Vreemdelingenrecht
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan…
Rechtbank Den Haag, 23 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32413 · Rechtbank Den Haag · 23 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32413
Zaakgegevens
Op 23 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Arnhem
- Datum uitspraak
- 23 oktober 2026
- Datum publicatie
- 4 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.27228
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32413
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. De minister heeft namelijk onvoldoende gemotiveerd waarom hij niet gelooft dat eiseres ten tijde van de asielaanvraag minderjarig was. De minister gaat er namelijk op grond van het interstatelijk vertrouwensbeginsel van uit dat de Franse autoriteiten deugdelijk onderzoek hebben gedaan voorafgaand aan het afgeven van het visum. De rechtbank is met de minister eens dat hij dat in beginsel ook mag, maar acht het wel van belang dat eiseres daarmee in een onmogelijke bewijspositie wordt geplaatst. Zij zal namelijk met geen enkel (Somalisch) document de EUVIS-treffer kunnen weerspreken. De minister daarentegen heeft wél de mogelijkheid om nader onderzoek te doen.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.27228
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 23 oktober 2026 in de zaak tussen
[eiseres] , v-nummer: [x] , eiseres
(gemachtigde: mr. M.O. Wattilete),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. M.R. Stuart).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiseres. Eiseres is het hier niet mee eens. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. De minister heeft namelijk onvoldoende gemotiveerd waarom hij niet gelooft dat eiseres ten tijde van de asielaanvraag minderjarig was. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiseres heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 13 mei 2026 deze aanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
De rechtbank heeft het beroep op 30 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
3. Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.
Het asielrelaas
4. Eiseres legt aan haar asielaanvraag het volgende ten grondslag. Eiseres zegt dat zij is geboren op [geboortedag] 2006. Haar ouders zijn gescheiden en eiseres heeft een groot deel van haar leven bij haar oma gewoond. Toen de oma van eiseres ziek werd, heeft zij eiseres teruggebracht naar haar vader. De moeder van eiseres hoorde dat, en zij vroeg aan eiseres om bij haar te komen wonen. Eiseres heeft dat gedaan. Op dat moment was de moeder van eiseres al hertrouwd met een man die lid is van Al-Shabaab. (Deze man is dus de stiefvader van eiseres.) Regelmatig kwamen er mannen op bezoek die ook lid waren van Al-Shabaab. Eén van die mannen, “ [persoon] ”, heeft aangegeven met eiseres te willen trouwen. De stiefvader van eiseres heeft daarmee ingestemd. Eiseres is op een dag meegenomen door leden van Al-Shabaab en naar [persoon] gebracht. Daar is zij bedreigd totdat zij instemde met het huwelijk. Eiseres mocht daarna van [persoon] naar huis en zou de volgende dag door hem worden opgehaald. Die nacht is eiseres met behulp van haar oma, haar tante en haar vader gevlucht naar Mogadishu. Vanuit daar is eiseres samen met haar oma naar Turkije vertrokken. De oma van eiseres is in Turkije overleden. Door een mensensmokkelaar is eiseres uiteindelijk naar Nederland gebracht. Daarvoor heeft zij gebruik gemaakt van een door de Franse autoriteiten verleend visum. Eiseres vreest bij terugkeer gedood te worden door (leden van) Al-Shabaab. Ook vreest eiseres zich als (minderjarige) alleenstaande vrouw niet te kunnen handhaven. Tot slot vreest eiseres voor herbesnijdenis, omdat zij ‘slechts’ de lichte vorm van vrouwelijke genitale verminking heeft ondergaan.
Eiseres heeft ter onderbouwing van haar identiteit een aantal documenten overgelegd, namelijk:
-
Een Somalisch paspoort. Dit document is door Bureau Documenten echt bevonden.
-
Een identiteitsbevestiging, afgegeven door de burgemeester van Mogadishu. Bureau Documenten heeft geconcludeerd dat dit document met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet bevoegd is opgemaakt en afgegeven.
-
Een geboorteakte, afgegeven door de burgemeester van Mogadishu. Bureau Documenten heeft geconcludeerd dat dit document met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet bevoegd is opgemaakt en afgegeven.
-
Een verklaring van geboorte, afgegeven door de Somalische ambassade in Brussel op 6 februari 2003. Dit document is volgens Bureau Documenten met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid frauduleus verkregen.
