Vreemdelingenrecht

Gegrond. Tegen de achtergrond van haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi afkomst had de minister…

Rechtbank Den Haag, 9 november 2026

Zaakgegevens

Op 9 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Groningen
Datum uitspraak
9 november 2026
Datum publicatie
9 november 2026
Zaaknummer
NL26.18553
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33048
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Gegrond. Tegen de achtergrond van haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi afkomst had de minister naar het oordeel van de rechtbank eiseres aanvullend moeten horen over de informatie die zijn in de zienswijze heeft gedeeld.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Groningen

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.18553


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[naam] , eiseres,geboren op [geboortedatum] ,van Iraakse nationaliteit,V-nummer: [nummer] ,

(gemachtigde: mr. B.H. Werink),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister,

(gemachtigde: mr. D.S.Y. Pas).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiseres. Eiseres is het hier niet mee eens. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Mede aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Eiseres heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 9 maart 2026 deze aanvraag afgewezen als ongegrond.

2.1.

Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 21 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres, een tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Het asielrelaas

3. Eiseres legt aan haar asielaanvraag ten grondslag dat zij uit Irak is gevlucht, omdat het daar onveilig voor haar is. Eiseres haar familie werd bedreigd. Daarnaast vreest eiseres omdat zij als jezidi een relatie heeft met een jongen die moslim is. Eiseres haar ooms van moederskant gaan hier niet mee akkoord en willen haar om die reden doden. Daarnaast geeft eiseres aan dat zij niet in Irak wil trouwen, maar in Nederland wil gaan studeren.

Het bestreden besluit

4. Het asielrelaas van eiseres bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:
1. Identiteit, nationaliteit en herkomst;
2. Bedreigingen vanwege het werk van [zwager];
3. Bedreigingen vanwege relatie met Syrische jongen.

De minister vindt eiseres haar identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig. De bedreigingen vanwege het werk van [zwager] (haar zwager) en de relatie met een Syrische jongen vindt de minister niet geloofwaardig. Eiseres heeft daarvoor geen bewijs overgelegd. Dat haar zwager zou zijn vermoord vanwege zijn werk bij het Peshmerga leger, baseert eiseres volgens de minister op vermoedens. Eiseres verklaart immers dat niet bekend is door wie en waarom haar zwager is vermoord. Verder vindt de minister het niet aannemelijk dat er daadwerkelijk dreigingen zijn geuit, omdat eiseres pas een jaar nadat de bedreigingen zijn begonnen vertrokken is uit Irak. Hierbij betrekt de minister ook dat eiseres vrijwel niets weet over de bedreigingen. Zo weet eiseres niet hoe vaak haar moeder en broer zijn bedreigd, wanneer de bedreigingen zijn begonnen en of haar familie daadwerkelijk iets is aangedaan. Volgens de minister mocht van eiseres verwacht worden dat zij hier navraag naar zou doen. Daarnaast heeft eiseres ook geen bewijs overgelegd van de bedreigingen vanwege haar relatie met een Syrische jongen. Volgens de minister heeft eiseres niet aannemelijk gemaakt dat haar ooms op de hoogte zijn van de relatie en haar daarom bedreigen.

Had de minister eiseres aanvullend moeten horen?

5. Eiseres vindt dat de minister haar ten onrechte niet aanvullend heeft gehoord over de nieuwe informatie die zij in de zienswijze heeft verstrekt. In de zienswijze stelt eiseres dat zij slecht is behandeld door haar moeder. Ze is vaak mishandeld en ’s avonds op straat gezet. In Cyprus heeft eiseres haar moeder haar geprobeerd te vermoorden. Eiseres geeft hierbij aan dat zij zich wil losmaken van haar familie en geen nareis gaat aanvragen als haar asielaanvraag wordt ingewilligd. Volgens eiseres heeft zij voldoende toegelicht waarom de nieuwe informatie afwijkt van haar eerdere verklaringen en lag het daarom voor de hand dat zij hierover aanvullend zou worden gehoord. De minister had haar dan zelf vragen kunnen stellen over de nieuwe informatie. Verder voert eiseres aan dat de minister bij de beoordeling of aanvullend horen nodig was, ook rekening had moeten houden met haar referentiekader. Eiseres was 16 jaar toen zij opnieuw een asielaanvraag indiende en 17 jaar tijdens het nader gehoor. Eiseres heeft relatief kort onderwijs gevolgd en komt uit een gesloten gemeenschap (jezidi) met duidelijke ideeën over de rol en de positie van vrouwen. Het is dan ook de vraag of eiseres kan worden verweten dat zij pas in de zienswijze met nieuwe informatie is gekomen.

5.1.

De rechtbank overweegt dat het kenbaar betrekken van het referentiekader allereerst vereist dat de minister het referentiekader van de vreemdeling in de besluitvorming beschrijft. Verder behelst het kenbaar betrekken van het referentiekader dat de minister motiveert op welke wijze het beschreven referentiekader van invloed is op het oordeel over hetgeen van de betreffende vreemdeling in zijn algemeenheid verlangd mag worden ter onderbouwing van zijn asielrelaas en op welke wijze de verschillende aspecten uit het referentiekader zijn betrokken bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van het asielrelaas. De rechtbank is van oordeel dat de minister het referentiekader van eiseres ten onrechte niet kenbaar uiteengezet heeft in de besluitvorming. Nu in het voornemen en het bestreden besluit niet is opgenomen wat er van eiseres, gelet op haar referentiekader, mag worden verwacht is het besluit reeds op dit punt niet deugdelijk gemotiveerd.

