Bij besluit van 12 december 2022 heeft de burgemeester van Amsterdam de aan LAB111 verleende…

202504272/1/A2.

Datum uitspraak: 11 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

LAB111 CINEMA B.V., gevestigd in Amsterdam,

appellante,

tegen de tussenuitspraak van de rechtbank Amsterdam van 28 november 2024 en haar einduitspraak van 6 juni 2025 in zaak nr. 23/3801 in het geding tussen:

LAB111

en

de burgemeester van Amsterdam.

Procesverloop

Bij besluit van 12 december 2022 heeft de burgemeester de aan LAB111 verleende exploitatievergunning verlengd met vijf jaar.

Bij besluit van 11 mei 2023 heeft de burgemeester de door [omwonende A], [omwonende B], [omwonende C], [omwonende D], [omwonende E], [omwonende F], [omwonende G] en [omwonende H] (de omwonenden) daartegen gemaakte bezwaren deels gegrond verklaard en aanvullende voorwaarden gesteld aan de exploitatievergunning.

Bij tussenuitspraak van 28 november 2024 heeft de rechtbank de burgemeester in de gelegenheid gesteld een in die uitspraak geconstateerd gebrek aan dat besluit te herstellen.

Bij brief van 9 januari 2025 heeft de burgemeester de onderbouwing van het besluit van 11 mei 2023 aangevuld.

Bij uitspraak van 6 juni 2025 (de einduitspraak) heeft de rechtbank het door LAB111 tegen het besluit van 11 mei 2023 ingestelde beroep gegrond verklaard, dat besluit vernietigd en de rechtsgevolgen daarvan in stand gelaten.

Tegen de tussenuitspraak en de einduitspraak heeft LAB111 hoger beroep ingesteld.

De burgemeester heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 23 september 2026, waar LAB111, vertegenwoordigd door [gemachtigde A] en mr. M.O. Klaassen, advocaat in Amsterdam, en de burgemeester, vertegenwoordigd door drs. M. Keurentjes, zijn verschenen. Voorts zijn op de zitting [omwonende B], [omwonende H], [persoon], [omwonende E] en [omwonende D] als partij gehoord.

Overwegingen

Inleiding

1. Sinds 2024 exploiteert LAB111 een culturele bioscoop in Amsterdam. In het pand waarin zij is gevestigd verhuurt LAB111 zalen aan creatieve ondernemers en kunstenaars. Ook exploiteert zij in het pand een horecagelegenheid waar gegeten en gedronken kan worden.

2. Bij besluit van 12 december 2022 heeft de burgemeester de exploitatievergunning van LAB111 voor een alcoholverstrekkend bedrijf zonder terras voor de exploitatie van additionele horeca op het adres Arie Biemondstraat 111 verlengd met vijf jaar, en daarbij de volgende openingstijden toegestaan: zondag tot en met donderdag van 07.00 tot 01.00 uur; vrijdag en zaterdag van 07.00 tot 03.00 uur.

De omwonenden hebben bezwaar gemaakt tegen dit besluit. Volgens hen mocht LAB111 met de oude vergunning tot 00.00 uur open zijn en ervaren zij met die openingstijden al veel overlast van de activiteiten en horeca-exploitatie van LAB111. Dat zal met ruimere openingstijden alleen maar meer worden.

Bij besluit van 11 mei 2023 is de burgemeester tegemoetgekomen aan deze bezwaren door aan de vergunning de nadere voorwaarden te verbinden dat de horeca ondergeschikt blijft aan de hoofdactiviteiten en geen zelfstandige bezoekersstroom wekt en dat de openingstijden daarom beperkt worden tot maximaal één uur voor en één uur na de activiteiten met een sluitingstijd van uiterlijk 00.00 uur.

LAB111 is het niet eens met de beperking van de openingstijden.