-
Een verklaring van geboorte, afgegeven door de Somalische ambassade in Brussel op 22 juli 2025. Dit document is niet onderzocht door Bureau Documenten.
Het bestreden besluit
5. Het asielrelaas van eiseres bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:
-
Identiteit, nationaliteit en herkomst;
-
Problemen met Al-Shabaab.
De minister volgt eiseres wel in haar nationaliteit en herkomst, maar volgt haar identiteit niet. Volgens de minister is eiseres namelijk niet minderjarig en is zij geboren op [geboortedag] 2000. Dat volgt namelijk uit de registratie in het EUVIS door de Franse autoriteiten op het moment dat aan eiseres een visum is verleend. De minister acht de problemen die eiseres heeft ondervonden met Al-Shabaab ook niet geloofwaardig. De door de minister geloofwaardig geachte asielmotieven maken volgens hem niet dat eiseres moet worden aangemerkt als vluchteling in de zin van het Vluchtelingenverdrag. Verder vindt de minister dat eiseres bij terugkeer naar Somalië geen reëel risico loopt op de doodstraf, folteringen of onmenselijke of vernederende behandelingen. Daarbij weegt de minister ook mee dat hij eiseres niet beschouwt als alleenstaande vrouw en dat hij niet aannemelijk acht dat eiseres heeft te vrezen voor verdere genitale verminking.
Heeft de minister eiseres terecht niet gevolgd in de door haar gestelde minderjarigheid?
Documenten
6. Eiseres betoogt dat haar identiteit vast is komen te staan, doordat zij een authentiek Somalisch paspoort heeft overgelegd. Eiseres heeft verder ook twee geboorteverklaringen overgelegd, afgegeven door de Somalische ambassade in Brussel. De minister hecht ten onrechte geen waarde aan de inhoud van die documenten.
Deze beroepsgrond slaagt niet. De minister wijst er terecht op dat uit paragraaf B1/4.2.3 van de Vreemdelingencirculaire 2000 volgt dat documenten die zijn afgegeven door de Somalische autoriteiten niet worden erkend in Nederland. Uit het Algemeen Ambtsbericht Somalië (ambtsbericht) van juni 2023 volgt namelijk dat er geen betrouwbare persoonsregistratie van overheidswege bestaat en dat burgers met behulp van ‘fixers’ identiteitsdocumenten kunnen verkrijgen. Daarbij moet volgens het ambtsbericht van juni 2023 ook in acht worden genomen dat sprake is van veel corruptie bij Somalische overheidsinstanties. Deze informatie wordt bevestigd in het ambtsbericht van april 2025. Ook de geboorteverklaringen heeft de minister terecht onvoldoende geacht om de identiteit van eiseres aannemelijk te achten. Zoals de minister terecht stelt blijkt namelijk uit de geboorteverklaringen dat die zijn afgegeven op verzoek van de aanvrager, “na verificatie van de geldigheid van haar officiële identiteitsbewijzen”. De enige identiteitsbewijzen die eiseres heeft zijn haar paspoort en de met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid frauduleus verkregen, niet bevoegd opgemaakt en afgegeven geboorteakte en identiteitsbevestiging. De minister stelt zich daarom terecht op het standpunt dat aan een document dat is afgegeven op basis van die documenten, inhoudelijk geen waarde kan worden gehecht. Eiseres heeft haar identiteit (haar minderjarigheid) daarom niet aannemelijk gemaakt met documenten.
Verklaringen
7. Omdat eiseres haar identiteit niet aannemelijk heeft gemaakt met documenten, heeft de minister getoetst of haar identiteit op basis van haar verklaringen kan worden gevolgd en of haar in dat kader het voordeel van de twijfel gegeven moet worden. De vijf voorwaarden hiervoor staan in artikel 31, zesde lid, van de Vw 2000. Volgens de minister voldoet eiseres niet aan twee van deze voorwaarden. Het gaat allereerst om de voorwaarde dat de verklaringen van eiseres samenhangend en aannemelijk moeten zijn bevonden en niet in strijd zijn met beschikbare algemene en specifieke informatie die relevant is voor haar aanvraag. Ook moet vast zijn komen te staan dat eiseres in grote lijnen als geloofwaardig kan worden beschouwd. De minister heeft in dat kader de verklaringen van eiseres afgezet tegen de EUVIS-treffer. Die verklaringen zijn volgens de minister onvoldoende om te twijfelen aan de juistheid van de door de Franse autoriteiten geregistreerde gegevens.
