Vreemdelingenrecht

Het standpunt van verweerder dat eiser bij terugkeer naar Jemen niet hoeft te vrezen voor gedwongen…

Rechtbank Den Haag, 4 november 2026

Zaakgegevens

Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Den Haag
Datum uitspraak
4 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
NL26.48405
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33069
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Het standpunt van verweerder dat eiser bij terugkeer naar Jemen niet hoeft te vrezen voor gedwongen rekrutering door de Houthi’s, kan geen stand houden. Ook heeft verweerder de veiligheidssituatie in Jemen, in het bijzonder in de provincie Al Dhale, onvoldoende onderzocht. Verweerder heeft daarnaast in het bestreden besluit ten onrechte niet beoordeeld of eisers terugkeer naar Jemen strijd oplevert met artikel 3 van het EVRM. Het standpunt daarover in het verweerschrift vindt de rechtbank ook onvoldoende gemotiveerd.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Haarlem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.48405


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. F.J.E. Hogewind),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder

(gemachtigde: mr. D. Gigengack).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser, als bedoeld in artikel 28 van de Vw. Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Het standpunt van verweerder dat eiser bij terugkeer naar Jemen niet hoeft te vrezen voor gedwongen rekrutering door de Houthi’s, kan geen stand houden. Ook heeft verweerder de veiligheidssituatie in Jemen, in het bijzonder in de provincie Al Dhale, onvoldoende onderzocht. Verweerder heeft daarnaast in het bestreden besluit ten onrechte niet beoordeeld of eisers terugkeer naar Jemen strijd oplevert met artikel 3 van het EVRM. Het standpunt daarover in het verweerschrift vindt de rechtbank ook onvoldoende gemotiveerd. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Eiser heeft op 10 december 2023 een asielaanvraag ingediend. Hij heeft de Jemenitische nationaliteit en stelt te zijn geboren op [datum] 2002. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 17 augustus 2026 (aangevuld op 18 augustus 2026) deze aanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond.

2.1.

Eiser heeft op 22 augustus 2026 beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Verweerder heeft op 19 oktober 2026 een verweerschrift ingediend.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 21 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, [tolk] als tolk en de gemachtigde van verweerder.

Beoordeling door de rechtbank

Wat heeft eiser aan zijn asielaanvraag ten grondslag gelegd?

3. Eiser is eind 2021 twee dagen vastgehouden door de Houthi’s op de school in zijn woonplaats, omdat ze hem wilden rekruteren. Eiser is vrijgelaten op de tweede dag. Eiser mocht gaan, omdat hij een oogoperatie had in de Verenigde Arabische Emiraten en omdat hij heeft beloofd dat hij zich na zijn medische behandeling zou aansluiten bij de Houthi’s. Eisers vader heeft hierin bemiddeld. Ongeveer een week na zijn vrijlating door de Houthi’s is eiser Jemen uitgereisd. Bij terugkeer vreest eiser om naar het front gestuurd te worden door de Houthi’s. Hij stelt dat hij door de Houthi’s als een landverrader zal worden beschouwd omdat hij terugkeert vanuit Europa. Daarnaast kan hij niet terugkeren vanwege de slechte veiligheidssituatie in Jemen.

Wat is het standpunt van verweerder?

4. Volgens verweerder bevat het asielrelaas de volgende asielmotieven:

1. Identiteit, nationaliteit en herkomst;

2. Dat de Houthi’s eiser in 2021 twee dagen hebben vastgehouden op een school.

Verweerder acht beide asielmotieven geloofwaardig. De gestelde vrees van eiser bij terugkeer naar Jemen om door de Houthi’s gedwongen gerekruteerd te worden en naar het front te worden gestuurd is niet aannemelijk. De enkele omstandigheid dat eiser terugkeert uit Europa maakt niet dat het aannemelijk is dat hij een verhoogd risico loopt op gedwongen rekrutering. Eiser loopt bij terugkeer naar Jemen ook geen reëel risico op ernstige schade. Eiser komt uit de provincie Al Dhale. Daar is volgens verweerders beleid sprake van een hogere mate van willekeurig geweld. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij persoonlijk een verhoogd risico loopt op willekeurig geweld. Verweerder heeft de asielaanvraag van eiser in het bestreden besluit als kennelijk ongegrond afgewezen op grond van artikel 30b, eerste lid, onder h, van de Vw. Aan eiser is een terugkeerbesluit uitgevaardigd. In het aanvullend besluit van 18 augustus 2026 is bepaald dat eiser Nederland binnen vier weken moet verlaten.

