Vreemdelingenrecht

maatregel van grensdetentie; artikel 6, eerste, tweede jo, zesde lid van de Vw 2000; onverwijlde…

Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
28 oktober 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
NL26.61846
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33107
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

maatregel van grensdetentie; artikel 6, eerste, tweede jo, zesde lid van de Vw 2000; onverwijlde kennisgeving; voorgaande maatregel; omzetting van de maatregel; maximale termijn van grensdetentie; ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.61846


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 28 oktober 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , v-nummer: [x] , eiseres

(gemachtigde: mr. M. Timmer),

en

de ambtenaar belast met de grensbewaking, de ambtenaar

(gemachtigde: mr. P.A.L.A. van Ittersum).


Procesverloop

1. Bij besluit van 14 oktober 2026 (bestreden besluit 1) heeft de ambtenaar aan eiseres de toegang tot Nederland geweigerd. Op diezelfde dag is aan eiseres op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, juncto zesde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd (bestreden besluit 2).

1.1.

De ambtenaar heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000 van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Op grond van artikel 94, tweede lid, van de Vw 2000 wordt, indien aan de vreemdeling een besluit tot weigering van toegang tot Nederland is uitgereikt, het beroep geacht mede een beroep tegen dit besluit te omvatten.

1.2.

De rechtbank heeft de beroepen op 23 oktober 2026, met behulp van een beeldverbinding, op zitting behandeld. Eiseres is verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde. De ambtenaar heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Beoordeling door de rechtbank

Over bestreden besluit 1 (toegangsweigering)

2. Eiseres betwist niet dat haar op goede gronden de toegang is geweigerd. Het beroep tegen de toegangsweigering zal de rechtbank dan ook ongegrond verklaren.

Over bestreden besluit 2 (vrijheidsontnemende maatregel)

Is de kennisgeving onverwijld aan de rechtbank verzonden?

3. Ambtshalve is de rechtbank gebleken dat de vrijheidsontnemende maatregel op 14 oktober 2026 om 16:00 uur aan eiseres is opgelegd. De rechtbank heeft de kennisgeving op 15 oktober 2026 om 10:59 uur van het CIV ontvangen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft in de uitspraak van 17 september 2026 geoordeeld dat een kennisgeving alleen als ‘onverwijld’ kan worden aangemerkt, als deze direct na het opleggen van de maatregel aan de rechtspraak wordt verstuurd, of in ieder geval zo kort daarna dat dit redelijkerwijs nog als gelijktijdig kan worden aangemerkt. Daarvan is sprake als de kennisgeving binnen zes uur na oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel naar de rechtbank is verstuurd. De kennisgeving is in dit geval niet onverwijld, te weten binnen de vereiste zes uur, ontvangen door de rechtbank.

3.1.

Uit de Afdelingsuitspraak van 17 september 2026 volgt verder dat als een kennisgeving niet onverwijld is verstuurd, dit een maatregel op zichzelf nog niet onrechtmatig maakt. Dit is alleen het geval als de maatregel, gelet op de ernst van het gebrek en bij afweging van alle daarbij betrokken belangen, niet meer gerechtvaardigd is. Bij die belangenafweging is in het bijzonder van belang in hoeverre eiseres door de gang van zaken is geschaad in haar verdediging. Naar het oordeel van de rechtbank wegen de belangen van de ambtenaar bij voortzetting van de maatregel zwaarder dan de belangen van eiseres bij opheffing van de maatregel. De rechtbank acht hierbij met name van belang dat zij nog binnen de wettelijke termijn van vijftien dagen na oplegging van de maatregel uitspraak kan doen op het beroep van eiseres. Eiseres krijgt dus tijdig een oordeel over de rechtmatigheid van de aan haar opgelegde vrijheidsontnemende maatregel en daarom valt niet in te zien dat zij door het niet onverwijld versturen van de kennisgeving in haar verdediging is geschaad.

Maakt de voorgaande maatregel deze maatregel onrechtmatig?

4. Eiseres voert aan dat de eerdere maatregel van grensdetentie, die op 5 augustus 2026 is opgelegd, vanaf 16 augustus 2026 onrechtmatig is geworden. Op die datum is haar asielverzoek als kennelijk ongegrond afgedaan, zodat deze niet langer kon worden gebaseerd op artikel 6, derde lid, van de Vw 2000. De rechtmatigheid van die eerdere maatregel is nog niet door een rechter beoordeeld. Volgens eiseres tast dit de rechtmatigheid aan van de huidige maatregel die in deze procedure ter toetsing voorligt.

