Vreemdelingenrecht

Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is…

Rechtbank Den Haag, 5 november 2026

Zaakgegevens

Op 5 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Datum uitspraak
5 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
NL26.65756
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33055
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser heeft een gedeelte van de nacht en de gehele ochtend zonder wettelijke titel vastgezeten. Niet is gebleken dat er bijzondere omstandigheden speelden die aanleiding zouden kunnen geven om in dit geval voorbij te gaan aan het gebrek. De rechtbank is daarom van oordeel dat de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het geconstateerde gebrek.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Haarlem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.65756


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], eiser,

V-nummer: [nummer]

(gemachtigde: mr. A.M.V. Bandhoe)

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder

(gemachtigde: M. Smeulders).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is onrechtmatig. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 29 oktober 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

Partijen hebben toestemming verleend de zaak schriftelijk af te doen. Eiser heeft op 30 oktober 2026 de gronden van het beroep ingediend. Verweerder heeft op 4 november 2026 een verweerschrift ingediend. Eiser heeft een dag de tijd gehad om hierop te reageren. De rechtbank heeft het onderzoek vervolgens op 5 november 2026 gesloten.

Beoordeling door de rechtbank

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

3. Verweerder heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat het onderduikrisico bestaat en eiser de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.

3.1.

In de maatregel heeft verweerder als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vreemdelingenbesluit 2000 heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Het vreemdelingrechtelijke voortraject

4. Eiser voert aan dat er sprake is van onduidelijkheid over de grondslag van de vrijheidsbeneming vóór zijn overname door de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) aansluitend op zijn strafrechtelijke heenzending. Hij is op 28 oktober 2026 om 22:28 aangehouden op verdenking van het gebruiken van de weg als slaapplaats en volgens het proces-verbaal van voorgeleiding na aanhouding is om 23:54 een bevel tot ophouding voor onderzoek gegeven. In dat proces-verbaal staat echter ook dat eiser in overleg met de AVIM is ingesloten voor de Vreemdelingenwet en in de ochtend zal worden overgenomen. In het proces-verbaal van ophouding en onderzoek van de AVIM staat echter dat eiser pas op 29 oktober 2026 om 12:15 is opgehouden. Dit verhoudt zich niet tot de registratie van een uitsluitend strafrechtelijk traject tot 29 oktober 12:15.

4.1.

Verweerder stelt dat eiser voorafgaand aan de overname door de AVIM enkel op strafrechtelijke grondslag heeft vastgezeten. Verweerder heeft hierover contact gezocht met de AVIM en de AVIM heeft dit bevestigd.

4.2.

De rechtbank stelt voorop dat uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat in beginsel van de juistheid en volledigheid van een op ambtseed dan wel ambtsbelofte opgemaakt en ondertekend proces-verbaal dient te worden uitgegaan. De rechtbank ziet geen aanleiding om niet van de juistheid en volledigheid van het proces-verbaal van voorgeleiding na aanhouding uit te gaan. Daarom gaat de rechtbank ook uit van de juistheid van de opmerking in het proces-verbaal van voorgeleiding na aanhouding dat eiser was ingesloten voor de Vreemdelingenwet. Dat verweerder in beroep iets anders stelt, doet daar zonder nadere toelichting niet aan af en is ook niet onderbouwd. Uit het proces-verbaal van ophouding en onderzoek als bedoeld in artikel 50, dan wel artikel 50a van de Vw, blijkt echter dat eiser pas op 29 oktober 2026 om 12:15 op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw door de AVIM is overgenomen en opgehouden. De rechtbank komt daarom tot de conclusie dat eiser in de periode tussen het opmaken van het proces-verbaal van voorgeleiding na aanhouding en de overname door de AVIM heeft vastgezeten op vreemdelingrechtelijke grondslag, terwijl een wettelijke titel daarvoor ontbrak.

4.3.

De Afdeling heeft onder meer in haar uitspraak van 28 oktober 2014 overwogen dat een gebrek aan de vrijheidsbeneming via welke de vreemdeling in de macht van de tot inbewaringstelling en uitzetting bevoegde autoriteit is gebracht, de daarop aansluitende bewaring slechts onrechtmatig maakt, indien de daarmee gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. De rechtbank moet dus het belang van verweerder bij de inbewaringstelling van eiser afwegen tegen de ernst van het geconstateerde gebrek in het voortraject. Een aan inbewaringstelling voorafgaande vrijheidsbeneming zonder wettelijke titel is een zwaarwegend gebrek. Daarbij komt ook gewicht toe aan de duur van de vrijheidsbeneming en de omstandigheden waaronder deze heeft plaatsgevonden. Hoewel niet vaststaat hoe laat het proces-verbaal van voorgeleiding na aanhouding is ondertekend, is voldoende duidelijk dat dit in de nacht van 28 op 29 oktober 2026 is gebeurd. Eiser heeft dus een gedeelte van deze nacht en de gehele ochtend van 29 oktober 2026 zonder wettelijke titel vastgezeten. Niet is gebleken dat er bijzondere omstandigheden speelden die aanleiding zouden kunnen geven om in dit geval voorbij te gaan aan het gebrek. De rechtbank is daarom van oordeel dat de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het geconstateerde gebrek. De beroepsgrond slaagt.

Conclusie en gevolgen

5. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag.

5.1.

Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 8 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 8 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 960,-.

5.2.

Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en schriftelijke beroepsgronden heeft ingediend. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep gegrond;

- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 960,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;

- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;

- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. B.V.A. Corstens, rechter, in aanwezigheid van mr. M. Jongmans, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw. ECLI:NL:RVS:2010:BL4570. ECLI:NL:RVS:2014:4512.