4.1.

In het verweerschrift heeft verweerder zijn standpunt over artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatieverordening en artikel 3 van het EVRM onder verwijzing naar diverse bronnen als het algemeen ambtsbericht, jurisprudentie en cijfers van onder meer ACLED uitvoerig toegelicht. Volgens verweerder is in de provincie Al Dhale sprake van een relatief hoge mate van willekeurig geweld, maar niet de hoogste gradatie. Uit informatie van Al Jazeera blijkt dat de Houthi’s alleen het noorden van de provincie Al Dhale beheren. Al Dhale is daarmee slechts in (zeer) beperkte mate betrokken bij voornoemd conflict. Er is geen informatie bekend over onontplofte resten en mijnen specifiek in de provincie Al Dhale. Uit een overzicht van de situatie in de periode tussen 1 augustus en 14 oktober 2026 van OCHA blijkt dat het aantal ontheemden in de provincie Al Dhale beperkt is. De humanitaire situatie in Jemen en Al Dhale is weliswaar onverminderd zorgelijk, maar geeft op zichzelf geen aanleiding om uit te gaan van de situatie van de hoogste gradatie van willekeurig geweld als bedoeld in artikel 15c van de Kwalificatieverordening. Voorts wordt Al Dhale in het ambtsbericht niet genoemd als provincie waarin de meeste voedselonzekerheid voorkomt. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij bij terugkeer naar Jemen een reëel risico zou lopen op ernstige schade als gevolg van willekeurig geweld in het kader van een internationaal of binnenlands conflict. Hierom blijkt voorts niet dat sprake zou zijn van schending van artikel 3 van het EVRM bij terugkeer van eiser naar Jemen. Ten aanzien van eisers beroep op artikel 3 van het EVRM merkt verweerder verder op dat de strijdende partijen niet in overwegende mate verantwoordelijk zijn voor de erbarmelijke humanitaire omstandigheden in Jemen.

Toepasselijk recht

5. Zoals volgt uit het procesverloop, is de asielaanvraag van eiser ingediend vóór 12 juni 2026. Dat heeft tot gevolg dat de procedurele voorschriften uit de Vw die in deze uitspraak worden aangehaald, zoals die luidde vóór de inwerkingtreding van de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026, en de Procedurerichtlijn, in dit geval van toepassing zijn. De Kwalificatieverordening kent geen overgangsrecht.

Heeft eiser de gestelde vrees voor gedwongen rekrutering door de Houthi’s aannemelijk gemaakt?

6. Eiser voert aan dat verweerder onvoldoende gewicht heeft toegekend aan de geloofwaardig geachte poging tot rekrutering in 2021. Voorts is niet in geschil dat de Houthi’s acht à negen maanden geleden bij de vader van eiser hebben geïnformeerd waar eiser was en dat zijn vader toen heeft aangegeven dat eiser zonder zijn toestemming is vertrokken naar Europa. Gelet hierop heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd dat eiser bij terugkeer naar Jemen, Al Dhale, geen gevaar loopt om te worden gerekruteerd door de Houthi’s. Dat uit landeninformatie zou blijken dat gedwongen rekrutering met name plaatsvindt onder arme en laagopgeleide mannen doet hier niet aan af nu verweerder gelooft dat de Houthi’s eiser eerder hebben willen rekruteren. Dat eisers vader geen bedreigingen heeft ontvangen van de Houthi’s is eveneens geen reden dat eiser niet (meer) heeft te vrezen voor rekrutering. De Houthi’s hebben recent nog naar eiser gevraagd bij zijn vader. Dat zijn vader door de Houthi’s niet is bedreigd is begrijpelijk nu zijn vader heeft aangegeven dat eiser zonder zijn toestemming is vertrokken naar Europa. Bovendien zal de behoefte om eiser te rekruteren de afgelopen periode alleen maar zijn toegenomen gezien de recent opgelaaide gevechten tussen de Houthi ’s en de internationale erkende regering in Jemen. Het bestreden besluit is op dit punt dus onvoldoende gemotiveerd en kan niet in stand blijven.

6.1.

Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat eiser sinds zijn vertrek uit Jemen, eind 2021, niet is benaderd door de Houthi’s. Hieruit blijkt niet dat de Houthi’s concrete stappen hebben ondernomen om eiser op te sporen of gevolgen hebben verbonden aan het gegeven dat eiser na de oogoperatie niet naar Jemen is teruggekeerd. Er zijn daarom onvoldoende concrete aanwijzingen dat de Houthi’s eiser bij terugkeer alsnog zullen vervolgen of gedwongen rekruteren. Bovendien wijst verweerder erop dat het incident in 2021 niet persoonlijk op eiser was gericht, maar op alle mannen in eisers woonplaats. Meegewogen is dat eiser heeft verklaard dat de Houthi’s bij zijn vader naar eiser hebben gevraagd. Dit is, zonder andere concrete aanwijzingen, onvoldoende om aan te nemen dat de Houthi’s momenteel actief naar eiser op zoek zijn. Uit eisers verklaringen blijkt namelijk niet dat zijn vader door de Houthi’s is bedreigd, onder druk is gezet of anderszins consequenties heeft ondervonden vanwege eisers afwezigheid. Daarbij is het laatste contact tussen eisers vader en de Houthi’s acht à negen maanden geleden geweest en blijkt daaruit niet dat eiser momenteel onder verhoogde aandacht staat van de Houthi’s. De vrees gedwongen te worden gerekruteerd wordt niet aannemelijk geacht. Dat sprake zou zijn van een verzwaarde bewijslast voor verweerder volgt verweerder niet gelet op de uitgebreide motivering in het besluit.

6.2.

De rechtbank overweegt als volgt. In artikel 4, vierde lid, van de Kwalificatieverordening is bepaald dat het feit dat een vreemdeling al eerder is blootgesteld aan vervolging of ernstige schade, of dat hij rechtstreeks is bedreigd met dergelijke vervolging of dergelijke schade, een duidelijke aanwijzing is dat zijn vrees voor vervolging gegrond is en het risico op het lijden van ernstige schade reëel is, tenzij er goede redenen zijn om aan te nemen dat die vervolging of ernstige schade zich niet op nieuw zal voordoen.

6.2.1.

De rechtbank stelt vast dat verweerder de verklaring van eiser gelooft dat hij 2021 twee dagen is vastgehouden door Houthi’s om hem te rekruteren. Ter zitting heeft verweerder ook bevestigd dat het geloofwaardig is dat de vader van eiser heeft bewerkstelligd dat hij aan de rekrutering kon ontkomen, omdat eiser een medische behandeling in het buitenland moest ondergaan en vanwege de belofte dat hij bij terugkomst zich direct bij hen zou aansluiten. Voorts is niet in geschil dat de Houthi’s acht à negen maanden geleden bij de vader van eiser hebben geïnformeerd waar eiser was en dat zijn vader toen heeft aangegeven dat eiser zonder toestemming is vertrokken naar Europa.

6.2.2.

De rechtbank is van oordeel dat de gedwongen rekruteringspoging in 2021 kan worden aangemerkt als een eerdere blootstelling aan vervolging of ernstige schade dan wel een rechtstreekse bedreiging daarvan. In beginsel is het dan aan verweerder om te bewijzen dat eiser bij terugkeer geen risico op vervolging of ernstige schade loopt. De rechtbank stelt vast dat verweerder niet is ingegaan op artikel 4, vierde lid, van de Kwalificatierichtlijn. Ook heeft verweerder niet vermeld dat de bewijslast daardoor in beginsel bij verweerder ligt, omdat eiser eerder risico heeft gelopen te worden vervolgd vanwege de poging hem te rekruteren en naar het front te sturen. Reeds hierom is sprake van een motiveringsgebrek.

6.2.3.