De rechtbank is met de minister eens dat eiseres tegenstrijdig heeft verklaard over het verlies van het door de mensensmokkelaar geregelde paspoort. Zo verklaart eiseres (in haar aanmeldgehoor) eerst dat dat paspoort door de mensensmokkelaar op het vliegveld in Nederland is ingenomen. Dit paspoort zou de mensensmokkelaar in Turkije hebben geregeld, omdat eiseres daar haar originele paspoort was kwijtgeraakt. Later verklaart eiseres (in het nader gehoor) dat zij het door de mensensmokkelaar geregelde paspoort in Turkije is kwijtgeraakt. In de zienswijze heeft eiseres uitgelegd dat die verklaringen niet tegenstrijdig zijn, omdat zij in Turkije eerst een eigen paspoort had en dat dát het paspoort is dat zij daar is kwijtgeraakt. Daarna heeft de mensensmokkelaar een nieuw paspoort voor eiseres aangevraagd en dát paspoort is door hem in Nederland ingenomen. De minister merkt echter terecht op dat eiseres juist (in het nader gehoor) heel expliciet verklaart dat zij het paspoort dat de mensensmokkelaar voor haar regelde in Turkije is kwijtgeraakt.
“Je hebt gezegd dat jij je eerdere paspoort bent kwijtgeraakt, wanneer is dit
gebeurd?
Dat was niet mijn eigen paspoort, maar het paspoort dat de smokkelaar voor
mij had geregeld. Ik ben het paspoort in Turkije kwijtgeraakt.”
Ook is het voor de rechtbank niet duidelijk geworden waarom de mensensmokkelaar zou kiezen voor de geboortedatum [geboortedag] 2000, die is opgenomen in het door hem in Turkije geregelde paspoort. De minister wijst er terecht op dat de geboortedatum [geboortedag] 2004 eiseres ook al meerderjarig zou hebben gemaakt en mogelijk een minder opvallend leeftijdsverschil inhield.
Toch vindt de rechtbank dat de minister in dit specifieke geval de tegenstrijdige verklaringen van eiseres tijdens het aanmeldgehoor en het nader gehoor niet aan haar had mogen tegenwerpen. Hiervoor vindt de rechtbank het volgende van belang. Eiseres heeft in de fase van haar aanmeldgehoor consistent verklaard over de paspoorten. Namelijk: zij is haar eigen (eerste) paspoort in Turkije kwijtgeraakt en de mensensmokkelaar heeft toen een (tweede) paspoort voor haar geregeld. Als haar verklaring in het nader gehoor als uitgangspunt moet worden genomen, zou dat betekenen dat er drie paspoorten moeten zijn geweest. Namelijk het eigen paspoort van eiseres, en twee door de mensensmokkelaar geregelde paspoorten. Voor het bestaan van een tweede door de mensensmokkelaar geregelde paspoort (en dus in totaal een derde paspoort) biedt het dossier echter geen enkel aanknopingspunt, zoals de minister desgevraagd ook op de zitting heeft gezegd. De rechtbank houdt het goed voor mogelijk dat eiseres zich tijdens het nader gehoor heeft versproken of de twee paspoorten door elkaar heeft gehaald. Daarbij betrekt de rechtbank dat tussen het aanmeldgehoor en het nader gehoor een periode van 2,5 jaar is verstreken. Ook een verspreking of vergissing komt in beginsel voor rekening en risico van eiseres. Maar in dit geval heeft de minister bij de beoordeling van een ander onderdeel van het dossier – de geloofwaardigheid van wat eiseres zegt over Al-Shabaab – eiseres (ook) tegengeworpen dat er een verschil zit tussen haar verklaring tijdens het aanmeldgehoor en het nader gehoor. Bij dat onderdeel vindt de minister dat moet worden uitgegaan van haar eerste verklaring, dus zoals die is afgelegd tijdens het aanmeldgehoor. Gelet op dat standpunt van de minister ziet de rechtbank niet in waarom bij het hier besproken onderdeel van de omgekeerde situatie moet worden uitgegaan (dus van de verklaring die tijdens het nader gehoor is afgelegd). Tot slot ziet de rechtbank geen aanleiding om de keuze voor de geboortedatum door de mensensmokkelaar aan eiseres tegen te werpen. Eiseres heeft verklaard dat dit een keuze van de mensensmokkelaar was en uit het dossier is niet gebleken dat eiseres hier enige invloed op heeft gehad.