3. De rechtbank heeft in de tussenuitspraak - samengevat weergegeven - overwogen dat de burgemeester in haar besluitvorming aansluiting heeft mogen zoeken bij het beleid voor zelfstandige horeca voor culturele instellingen zoals genoemd in de Horecanota West en het Concept Stedelijk beleidskader. Ook heeft de rechtbank overwogen dat zij de afweging die de burgemeester heeft gemaakt tussen enerzijds het belang van LAB111 en anderzijds het belang van de omwonenden kan volgen en dat de burgemeester deze belangenafweging in het voordeel van de omwonenden heeft mogen laten uitvallen. De rechtbank heeft verder overwogen dat de burgemeester onvoldoende heeft gemotiveerd waarom zij het besluit van 11 mei 2023 heeft gebaseerd op artikel 1.6 van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en niet op artikel 3.15, eerste lid, van de APV. Meer specifiek heeft de burgemeester onvoldoende gemotiveerd waarom de aangepaste openingstijden geen beperkingen zijn in de zin van artikel 3.15, eerste lid, van de APV. De rechtbank heeft daarom in de tussenuitspraak overwogen dat de burgemeester alsnog moet toetsen aan artikel 3.15, eerste lid, van de APV. Verder heeft de rechtbank overwogen dat de burgemeester onvoldoende heeft gereageerd op de voorbeelden die door LAB111 zijn aangedragen in het kader van haar beroep op het gelijkheidsbeginsel. De rechtbank heeft daarom overwogen dat de burgemeester alsnog op deze voorbeelden en het beroep op het gelijkheidsbeginsel in moet gaan.

4. In de nadere motivering bij brief van 9 januari 2025 heeft de burgemeester zich op het standpunt gesteld dat zij de openingstijden op grond van artikel 3.15, eerste lid, van de APV terecht heeft beperkt. Zij heeft erop gewezen dat LAB111 een groot complex exploiteert dat veel bezoekers trekt. Zij heeft een vergunning voor additionele horeca, maar gedraagt zich in een aantal opzichten als zelfstandige horeca. De omwonenden hebben verklaard dat zij overlast ervaren van de bezoekersstroom, die op momenten ernstig is, mede gelet op de akoestiek tussen de aanwezige bebouwing waardoor geluid daar extra hard klinkt en bovendien optelt bij de geluidsoverlast van activiteiten in het nabijgelegen postzegelparkje aan de Nicolaas Beetsstraat. De burgemeester heeft mede in acht genomen dat het gaat om een woonwijk en niet om een uitgaansgebied.

De burgemeester heeft verder toegelicht dat de horecagelegenheden in de buurt die een exploitatievergunning hebben gekregen voor additionele horeca zonder beperking van de openingstijden, geen gevallen zijn die gelijk zijn te stellen met LAB111. De ene horecagelegenheid serveert namelijk geen maaltijden, is alleen toegankelijk voor filmbezoekers en sluit altijd uiterlijk om 00.00 uur. De tweede horecagelegenheid ligt in een gebied waar volgens het bestemmingsplan zelfstandige horeca mag worden uitgebaat. De derde horecagelegenheid ligt aan een verkeersader, is niet alle dagen open en is kleiner dan LAB111.

5. De rechtbank heeft in de einduitspraak overwogen dat uit het dossier volgt dat, anders dan LAB111 stelt, er wel degelijk overlast van haar uitgaat. De rechtbank heeft verwezen naar diverse e-mails van omwonenden, ook met de programmamanager van Stadsdeel West, en mede in aanmerking genomen dat LAB111 niet heeft weersproken dat de omwonenden met haar hadden afgesproken dat geen overlastmeldingen zouden worden gedaan tijdens de coronaperiode. De rechtbank heeft verder geconcludeerd dat de burgemeester in de nadere motivering zich niet ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat LAB111 door de aangepaste openingstijden niet onevenredig wordt geschaad in haar belangen. De rechtbank heeft daarbij met name verwezen naar haar overweging in de tussenuitspraak dat LAB111 in haar schriftelijke reactie van 3 maart 2023 op de bezwaren van de omwonenden heeft verklaard dat zij vaste openingstijden hanteert van 10.00 - 00.00 uur en dat dat ruim binnen de openingstijden van 7.00 - 01.00/03.00 uur voor horecazaken is, waarbinnen zij opereert. De rechtbank heeft verder in aanmerking genomen dat LAB111, toen zij in 2014 de exploitatievergunning overnam van haar voorganger, ook gebonden was aan die sluitingstijd.