De rechtbank is verder van oordeel dat verweerder bij zijn motivering ten onrechte de geloofwaardig geachte problemen onvoldoende heeft betrokken. Verweerder heeft gesteld dat de rekrutering van eiser in 2021 geruime tijd geleden plaatsvond en dat niet is gebleken dat de Houthi’s daarna naar eiser hebben gezocht. De rechtbank is van oordeel dat de verwijzing naar het tijdsverloop onvoldoende motivering is voor de conclusie dat het risico voor eiser niet meer bestaat. De rechtbank is, anders dan verweerder, van oordeel dat de omstandigheid dat eisers vader circa acht tot negen maanden geleden nog is aangesproken door Houthi’s over eiser, bevestigt dat eiser nog steeds in de negatieve belangstelling van de Houthi’s staat. Daarbij komt dat eiser, gelet op zijn leeftijd, nog binnen de doelgroep van gerekruteerde mannen behoort. Dat uit landeninformatie blijkt dat kwetsbare personen een hoger risico lopen om gerekruteerd te worden, doet er niet aan af dat eiser, gelet op zijn persoonlijke ervaringen en de toezegging dat hij zich bij terugkeer zou aansluiten bij de Houthi’s, ook een verhoogd risico kan lopen. Dat verweerder ter zitting heeft verklaard dat het aantal rekruteringen door Houthi’s weliswaar is gestegen, maar dat dit niet gezegd kan worden voor de provincie Al Dhale, maakt het voorgaande niet anders nu verweerder die stelling niet inzichtelijk heeft gemaakt. Het standpunt van verweerder dat eiser bij terugkeer niet hoeft te vrezen voor gedwongen rekrutering kan geen stand houden. De beroepsgrond slaagt.

Is in Jemen sprake van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld?

7. De rechtbank stelt vast dat tussen partijen niet in geschil is dat in Jemen sprake is van willekeurig geweld als gevolg van een gewapend conflict. Wel in geschil is de gradatie van het willekeurig geweld. Verweerder stelt zich op het standpunt dat in Al Dhale de tweede gradatie aan de orde is, namelijk een relatief hoger niveau van willekeurig geweld. Eiser betwist dat.

7.1.

De rechtbank overweegt hierover als volgt. Naar aanleiding van het arrest X en Y en de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 17 juli 2024 over dit arrest, heeft verweerder in zijn beleid verschillende gradaties van willekeurig geweld neergelegd:

1) uitzonderlijk niveau van willekeurig geweld. Dit betreft de uitzonderlijke situatie waarin de mate van willekeurig geweld als gevolg van een internationaal of binnenlands gewapend conflict zodanig is dat wordt aangenomen dat een vreemdeling enkel en alleen al door zijn aanwezigheid op dat grondgebied een reëel risico loopt op een ernstige en individuele bedreiging van zijn leven of persoon;

2) relatief hoger niveau van willekeurig geweld;

3) relatief lager niveau van willekeurig geweld.

7.2.

De veiligheidssituatie in Jemen heeft de Afdeling eerder beoordeeld in haar uitspraak van 16 juli 2025. In die uitspraak heeft de Afdeling overwogen dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd waarom in Jemen geen sprake is van de eerste gradatie. Uit deze uitspraak volgt dat verweerder ten onrechte de volgende aspecten niet heeft betrokken:

- verweerder heeft ten onrechte de slachtoffers als gevolg van landmijnen en explosieve oorlogsresten, de recente confrontaties en het verhoogde percentage ontheemden niet kenbaar betrokken;

- verweerder is niet expliciet ingegaan op het gebied van terugkeer;

- verweerder heeft ten onrechte niet de humanitaire omstandigheden betrokken die het directe of indirecte gevolg zijn van het handelen en/of nalaten van een actor van ernstige schade in het kader van willekeurig geweld in het binnenlandse gewapende conflict.

7.3.

In april 2025 is een nieuw ambtsbericht over Jemen uitgebracht. Naar aanleiding van dit ambtsbericht en de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025 heeft verweerder de Tweede Kamer bij brief van 8 oktober 2025 geïnformeerd dat het landenbeleid inzake Jemen zal worden gewijzigd. Dit is vervolgens gebeurd bij WBV 2025/20.

7.4.

De rechtbank stelt vast dat verweerder in het bestreden besluit en verweerschrift expliciet is ingegaan op het gebied van terugkeer van eiser, Al Dhale. De rechtbank is echter van oordeel dat het bestreden besluit op de overige punten niet voldoet aan de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling en legt dat hierna uit.


Verweerschrift

7.5.

In het verweerschrift heeft verweerder zich voor de beoordeling van de mate van willekeurig geweld gebaseerd op het Algemeen ambtsbericht Jemen van april 2025 en op cijfers van ACLED over geweldsincidenten en van CIMP over burgerslachtoffers. Verweerder gaat in op de gevechten die in september 2026 zijn uitgebroken tussen het regeringsleger en de Houthi’s en wijst op informatie van Al Jazeera waaruit blijkt dat de Houthi’s het noorden van de provincie Al Dhale beheren. De rest van de provincie staat onder controle van de internationaal erkende regering. Al Dhale is daarmee volgens verweerder slechts in (zeer) beperkte mate betrokken bij het conflict dat in september 2026 is uitgebroken. Ook blijkt uit cijfers van ACLED dat in de periode 1 maart 2025 tot 19 oktober 2026 in Al Dhale slechts 9 incidenten hebben plaatsgevonden in de categorie remote explosive/landmine/IED. Op grond van deze informatie concludeert verweerder dat de veiligheidssituatie in de provincie Al Dhale niet verslechterd is ten opzichte van de situatie tussen 1 september 2023 en 28 februari 2025 (verslagperiode Algemeen ambtsbericht Jemen).