5.2.

Verder stelt de rechtbank vast dat eiseres in de gehoren niet heeft verklaard over de slechte band met haar moeder, maar dat zij deze informatie voor het eerst heeft gedeeld in de zienswijze. De minister heeft eiseres haar verzoek om hierover aanvullend gehoord te worden afgewezen en gesteld dat van haar verwacht mocht worden dat zij deze informatie eerder zou delen.

5.3.

De beroepsgrond slaagt. Tegen de achtergrond van haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi afkomst had de minister naar het oordeel van de rechtbank eiseres aanvullend moeten horen over de informatie die zij in de zienswijze heeft gedeeld. Aangezien eiseres niet aanvullend is gehoord, blijft de vraag of de slechte behandeling door moeder geloofwaardig is onbeantwoord. Ook om deze reden is het besluit niet deugdelijk gemotiveerd. Dit betekent dat het beroep gegrond is en de minister eiseres aanvullend moet horen. Met het oog op het nieuwe besluit dat de minister moet nemen, oordeelt de rechtbank hierna ook over het beschouwen van de kampen in de KAR als normale woon- en verblijfsplaats.
Kamp als normale woon- en verblijfsplaats

6. Eiseres voert aan dat de minister ten onrechte stelt dat zij bij terugkeer geen reëel risico loopt op ernstige schade. Hierbij miskent de minister dat eiseres jezidi is en Irak voor hen nog steeds bijzonder onveilig is. Zoals de meeste jezidi’s in de KAR leefde eiseres onder zeer slechte omstandigheden in een vluchtelingenkamp. Eiseres stelt dat het onterecht is dat de minister niet langer Sinjar aanmerkt als gewone woon- en verblijfsplaats, maar het vluchtelingenkamp. Volgens eiseres heeft de minister niet gemotiveerd waarom het beleid gewijzigd mocht worden en waarom de kampen nu wel als normale woon- en verblijfsplaats kunnen worden aangemerkt. Eiseres wijst hierbij op een uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen. De rechtbank oordeelt hierin dat door de minister niet inzichtelijk is gemotiveerd wat nu heeft gemaakt dat sinds 2024 anders wordt aangekeken tegen het aanmerken van de ontheemdenkampen in de KAR als normale woon- of verblijfsplaats van jezidi’s die afkomstig zijn uit de Sinjar regio. Eiseres wil hier nog aan toevoegen dat de situatie voor de jezidi’s in de kampen uitermate slecht is. Om die reden kan zij niet terugkeren naar Sinjar. Het is daar onveilig en de humanitaire omstandigheden zijn bijzonder slecht.

6.1.

Ook deze beroepsgrond slaagt. De rechtbank is van oordeel dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat het ontheemdenkamp in de KAR kan worden beschouwd als normale woon- en verblijfplaats voor jezidi’s uit de regio Sinjar en dat van eiseres verlangd kan worden om hier naar terug te keren. De rechtbank verwijst ter onderbouwing van haar oordeel naar verschillende uitspraken.

6.2.

Verder heeft de minister eiseres onvoldoende daadwerkelijk gehoord over de omstandigheden waarin zij in Irak kan worden opgevangen. Gelet op de nieuwe informatie die eiseres over haar moeder heeft verstrekt, staat bovendien niet vast dat voor haar adequate opvang beschikbaar is bij haar familie. De minister dient eiseres daarom in het aanvullend gehoor ook hierover te bevragen, met inachtneming van de toets uit het arrest TQ.
Conclusie en gevolgen

7. Het beroep is gegrond, omdat het bestreden besluit niet deugdelijk is gemotiveerd. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. De overige beroepsgronden hoeven daarom niet te worden besproken. De rechtbank ziet geen reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing over de aanvraag te nemen, aangezien het aan de minister is om eiseres aanvullend te horen over de nieuwe informatie die zij gedeeld heeft. De minister moet eiseres hierbij ook vragen naar voor haar beschikbare opvang in Irak.

7.1.

De rechtbank zal de minister opdragen om binnen zestien weken opnieuw op de asielaanvraag van eiseres te beslissen. Hierbij dient de minister rekening te houden met wat in deze uitspraak is overwogen.

7.2.

De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatige verleende rechtsbijstand in samenhangende zaken vast op

€ 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde per punt van € 934,-, en een wegingsfactor 1).

Beslissing

De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;

- vernietigt het bestreden besluit van 9 maart 2026;

- draagt de minister op binnen zestien weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseres.

Deze uitspraak is gedaan door mr. F. Sijens, rechter, in aanwezigheid van
mr.M. Veenstra - van der Veen, griffier, en openbaar gemaakt door middel van gepseudonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.

Openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is bekendgemaakt. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

ECLI:NL:RBDHA:2026:8027. ECLI:NL:RBDHA:2025:1393, ECLI:NL:RBDHA:2025:12114, ECLI:NL:RBDHA:2025:15345 en ECLI:NL:RBDHA:2025:22152. ECLI:EU:C:2021:9. Artikel 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).