Vreemdelingenrecht

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, b en c, van de Vw. De bewaringsgrondslag op grond…

Rechtbank Den Haag, 2 november 2026

Zaakgegevens

Op 2 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
2 november 2026
Datum publicatie
4 november 2026
Zaaknummer
NL26.63651
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32331
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, b en c, van de Vw. De bewaringsgrondslag op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw heeft de minister ter zitting laten vallen. Artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Vw heeft de minister naar het oordeel van de rechtbank terecht aan de maatregel ten grondslag gelegd. Verder heeft de minister geen aanleiding gezien om aan eiser een lichter middel dan de maatregel van vreemdelingenbewaring op te leggen. Daarnaast werkt de minister voldoende voortvarend aan de afhandeling van de asielaanvraag van eiser. Tot slot is de rechtbank van oordeel dat de minister in de vertaalde Spaanse documenten geen aanleiding heeft hoeven zien om de (voortduring van de) bewaring onevenredig bezwarend te achten. Beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.63651


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [v-nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. J.S. Jordan),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder (hierna: de minister)

(gemachtigde: mr. R.L.F. Zandbelt).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, b en c, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). De rechtbank beoordeelt de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. Er is geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 20 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 27 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, F. El Handouni als tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

3. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling en op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico. Deze gronden voor vreemdelingenbewaring zijn aanwezig, als de identiteit

of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en als door

middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.

3.1.

De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In

deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de

vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en op het verkrijgen van gegevens die

noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag en die niet zouden kunnen worden verkregen indien eiser niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, omdat er sprake is van een onderduikrisico. Ook staat als grondslag vermeld dat eiser in vreemdelingenbewaring werd gehouden in het kader van een terugkeerprocedure uit hoofde van de Terugkeerrichtlijn, reeds de mogelijkheid van toegang tot de asielprocedure heeft gehad, en op redelijke gronden aangenomen kan worden dat zijn aanvraag louter is ingediend om de uitvoering van het terugkeerbesluit uit te stellen of te verijdelen.

3.2.

In de maatregel heeft de minister als gronden in verband met artikel 59b, eerste

lid, aanhef en onder a en b, van de Vw vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
d. in verband met zijn aanvraag om toelating onjuiste of tegenstrijdige gegevens heeft verstrekt over zijn identiteit, nationaliteit of de reis naar Nederland of een andere lidstaat;
h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

3.3.

Eiser betwist gronden a, h, r die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd.

3.4.

De minister heeft ter zitting de grondslag op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw laten vallen zodat deze niet langer aan de maatregel van vreemdelingenbewaring ten grondslag ligt.

3.5.

De rechtbank ziet geen aanleiding om de gronden van de maatregel die ook van toepassing zijn op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw onvoldoende te achten. De minister heeft grond a aan de maatregel ten grondslag mogen leggen. Deze grond is feitelijk juist, omdat eiser niet in het bezit is van de vereiste reisdocumenten en Nederland daarmee niet op voorschreven wijze is binnengekomen. De minister heeft ook gronden r en s terecht tegengeworpen. Eiser staat niet ingeschreven in de Basisregistratie Personen. Verder heeft eiser verklaard 100 of 200 euro te hebben. Eiser beschikt daarmee niet over een vaste woon- of verblijfsplaats of over voldoende middelen van bestaan. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat de gronden a, r en s de maatregel van vreemdelingenbewaring reeds kunnen dragen en ook voldoende zijn om een onderduikrisico aan te nemen. De overige gronden behoeven daarom geen bespreking meer. De beroepsgrond slaagt niet.

3.6.

De rechtbank overweegt dat, hoewel de minister de maatregel van bewaring kon baseren op artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw nu het onderduikrisico aanwezig is en één bewaringsgrondslag voldoende is, de minister ook terecht artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder c, van de Vw aan de maatregel ten grondslag heeft gelegd. Eiser zit immers al vanaf 19 juni 2026 in vreemdelingenbewaring en heeft in de afgelopen vier maanden meerdere keren de mogelijkheid gehad om een asielaanvraag in te dienen, maar heeft elke keer aangegeven dit niet te willen. Pas op 17 oktober 2026, tijdens zijn geplande uitzetting, heeft eiser bij het boarden een asielaanvraag ingediend. Verder heeft eiser tijdens het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling van de huidige maatregel aangegeven de aanvraag in te dienen omdat hij niet naar Marokko wil terugkeren, maar naar Spanje, omdat hij daar een aanvraag heeft lopen. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister voldoende gemotiveerd dat eiser zijn asielaanvraag louter heeft ingediend om de uitvoering van het terugkeerbesluit uit te stellen of te verijdelen.

