Vreemdelingenrecht

vreemdelingenbewaring; artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000; voortraject; gronden van de…

Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
28 oktober 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
NL26.61605
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33106
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

vreemdelingenbewaring; artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000; voortraject; gronden van de maatregel; lichter middel; voortvarendheid; zicht op uitzetting; ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.61605


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 28 oktober 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , v-nummer: [x] , eiseres

(gemachtigde: mr. G.J. Dijkman),

en

de minister van Asiel en Migratie

(gemachtigde: mr. P.A.L.A. van Ittersum).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiseres is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Eiseres is het niet eens met die maatregel. Zij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiseres een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 14 oktober 2026 heeft de minister aan eiseres de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 23 oktober 2026, met behulp van een beeldverbinding, op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Is er sprake van een gebrek in het voortraject?

3. Eiseres voert aan dat sprake is van een gebrek in het voortraject, omdat uit het dossier onvoldoende blijkt dat ten tijde van de staandehouding sprake was van een redelijk vermoeden van illegaal verblijf. Zij voert daartoe aan dat in het proces-verbaal van de staandehouding (M105) wordt verwezen naar de infoset van de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V), maar dat deze infoset niet aan het dossier is toegevoegd.

3.1.

De rechtbank is van oordeel dat niet is gebleken van een gebrek in het voortraject. Uit de M105 blijkt dat de staandehouding was gebaseerd op de infoset van de DT&V, waaruit een redelijk vermoeden van illegaal verblijf volgde. De rechtbank ziet geen aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van die informatie. De M105 is op ambtseed opgemaakt en ook uit het dossier blijken geen concrete aanknopingspinten om te twijfelen aan de daarin opgenomen informatie. Eiseres heeft dergelijke aanknopingspunten ook niet naar voren gebracht. Er bestaat dan ook geen reden om aan te nemen dat de staandehouding op onjuiste gegevens zou berusten. Dat de infoset van de DT&V niet aan het dossier is toegevoegd, leidt daarom niet tot een ander oordeel. De beroepsgrond slaagt niet.

Kunnen de gronden de maatregel van vreemdelingenbewaring dragen?

4. De minister heeft aan eiseres de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat een onderduikrisico bestaat en eiseres de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. De minister heeft, onder verwijzing naar artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) als gronden vermeld dat eiseres:

b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en zij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van haar identiteit en nationaliteit;
h. heeft te kennen gegeven dat zij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;
o. niet langer beschikbaar is door te verzuimen melding te doen van afwezigheid in een bepaald opvangcentrum of aangewezen gebied van verblijf;
p. zich niet aan een of meer andere voor haar geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb 2000 heeft gehouden;
q. meerdere aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning heeft ingediend die niet tot verlening van een verblijfsvergunning hebben geleid;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

4.1.

De minister heeft grond p op de zitting laten vallen. Deze ligt dus niet langer ten grondslag aan de maatregel van vreemdelingenbewaring.

4.2.

Eiseres betwist van de overgebleven gronden, de gronden c en o. Ten aanzien van grond c voert eiseres aan dat haar identiteit en nationaliteit in geen enkele procedure in geschil is geweest. Het is haar daarom niet duidelijk waarom deze alsnog zouden moeten worden vastgesteld. Ten aanzien van grond o voert eiseres aan deze omstandigheid langere tijd geleden heeft plaatsgevonden en dat zij de afgelopen twee jaar in het asielzoekerscentrum is verbleven.

4.3.

De rechtbank is van oordeel dat de minister grond c terecht aan de maatregel van vreemdelingenbewaring ten grondslag heeft gelegd, omdat deze feitelijk juist is. Eiseres heeft geen documenten overgelegd waarmee zij haar identiteit en nationaliteit kan aantonen. Ook heeft zij geen activiteiten ondernomen om alsnog in het bezit te komen van dergelijke documenten. Daar komt bij dat eiseres op 9 oktober 2026 heeft geweigerd om mee te werken aan een presentatie in persoon. De minister stelt dan ook terecht in de maatregel dat eiseres niet wil meewerken aan het verkrijgen aan een procedure ter verkrijging van een vervangend reisdocument. Dat eiseres haar identiteitsgegevens in eerdere procedures niet ter discussie hebben gestaan, maakt het voorgaande niet anders alleen al omdat niet vaststaat dat de opgegeven gegevens juist zijn.

4.4.

Omdat grond c feitelijk juist is, is deze grond, samen met de onbetwiste gronden b, h, q, r en s, voldoende als grondslag voor de maatregel van bewaring. Deze gronden zijn voldoende om aan te nemen dat een risico bestaat dat eiseres zich aan het toezicht zal onttrekken. De rechtbank zal daarom niet ingaan op wat eiseres over grond o heeft aangevoerd. De beroepsgrond slaagt niet.

Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

5. Eiseres voert aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel, zoals verblijf in een vrijheidsbeperkende locatie (VBL). Zij voert aan dat zij eerder in een VBL heeft verbleven en dat niet duidelijk is wat de minister in vreemdelingenbewaring kan bereiken wat niet ook met een verblijf in een VBL mogelijk was. Daar komt volgens eiseres bij dat haar medische omstandigheden aanleiding geven om van vreemdelingenbewaring af te zien.

5.1.

