Vreemdelingenrecht

AMbV, Duitsland, interstatelijk vertrouwensbeginsel, Tarakhel en Paposhvili, discretionaire bevoegdheid, ongegrond

Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Rotterdam
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
NL26.49649
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32616
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

AMbV, Duitsland, interstatelijk vertrouwensbeginsel, Tarakhel en Paposhvili, discretionaire bevoegdheid, ongegrond

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Rotterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.49649


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiseres] , V-nummer: [v-nummer] , eiseres

(gemachtigde: mr. M. Gavami),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder

(gemachtigde: mr. F.E. Mahler).

Procesverloop

Met het besluit van 19 augustus 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder de aanvraag van eiseres tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (asielaanvraag) niet in behandeling genomen, omdat Duitsland verantwoordelijk is voor de behandeling ervan.

Eiseres heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Zij heeft tevens de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen.

De rechtbank heeft het beroep, samen met het verzoek om een voorlopige voorziening (NL26.49650), op 14 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiseres is niet verschenen, maar heeft zich laten vertegenwoordigen door haar gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Overwegingen

Inleiding

1. Eiseres heeft de Ethiopische nationaliteit en is geboren op [geboortedatum] 1989. Eiseres heeft op 2 augustus 2026 een asielaanvraag in Nederland ingediend.

1.1.

Uit het Eurodac-systeem is gebleken dat eiseres op 25 september 2024 een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend in Duitsland. Op 11 augustus 2026 heeft Nederland bij Duitsland een kennisgeving inzake terugname gedaan op grond van artikel 13 van de Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2055. Duitsland heeft dit terugnameverzoek op 14 augustus 2026 op diezelfde grondslag aanvaard.

Totstandkoming van het besluit

2. Met het bestreden besluit heeft verweerder de asielaanvraag van eiseres met toepassing van artikel 30, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) niet in behandeling genomen, omdat Duitsland op grond van de Verordening (EU) 2024/1351 (Asiel- en Migratiebeheerverordening, hierna: AMbV) verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan. Verweerder stelt zich op het standpunt dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij bij overdracht aan Duitsland een reëel risico loopt op een met artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (Handvest) strijdige behandeling. Ook heeft eiseres volgens verweerder geen andere redenen aannemelijk gemaakt die aanleiding geven om haar asielaanvraag zelf in behandeling te nemen.

Beoordeling door de rechtbank

Zorgvuldigheid van het besluit

3. Eiseres heeft aangevoerd dat verweerder niets heeft gedaan met haar opmerking in het overdrachtsformulier dat zij in Duitsland niet is geopereerd, terwijl er medische klachten zijn. Ook in het bestreden besluit is daar niets over vermeld.

3.1.

In het overdrachtsformulier van 2 augustus 2026 heeft eiseres vermeld dat zij last heeft van haar knieën en daardoor op krukken loopt, dat ze in Duitsland geopereerd zou worden, maar dat dit niet is gebeurd. Uit het dossier valt af te leiden dat eiseres vervolgens bij brief van 5 augustus 2026 is geïnformeerd over de voorgenomen overdacht aan Duitsland. Daarnaast is haar in de brief meegedeeld dat zij niet wordt uitgenodigd voor een gehoor, maar dat zij, al dan niet via haar gemachtigde, nog aanvullende documenten kan opsturen of redenen kan geven waarom zij vindt dat ze niet aan Duitsland mag worden overgedragen. Ook is vermeld dat eiseres dit zo spoedig mogelijk dient te doen. Vervolgens heeft zij op 16 augustus 2026 een mededeling ontvangen dat haar zaak gekoppeld is aan haar gemachtigde mr. M. Gavami. Verweerder heeft eiseres dan ook wel in de gelegenheid gesteld om haar medische klachten nader toe te lichten. Ter zitting heeft eiseres nog naar voren gebracht dat er een korte periode is gelegen tussen het moment dat eiseres een advocaat toegewezen heeft gekregen en de datum van de beschikking. Dit vormt echter geen aanleiding voor een ander oordeel. Eiseres was namelijk al vanaf 5 augustus 2026 op de hoogte van de voorgenomen overdracht, de mogelijkheid om haar bezwaren kenbaar te maken en dat zij dit zo spoedig mogelijk moest doen. Zij had in elk geval vanaf 16 augustus 2026 de mogelijkheid om dit via haar gemachtigde te doen. Bovendien heeft eiseres ook in deze beroepsprocedure de mogelijkheid gehad om haar bezwaren tegen overdracht naar Duitsland naar voren te brengen. Gelet op het voorgaande heeft eiseres voldoende gelegenheid gehad om haar bezwaren tegen een overdracht kenbaar te maken en is dan ook sprake van een zorgvuldige voorbereiding van het bestreden besluit.

