Vreemdelingenrecht

Asiel, Syrië, gradatie willekeurig geweld, humanitaire omstandigheden, gedwongen rekrutering, traumatabeleid…

Rechtbank Den Haag, 23 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 23 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
23 oktober 2026
Datum publicatie
4 november 2026
Zaaknummer
NL26.19837
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32358
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Asiel, Syrië, gradatie willekeurig geweld, humanitaire omstandigheden, gedwongen rekrutering, traumatabeleid, beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.19837


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 23 oktober 2026 in de zaak tussen

[eiser] , v-nummer: [x] , eiser

(gemachtigde: mr. L.E.J. Vleesenbeek),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. J.G.R. Becker).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser. Hij is het hier niet mee eens en voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag in stand kan blijven. De minister heeft voor Damascus – de regio in Syrië waar eiser vandaan komt – een lage gradatie van willekeurig geweld mogen aannemen. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

1.2.

Onder 2 staat het procesverloop in dit geding. Onder 3 staat eisers asielrelaas en onder 4 en verder staan de van belang zijnde feiten en omstandigheden die hebben geleid tot het bestreden besluit. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 5.1. Daarbij gaat de rechtbank stapsgewijs in op de vraag of eiser bij terugkeer naar Syrië een reëel risico loopt op ernstige schade. In overweging 8.3 bespreekt zij of de minister het traumatabeleid had moeten toepassen. Onder overweging 9 en 10 gaat de rechtbank in op de beroepsgronden tegen de weigering van een reguliere vergunning en het terugkeerbesluit. Aan het eind onder 11 staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.

Procesverloop

2. Eiser heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 3 april 2026 deze aanvraag afgewezen als ongegrond.

2.1.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 20 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister.

2.3.

Op dit beroep is het recht van vóór 12 juni 2026 van toepassing.

Beoordeling door de rechtbank

Het asielrelaas

3. Eiser komt uit Damascus en woonde daar tot zijn vertrek uit Syrië in 2022. Eiser heeft in Syrië gehoorschade en schade aan zijn schouder opgelopen als gevolg van een geweldsincident in 2017 toen hij op de bus wachtte. Ook is eiser in Syrië door het Vrije Syrische Leger (VSL) gevraagd om zich bij hen aan te sluiten, maar dat heeft hij geweigerd. Zijn familie is daarom meermaals bedreigd.

Het bestreden besluit

4. Het asielrelaas van eiser bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:

- identiteit, nationaliteit en herkomst;

- rekrutering door het VSL.

4.1.

De minister acht eisers identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig. Ook acht de minister geloofwaardig dat eiser in de periode van 2017 tot 2018 wel eens is benaderd door het VSL en dat zijn familie ook door hen is aangesproken op de weigering van eiser om zich bij hen aan te sluiten. Dat eiser uit Syrië afkomstig is, is op zichzelf niet genoeg om een risico op ernstige schade aan te nemen. Ten aanzien van de door eiser gestelde vrees voor willekeurig geweld stelt de minister zich op het standpunt dat in Damascus, de plaats waar eiser het laatst heeft gewoond, sprake is van een relatief lager niveau van willekeurig geweld. Verder heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat er in zijn geval sprake is van omstandigheden die het risico op willekeurig geweld verhogen. Ook zijn de (slechte) humanitaire omstandigheden in Syrië niet van een zodanige aard dat enkel de terugkeer naar Syrië voor eiser een reëel risico op een behandeling in strijd met artikel 3 van het EVRM oplevert. Dat eiser stelt in Syrië nare gebeurtenissen te hebben meegemaakt waardoor hij niet terug wil keren, maakt evenmin dat de minister aan eiser een verblijfsvergunning asiel verleent. Eiser voldoet niet aan de vereisten van het traumatabeleid. De minister heeft de asielaanvraag daarom afgewezen als ongegrond.

Loopt eiser bij terugkeer naar Syrië een reëel risico op ernstige schade?

