Vreemdelingenrecht

grensdetentie, artikel 6, derde lid Vw, medische beoordeling en lichter middel, de minister heeft voldoende…

Rechtbank Den Haag, 9 november 2026

Zaakgegevens

Op 9 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Groningen
Datum uitspraak
9 november 2026
Datum publicatie
9 november 2026
Zaaknummer
NL26.64928
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32977
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

grensdetentie, artikel 6, derde lid Vw, medische beoordeling en lichter middel, de minister heeft voldoende onderzocht of er sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend maken, vrees voor homofobe bejegening in detentie, faseovergang en voortduring, artikel 6, derde lid Vw voorziet in een grondslag voor grensdetentie tijdens zowel de screening als tijdens de asielgrensprocedure, voldoende voortvarend, beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Groningen

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.64928


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[naam] , eiser,

geboren op [geboortedatum] ,

van Tadzjiekse nationaliteit,

V-nummer: [nummer] ,

(gemachtigde: mr. M.S. Dunant Maurits),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister,

(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).

Procesverloop

1. Bij besluit van 26 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.

1.1.

De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet ook worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.

1.2.

De rechtbank heeft het beroep op 3 november 2026 op zitting behandeld. Eiser en zijn gemachtigde zijn verschenen. Ook is een tolk verschenen. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten.

Beoordeling door de rechtbank

2. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank of het opleggen en voortduren van de vrijheidsontnemende maatregel rechtmatig is. De rechtbank is van oordeel dat dit het geval is. Het beroep is ongegrond. Zij legt hierna uit hoe zij tot dit oordeel komt.

3. Eiser is op 26 oktober 2026 op Schiphol aangekomen en heeft daar te kennen gegeven een asielaanvraag te willen indienen. De minister heeft op 26 oktober 2026 het besluit over de toegangsweigering uitgesteld en heeft aan eiser een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd.

4. Op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw kan de vreemdeling die aan de grens te kennen heeft gegeven een asielaanvraag te willen indienen en die niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden, zolang er nog geen definitieve beslissing is genomen, worden verplicht zich op te houden in een ruimte of plaats die kan worden beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek, in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang, of in het kader van de toepassing van de Screeningsverordening.

4.1.

Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.

Medische beoordeling en lichter middel

5. Eiser voert aan dat hij voorafgaand aan het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel psychische klachten en medicatiegebruik heeft genoemd. Het bestreden besluit beantwoordt die informatie hoofzakelijk met algemene overwegingen dat de medische zorg in detentie gelijkwaardig is, gespecialiseerde zorg kan worden ingeschakeld en zo nodig overplaatsing mogelijk is. Daarmee is nog niet vastgesteld wat eiser zelf nodig heeft, of zijn medicatiegebruik is geverifieerd, of onderbreking medisch verantwoord is en of zijn psychische klachten de vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. Uit de beschikbare stukken blijkt niet dat eiser vóór de oplegging van de maatregel door een arts is bezocht. Ook het post-screeningsformulier bevat geen medische beoordeling. Zonder een concrete en actuele medische toelichting kan niet worden vastgesteld dat de minister de bijzondere individuele omstandigheden overeenkomst artikel 5.5, tweede lid, van de Vb heeft beoordeeld.

5.1.

Uit vaste rechtspraak van de Afdeling, waaronder de uitspraak van 2 september 2026, volgt dat door de minister in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag worden gezien om een vrijheidsontnemende maatregel op te leggen en dat het bestaan van een onderduikrisico, behalve in het geval de vreemdeling in grensdetentie wordt geplaatst om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag, geen vereiste is voor grensdetentie op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. Verder heeft de Afdeling in die uitspraak overwogen dat de beoordeling of de minister in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is, waardoor de minister van grensdetentie moet afzien.

5.2.

De rechtbank stelt verder vast dat uit artikel 12, derde lid, van de Screeningsverordening volgt dat tijdens de screening een voorlopige beoordeling van de kwetsbaarheid wordt gemaakt door gespecialiseerd, daartoe opgeleid personeel van de screeningsdiensten. Als er aanwijzingen zijn dat iemand zich in een kwetsbare situatie bevindt of speciale opvang- of procedurele behoeften heeft, krijgt de betrokkene tijdige en passende ondersteuning in een adequate accommodatie met het oog op zijn of haar lichamelijke en geestelijke gezondheid. Uit het vijfde lid volgt dat die voorlopige beoordeling onderdeel kan uitmaken van de procedure tegen de daadwerkelijke beoordeling van de kwetsbaarheid. De rechtbank is van oordeel dat de minister is aangewezen als verantwoordelijke autoriteit om de screening uit te voeren. In de asielgrensprocedure ligt die bevoegdheid bij de Koninklijke Marechaussee (Kmar). Ook uit artikel 16, eerste lid, van de Schengengrenscode volgt dat ambtenaren van de Kmar zijn opgeleid op het gebied van het herkennen van en het omgaan met situaties waarin kwetsbare personen betrokken zijn.