De rechtbank is van oordeel dat de minister in de maatregel van vreemdelingenbewaring voldoende heeft gemotiveerd waarom in dit geval niet met een lichter middel kon worden volstaan. Uit de gronden van de maatregel en de motivering daarvan volgt allereerst dat het risico groot is dat eiseres zich aan het toezicht zal onttrekken. Verder heeft de minister betrokken dat al eerder een lichter middel is toegepast, namelijk verblijf in een VBL, maar dat dit niet heeft geleid tot een daadwerkelijk vertrek van eiseres. In de maatregel heeft de minister toegelicht dat plaatsing in een VBL een minder dwingende maatregel is om eiseres de gelegenheid te geven om haar zelfstandige terugkeer naar haar land van herkomst te organiseren en te bewerkstelligen. Wanneer eiseres daar geen gebruik van maakt, loopt zij het risico om gedwongen uitgezet te worden. Uit het dossier en het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling blijkt niet dat eiseres sinds haar verblijf in de VBL concrete acties heeft ondernomen om haar vertrek uit Nederland te realiseren. Daarbij heeft de minister ook betrokken dat eiseres op 9 oktober 2026 heeft geweigerd om mee te werken aan presentatie in persoon. De rechtbank is van oordeel dat de minister zich met bovenstaande motivering terecht op het standpunt stelt dat een lichter middel in dit geval onvoldoende effectief zou zijn.

5.2.

Met betrekking tot de medische omstandigheden, wijst de minister terecht op het feit dat eiseres zich kan wenden tot de medische dienst in het detentiecentrum. De rechtbank merkt op dat de medische zorgverlening binnen de detentie- en uitzetcentra gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Gesteld noch gebleken is dat deze zorg niet toereikend is. De beroepsgrond slaagt niet.

Handelt de minister voldoende voortvarend en bestaat er zicht op uitzetting?

6. Eiseres voert aan dat de minister onvoldoende voortvarend aan haar uitzetting werkt. Zij wijst erop dat zij beroep heeft ingesteld tegen het besluit van 13 oktober 2026 waarbij haar bezwaar tegen de afwijzing van haar verzoek om uitstel van vertrek ongegrond is verklaard. De in bezwaar ingediende voorlopige voorziening is ‘omgeklapt’ naar beroep. Volgens eiseres had de minister de behandeling van dit verzoek actief naar voren moeten halen. Verder voert eiseres aan dat zij vanwege haar medische omstandigheden bij aankomst in Nigeria aan een zorgverlener moet worden overgedragen. Zij wijst daarbij op het advies van het Bureau Medische Advisering (BMA) en voert aan dat het organiseren van deze overdracht veel tijd zal kosten. Volgens eiseres blijkt uit het dossier niet dat hiervoor al concrete stappen zijn gezet. Zolang eiseres niet is verzekerd dat zij de benodigde zorg in Nigeria zal krijgen, bestaat volgens haar een risico op refoulement en daarmee een schending op artikel 3 van het EVRM. Zolang de overdracht niet is geregeld en vastgelegd, bestaat volgens eiseres ook geen zicht op uitzetting.

6.1.

De rechtbank stelt vast dat de minister in de maatregel heeft verwezen naar het BMA-advies van 21 april 2026. Daarin is overwogen dat eiseres in staat is om te reizen, indien er een directe fysieke overdracht plaats zal vinden. Dit betekent dat eiseres bij aankomst in Nigeria direct door een arts moet worden gezien. De minister heeft op de zitting toegelicht dat de uitzetting van eiseres naar Nigeria op 10 november 2026 is gepland en dat met de Nigeriaanse autoriteiten afspraken zijn gemaakt over de medische opvang bij aankomst. De rechtbank ziet geen aanleiding om aan deze toelichting te twijfelen. Dat de minister de gemaakte afspraken niet met stukken heeft onderbouwd, is op zichzelf onvoldoende om aan te nemen dat deze afspraken niet bestaan. De stelling van eiseres dat zonder schriftelijke vaststelling van deze afspraken sprake is van een risico op refoulement, volgt de rechtbank dan ook niet. De rechtbank ziet daarom ook geen aanleiding om te oordelen dat geen zicht op uitzetting bestaat.

6.2.

De rechtbank volgt het betoog van eiseres, dat de minister de behandeling van het verzoek om een voorlopige voorziening had moeten bespoedigen, ook niet. De minister heeft op de zitting toegelicht dat hij de behandeling daarvan naar voren zal proberen te halen. De rechtbank is echter van oordeel dat de minister daartoe niet verplicht was. Uit het besluit van 13 oktober 2026, waarin op het bezwaar van eiseres is beslist en de afwijzing van de aanvraag voor uitstel van vertrek in stand is gebleven, blijkt namelijk dat de behandeling van het verzoek om een voorlopige voorziening niet in Nederland mag worden afgewacht. Dat verzoek vormt daarom geen belemmering voor de voorgenomen uitzetting van eiseres. Het enkele feit dat de minister niet om een versnelde behandeling heeft verzocht, betekent dan ook niet dat de minister onvoldoende voortvarend aan de uitzetting werkt. De beroepsgrond slaagt niet.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

7. Los van de door eiseres aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiseres verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

8. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, rechter, in aanwezigheid van mr. I.S. Pruijn, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000. ABRvS 25 maart 2020, ECLI:NL:RVS:2020:829. ABRvS 4 augustus 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3003.