4.1.

De rechtbank stelt voorop dat zij in deze procedure uitsluitend de rechtmatigheid van de vrijheidsontnemende maatregel van 14 oktober 2026 beoordeelt. De rechtbank stelt vervolgens vast dat een eventuele onrechtmatigheid in beginsel niet doorwerkt in een daaropvolgende maatregel. Dit wordt ook wel de schottentheorie genoemd. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt namelijk dat een onrechtmatigheid in de eerdere inbewaringstelling de daarop volgende inbewaringstelling in beginsel niet onrechtmatig maakt. Van deze hoofdregel kan enkel worden afgeweken indien sprake is van een ernstige schending van een fundamenteel recht of van een opeenstapeling van ernstige gebreken voorafgaand aan de nieuwe maatregel.De rechtbank stelt vast dat nog geen uitspraak is gedaan in het vervolgberoep tegen de eerdere maatregel van grensdetentie en dat het verzoek om een voorlopige voorziening in die procedure is afgewezen. Daarom gaat de rechtbank er vooralsnog niet van uit dat het voortduren van deze maatregel onrechtmatig is geweest. De rechtbank ziet in hetgeen eiseres heeft aangevoerd in ieder geval geen aanleiding om aan te nemen dat een eventuele onrechtmatigheid van de eerdere maatregel in dit geval doorwerkt in de huidige maatregel. De beroepsgrond slaagt niet.

Heeft de ambtenaar de maatregel ten onrechte omgezet?

5. Eiseres betoogt primair dat haar asielwensuiting van 14 oktober 2026, die zij heeft gedaan in het gehoor voorafgaand aan de vrijheidsontnemende maatregel, had moeten worden aangemerkt als een tweede opvolgend verzoek om internationale bescherming. Volgens eiseres heeft de ambtenaar dit verzoek ten onrechte niet als zodanig behandeld en heeft hij de eerdere maatregel daarom ten onrechte omgezet van een maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 naar een maatregel op grond van artikel 6, eerste, tweede en zesde lid, van de Vw 2000. Uit artikel 8, aanhef en onder f, sub 2, van de Vw 2000 kan namelijk niet worden opgemaakt of de wetgever gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid die in artikel 10, vierde lid, van de Procedureverordening wordt geboden. Uit dit artikel volgt dat de lidstaten, bij een opvolgend verzoek, kunnen voorzien in een uitzondering op het recht van een derdelander om tijdens de behandeling van het verzoek om internationale bescherming op het grondgebied te mogen blijven. Subsidiair betoogt eiseres dat de maatregel prematuur is omgezet, omdat de beroepstermijn tegen het besluit van 13 oktober 2026, waarbij haar herhaalde asielaanvraag niet-ontvankelijk is verklaard, ten tijde van het opleggen van de maatregel nog liep. In dit kader heeft eiseres erop gewezen dat de maatregel van grensdetentie tijdens de beroepsprocedure tegen het afwijzende besluit op haar eerste asielaanvraag wél op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 is voortgezet.

5.1.

Ten aanzien van het primaire betoog stelt de rechtbank vast dat uit artikel 55, eerste lid, van de Procedureverordening volgt dat een verzoek dat wordt gedaan wanneer over een eerder verzoek van dezelfde verzoeker nog geen definitieve beslissing is genomen, wordt beschouwd als een nadere verklaring en niet als een nieuw verzoek. Een dergelijke nadere verklaring wordt onderzocht in het kader van de lopende administratieve behandelingsprocedure of in het kader van een lopende beroepsprocedure, voor zover de bevoegde rechterlijke instantie rekening kan houden met de elementen die aan de nadere verklaring ten grondslag liggen. Op 14 oktober 2026 stond de beroepstermijn tegen het besluit van 13 oktober 2026 nog open. Gelet op de definitie van een definitieve beslissing in artikel 3, onder 8, van de Procedureverordening was op dat moment nog geen sprake van een definitieve beslissing. De ambtenaar heeft de asielwensuiting daarom terecht niet aangemerkt als een tweede opvolgend verzoek om internationale bescherming. Op het betoog van eiseres dat zij ook gedurende een tweede opvolgend verzoek op het grondgebied mag verblijven gaat de rechtbank dan ook niet in. Immers van een dergelijk verzoek is geen sprake. Het primaire betoog slaagt niet.