Willekeurig geweld en humanitaire omstandigheden

5. Eiser betoogt dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom in het beleid voor Damascus geen hogere gradatie van willekeurig geweld is aangenomen. Uit het meest recente landenbeleid voor Syrië blijkt niet dat de situatie in Damascus verbeterd is. Eiser vindt dat de minister bij de beoordeling van de gradatie van willekeurig geweld in Damascus onvoldoende rekening heeft gehouden met de zeer slechte humanitaire omstandigheden. Humanitaire omstandigheden moeten een rol spelen bij de beoordeling van de gradatie van willekeurig geweld. De slechte humanitaire situatie in Syrië is grotendeels veroorzaakt door het gewapende conflict dat plaatsvond onder het Assad-regime. De gezondheidszorg is onder andere zwaar getroffen, aldus eiser.

5.1.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat zich in Damascus geen hogere gradatie dan de in het landgebonden asielbeleid voor Syrië aangenomen gradatie van willekeurig geweld voordoet. De rechtbank verwijst voor haar oordeel naar de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank en zittingsplaats van 19 mei 2026. De rechtbank is in die uitspraak tot het oordeel gekomen dat op grond van informatie uit de ambtsberichten van mei 2025 en van januari 2026, maar ook uit het EUAA-rapport van december 2025, weliswaar volgt dat in Damascus geweldsincidenten plaatsvinden, maar dat het aantal geregistreerde geweldsincidenten en burgerdoden in verhouding tot de bevolkingsomvang in de regio Damascus relatief laag is. Het geweld vertoonde fluctuaties, maar bleef in absolute en in relatieve zin beperkter dan in andere delen van het land. Ook is in deze uitspraak geoordeeld dat de humanitaire omstandigheden in Damascus slecht zijn, maar dat deze niet in overwegende mate zijn te herleiden tot het actuele willekeurige geweld. De minister mocht daarom de humanitaire omstandigheden buiten beschouwing laten bij de vaststelling van de gradatie van willekeurig geweld. De beroepsgrond slaagt niet.

Risico slachtoffer willekeurig geweld

6. Eiser betoogt dat hij vanwege zijn persoonlijke omstandigheden een hoger risico loopt om te worden onderworpen aan willekeurig geweld. Hij loopt dit risico vanwege zijn afkomst, herkomst en leeftijd.

6.1.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat eiser geen individuele omstandigheden heeft aangevoerd waaruit volgt dat hij persoonlijk een hoger risico loopt om te worden onderworpen aan willekeurig geweld. Eiser heeft namelijk niet toegelicht waarom hij een hoger risico zou lopen op willekeurig geweld dan een andere Syrische burger of hoe zijn afkomst, herkomst en leeftijd daarop van invloed zijn. Ook is daarbij van belang dat eiser tijdens het nader gehoor zelf heeft verklaard dat hij geen groter risico loopt op willekeurig geweld dan andere Syrische burgers. De beroepsgrond slaagt niet.

Gedwongen rekrutering

7. Eiser betoogt verder dat hij bij terugkeer naar Syrië een reëel risico loopt op gericht geweld, omdat hij vreest voor gedwongen rekrutering door het VSL. De minister gelooft weliswaar dat eiser in het verleden is gerekruteerd door het VSL, maar aan eiser wordt ten onrechte op deze grond geen verblijfsvergunning asiel verleend. De minister miskent hiermee dat eiser vanwege de rekrutering nog steeds gevaar loopt.

7.1.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat niet aannemelijk is dat eiser bij terugkeer naar Syrië een reëel risico loopt om te worden onderworpen aan gericht geweld wegens rekrutering. De minister acht deze vrees terecht niet onderbouwd. Daar heeft de minister terecht bij betrokken dat zowel eiser als zijn familie na de laatste bedreiging/rekruteringspoging van het VSL, inmiddels ongeveer zes jaar geleden, geen nieuwe bedreigingen meer hebben ontvangen. Ook heeft de minister daarbij van belang mogen achten dat eiser tot zijn vertrek in 2022 zonder problemen heeft gewoond en gewerkt in Syrië. Eisers vrees dat hij bij terugkeer zal worden onderworpen aan gedwongen rekrutering door de huidige machthebbers is dan ook gebaseerd op een gevoel, maar niet op concrete aanknopingspunten waaruit gevaar voor eiser blijkt. De rechtbank voegt daaraan toe dat eiser op de zitting een foto van zijn vader heeft laten zien waaruit volgens eiser zou blijken dat op Facebook een bericht is geplaatst met een foto van zijn vader. Bij de foto zou zijn vermeld dat de vader van eiser een zoon heeft die is gevlucht en in Griekenland zit. Naar het oordeel van de rechtbank heeft eiser met deze foto zijn vrees voor rekrutering ook niet onderbouwd. De rechtbank stelt voorop dat het op zitting getoonde bericht onvertaald is en uit de daarbij geplaatste foto blijkt niet dat het bericht betrekking heeft op (de vader van) eiser. Dat het bericht specifiek ziet op eiser en dat er sprake is van een concrete bedreiging blijkt ook niet uit de op zitting door de tolk gegeven vertaling van het Facebookbericht. De beroepsgrond slaagt niet.