Interstatelijk vertrouwensbeginsel

4. Volgens eiseres kan niet langer worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. In Duitsland is zij niet geholpen aan haar medische klachten hetgeen een schending van artikel 3 van het Verdrag tot de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 4 van het Handvest oplevert. Daarnaast is gebleken dat eiseres zich met haar problemen niet heeft kunnen beklagen bij de Duitse autoriteiten. Ze heeft hiertoe al meerdere pogingen gedaan die nergens toe hebben geleid.

4.1.

De rechtbank stelt voorop dat het uitgangspunt is dat verweerder mag uitgaan van het vermoeden dat lidstaten bij de behandeling van asielzoekers hun internationale verplichtingen zullen nakomen (het interstatelijk vertrouwensbeginsel). De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft in onder meer de uitspraken van 8 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4770 en van 20 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1595, bevestigd dat verweerder ten aanzien van Duitsland van het interstatelijk vertrouwensbeginsel mag uitgaan. Het vorenstaande betekent dat verweerder in beginsel mag uitgaan van het vermoeden dat Duitsland zijn internationale verplichtingen tegenover eiseres zal nakomen en dat eiseres bij overdracht aan Duitsland geen risico loopt op een met artikel 4 van het Handvest strijdige behandeling. Dit vermoeden is weerlegbaar. Het is aan eiseres om met concrete aanwijzingen aannemelijk te maken dat zij bij overdracht aan Duitsland, als gevolg van het niet nakomen van internationale verplichtingen door de Duitse autoriteiten, een reëel risico loopt op een met artikel 4 van het Handvest en artikel 3 van het EVRM strijdige behandeling. Daarvoor kan zij objectieve (landen)informatie over de werking van het asiel- en opvangsysteem in Duitsland overleggen of verklaringen afleggen over haar eigen ervaringen ten aanzien van het asiel- en opvangsysteem in Duitsland. Niet elke tekortkoming in het asiel- en opvangsysteem van de verantwoordelijke lidstaat levert een schending op van artikel 4 van het Handvest. Daarvan is pas sprake als die tekortkomingen structureel zijn en een bijzonder hoge drempel van zwaarwegendheid bereiken (vgl. het arrest Jawo van het Hof van 19 maart 2019, ECLI:EU:C:2019:218, punten 91-93). De stelling van eiseres dat de criteria uit het Jawo-arrest niet langer van toepassing zijn, is niet nader onderbouwd en volgt de rechtbank niet.

