Vreemdelingenrecht

Bewaring art. 591a Vw. Het besluit waarin het EU-verblijfsrecht is beëindigd geldt naar het oordeel van de…

Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Zwolle
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
30 oktober 2026
Zaaknummer
NL26.63647
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:31944
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Bewaring art. 591a Vw. Het besluit waarin het EU-verblijfsrecht is beëindigd geldt naar het oordeel van de rechtbank tot op heden. Er zijn voldoende gronden om de maatregel te kunnen dragen en de minister had niet hoeven volstaan met de toepassing van een lichter middel. Ambtshalve toetsing leidt niet tot een ander oordeel. Beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Zwolle

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.63647


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser

(gemachtigde: mr. J.G. Wattilete),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister

(gemachtigde: mr. D. Kuiper).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 20 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

Partijen hebben ingestemd met een schriftelijke behandeling. Eiser heeft zijn gronden van beroep ingediend op 23 oktober 2026. De minister heeft een verweerschrift ingediend op 27 oktober 2026. De rechtbank heeft vervolgens het onderzoek gesloten op 27 oktober 2026.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen. De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.

Ten aanzien van de kennisgeving

4. De rechtbank stelt ambtshalve vast dat de maatregel niet onverwijld aan de rechtbank is gestuurd. De rechtbank verwijst hierbij naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 17 september 2026 waaruit volgt dat sprake is van een onverwijlde kennisgeving als deze binnen zes uur na de oplegging van de bewaringsmaatregel naar de rechtbank is verstuurd. Deze uitleg van het begrip ‘onverwijld’ geldt ongeacht de omstandigheden van het geval en de aanleiding voor een eventueel uitstel. De maatregel van eiser is op 20 oktober om 19:07 uur opgelegd en de kennisgeving is op 21 oktober om 13:05 uur naar het Centraal Inschrijfbureau Vreemdelingenzaken van de rechtspraak gemaild. Uit de Afdelingsuitspraak van 17 september 2026 volgt verder dat als een kennisgeving niet onverwijld is verstuurd, dit de maatregel op zichzelf nog niet onrechtmatig maakt. Dit is alleen het geval als de maatregel, gelet op de ernst van het gebrek en bij afweging van alle daarbij betrokken belangen, niet meer gerechtvaardigd is. Bij die belangenafweging is in het bijzonder van belang in hoeverre de vreemdeling door de gang van zaken is geschaad in zijn verdediging. Naar het oordeel van de rechtbank wegen de belangen van de minister bij voortzetting van de maatregel zwaarder dan eisers belangen bij opheffing van de maatregel. De rechtbank acht hierbij met name van belang dat zij nog binnen de wettelijke termijn van vijftien dagen na oplegging van de maatregel uitspraak kan doen op eisers beroep. Eiser krijgt dus tijdig een oordeel over de rechtmatigheid van de aan hem opgelegde bewaringsmaatregel en daarom valt niet in te zien dat hij door het niet onverwijld versturen van de kennisgeving in zijn verdediging is geschaad.

Ten aanzien van het voortraject

5. Eiser voert aan dat het (strafrechtelijk) voortraject onvoldoende inzichtelijk is nu onduidelijk is op welk tijdstip het strafrechtelijke traject eindigde en de vreemdelingrechtelijke ophouding aanving.

6. Naar het oordeel van de rechtbank blijkt uit het dossier, in het bijzonder het proces-verbaal van de ophouding (de M105-A), voldoende duidelijk dat sprake is geweest van een strafrechtelijke voortraject en ook hoe het strafrechtelijk voortraject is verlopen en wanneer eiser aansluitend hierop vreemdelingrechtelijk is opgehouden. Eiser is op 20 oktober 2026 om 10:06 uur na een strafrechtelijke heenzending overgenomen en opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw. Eiser kwam om 10:33 uur aan op de plaats van verhoor. Deze beroepsgrond slaagt niet.