Ten slotte heeft de rechtbank ten aanzien van het beroep van LAB111 op het gelijkheidsbeginsel overwogen dat de door de burgemeester aangevoerde verschillen tussen de drie genoemde horecagelegenheden en LAB111 het oordeel rechtvaardigen dat geen sprake is van gelijke gevallen.

Hoger beroep

6. LAB111 voert in hoger beroep aan dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat zij overlast veroorzaakt. Volgens haar is de feitelijke overlast onvoldoende onderbouwd, gedraagt zij zich niet als zelfstandige horeca en is het onbegrijpelijk dat het parkje op 120 m afstand een rol zou spelen bij de gestelde overlast. Verder heeft de rechtbank ten onrechte overwogen dat de burgemeester zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat LAB111 niet onevenredig wordt geschaad. Het is voor haar namelijk bedrijfseconomisch gezien belangrijk dat zij langer open kan blijven. Dan kunnen er meer films worden geprogrammeerd na 21.30 uur en draait zij meer omzet. Verder heeft LAB111 op de zitting verklaard dat zij er belang bij heeft om flexibiliteit in haar openingstijden te behouden. Ten slotte heeft de rechtbank volgens haar ten onrechte haar beroep op het gelijkheidsbeginsel afgewezen. De situaties van de drie genoemde horecagelegenheden verschillen namelijk minder van die van haar dan de rechtbank heeft overwogen.

Beoordeling van het hoger beroep

7. De burgemeester kan op grond van artikel 3.15, eerste lid, van de APV besluiten om de openingstijden van een horecabedrijf te beperken. Dit kan als naar het oordeel van de burgemeester het woon- en leefklimaat in de omgeving van het horecabedrijf nadelig wordt beïnvloed door de aanwezigheid van dit horecabedrijf. Daarbij houdt de burgemeester onder andere rekening met het karakter van de straat en de wijk waarin het horecabedrijf is gelegen, de aard van het horecabedrijf en de spanning waaraan het woon- en leefklimaat ter plaatse al blootstaat. Uitgangspunt is dat enige mate van geluidsoverlast, zeker wanneer deze het gevolg is van stemgeluid, geaccepteerd moet worden in de binnenstad. Het gaat er om of het achterwege blijven van een beperking van openingstijden van het horecabedrijf in kwestie leidt tot een niet meer aanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat. Daarbij moeten alle omstandigheden van het geval in samenhang worden beoordeeld.

7.1. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de rechtbank terecht overwogen dat de burgemeester in de nadere motivering van 9 januari 2025 alsnog deugdelijk heeft gemotiveerd dat een sluitingstijd van 00:00 uur gerechtvaardigd is op grond van artikel 3.15 van de APV. De burgemeester heeft daar terecht de feitelijke situatie ter plaatse bij betrokken. LAB111 is gelegen in een dichtbevolkte woonwijk. De omwonenden die bezwaar hebben gemaakt, wonen in de Nicolaas Beetsstraat en in de Arie Biemondstraat. De slaapkamers van de omwonenden in de Arie Biemondstraat liggen aan de zijde van de ingang van LAB111. De omwonenden hebben op de zitting uitgelegd dat de bezoekers van LAB111 hun fietsen parkeren bij de ingang aan de Arie Biemondstraat maar ook op het Jeltje de Bosch Kemperplein, langs de Nicolaas Beetsstraat, wat geluidsoverlast veroorzaakt als bezoekers naar huis gaan. Door de akoestiek weerkaatst geluid tussen de woongebouwen onderling en tussen het gebouw van LAB111 en de woongebouwen, waardoor geluid in de omliggende woningen extra hard klinkt. In het Peutz-rapport van 2 september 2020, dat was gericht op geluidsoverlast van activiteiten in het parkje, is vastgesteld dat op een aantal meetlocaties het geluidsniveau voornamelijk wordt bepaald door reflecties van geluid en veel minder door de directe weg van het geluid. Dit onderschrijft dat de akoestische situatie ter plaatse van invloed is op het geluidsniveau. Hoewel LAB111 terecht aanvoert dat in het Peutz-rapport de geluidsoverlast van het parkje en niet dat van LAB111 is gemeten, heeft de rechtbank terecht overwogen dat alle omstandigheden van het geval in samenhang moeten worden beoordeeld en dat de burgemeester ook de overlast die uitgaat van het parkje mocht betrekken bij haar besluitvorming. Ook die overlast is immers van invloed op het woon- en leefklimaat.