Had de minister het traumatabeleid toe moeten passen?

8. Eiser betoogt dat de minister aanleiding had moeten zien om het traumatabeleid toe te passen. De bomaanslag waarbij eiser in 2017 gewond is geraakt en andere gebeurtenissen in Syrië hebben eiser zwaar getraumatiseerd. Dit is door de minister miskend.

8.1.

Op grond van hoofdstuk C2/3.3.2.2 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000), zoals dat gold tot 12 juni 2026, wordt een vreemdeling die in het verleden is geconfronteerd met traumatische gebeurtenissen in zijn directe omgeving en zich op grond van de psychologische problematiek als gevolg van de wandaden in een positie bevindt dat hij niet kan terugkeren naar zijn land van herkomst, in het bezit gesteld van een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). De handelingen moeten zijn verricht van overheidswege, door politieke of militante groeperingen die de feitelijke macht uitoefenen in het land van herkomst of een deel daarvan, of door groeperingen waartegen de overheid niet in staat of niet willens is bescherming te bieden.

8.2.

Op de zitting heeft de minister toegelicht dat het traumatabeleid met de invoering van het Europees Asiel- en migratiepact per 12 juni 2026 is komen te vervallen. Aangezien het bestreden besluit voor die tijd is genomen toetst de rechtbank of het toen nog geldende beleid juist is toegepast.

8.3.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat geen aanleiding bestond om het traumatabeleid toe te passen omdat eiser niet voldoet aan de daarin genoemde cumulatieve voorwaarden. Er bestaat namelijk geen causaal verband tussen de gebeurtenissen uit 2017 waarbij eiser gewond is geraakt en de reden van zijn vertrek uit Syrië. Eiser heeft Syrië namelijk pas vijf jaar nadat hij gewond is geraakt verlaten. Dat hij stelt dat hij niet eerder over de middelen beschikte om te kunnen vluchten, maakt niet dat hij daardoor wél voldoet aan de in het beleid neergelegde voorwaarde van het bestaan van causaal verband. Hoewel het invoelbaar is dat eiser psychische problemen ondervindt, maakt dit niet dat de minister het traumatabeleid had moeten toepassen. De beroepsgrond slaagt niet.

Reguliere vergunning en terugkeerbesluit

9. De rechtbank stelt vast dat eiser in zijn beroepsgronden heeft betoogd dat gelet op al hetgeen hij heeft aangevoerd over de algemene veiligheidssituatie in Syrië en de humanitaire omstandigheden, aan hem een reguliere verblijfsvergunning moet worden verleend. Eiser heeft dit betoog echter op geen enkele wijze onderbouwd of gemotiveerd geconcretiseerd. De beroepsgrond kan daarom niet slagen.

10. Daarnaast betoogt eiser dat de minister hem geen terugkeerbesluit voor Syrië kan opleggen gelet op de algemene veiligheidssituatie. Ook heeft hij nog uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vw 2000 vanwege medische redenen. De rechtbank stelt vast dat de minister vanwege het onderzoek in het kader van artikel 64 van de Vw 2000 uitstel van vertrek heeft verleend en dat ook geen terugkeerbesluit aan eiser is opgelegd. Deze beroepsgrond mist daarom feitelijke grondslag.

Conclusie en gevolgen

11. De minister heeft de aanvraag terecht afgewezen als ongegrond.

Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de afwijzing van eisers asielaanvraag in stand blijft. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van F. Metz, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

WBV 2025/13. Rb. Den Haag, zp. Arnhem 19 mei 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:12595. Algemeen Ambtsbericht Syrië, mei 2025. Algemeen Ambtsbericht Syrië, januari 2026. European Union Agency for Asylum (EUAA), Country Guidance: Syria december 2025. Pagina 10 van het nader gehoor.