7.5.1.

Verweerder heeft hieraan toegevoegd dat naast het aantal slachtoffers ook andere elementen zijn betrokken in de beoordeling naar de veiligheidssituatie, namelijk onder meer welke methodes zijn gebruikt en de humanitaire omstandigheden. Verweerder stelt zich daarbij op het standpunt dat volgens hem uit de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025 volgt dat de humanitaire omstandigheden slechts een kleine rol spelen in de beoordeling. Slechte humanitaire omstandigheden die een gevolg zijn van een conflict dat 11 jaar geleden is begonnen worden niet ongelimiteerd meegenomen. Verder volgt volgens verweerder uit de uitspraak van de Afdeling dat de humanitaire omstandigheden slechts globaal moeten worden betrokken. En dat is volgens verweerder ook gebeurd. Verweerder stelt dat dit blijkt uit de brief aan de Tweede Kamer van 8 oktober 2025 en de bij deze brief horende Beslisnota bij Kamerbrief over het landenbeleid Jemen van 18 april 2025.

In zijn verweerschrift wijst verweerder in dit verband ook op een artikel van OCHA, YEMEN Situation Update No. 5: Escalation of hostilities and displacement across

Yemen, 18 oktober 2026. Verweerder stelt zich op het standpunt dat hieruit volgt dat de veiligheidssituatie voldoende is onderzocht en dat de humanitaire omstandigheden daar voldoende bij zijn betrokken.


Slachtoffers van landmijnen en explosieven en recente confrontaties

7.6.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder in het verweerschrift het standpunt aan de hand van cijfers van ACLED dat de slachtoffers als gevolg van landmijnen en explosieve oorlogsresten, de recente confrontaties en het verhoogde percentage ontheemden geen wezenlijke verandering geeft dan en overeenkomt met de cijfers uit de verslagperiode van het ambtsbericht, niet inzichtelijk heeft gemotiveerd. Verweerder heeft in het verweerschrift het volgende opgenomen:
“In de periode van 1 maart 2025 tot en met 19 oktober 2026 zijn totaal 1.003 incidenten zijn geregistreerd zijn in Al Dhale. 286 incidenten die vallen onder demonstrations, 657 incidenten die vallen onder political violence en 60 incidenten die vallen onder strategic developments. Van de incidenten vallend onder political violence, ging het bij 454 incidenten hiervan om battles, bij 156 incidenten hiervan om explosions/remote violence, bij 47 incidenten hiervan om violence against civilians. Van de incidenten vallend onder violence against civilians ging het bij 16 incidenten hiervan om abduction/forced disappearance en bij 31 incidenten hiervan om attack. In Al Dhale waren er 83 incidenten van de categorie civilian targeting, waarbij waarbij burgers het enige of voornaamste doelwit waren. ACLED heeft in de genoemde periode 514 fatalities geregistreerd. Uit het ambtsbericht 2025 volgt dat er in 2024 sprake was van 37 incidenten van ‘civilian targeting’.”
De rechtbank is van oordeel dat verweerder met de verwijzing naar deze cijfers niet inzichtelijk heeft gemaakt dat het aantal incidenten geregistreerd door ACLED overeenkomt met het beeld dat in het Algemeen ambtsbericht Jemen wordt geschetst. Uit de aangehaalde cijfers van ACLED blijkt immers een stijging van het aantal incidenten van civilian targeting van 37 naar 83. Daarnaast blijkt uit voornoemde weergave niet of onder slachtoffers van explosions/remote violence (156) ook burgerslachtoffers zijn. Ook wordt niet duidelijk hoe dit aantal van 156 incidenten van explosions/remote violence zich verhoudt tot het aantal van de 9 incidenten van remote explosive/landmine/IED, waar verweerder naar verwijst.

7.6.1.

