Vreemdelingenrecht
Irak / homoseksuele geaardheid / artikel 3.108d Vb / gegrond
Rechtbank Den Haag, 5 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32517 · Rechtbank Den Haag · 5 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32517
Zaakgegevens
Op 5 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Groningen
- Datum uitspraak
- 5 november 2026
- Datum publicatie
- 5 november 2026
- Zaaknummer
- NL25.62649
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32517
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Irak / homoseksuele geaardheid / artikel 3.108d Vb / gegrond
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.62649
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[naam] , eiser,
van Iraakse nationaliteit,
V-nummer: [nummer]
(gemachtigde: mr. P.A.J. Mulders)
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. F.M. Reidinga).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser als bedoeld in artikel 28 van de Vw 2000. Eiser is het hier niet mee eens. Hij heeft daarom beroep ingesteld. De rechtbank beoordeelt het beroep mede aan de hand van de beroepsgronden.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 15 mei 2023 een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 25 november 2025 deze aanvraag in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
Op 19 oktober 2026 is een verweerschrift ingediend.
De rechtbank heeft het beroep op 29 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister. De rechtbank heeft het onderzoek ter zitting gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
Het asielrelaas
3. Eiser heeft op 15 mei 2023 asiel aangevraagd.
Eiser heeft op 15 mei 2023 op de vraag “wat is de reden dat u naar Nederland bent gekomen?” geantwoord: “De situatie in Irak, vooral waar ik woonde, is heel slecht. Overal was er militie. Zij doen van alles met ons. (…). Ik wil in Nederland bescherming aanvragen. Ik weet dat hier in Nederland iedereen gelijk is.”
Eiser heeft tijdens het aanmeldgehoor van 28 juni 2023 desgevraagd geantwoord dat zijn ouders moslim zijn, dat hij met hun geloof is opgegroeid in zijn jeugd en dat hij naar de grote moskee ging. De vraag “Praktiseert u uw religie?” is met “Ja” beantwoord.
In de op 27 maart 2025 ingediende correcties en aanvullingen is vermeld dat eiser bij binnenkomst niet heeft durven te verklaren dat zijn eigenlijke asielmotief is dat hij homoseksueel is. Als bijlage wordt een brief van de COC van 23 maart 2025 (over bezoek van bijeenkomsten sinds 2024) en een brief van LGBT+ Asylum Support van 24 maart 2025 (over contact met eiser sinds 2024), met een aantal foto’s, overgelegd.
Eiser heeft tijdens het nader gehoor van 28 maart 2025 naar voren gebracht dat hij Irak heeft verlaten vanwege zijn homoseksuele geaardheid. Volgens eiser praktiseert hij helemaal geen geloof meer.
Eiser heeft tijdens de voortzetting van het nader gehoor op 18 juni 2025 naar voren gebracht dat hij zich op zijn 17e realiseerde homoseksueel te zijn. Verder heeft eiser verklaard dat hij op zijn 19e actief werd in homoseksuele facebook-groepen, dat hij een vierjarige relatie kreeg met een vriend van school en dat hij na diens uithuwelijking nog een relatie van een jaar is aangegaan met iemand uit de facebook-groepen. Volgens eiser wilden
zijn vader en broers dat hij met zijn nicht zou trouwen en is hij mishandeld toen hij dit weigerde. Volgens eiser is hij daarom gevlucht. Eiser heeft tot slot verklaard in Nederland sinds een jaar een partner te hebben.
Het bestreden besluit
4. Het relaas van eiser bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:
1. Eisers identiteit, nationaliteit en herkomst;
2. Zijn gestelde homoseksuele gerichtheid en de problemen als gevolg daarvan.
De minister stelt zich hierover op het standpunt dat eiser gevolgd wordt in zijn identiteit, nationaliteit en herkomst. Zijn gestelde homoseksuele gerichtheid en de problemen als gevolg daarvan acht de minister niet geloofwaardig. De minister overweegt daartoe op voorhand twijfel te hebben over dit asielmotief, omdat eiser bij de vreemdelingenpolitie op 15 mei 2023 een ander asielmotief heeft opgegeven. Als eiser daadwerkelijk naar Nederland is gekomen om bescherming te vragen omdat hij homoseksueel is, mag volgens de minister worden verwacht dat hij dit meteen zou verklaren. Naar aanleiding van de zienswijze is niet langer tegengeworpen dat door eiser vaag is verklaard over de innerlijke strijd. Wel worden andere verklaringen nog als vaag, summier en inconsistent aangemerkt.
Gronden
5. Eiser kan zich niet vinden in de wijze waarop de geloofwaardigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden. De minister stelt volgens eiser ten onrechte dat op voorhand al twijfel bestaat over de geloofwaardigheid van eisers relaas, omdat hij bij de vreemdelingenpolitie een ander asielmotief opgaf. Eiser wijst er op dat er onvoldoende rekening gehouden is met feit dat homoseksualiteit in Irak een taboe is, de familie van eiser vindt dat homoseksuelen dood moeten en dat eiser eerst het vertrouwen moest krijgen om hierover te kunnen spreken.