5.3.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister voldoende onderzocht of er sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend maken. Zo is eiser tijdens het gehoor voorafgaand aan het opleggen van de maatregel voldoende in de gelegenheid gesteld om zijn eventuele bezwaren tegen de grensdetentie naar voren te brengen. Aan eiser is gevraagd om aan te geven wat voor hem de gevolgen van grensdetentie zijn. In reactie hierop heeft eiser aangegeven dat hij het goed vindt. Ook is aan eiser gevraagd of hij medische aandoeningen heeft waarvoor hij (direct) medische hulp nodig heeft en of hij medicijnen gebruikt. Eiser heeft aangegeven dat hij een angst- en slaapstoornis heeft, stress en dat hij medicijnen gebruikt. Ook heeft hij verklaard dat hij voor twintig dagen het medicijn PrEP bij zich heeft. De minister heeft overwogen dat medische zorg aanwezig is en dat de medische zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra gelijk kan worden gesteld aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Gelet op het voorgaande oordeelt de rechtbank dat de minister zich op het standpunt heeft kunnen stellen dat er geen individuele feiten en omstandigheden zijn aangevoerd die aanleiding geven voor de conclusie dat de maatregel voor eiser onevenredig bezwarend is. Daarnaast heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat de in het detentiecentrum beschikbare medische zorg in zijn geval niet toereikend is of dat zijn psychische gesteldheid in detentie door gebrek aan medische zorg zal verslechteren. In aanvulling hierop acht de rechtbank van belang dat eiser op de zitting heeft aangegeven dat hij tijdens zijn detentie door een arts is bezocht. De wijze waarop de screening is uitgevoerd, waaronder de voorlopige medische controle, kan door eiser aan de orde worden gesteld in een eventueel beroep tegen de beslissing op zijn asielaanvraag.

Vrees voor homofobe bejegening

6. Eiser betoogt dat hij bang is voor homofobe bejegening in detentie. Deze vrees houdt rechtstreeks verband met zijn asielmotief dat hij al aan de grens naar voren heeft gebracht. Het bestreden besluit verwijst naar algemene mogelijkheden om te klagen binnen de inrichting, maar uit de stukken blijkt niet welke concrete veiligheidsinschattingen ten aanzien van eiser zijn gemaakt, welke instructies aan de inrichting zijn gegeven of welke beschermingsmogelijkheden daadwerkelijk met eiser zijn besproken. Als de minister meent dat de vrees voldoende kan worden ondervangen, moet hij concreet toelichten welke maatregelen beschikbaar zijn gesteld en waarom deze in eisers situatie toereikend worden geacht. Deze omstandigheden moet bovendien in samenhang met de gestelde angst- en slaapstoornissen worden beoordeeld.

6.1.

De seksuele geaardheid van eiser en zijn angst voor homofobe bejegening in het detentiecentrum, biedt als zodanig geen concreet aanknopingspunt voor het oordeel dat de vrijheidsontnemende maatregel voor hem onevenredig bezwarend is. Niet is gebleken van bijkomende feiten of omstandigheden op grond waarvan in dit geval aanvullend onderzoek naar een bijzondere opvangbehoefte is aangewezen. De minister heeft terecht gesteld dat voor zover eiser in dat kader problemen ervaart, kan hij dat aankaarten bij de directeur van het detentiecentrum.

Faseovergang en voortduring

7. Eiser voert aan dat onduidelijk is of het einde van het gesprek op 28 oktober 2026 ook het formele einde van de screening markeerde. Als dit niet het geval is, moet de minister toelichten wanneer de screening wel is afgerond en hoe dat is geregistreerd. Ook moet de minister concreet vermelden welke procedurele handelingen sinds 26 oktober 2026 zijn verricht, welke fase op de dag van de zitting aan de orde is, welke handelingen nog resteren en op welke termijn deze zijn gepland. De rechtmatigheid bij oplegging ontslaat de minister niet van de verplichting de actuele voortduring te rechtvaardigen.

7.1.

De rechtbank ziet in het voornoemde geen aanleiding om de grensdetentie onrechtmatig te achten. Artikel 6, derde lid, van de Vw voorziet in een grondslag voor grensdetentie tijdens zowel de screening als tijdens de asielgrensprocedure. De rechtbank verwijst in dat kader naar de Afdelingsuitspraak van 2 september 2026. Verder stelt de rechtbank vast dat de minister op de zitting heeft aangegeven dat op 1 november 2026 een asielgehoor heeft plaatsgevonden. De minister heeft hiermee voldoende voortvarend gehandeld.

Conclusie en gevolgen

8. Ook ambtshalve toetsend is de rechtbank niet gebleken dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is opgelegd of onrechtmatig voortduurt.

9. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.

10. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank:

  • verklaart het beroep ongegrond;

  • wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. H. Hanssen - Telman, rechter, in aanwezigheid van

R. de Boer, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.

De uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.

Vreemdelingenwet 2000. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw. Dit volgt uit artikel 106, eerste lid, van de Vw. Vreemdelingenbesluit 2000. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. ECLI:NL:RVS:2026:5077. Verordening (EU) 2024/1356. Zie artikel 2, tiende lid, van de Screeningsverordening en artikel 2ff van de Vw 2000. Verordening (EU) 2016/399. Zie de Afdelingsuitspraak van 26 maart 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1228, r.o. 3.1. ECLI:NL:RVS:2026:5077.