5.2.

De rechtbank begrijpt eiseres ten aanzien van het subsidiaire betoog zo dat zij zich op het standpunt stelt dat de maatregel gedurende de beroepstermijn tegen het besluit van 13 oktober 2026, dus tot 20 oktober 2026, niet kon worden gebaseerd op artikel 6, eerste, tweede en zesde lid van de Vw 2000 maar enkel op het derde lid. De rechtbank volgt dit betoog niet en overweegt hiertoe als volgt.

5.3.

Uit artikel 6, zesde lid van de Vw 2000 volgt dat de ambtenaar een maatregel als bedoeld in het eerste en tweede lid, kan opleggen aan een vreemdeling aan wie toegang is geweigerd en op wie voorafgaand aan de toegangsweigering het derde lid van toepassing was, indien het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid zulks vordert. De maatregel wordt uitsluitend opgelegd indien zicht op uitzetting binnen redelijke termijn bestaat, voor een zo kort mogelijke periode. Artikel 59, vijfde en zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.

5.4.

De rechtbank stelt vast dat eiseres bij besluit van 14 oktober 2026 de toegang is geweigerd en dat voorafgaand aan het opleggen van de maatregel het derde lid van toepassing was. Voor zover eiseres heeft beoogd te betogen dat haar de toegang nog niet mocht worden geweigerd gedurende de beroepstermijn tegen het besluit van 13 oktober 2026 volgt de rechtbank dit niet. Eiseres mag de eventuele uitspraak in beroep niet in Nederland afwachten en evenmin een eventueel ingediend verzoek om een voorlopige voorziening. Er is dus geen sprake van een situatie dat eiseres niet mag worden uitgezet. Verder, zoals hierboven onder 2 is overwogen, is niet in geschil dat eiseres niet voldoet aan de voorwaarden voor toegang. De verwijzing naar de voorgaande maatregel maakt het niet anders, omdat geen sprake was van een vergelijkbare situatie. Eiseres mocht namelijk gedurende die beroepsprocedure niet worden uitgezet. Uit paragraaf A5/3.1 van de Vreemdelingencirculaire 2000 volgt dat de ambtenaar in een dergelijk geval artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 toepast. Dat deze toepassing in het vervolgberoep tegen de voorgaande maatregel ter discussie staat maakt dit niet anders. Dit laat onverlet dat aan de voorwaarden voor toepassing van het zesde lid, is voldaan.

5.5.

Verder volgt uit de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, en door eiseres niet betwist zijn, dat er een risico op onderduiken bestaat en dat eiseres de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt en belemmert, zodat eiseres in grensdetentie kan worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde en de nationale veiligheid dat vordert. Verder is niet in geschil dat er zicht op uitzetting bestaat binnen redelijke termijn. De rechtbank acht in dit kader van belang dat de ambtenaar op de zitting heeft toegelicht dat op 2 november 2026 een vlucht naar het land van herkomst van eiseres gepland staat. In zoverre is voldaan aan de voorwaarden zoals gesteld in het zesde lid, zodat de ambtenaar een maatregel kon opleggen als bedoeld in het eerste en tweede lid van artikel 6 van de Vw 2000. De beroepsgrond slaagt niet.

Is de maximale termijn van grensdetentie in strijd met de Terugkeergrensprocedureverordening?

6. Eiseres voert aan dat grensdetentie op grond van artikel 6, zesde lid, van de Vw 2000 in strijd is met het Unierecht. De maximale termijn van grensdetentie op grond van dit artikel is zes maanden en kan hierna met nogmaals twaalf maanden worden verlengd. Uit artikel 4, tweede lid, in samenhang met artikel 5, vierde lid, van de Terugkeergrensprocedureverordening volgt echter dat de maximale termijn van grensdetentie twaalf weken is. Uit de Memorie van Toelichting bij de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 volgt dat de Nederlandse wetgever de toepasselijkheid van de Terugkeergrensprocedureverordening heeft uitgesloten. Volgens eiseres biedt de Terugkeergrensprocedureverordening hier echter geen grondslag voor. Hiermee voldoet de wettelijke grondslag van de op artikel 6, eerste, tweede en zesde lid, van de Vw 2000 gebaseerde grensdetentie niet aan de eisen die daaraan worden gesteld door artikel 6 van het EU-Handvest en artikel 5, eerste lid, van het EVRM.