Ten aanzien van de grondslag van de maatregel

7. Eiser stelt dat hij na de beëindiging van zijn EU-verblijfsrecht is vertrokken uit Nederland en in Litouwen heeft verbleven waardoor het aan de minister is om aan te tonen dat het verwijderingsbesluit nog kan worden uitgevoerd.

8. De rechtbank stelt vast dat eisers verblijfsrecht is beëindigd bij beschikking van 22 september 2025. In deze beschikking is ook vastgelegd dat eiser dient terug te keren naar Litouwen. De rechtbank oordeelt dat de maatregel van bewaring rechtmatig is opgelegd. In het gehoor voor de inbewaringstelling (M110) van 20 oktober 2026 verklaart eiser dat hij na zijn vertrek naar Litouwen in oktober 2025 terugkwam in januari 2026 omdat hij niemand meer heeft in Litouwen. Eiser heeft zijn verblijf in Nederland dan ook niet daadwerkelijk en effectief beëindigd. Daarnaast heeft eiser verklaard dat hij in januari 2026 zonder identiteitsdocument is teruggekeerd. Het besluit waarmee eisers EU-verblijfsrecht is ingetrokken geldt dan ook nog steeds. De beroepsgrond slaagt niet.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

9. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat het onderduikrisico bestaat.

9.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Kunnen de door de minister vermelde gronden de maatregel dragen?

10. Eiser voert aan dat voor het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring onvoldoende gronden aanwezig zijn. Eiser betwist de gronden a en b.

10.1.

Deze beroepsgrond slaagt niet. Anders dan eiser aanvoert zijn de gronden van de maatregel van vreemdelingenbewaring niet onvoldoende. Eiser heeft de gronden p, r en s niet betwist. De minister mag daarnaast de grond a aan eiser tegenwerpen omdat deze feitelijk juist is. Eiser is Nederland in januari 2026 ingereisd zonder identificerend document. De grond a, in combinatie met de overige niet betwiste gronden, zijn naar het oordeel van de rechtbank in beginsel voldoende om de maatregel te kunnen dragen. De rechtbank beoordeelt daarom de betwisting van de andere betwiste grond niet. De beroepsgrond slaagt niet.
Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

11. Eiser voert aan dat de minister gehouden was om zelf te onderzoeken of een lichter middel doeltreffend kan worden toegepast. De minister kan volgens eiser niet volstaan met het verwijzen naar de motivering van de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd. Volgens eiser had de minister bij deze beoordeling eveneens moeten betrekken dat eiser heeft verklaard al jaren te kampen met verslavingen.

12. Deze beroepsgrond slaagt niet. Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt stelt dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast.

De minister stelt zich, gelet op wat hierboven is geoordeeld over de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, terecht op het standpunt dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. De minister heeft hierbij kunnen betrekken dat eiser zijn verblijfsrecht eerder beëindigd heeft zien worden, Nederland vervolgens heeft verlaten, maar kort daarna al is teruggekeerd. Daarnaast beschikt eiser niet over een identiteitsdocument en heeft hij geen vaste woon- of verblijfplaats. De minister heeft in het kader van eisers verslaving terecht betrokken dat de zorg in detentie gelijkwaardig is aan de zorg in de vrije maatschappij. Eiser is op 20 oktober 2026 om 16:38 uur bezocht door een arts die hem als insluitwaardig heeft beoordeeld. Eiser heeft ook methadon verstrekt gekregen door deze arts. Het is de rechtbank niet gebleken dat eiser detentieongeschikt is of dat hij niet de benodigde zorg heeft kunnen krijgen in detentie. De beroepsgrond slaagt niet.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

13. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

14. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. T.M. Weeda, rechter, in aanwezigheid van F.E. Siblesz, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Vreemdelingenwet 2000. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw. Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vb. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb. ECLI:NL:RVS:2026:5462. Zie de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858, 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647 en 5 maart 2026 ECLI:EU:C:2026:148.