Verder is het, anders dan LAB111 aanvoert, bij dit soort besluiten niet vereist dat de geluidsoverlast met geluidsmetingen wordt aangetoond. De omwonenden hebben op de zitting net als bij de rechtbank verklaard dat er bij de huidige bedrijfsvoering al veel geluidsoverlast is, omdat de bezoekers van LAB111 tegen 00.00 uur het pand in groepjes verlaten en daarbij hard praten en fietskettingen met veel geluid losmaken en weer aan de fietsen bevestigen. De Afdeling oordeelt daarom, met de rechtbank, dat aannemelijk is gemaakt dat overlast uitgaat van LAB111. Verder acht de Afdeling het aannemelijk dat die door de omwonenden beschreven overlast gerelateerd is aan de ondersteunende horeca in het pand van LAB111, omdat de meeste films volgens LAB111 al eerder zijn afgelopen waarna de bezoekers in de horecagelegenheid nog even napraten. Daarom is ook aannemelijk dat die overlast zal toenemen bij een langere openingstijd van de horeca.

LAB111 voert op zich terecht aan dat de rechtbank er ten onrechte van uit is gegaan dat LAB111 al gebonden was aan een sluitingstijd van 00:00 uur; in de vorige vergunning waren de openingstijden van 7.00 - 01.00/03.00 uur. De aan LAB111 bij de beslissing op bezwaar opgelegde openingstijden zijn dus wel een inperking van haar juridische mogelijkheden. De Afdeling volgt echter het oordeel van de rechtbank dat de belangen van LAB111 niet onevenredig worden geschaad door het opnemen van een sluitingstijd van 00:00 uur, omdat zij van de ruimere openingstijden onder de vorige vergunning nauwelijks gebruikmaakte en zij feitelijk een sluitingstijd van 00:00 uur hanteerde. De burgemeester heeft mogen afwegen dat het belang van LAB111 om in juridische zin flexibiliteit te behouden in haar openingstijden, minder zwaar weegt dan het belang van de omwonenden om de overlast niet te laten toenemen.

7.2. De Afdeling volgt ten slotte het oordeel van de rechtbank dat de drie door LAB111 aangedragen voorbeelden van horecagelegenheden dusdanig verschillen van de situatie van LAB111, dat haar beroep op het gelijkheidsbeginsel niet slaagt. De burgemeester heeft in de aanvullende motivering uitgebreid uiteengezet op welke vlakken die horecagelegenheden verschillen van LAB111. LAB111 heeft ook in hoger beroep niet aannemelijk gemaakt dat die verschillen er niet zijn.

8. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de tussenuitspraak en de einduitspraak van de rechtbank, voor zover aangevallen.

9. De burgemeester hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

bevestigt de tussenuitspraak en de einduitspraak, voor zover aangevallen.

Aldus vastgesteld door mr. W. den Ouden, voorzitter, en mr. C.H. Bangma en mr. A.C. Rop, leden, in tegenwoordigheid van mr. T. van Goeverden-Clarenbeek, griffier.

w.g. Den Ouden

voorzitter

De griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen.

Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026

488-1180