Daarbij heeft eiser, met verwijzing naar algemene bronnen, onderbouwd gesteld dat Al Dhala de provincie is waar de bestandslijn loopt en waar de strijd weer is opgelaaid in september en in oktober met doden en gedwongen rekrutering tot gevolg. Zo verwijst eiser onder meer naar een artikel van de Verenigde Naties van 9 oktober 2026 waarin wordt genoemd dat Jemen terugkeert naar een ‘full-scale war’. Verweerder benoemt in het verweerschrift dat begin oktober de gevechten zijn toegenomen en dat die zich op meerdere fronten voordoen, zoals tussen Taiz, de kust en de zuidelijke provincies. Eiser voert echter terecht aan dat deze situatie ook gevolgen kan hebben voor Al Dhale, temeer nu de Houthi’s een deel van de provincie bezetten en uit het bericht van Al Jazeera blijkt dat de regering probeert terrein terug te winnen op de Houthi’s door middel van militaire operaties. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder deze omstandigheden onvoldoende gemotiveerd betrokken.

Aantal binnenlands ontheemden

7.7.

Ten aanzien van het aantal binnenlands ontheemden verwijst verweerder naar het ambtsbericht van april 2025 waaruit volgt dat in 2024 het aantal nieuwe ontheemden gedaald is ten opzichte van 2023, maar dat ontheemding als direct gevolg van het gewapende conflict is gestegen. In heel Jemen is het aantal binnenlandse ontheemden gestegen als gevolg van de gevechten tussen het regeringsleger en de Houthi's. Er wordt melding gemaakt van circa 200.000 binnenlands ontheemden in een periode van drie weken sinds het oplaaien van het geweld begin oktober 2026. Uit een overzicht van de situatie in de periode tussen 1 augustus en 14 oktober 2026 van OCHA blijkt echter dat het aantal ontheemden in de provincie Al Dhale beperkt is, aldus verweerder. De rechtbank is van oordeel dat uit de door verweerder genoemde informatie weliswaar blijkt dat in Al Dhale het aantal ontheemden beperkt is, maar uit dezelfde informatie blijkt ook dat zich in Taiz de meeste ontheemden bevinden. Nu Taiz is gelegen naast de provincie Al Dhale, volgt de rechtbank eiser in zijn stelling dat niet is uitgesloten dat dit ook gevolgen kan hebben voor het aantal ontheemden in de provincie Al Dhale. Gelet op voornoemde recente ontwikkelingen in Jemen is naar het oordeel van de rechtbank sprake van een volatiele veiligheidssituatie, op grond waarvan verweerder niet zonder meer kan uitgaan van de hiervoor aangehaalde cijfers over Al Dhale bij de beoordeling van de mate van willekeurig geweld. Verweerder dient hierbij ook de ontwikkelingen in de regio te betrekken.

Humanitaire omstandigheden

7.8.

Ook wat betreft de wijze waarop verweerder de humanitaire omstandigheden in de beoordeling van de veiligheidssituatie heeft betrokken, volgt de rechtbank verweerder niet. De rechtbank sluit ten aanzien van dit punt aan bij wat de meervoudige kamer van deze rechtbank en zittingsplaats in de uitspraak van 27 augustus 2026 heeft overwogen. De rechtbank begrijpt de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025 zo dat de humanitaire omstandigheden in een land op zichzelf geen doorslaggevend of bepalend aspect zijn, maar dat in de globale beoordeling van de 15c-situatie meerdere aspecten een rol spelen. Eén van die aspecten bestaat uit de humanitaire omstandigheden. Uit het standpunt dat verweerder op zitting heeft ingenomen volgt echter dat verweerder de humanitaire omstandigheden ten opzichte van de andere aspecten slechts in beperkte mate heeft betrokken bij zijn beoordeling. Verweerder vindt dat de humanitaire situatie per definitie nauwelijks invloed kan hebben op de uiteindelijk in aanmerking te nemen gradatie van willekeurig geweld. Naar het oordeel van de rechtbank kent verweerder daarmee aan dit aspect te weinig betekenis toe.

7.9.