4.2.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder zich terecht en deugdelijk gemotiveerd op het standpunt gesteld dat eiseres met haar verklaringen en overgelegde stukken niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij na overdracht aan Duitsland, als gevolg van het niet nakomen van internationale verplichtingen door de Duitse autoriteiten op het gebied van opvang en zorg, een reëel risico loopt op een behandeling in strijd met artikel 4 van het Handvest en artikel 3 EVRM. Eiseres heeft verklaard dat ze in Duitsland een operatie nodig had aan haar knie, maar dat de Duitse autoriteiten de kosten hiervan niet wilden vergoeden. Hierdoor is haar gezondheidstoestand verslechterd en wil ze niet terugkeren naar Duitsland. Ter ondersteuning heeft eiseres brieven van haar arts in Duitsland overgelegd (stukken 6 en 7 in het dossier), waarin de klachten aan haar knie worden beschreven en waaruit blijkt dat door twee specialisten is geadviseerd om eiseres te opereren. Eiseres verklaart verder dat bij overdracht aan Duitsland een operatie opnieuw zal uitblijven, waardoor ze blijvend invalide zou kunnen worden. Volgens eiseres zou dit in strijd zijn met artikel 3 van het EVRM. De rechtbank gaat niet mee in dit betoog van eiseres en overweegt als volgt. Dat de kosten van de operatie niet worden vergoed, betekent niet dat het voor eiseres niet mogelijk is om medische hulp te krijgen in Duitsland. Uit de overlegde stukken blijkt dat eiseres in Duitsland onder behandeling stond van een arts. Verder geldt dat verweerder er op grond van het interstatelijk vertrouwensbeginsel van uit mag gaan dat Duitsland dezelfde medische verzorgingsmogelijkheden heeft als Nederland. Eiseres heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat Nederland het meest geschikte land is voor haar medische situatie. Dit betekent dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij in een situatie terecht zal komen die de bijzonder hoge drempel van zwaarwegendheid haalt, zoals beschreven in het hiervoor genoemde Jawo-arrest. Duitsland heeft met het claimakkoord bovendien gegarandeerd de asielaanvraag van eiseres in behandeling te nemen met inachtneming van de Europese asiel- en opvangrichtlijnen.

4.3.

Indien eiseres zich na overdracht aan Duitsland, onverhoopt, geconfronteerd zou zien met problemen (bijvoorbeeld bij het verkrijgen van zorg), geldt dat zij zich hierover dient te beklagen bij de (hogere) autoriteiten in Duitsland (vgl. het arrest van het EHRM van 2 december 2008, ECLI:CE:ECHR:2008:1202DEC003273308, in de zaak K.R.S. tegen het Verenigd Koninkrijk). Hierover voert eiseres aan dat klagen bij de Duitse autoriteiten weinig zinvol is gebleken, nu uit bovengenoemde brieven van haar arts in Duitsland volgt dat er al bij de Duitse autoriteiten is geklaagd over het niet vergoeden van de kosten van haar operatie. Daarnaast heeft zij tevergeefs hulp gezocht bij een advocaat in Duitsland en de correspondentie hiervan overgelegd. Uit de overgelegde stukken valt echter niet op te maken dat er tegen dat besluit van de autoriteiten is opgekomen, dat deze mogelijkheid er voor haar niet is of dat de Duitse (hogere) autoriteiten eiseres niet kunnen of willen helpen. Eiseres heeft dus niet aannemelijk gemaakt dat klagen bij voorbaat kansloos of zinloos is. De beroepsgrond slaagt niet.

Tarakhel en Paposhvili

5. Volgens eiseres had er in het bestreden besluit rekening moeten worden gehouden met haar medische situatie. Hierbij beroept zij zich op de arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 4 november 2014 in de zaak Tarakhel tegen Zwitserland, ECLI:CE:ECHR:2014:1104JUD002921712 (Tarakhel) en van 13 december 2026 in de zaak Paposhvili tegen België, ECLI:CE:ECHR:2016:1213JUD004173810 (Paposhvili).

5.1.

