Vreemdelingenrecht
Eerste beroep bewaring - 59 Vw - staandehouding onrechtmatig - belangenafweging in voordeel eiser - beroep…
Rechtbank Den Haag, 4 september 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33324 · Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33324
Zaakgegevens
Op 4 september 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Utrecht
- Datum uitspraak
- 4 september 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- 26.49377
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33324
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Eerste beroep bewaring - 59 Vw - staandehouding onrechtmatig - belangenafweging in voordeel eiser - beroep gegrond - toekenning schade en pkv
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.49377
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. G.J. Dijkman),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. J.A.A. Willems).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is onrechtmatig. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
Procesverloop
2. Met het bestreden besluit van 25 augustus 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 3 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, D. Dumitru Lautaru als tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen. De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. De vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld als het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) zich voordoen.
Is er sprake van een gebrek in het voortraject?
4. Eiser voert aan dat er sprake is van een gebrek in het voortraject. Volgens eiser blijkt uit het proces-verbaal van bevindingen niet binnen welke kader hij om zijn identiteitsbewijs is gevraagd . Eiser stelt zich op het standpunt dat daarom moet worden aangenomen dat er sprake is van een vreemdelingrechtelijke staandehouding.
Uit rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) volgt dat uit het proces-verbaal van bevindingen moet blijken op basis van welke bevoegdheid de identiteitscontrole van de vreemdeling heeft plaatsgevonden. Is het proces-verbaal hierover onvoldoende duidelijk, dan wordt ervan uitgegaan dat de controle op grond van artikel 50 Vw heeft plaatsgevonden. In dat geval is voor de staandehouding ter identificatie vereist dat er sprake is van (kortgezegd) een redelijk vermoeden van illegaal verblijf.
De rechtbank stelt vast dat eiser op 25 augustus 2026 staande is gehouden. In het proces-verbaal van bevindingen staat daarover het volgende:
‘’ Op dinsdag 25 augustus 2026, om 09.00 uur, was ik, verbalisant (…), samen met collega (…), met de incidenten afhandeling belast. Wij waren in uniform gekleed. Voor de uitvoering van deze taak hadden wij een als zodanig herkenbaar politievoertuig tot onze beschikking. (…) Omstreeks 09.15 uur, diezelfde dag, reden wij over de Catharijnesingel in de richting van het politiebureau aan de Kroonstraat te Utrecht. Wij reden langs het Moreelsepark. In het Moreelsepark is het festival 'De Parade' bezig. In verband met dit festival zijn er hekken geplaatst om het Moreelsepark heen. Ik zag een man bij deze hekken staan. Na onderzoek bleek dat dit [eiser] betrof. Ik zag dat [eiser] tussen de hekken door aan het kijken was. Ik besloot [eiser] aan te spreken om te vragen wat hij daar aan het doen was.’’
De rechtbank is van oordeel dat uit het proces-verbaal van bevindingen niet blijkt op basis van welke bevoegdheid eiser staande is gehouden en om zijn identiteitsbewijs is gevraagd. Dat in het proces-verbaal staat dat de verbalisanten belast waren met algemene incidentenafhandeling, zoals de minister ter zitting heeft aangevoerd, is onvoldoende om vast te stellen op basis van welke bevoegdheid de staandehouding en identiteitscontrole van eiser heeft plaatsgevonden.
Gelet hierop moet het ervoor worden gehouden dat de controle op de identiteit van eiser heeft plaatsgevonden in het kader van de uitoefening van de bevoegdheid neergelegd in artikel 50, eerste lid, Vw. De enkele omstandigheid dat eiser bij hekken rondom een festival stond en door die hekken keek levert op zichzelf, naar objectieve maatstaven gemeten, geen redelijk vermoeden van illegaal verblijf op. De rechtbank is daarom van oordeel dat de staandehouding van eiser onrechtmatig was.
Welke belangenafweging maakt de rechtbank?
5. Een onrechtmatige staandehouding maakt de inbewaringstelling pas onrechtmatig, als de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. Daarbij moet ook worden beoordeeld of er andere zwaarwegende belangen zijn waardoor het gebrek niet aan de rechtmatigheid van de bewaring in de weg staat.
De minister heeft naar voren gebracht dat het Unierechtelijk verblijfsrecht van eiser om in Nederland te verblijven eerder is ingetrokken en dat hij driemaal is uitgezet naar Roemenië, maar steeds terugkeert naar Nederland. Eiser heeft zich niet aan de verplichting gehouden om zich te identificeren en zich bij de korpschef te melden, staat niet geregistreerd in de Basisregistratie Personen en beschikt niet over voldoende middelen van bestaan. In het kader van de belangenafweging voert de minister ter zitting expliciet aan dat eiser in Nederland steeds strafbare feiten blijft plegen.
De rechtbank overweegt dat uit het dossier niet blijkt welke strafbare feiten eiser heeft gepleegd, anders dan dat hij niet heeft voldaan aan zijn identificatieverplichting. De overige omstandigheden (en het daaruit voortvloeiende bewaringsbelang) wegen naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende op tegen de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. De rechtbank ziet ook anderszins geen zwaarwegende belangen aan de zijde van de minister. Dat betekent dat de maatregel van vreemdelingenbewaring door het geconstateerde gebrek bij de staandehouding onrechtmatig is. De beroepsgrond slaagt.
6. Nu de rechtbank het beroep gelet op het voorgaande gegrond verklaart, hoeven de andere beroepsgronden niet meer te worden besproken.
Conclusie en gevolgen
7. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. De maatregel is vanaf aanvang onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag, 4 september 2026.
Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 11 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 2 x € 160,- (verblijf politiecel) en 9 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.400,-.
Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van 4 september 2026;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.400,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.T. Könning, rechter, in aanwezigheid van J.M. Pattynama, griffier. Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op 4 september 2026.
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.