt dat deze ontvangen geldbedragen niet zonder meer telkens een legale, verklaarbare herkomst hebben. Het totaalbedrag dat in de tenlastegelegde periode op deze manier op de rekening van de verdachte wordt bijgeschreven, de hoogte van de afzonderlijke bedragen en de omschrijvingen die aan sommige bijschrijvingen worden gegeven, maken dat er, naar het oordeel van het hof, een vermoeden van witwassen bestaat.

De verdachte heeft bij de politie en ter terechtzitting in eerste aanleg over de herkomst van het geld verklaard dat hij in de tenlastegelegde periode kampte met een gokverslaving en dat een groot deel van de betaalde tikkies en girale stortingen op zijn bankrekening daaraan te relateren zijn. De omschrijvingen, die niet stroken met de bedragen waaraan ze zijn verbonden, gebruikte de verdachte om zijn gokverslaving te verhullen voor zijn omgeving. Ten aanzien van de contante stortingen heeft hij verklaard dat het grootste gedeelte daarvan geldbedragen betreft die hij van zijn moeder ontving. Ter terechtzitting in hoger beroep van 20 oktober 2026 is de verdachte bij die verklaring gebleven en heeft hij verder verduidelijkt dat sommige stortingen afkomstig waren van vrienden en kennissen die hem op deze manier hun deel van de inzet betaalden als ze samen gokten bij online gokbedrijven. Op de bankafschriften van de verdachte zijn overigens ook diverse af- en bijschrijvingen te zien tussen de rekening van de verdachte en rekeningen van twee gokbedrijven. Verder heeft de verdachte bij zijn appelschriftuur van 9 juni 2025 een verklaring van zijn ouders overgelegd waarin zij bevestigen dat zij de verdachte financieel bijstonden door middel van girale overschrijvingen en contante geldbedragen.

Het hof is van oordeel dat de verdachte daarmee een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijk verklaring heeft gegeven voor zijn stelling dat de geldbedragen niet van misdrijf afkomstig zijn. Het openbaar ministerie had nader onderzoek naar die verklaring kunnen en moeten verrichten. Nu echter een nader onderzoek naar de verklaring van de verdachte door het openbaar ministerie achterwege is gebleven, kan niet worden geoordeeld dat het niet anders kan zijn dan dat de tenlastegelegde geldbedragen uit enig misdrijf afkomstig zijn.


Dit betekent dat niet is bewezen dat de verdachte de tenlastegelegde geldbedragen heeft witgewassen.

Naar het oordeel van het hof is derhalve niet wettig bewezen hetgeen aan de verdachte onder 2 is tenlastegelegd, zodat de verdachte daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Gelet daarop zullen de onder de verdachte in beslag genomen goederen aan de verdachte worden teruggegeven.

BESLISSING

Het hof:

Verklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep, voor zover gericht tegen de beslissing ter zake van het onder 1 tenlastegelegde.

Vernietigt het vonnis waarvan beroep voor het overige en doet in zoverre opnieuw recht.

Verklaart niet bewezen dat de verdachte het (onder 2) tenlastegelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Gelast de teruggave aan de verdachte van de in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerpen, te weten:

  • 240 EUR IBN 07-06-2023 (Omschrijving: [nummer 1])

  • 1 PR Schoenen (Omschrijving: [nummer 2], Dior)

  • 1 PR Schoenen (Omschrijving: [nummer 3], Hermes).

Dit arrest is gewezen door mr. J.C. van den Bos, als voorzitter, mr. J.A.M. Jansen en mr. J.P.L.M. Remmerswaal, leden, in bijzijn van de griffier mr. C.F. Kuiper.

Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 3 november 2026.