Eiser vindt verder dat hij niet ongerijmd en vaag heeft verklaard over zijn relaties en de mishandeling door zijn familie en wijst er op dat de minister niet duidelijk maakt wat het wegvallen van de tegenwerping over de innerlijke strijd betekent voor de geloofwaardigheid van het relaas. Volgens eiser is feitelijk sprake van een vooringenomen volgorde die wordt gevolgd.
Beoordeling
6. In geschil is of de minister deugdelijk heeft gemotiveerd waarom het tweede asielmotief van eiser niet geloofwaardig is.
7. Met betrekking tot de twijfel die volgens de minister op voorhand is ontstaan omdat eiser op 15 mei 2023 andere asielmotieven heeft opgegeven, overweegt de rechtbank als volgt.
Ter zitting is met partijen gesproken over de betekenis van het op 28 mei 2021 aan het Vreemdelingenbesluit 2000 nieuw toegevoegde artikel 3.108d. In lid 4 van dit -tijdens het bestreden besluit van toepassing zijnde- artikel is vermeld dat de vreemdeling tijdens de aanmeldfase wordt gevraagd naar een korte opgave van zijn asielmotieven. Het doel hiervan is een efficiënte behandeling van de aanvraag mogelijk te maken.
In het vijfde lid van artikel 3.108d is, voor zover hier van belang, bepaald dat bij de beoordeling van de inwilligbaarheid van de aanvraag de door de vreemdeling tijdens de aanmeldfase afgelegde verklaringen omtrent zijn asielmotieven niet zullen worden betrokken. In de Nota van toelichting staat hierover:
“De vraag naar een korte opgave van de asielmotieven behelst niet meer dan een eerste uitvraag naar de asielmotieven. Tijdens de aanmeldfase zal hier dan ook niet over worden doorgevraagd, hiertoe dient immers het latere nader gehoor. Bij de beoordeling van de inwilligbaarheid van de aanvraag zullen de door de vreemdeling tijdens de aanmeldfase naar aanleiding van dit verzoek opgegeven asielmotieven niet worden betrokken. (…) dit besluit waarborgt (…) dat de asielzoeker bij de beoordeling van zijn aanvraag geen negatieve consequenties ondervindt van eventuele inconsistenties tussen de opgave van het asielmotief tijdens het aanmeldgehoor en zijn verklaringen later in de procedure. De inhoudelijke bespreking en de weging van de asielmotieven vinden plaats vanaf het nader gehoor. (…) Als een vreemdeling er om wat voor redenen dan ook niet goed in slaagt deze opgaaf te doen, of om hem moverende redenen bepaalde zaken niet of onjuist meldt, komt dit een efficiënte afdoening door de IND niet ten goede maar zal dit geen gevolgen hebben voor de beoordeling van de inwilligbaarheid van zijn asielaanvraag. Zoals hiervoor al meermaals is benadrukt worden de door de vreemdeling tijdens de aanmeldfase opgegeven asielmotieven immers niet bij die (geloofwaardigheids)beoordeling betrokken.”
Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat de minister in het bestreden besluit
ten onrechte op voorhand twijfelt aan het door eiser opgegeven asielmotief, omdat dit afwijkt van wat tijdens de eerste uitvraag is verklaard. Door eisers verklaringen aan de hand van dit uitgangspunt te beoordelen is geen recht gedaan aan de insteek van artikel 3.108d van het Vb 2000. De minister heeft geen valide argumenten gegeven om dit zo te doen. Reeds daarom is het beroep gegrond. De minister dient een nieuw besluit te nemen, waarbij het relaas van eiser wordt beoordeeld in lijn met de hiervoor, onder 7.2., opgenomen Nota van toelichting.
Hierbij dient de minister ook kenbaar te betrekken wat het betekent dat naast het gegeven dat deze op voorhand ontstane twijfel niet langer kan worden tegengeworpen, eerder ook de tegenwerping over de innerlijke strijd is komen te vervallen (zie besluit, blz. 3) en is overwogen dat eiser “een duidelijke verklaring geeft waarom hij geen aangifte heeft gedaan (zie besluit, blz. 7).”
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep is gegrond en het bestreden besluit wordt vernietigd wegens strijd met artikel 3:2 van de Awb.
9. De minister moet een nieuw besluit nemen en daarbij, met inachtneming van deze uitspraak, ingaan op de geloofwaardigheid van het tweede asielmotief.
10. Vanwege de vernietiging van het bestreden besluit ziet de rechtbank aanleiding om de minister te veroordelen in de proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Bbp voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op zitting met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart het beroep gegrond;
-
vernietigt het bestreden besluit;
-
veroordeelt de minister in de proceskosten tot een bedrag van € 1.868,-.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.W. Wassink, rechter, in aanwezigheid van mr. P.C.J. Lindeijer, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
Deze uitspraak is openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.