De rechtbank vindt het in dit specifieke geval verder niet redelijk om zonder nader onderzoek vast te blijven houden aan de gegevens zoals volgen uit de EUVIS-treffer.
Niet in geschil is dat eiseres de Somalische nationaliteit heeft. De rechtbank heeft geen aanwijzingen in het dossier aangetroffen dat eiseres ook een andere nationaliteit heeft en ook de Franse autoriteiten hebben eiseres geregistreerd als Somalische. Dat betekent dat het hoogstwaarschijnlijk is dat voor het verkrijgen van het Franse visum een Somalisch identiteitsdocument (paspoort) is overgelegd. Zoals hiervoor al is benoemd, worden door de Somalische autoriteiten afgegeven identiteitsdocumenten niet erkend in Nederland. Als juist is dat de Franse autoriteiten zich bij het vaststellen van de identiteit (voornamelijk) hebben gebaseerd op een Somalisch document, valt dus niet in te zien waarom de daaropvolgende EUVIS-registratie voor de minister zo leidend is.
De minister heeft in reactie daarop desgevraagd aangegeven dat hij er op grond van het interstatelijk vertrouwensbeginsel van uitgaat dat de Franse autoriteiten deugdelijk onderzoek hebben gedaan voorafgaand aan het afgeven van het visum. De rechtbank is met de minister eens dat hij dat in beginsel ook mag, maar acht het wel van belang dat eiseres daarmee in een onmogelijke bewijspositie wordt geplaatst. Zij zal namelijk met geen enkel (Somalisch) document de EUVIS-treffer kunnen weerspreken. De minister daarentegen heeft wél de mogelijkheid om nader onderzoek te doen. Hij kan er bijvoorbeeld voor kiezen de Franse autoriteiten te bevragen over het proces dat heeft geleid tot de visumafgifte. Indien blijkt dat aan de vastgestelde identiteit niet meer ten grondslag heeft gelegen dan een (echt bevonden) Somalisch paspoort moet de minister zich afvragen of hij de EUVIS-treffer gelet op zijn eigen beleid met betrekking tot Somalische documenten wel zo doorslaggevend moet achten. De minister had er ook voor kunnen kiezen om de leeftijdsschouw af te maken. Uit Werkinstructie 2025/1 volgt dat de minister in beginsel niet schouwt in zaken waarin een EUVIS-registratie aanwezig is, omdat aan het verlenen van een visum een authentiek paspoort ten grondslag moet hebben gelegen. Dat knelt in deze zaak, omdat aan dat authentieke Somalische paspoort geen waarde wordt toegekend. Daarbij komt dat de AVIM eiseres nog wel heeft geschouwd en unaniem tot de conclusie is gekomen dat eiseres evident minderjarig is. Dat is op zijn minst een eerste aanwijzing dat de informatie uit de EUVIS-treffer niet juist is en zegt in deze zaak, gelet op de beperkte bewijswaarde van Somalische documenten, misschien wel meer over de leeftijd van eiseres dan een registratie op basis van een Somalisch document. Alles in samenhang bezien komt de rechtbank tot de conclusie dat de minister in dit geval nader onderzoek had kunnen en moeten doen naar de leeftijd van eiseres.
Uit wat hiervoor is overwogen, volgt dat het besluit een motiverings- en zorgvuldigheidsgebrek kent. De beroepsgrond slaagt.
Overige beroepsgronden
8. Gelet op wat hiervoor is overwogen is het beroep gegrond en zal de rechtbank het bestreden besluit vernietigen. De rechtbank komt daarom niet toe aan wat eiseres voor het overige heeft aangevoerd.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is gegrond. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. Dat betekent dat eiseres gelijk krijgt. De minister zal opnieuw op de asielaanvraag van eiseres moeten beslissen met inachtneming van deze uitspraak.
10. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiseres gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart het beroep gegrond;
-
vernietigt het bestreden besluit;
-
draagt de minister op om binnen zes weken een nieuw besluit te nemen in inachtneming van deze uitspraak;
-
veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseres.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.F. Vink, rechter, in aanwezigheid van mr. P.I. van der Meer, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.