Vreemdelingenrecht
Bewaring art. 59a Vw. Onderduikrisico mag worden aangenomen, maatregel niet onevenredig bezwarend, geen…
Rechtbank Den Haag, 6 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33000 · Rechtbank Den Haag · 6 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33000
Zaakgegevens
Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 6 november 2026
- Datum publicatie
- 9 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.64422
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33000
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Bewaring art. 59a Vw. Onderduikrisico mag worden aangenomen, maatregel niet onevenredig bezwarend, geen lichter middel. Beroep ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
Zaaknummer: NL26.64422
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. G.P. Dayala),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder, hierna: de minister
(gemachtigde: mr. I. van Es).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 23 oktober 2026 heeft de minister aan eiser, die stelt van Iraakse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedag] 1984, de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 30 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Bourik als tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan de vreemdeling op wie de Asiel- en migratiebeheerverordening van toepassing is, met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat in vreemdelingenbewaring stellen met inachtneming van artikel 44 van de Asiel- en migratiebeheerverordening. In de Asiel- en migratiebeheerverordening staat dat de lidstaten wanneer er een onderduikrisico bestaat of indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde, de lidstaten de betrokken persoon in vreemdelingenbewaring kunnen houden om overdrachtsprocedures overeenkomstig deze verordening veilig te stellen, op basis van een individuele beoordeling van de situatie van de betrokken persoon en enkel voor zover vreemdelingenbewaring evenredig is en andere, minder dwingende alternatieve maatregelen niet effectief kunnen worden toegepast.
Op grond van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) kan een vreemdeling in vreemdelingenbewaring worden gesteld of een vrijheidsontnemende maatregel worden opgelegd met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening indien er een onderduikrisico bestaat of dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.
De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.
De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening en omdat een onderduikrisico bestaat.
In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan;
t. verdachte is van enig misdrijf dan wel daarvoor is veroordeeld.
Eiser betoogt dat de minister ten onrechte aanneemt dat het risico bestaat dat hij zal onderduiken. In dat verband betwist hij de gronden c en t en betoogt hij dat de overige gronden kunnen worden tegengeworpen aan iedere vreemdeling in een situatie als deze.
De rechtbank is van oordeel dat deze beroepsgrond niet slaagt. Dat eiser niet meewerkt aan het vaststellen van identiteit en nationaliteit is feitelijk juist en ook voldoende toegelicht in de maatregel. Ook de niet betwiste gronden a, p, r en s heeft de minister kunnen tegenwerpen. De stelling van eiser dat deze gronden voor iedere vreemdeling gelden, volgt de rechtbank niet. Deze gronden, in onderlinge samenhang bezien, zijn voldoende om aan te nemen dat het risico bestaat dat eiser zal onderduiken. Dat de minister ter zitting heeft erkend dat de grond t ten onrechte is tegengeworpen maakt dat niet anders.
5. Eiser betoogt verder dat de minister had kunnen volstaan met het opleggen van een lichter middel, in de vorm van meldplicht, omdat hij zelfstandig wil vertrekken. Daarnaast is de vreemdelingenbewaring onevenredig bezwarend vanwege zijn gezondheidsproblematiek, hij heeft een longprobleem waarvoor een operatie is geïndiceerd.
De rechtbank is van oordeel dat deze beroepsgronden ook niet slagen. Eiser heeft verklaard dat hij op straat slaapt en dat hij nergens staat ingeschreven. In die zin is hij dus niet traceerbaar voor de minister. Daarnaast is eiser eerder ook al enige tijd ondergedoken nadat hij vanuit Duitsland naar Nederland was gekomen en heeft hij geen melding gemaakt van zijn illegale verblijf in Nederland. Dat maakt het niet aannemelijk dat eiser bij oplegging van een meldplicht nu wel zal gaan (mee)werken aan zijn overdracht. De minister heeft dus geen lichter middel hoeven opleggen.
De maatregel van vreemdelingenbewaring is ook niet onevenredig bezwarend. Eiser kan met zijn longklachten in eerste instantie terecht bij de medische dienst in het detentiecentrum. Niet is gebleken dat die hulp voor eiser niet toereikend is. De rechtbank neemt daarbij ook in aanmerking dat eiser voorafgaand aan het opleggen van de bewaring is bezocht door een arts, maar dat hij heeft geweigerd mee te werken. Ook anderszins is niet gebleken dat de vreemdelingenbewaring voor eiser onevenredig bezwarend zou zijn.
6. Eiser betoogt verder dat de minister onvoldoende voortvarend werkt aan zijn overdracht aan Duitsland. Pas op 27 oktober 2026 is een kennisgeving naar Duitsland verstuurd, dat had volgens eiser eerder moeten gebeuren.
De rechtbank is van oordeel dat deze beroepsgrond ook niet slaagt. De minister heeft de kennisgeving op de vijfde dag van de inbewaringstelling verstuurd en twee dagen later is een vertrekgesprek gevoerd met eiser. De rechtbank acht dat voldoende voortvarend. Dat nog niet is gereageerd door de Duitse autoriteiten valt de minister niet te verwijten. Er is geen sprake van een voortvarendheidsgebrek.
Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?
7. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van
D.P. van Middelkoop, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.