In het arrest Tarakhel heeft het EHRM overwogen dat de verzoekende lidstaat voor bijzonder kwetsbare personen voorafgaand aan de overdracht aanvullende garanties moet vragen aan de ontvangende lidstaat, als de vreemdeling aantoont dat hij zonder die garanties geen toereikende zorg- en opvangvoorzieningen zal krijgen. Of sprake is van bijzondere kwetsbaarheid hangt af van de individuele omstandigheden van het geval, waarbij onder meer de leeftijd, het geslacht en de gezondheidstoestand van de betrokken persoon van belang kunnen zijn (vgl. de uitspraak van de Afdeling van 3 de december 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3806). De bewijslast dat er sprake is van bijzondere kwetsbaarheid ligt bij de vreemdeling (vgl. de uitspraak van de Afdeling van 23 januari 2020, ECLI:RVS:2020:223). Naar het oordeel van de rechtbank is eiseres hier niet in geslaagd. Eiseres heeft niet aannemelijk gemaakt dat zij een bijzondere zorgbehoefte heeft en dat Duitsland, zonder aanvullende garanties, mogelijk niet aan die bijzondere zorgbehoefte kan voldoen. Uit de bovengenoemde brieven van de Duitse arts volgt weliswaar dat eiseres medische klachten ondervindt en een operatie wordt geadviseerd, maar dit is niet voldoende om aan te nemen dat eiseres bijzonder kwetsbaar is en dat zij in Duitsland zonder individuele aanvullende garanties niet de benodigde zorgvoorzieningen zal krijgen. Daarom kan worden geoordeeld dat verweerder niet gehouden is aanvullende garanties aan de Duitse autoriteiten te vragen voordat eiseres aan Duitsland wordt overgedragen. Uit het claimakkoord volgt ook dat Duitsland zich, ten aanzien van eiseres, zal houden aan de internationale verplichtingen die horen bij het behandelen van haar asielaanvraag. Tot slot heeft verweerder er ter zitting terecht op gewezen dat medische gegevens van eiseres kunnen worden uitgewisseld tussen Nederland en Duitsland, waardoor de autoriteiten van Duitsland voor de overdracht over eventuele bijzondere medische behoeften van eiseres worden geïnformeerd. Het beroep op het arrest Tarakhel slaagt niet.

5.2.

Uit het arrest Paposhvili volgt dat uitzetting kan leiden tot schending van artikel 3 van het EVRM als gewichtige redenen zijn aangevoerd om aan te nemen dat een vreemdeling bij uitzetting een reëel risico loopt op een ernstige, snelle en onomkeerbare achteruitgang in zijn gezondheid. Dat dit bij eiseres aan de orde is, acht de rechtbank gelet op hetgeen hierboven is overwogen in r.o. 5.1., onvoldoende onderbouwd. De ernst van de vermeende verslechtering van haar gezondheidstoestand is niet te beoordelen aan de hand van de overlegde medische stukken. Het beroep op het arrest Paposhvili slaagt evenmin.

Discretionaire bevoegdheid

6. Tot slot bestrijdt eiseres dat gebruikmaking van de discretionaire bevoegdheid alleen wegens proceseconomische belangen kan worden toegepast. Volgens eiseres dient er ruimte te zijn voor de beoordeling van haar individuele belangen.

6.1.

Voor zover eiseres zich beroept op de discretionaire bevoegdheid van artikel 35 van de AMbV, overweegt de rechtbank het volgende. Artikel 35 van de AMbV, op grond waarvan de lidstaat een discretionaire bevoegdheid heeft om een asielverzoek onverplicht te behandelen, heeft onmiddellijke werking sinds 12 juni 2026. Uit artikel 84, tweede lid, van de AMbV volgt namelijk niet dat het overgangsrecht ook van toepassing is op de discretionaire bevoegdheid om een asielverzoek onverplicht te behandelen. In artikel 43, eerste lid, van de AMbV staat dat de verzoeker het recht heeft tegen het overdrachtsbesluit bij een rechterlijke instantie een doeltreffend rechtsmiddel in te stellen, waarbij de draagwijdte van dit rechtsmiddel is beperkt. Artikel 35 van de AMbV, waarin de discretionaire bevoegdheid is opgenomen om een verzoek om internationale bescherming zelf te behandelen, is niet in dit artikel opgenomen. De rechtbank is van oordeel dat dit niet met zich brengt dat de weigering toepassing te geven aan artikel 35 van de AMbV is uitgesloten van een rechterlijke toetsing.