6.1.

De rechtbank stelt vast dat over de duur van de bewaring in artikel 5, vierde lid, van de Terugkeergrensprocedureverordening is opgenomen dat de bewaring zo kort mogelijk duurt en alleen zolang er sprake is van een redelijk vooruitzicht van verwijdering en zolang de regelingen daarvoor worden getroffen en met de nodige zorgvuldigheid worden uitgevoerd. Dit komt overeen met de voorwaarde zoals genoemd in artikel 6, zesde lid, van de Vw 2000, namelijk dat de bewaring uitsluitend wordt opgelegd met het zicht op uitzetting voor een zo kort mogelijke periode. In zoverre zit er materieel geen verschil tussen beide bepalingen en komt aan de grond van eiseres geen feitelijke betekenis toe. De maximale bewaringstermijn verschilt wel. Uit artikel 4, tweede lid, in samenhang met artikel 5, vierde lid, van de Terugkeergrensprocedureverordening volgt dat de maximale termijn van grensdetentie twaalf weken is nadat het asielverzoek is afgewezen. In artikel 6, zesde lid, van de Vw 2000 wordt verwezen naar de termijnen zoals genoemd in artikel 59, vijfde en zesde lid, van de Vw 2000, namelijk zes maanden met de mogelijkheid van verlenging tot twaalf maanden. De rechtbank stelt vast dat de termijn van twaalf weken zoals genoemd in de Terugkeergrensprocedureverordening nog niet is verstreken. De eerste asielaanvraag van eiseres is namelijk op 16 augustus 2026 afgewezen en de herhaalde aanvraag op 13 oktober 2026. Op 14 oktober 2026 is eiseres de toegang geweigerd. Uitgaande van het eerste afwijzende besluit van 16 augustus 2026 is de termijn van twaalf weken nog niet verstreken op het moment dat uitspraak wordt gedaan. Ook in zoverre mist deze grond feitelijke betekenis. Overigens voorziet artikel 4, vierde lid, van de Terugkeergrensprocedureverordening in de mogelijkheid om de bewaring te verlengen na afloop van de termijn van twaalf weken. De beroepsgrond slaagt niet.

Heeft de ambtenaar voldoende voortvarend gehandeld?

7. Eiseres heeft deze beroepsgrond op de zitting ingetrokken. Een inhoudelijke bespreking daarvan is daarom niet meer nodig.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

8. Los van de door eiseres aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de ambtenaar en eiseres verstrekte gegevens verder geen grond om te komen tot het oordeel dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de vrijheidsontnemende maatregel op enig moment onrechtmatig is geweest.

Conclusie en gevolgen

9. Het beroep tegen bestreden besluit 1 en tegen bestreden besluit 2 is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart de beroepen ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, rechter, in aanwezigheid van mr. I.S. Pruijn, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak voor zover die over bestreden besluit 2 gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Tegen deze uitspraak voor zover die over bestreden besluit 1 gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen vier weken na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Zoals bedoeld in artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000. ECLI:NL:RVS:2026:5462. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van 17 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2096. Zie bijvoorbeeld ABRvS van 26 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:885. Dit volgt uit artikel 5, eerste en het derde lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000. Dit volgt uit artikel 6, zesde lid, van de Vw 2000 in samenhang met artikel 59, vijfde en zesde lid, van de Vw 2000. Kamerstukken II 2025/26, 36871, nr. 3, p. 16. Eiseres wijst op drie arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), namelijk: 19 mei 2016, ECLI:CE:ECHR:2016:0519JUD003728912 (J.N. v. United Kingdom) par. 77, 22 september 2009, ECLI:CE:ECHR:2009:0922JUD003047108 (Abdolkhani and Karimnia v. Turkey) par. 135 en 10 juni 2010, ECLI:CE:ECHR:2010:0610JUD005368808 (Garayev v. Azerbaijan), par. 99. Vergelijk HvJEU 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858 (C, B en X) en HvJEU 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647 (Adrar).