Voorts volgt volgens de rechtbank ook niet uit de rechtspraak van het Hof of de Afdeling dat de humanitaire omstandigheden in een land slechts voor een beperkte periode van betekenis zijn. Door zich op het standpunt te stellen dat de slechte humanitaire omstandigheden een gevolg zijn van een conflict dat 11 jaar geleden is begonnen, lijkt verweerder dat wel te doen. Relevant is of de bestaande, slechte humanitaire omstandigheden direct of indirect het gevolg zijn van het handelen en/of het nalaten van een actor. Dat die langere tijd geleden zijn veroorzaakt door die actor betekent niet dat de humanitaire omstandigheden niet of nauwelijks moeten worden meegenomen. Indien die humanitaire omstandigheden zich nog steeds voordoen, moeten ze worden meegenomen bij de beoordeling. Dat het vaststellen van de invloed van dat eerdere handelen en/of nalaten van een actor op de huidige humanitaire situatie niet eenvoudig is, kan geen reden zijn om die humanitaire omstandigheden buiten beschouwing te laten.

7.10.

Verder overweegt de rechtbank dat verweerder in een bijlage van 18 juni 2025 bij de brief aan de Tweede Kamer van 8 oktober 2025 een beschrijving heeft gegeven van de humanitaire situatie in Jemen. Beschreven is dat de humanitaire situatie slecht is, mede vanwege het feit dat Jemen een kwetsbaar land is, maar ook vanwege het feit dat in sommige situaties de humanitaire situatie direct is beïnvloed door de gehanteerde oorlogsmethoden van de strijden partijen. Verweerder heeft echter niet gemotiveerd op welke wijze hij dit heeft betrokken bij de beoordeling van de gradatie van willekeurig geweld.

7.11.

Verweerder is in het verweerschrift ingegaan op het percentage inwoners dat leed onder het voedseltekort. Verweerder stelt zich op het standpunt dat dit in Houthi-gebied is gestegen van 49% naar 58%, maar omdat Al Dhale niet wordt genoemd als provincie waarin de meeste voedselonzekerheid voorkomt, kan niet worden uitgegaan van de hoogste gradatie van 15c. Ook deze motivering kan de rechtbank niet volgen, nu deze omstandigheid in samenhang met de andere aspecten en de recente ontwikkelingen moet worden betrokken.

Is er sprake van een schending van artikel 3 van het EVRM?

8. De rechtbank is ten slotte van oordeel dat verweerder niet heeft voldaan aan de opdracht van de Afdeling in haar uitspraak van 16 juli 2025 door in het besluit niet te beoordelen of de humanitaire omstandigheden in Jemen die geen verband houden met willekeurig geweld, strijd opleveren met artikel 3 van het EVRM. Uit het arrest Sufi en Elmi volgt dat als erbarmelijke humanitaire omstandigheden uitsluitend of zelfs hoofdzakelijk te wijten zijn aan armoede of natuurlijke verschijnselen, zoals droogte, dan slechts sprake kan zijn van een schending van artikel 3 EVRM in “very exceptional cases where the humanitarian grounds against removal are compelling”. Wanneer natuurlijke verschijnselen echter hebben bijgedragen aan erbarmelijke humanitaire omstandigheden, maar deze voornamelijk zijn te wijten aan directe en indirecte acties van de partijen bij een conflict dan moet de minister beoordelen of een vreemdeling bij terugkeer in staat zal zijn: “to cater for his most basic needs, such as food, hygiene and shelter, his vulnerability to ill-treatment and the prospect of his situation improving within a reasonable time-frame.”

8.1.

Verweerder heeft in het verweerschrift wel een beoordeling gemaakt en vastgesteld dat eiser bij terugkeer geen risico loopt op een behandeling in strijd met artikel van het 3 EVRM omdat de lat van het arrest N (‘very exceptional cases’) niet wordt gehaald. De lat van de uitspraak van het EHRM inzake MSS is een lagere lat, die geldt als de humanitaire omstandigheden wél in overwegende mate worden veroorzaakt door een bij een gewapend conflict betrokken partij. Verweerder stelt zich op het standpunt dat, nu er in Jemen sprake is van een gewapend conflict waarbij de humanitaire omstandigheden echter niet of in beperkte mate zijn te wijten aan het lopende gewapende conflict, moet worden getoetst aan de criteria van het arrest N. Met eiser is de rechtbank van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd waarom de humanitaire omstandigheden niet of in beperkte mate zijn te wijten aan een lopend gewapend conflict. Verweerder heeft voor een onderbouwing daarvan verwezen naar de beslisnota over het landenbeleid Jemen van 18 juni 2025 en is ten onrechte niet ingegaan op de actuele (verslechterde) situatie in Jemen. De rechtbank is van oordeel dat ook op dit punt sprake is van een motiveringsgebrek.