6.2.

Artikel 43, eerste lid, van de AMbV beperkt de draagwijdte van het beroep dat is gericht tegen een overdrachtsbesluit. Het gaat dan om een besluit, volgend op een aanvaarding van een overnameverzoek of een kennisgeving inzake terugname door de lidstaat die op basis van de AMbV gestelde bindende criteria verantwoordelijk is voor de verzoeker. Dit is een besluit dat is gegrond op het Unierecht. Artikel 35 van de AMbV gaat over de mogelijkheid voor een lidstaat om van deze verantwoordelijkheidscriteria af te wijken en een verzoek om internationale bescherming te behandelen, ook al is die lidstaat volgens de bindende criteria van de AMbV niet verantwoordelijk voor de behandeling. Een besluit om al dan niet van de in artikel 35 van de AMbV geboden mogelijkheid gebruik te maken en de keuze van verweerder om zijn daarbij gevoerde beleid al dan niet toe te passen, is een besluit dat naar het oordeel van de rechtbank niet met een overdrachtsbesluit gelijk kan worden gesteld. Dit besluit heeft een nationaal karakter. De rechtbank vindt steun voor dit standpunt in het arrest AHY van het Hof van Justitie van 18 april 2024, ECLI:EU:C:2024:334. Dit arrest gaat over de artikelen 17 en 27 van de Dublinverordening en is naar het oordeel van de rechtbank onverkort van toepassing op de AMbV en de verhouding tussen de artikelen 35 en 43 van de AMbV. Artikel 35, eerste lid, van de AMbV is vrijwel gelijkluidend aan artikel 17, eerste lid, van de Dublinverordening. In artikel 43 van de AMbV is verder eenzelfde recht opgenomen als in artikel 27 van de Dublinverordening. De tekst komt wat betreft het recht op een rechtsmiddel tegen het overdrachtsbesluit volledig overeen. Artikel 43 van de AMbV beperkt de rechterlijke toetsing van een besluit van verweerder om al dan niet gebruik te maken van de in artikel 35 van de AMbV opgenomen discretionaire bevoegdheid naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet. Op grond van het nationale bestuursprocesrecht, artikel 8.1. van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), kan daartegen beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter.

6.3.

In het verlengde hiervan merkt de rechtbank op dat uit het arrest AHY ook voortvloeit dat de discretionaire bevoegdheid om een verzoek te behandelen aan geen enkele specifieke voorwaarde is gebonden. De bevoegdheid biedt de mogelijkheid om zelfstandig – uit politieke, humanitaire of praktische overwegingen – te besluiten een verzoek om internationale bescherming te behandelen, ook al is de lidstaat daar niet toe verplicht. Omdat artikel 35 van de AMbV onmiddellijke werking heeft is het huidige beleid (C2/3.3.6 van de Vreemdelingencirculaire 2000), zoals dat geldt met ingang van 12 juni 2026, van toepassing. Volgens dit beleid maakt verweerder in de regel geen gebruik van deze discretionaire bevoegdheid, tenzij dit naar oordeel van verweerder vanwege proceseconomische redenen aangewezen is. Gelet op de vrijheid van verweerder om al dan niet voor de toepassing van artikel 35 van de AMbV te kiezen, staat het naar het oordeel van de rechtbank verweerder ook vrij om die discretionaire bevoegdheid op deze manier in te vullen. De omstandigheden die eiseres aanvoert geven onvoldoende aanleiding om van verweerder te verlangen hiervan af te wijken en een individuele belangenafweging te maken.

6.4.

De beroepsgrond slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

7. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van

mr. P. Tito Lliulli, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

De rechtbank volgt daarbij het oordeel van deze rechtbank, zittingsplaats Utrecht in de uitspraak van 7 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26222 en van deze zittingsplaats in de uitspraken van 1 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:29432 en 7 oktober 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:29495.