4. Verder voert eiser aan dat de minister de grondslag van de vreemdelingenbewaring te laat heeft omgezet naar een maatregel op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, b en c van de Vw.

4.1.

De rechtbank stelt vast dat het hier gaat om de toetsing van de nieuwe maatregel. Uit vaste rechtspraak volgt weliswaar dat de minister de maatregel binnen twee dagen moet omzetten naar een andere grondslag, maar ook dat de te late omzetting in beginsel geen gevolgen heeft voor de rechtmatigheid van de nieuwe maatregel. De beroepsgrond slaagt niet.

5. Ook voert eiser aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel. Hij heeft familie waar hij zou kunnen verblijven. Ook zou een meldplicht opgelegd kunnen worden, aldus eiser.

5.1.

Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt stelt dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van de minister: verwijzing naar de vreemdelingenbewaringsgronden volstaat daarvoor niet.

5.2.

De rechtbank is van oordeel dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij is van belang dat de minister niet heeft volstaan met te verwijzen naar de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, maar ook de persoonlijke omstandigheden van eiser bij de belangenafweging heeft betrokken. Ten aanzien van zijn familie waarover eiser heeft verklaard, heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat eiser zijn stelling over zijn oom(s) in Nederland niet met stukken heeft onderbouwd, waardoor de minister dit ook niet kon verifiëren. Verder heeft eiser verklaard dat hij naar Spanje gaat en niet terug naar Marokko. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat in dit geval niet kon worden volstaan met een lichter middel. De beroepsgrond slaagt niet.

6. Ook voert eiser aan dat uit het dossier niet blijkt of de minister voldoende voortvarend werkt aan de behandeling van de asielaanvraag van eiser. Op grond van artikel 59b, tweede lid, van de Vw dient de bewaring zo kort mogelijk te duren en uitsluitend zo lang de gronden van toepassing te zijn.

6.1.

Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State volgt dat de minister bij een bewaring op grond van artikel 59b, eerste lid, van de Vw niet gehouden is voortvarend handelingen ter voorbereiding van de uitzetting te verrichten die daadwerkelijk kunnen bijdragen aan de bespoediging van de feitelijke uitzetting. De handelingen die de minister wel moet verrichten zien op de afhandeling van de asielaanvraag. Ter zitting is gebleken dat op 26 oktober 2026 het asielgehoor heeft plaatsgevonden en dat de beslissing op eisers asielaanvraag uiterlijk op 3 november 2026 zal volgen. Deze gang van zaken acht de rechtbank voldoende voortvarend.

7. Tot slot voert eiser aan dat de voortduring van de bewaring onevenredig bezwarend is. Eiser zit al vanaf 19 juni 2026 in bewaring. Daarnaast schetsen de vertalingen van de Spaanse documenten over zijn lopende aanvraag voor een Spaanse verblijfsvergunning een nieuwe situatie. Eiser wordt in Spanje voorlopig gemachtigd om te verblijven en kan daar in loondienst of als zelfstandige werken.

7.1.

De rechtbank is van oordeel dat de minister daarin geen aanleiding heeft hoeven zien om de (voortduring van de) bewaring onevenredig bezwarend te achten. Daarbij is van belang dat eiser zelf pas na vier maanden een asielaanvraag indient, terwijl hij eerder de gelegenheid heeft gehad om dit te doen. Verder geven de vertaalde stukken geen garantie dat de verblijfsaanvraag van eiser in Spanje zal worden toegewezen. Er is in dat opzicht geen sprake van een andere situatie dan waarover deze rechtbank eerder heeft geoordeeld. De beroepsgrond slaagt niet.

8. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank ook ambtshalve geen reden om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

9. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.B. de Boer, rechter, in aanwezigheid van B.S. Beens, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Het beroep tegen een maatregel van bewaring wordt ook aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, eerste lid, van het Vb. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb. Artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw. Artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder c, van de Vw. Vergelijk ABRvS 11 december 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5943. Zie ABRvS 23 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:674), ABRvS 10 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1309) en HvJEU 5 juni 2014 (ECLI:EU:C:2014:1320, Mahdi). Zie de uitspraak van 3 juli 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:18493, onder r.o. 3.3. en de uitspraak van 3 augustus 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:21690, onder r.o. 5.1. e.v. Vergelijk HvJEU 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858 en 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647.