Conclusie en gevolgen

9. Verweerder heeft de aanvraag ten onrechte afgewezen als kennelijk ongegrond. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met de artikelen 3:2 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit betekent dat eiser gelijk krijgt. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. Het is aan verweerder om een nieuwe beslissing te nemen over de asielaanvraag van eiser. Hij dient hierbij ten eerste de omstandigheden van eiser opnieuw te beoordelen en ten tweede de veiligheidssituatie in Jemen, aan de hand van alle relevante en actuele omstandigheden in dat land.

9.1.

De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat verweerder een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank geeft verweerder hiervoor een termijn van zes weken.

9.2.

Omdat het beroep gegrond is krijgt eiser een vergoeding van zijn proceskosten.

Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep gegrond;

- vernietigt het bestreden besluit;

- draagt verweerder op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag met inachtneming van deze uitspraak;

- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.A.J. van Beek, rechter, in aanwezigheid van A.J. Vervoordeldonk, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Vreemdelingenwet 2000. Verdrag voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Paragraaf C7/19.4.2.1. van de Vreemdelingencirculaire 2000. Verordening (EU) 2024/1347. Armed Conflict Location & Event Data Project. OCHA, YEMEN Situation Update No. 5: Escalation of hostilities and displacement across Yemen, 18 oktober 2026, geraadpleegd via https://reliefweb.int/report/yemen/situation- update-no-5-escalation-hostilities-and displacement-across-yemen-update-no-5-15- october-2026-reporting-period-1-august 15-october-2026. Richtlijn 2013/32/EU. Zie artikel IX, zesde lid, van de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 en artikel 79, derde lid, van de Verordening (EU) 2024/1348. Arrest van het Hof van 9 november 2023, ECLI:EU:C:2023:843. ECLI:NL:RVS:2024:2927. Zie paragraaf C2/3.3.3.3 van de Vreemdelingencirculaire 2000 zoals die luidde vóór 12 juni 2026. ECLI:NL:RVS:2025:3153. Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3489. Besluit van de Minister van Asiel en Migratie van 15 oktober 2025, nummer WBV 2025/20, houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000, Staatscourant 2025, 35447. Armed Conflict Location & Event Data Project. Civilian Impact Monitoring Project. Al Jazeera, A simple guide to the Yemen conflict | US-Israel war on Iran News, https://www.aljazeera.com/news/2026/9/21/a-brief-history-of-the yemen-conflict, 21 september 2026; al Jazeera, Yemen war: What’s the latest, as government forces claim advances?, 5 oktober 2026. Geraadpleegd op 19 oktober 2026. Nr. 6339174. https://reliefweb.int/report/yemen/situation-update-no-5-escalation-hostilities-and displacement-across-yemen-update-no-5-15-october-2026-reporting-period-1-august 15-october-2026. https://www.geobit.ai/brief/country/yemen/2026-06-01.
https://www.yemenmonitor.com/en/Details/ArtMID/908/ArticleID/180310
Anadolu Agency, Yemen sees widest escalation in 3 weeks as displacement nears 200,000, 3 oktober 2026, https://www.aa.com.tr/en/world/yemen-sees-widest escalation-in-3-weeks-as-displacement-nears-200-000/4076693, geraadpleegd op 19 oktober 2026; MSF, Five things to know about the situation in the south of Yemen today, 8 oktober 2026, https://www.msf.org/five-things-know-about-situation-south-yemen- today. OCHA, YEMEN Situation Update No. 5: Escalation of hostilities and displacement across Yemen, 18 oktober 2026, geraadpleegd via https://reliefweb.int/report/yemen/situation- update-no-5-escalation-hostilities-and displacement-across-yemen-update-no-5-15- october-2026-reporting-period-1-august 15-october-2026. ECLI:NL:RBDHA:2026:25226. Bedoeld is artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn (Richtlijn 2011/95/EU), zoals die gold tot 12 juni 2026. Vanaf 12 juni 2026 staat een gelijke bepaling in artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatieverordening (Verordening (EU) 2024/1347). Dit is een bijlage die behoort bij de ‘Beslisnota bij Kamerbrief over het landenbeleid Jemen’, welke op zijn beurt als bijlage gevoegd is bij de brief aan de Tweede Kamer. Te vinden op https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2025Z18823&did=2025D43803. EHRM, no. 26565/05, d.d. 27 mei 2008. EHRM, no. 30696/09, 21 januari 2011.