Vreemdelingenrecht
Bewaring - artikel 59a, eerste lid, van de Vw – grondslag – lichter middel – beroepen ongegrond.
Rechtbank Den Haag, 26 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33400 · Rechtbank Den Haag · 26 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33400
Zaakgegevens
Op 26 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Utrecht
- Datum uitspraak
- 26 oktober 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.58373, NL26.58376 en NL26.58378
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33400
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Bewaring - artikel 59a, eerste lid, van de Vw – grondslag – lichter middel – beroepen ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummers: NL26.58373, NL26.58376 en NL26.58378
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaken tussen
[eisers]
, V-nummers: [nummer] , eisers
(gemachtigde: mr. F.W. Verweij),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. J.A.A. Willems).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die de minister aan eisers heeft opgelegd op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eisers zijn het niet eens met die maatregel. Zij voeren daartegen beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eisers een schadevergoeding moet worden toegekend.
Omdat de vreemdelingenbewaring is opgeheven, beperkt de beoordeling van de maatregel van vreemdelingenbewaring zich in deze zaken tot de vraag of aan eisers schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband beoordeelt de rechtbank onder meer aan de hand van de beroepsgronden van eisers of de tenuitvoerlegging van de maatregel van vreemdelingenbewaring op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de beroepen ongegrond zijn. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.
Procesverloop
2. Met de bestreden besluiten van 30 september 2026 heeft de minister aan eisers de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. De minister heeft de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgevingen worden gelijkgesteld met een door eisers ingesteld beroep. Deze beroepen worden ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De minister heeft op 5 oktober 2026 de maatregelen van vreemdelingenbewaring opgeheven.
De rechtbank heeft de beroepen op 8 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben de gemachtigde van eisers en de gemachtigde van de minister deelgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
3. De minister kan de vreemdeling op wie de Asiel- en migratiebeheerverordening van toepassing is, met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat, in vreemdelingenbewaring stellen met inachtneming van artikel 44 van de Asiel- en migratiebeheerverordening. In de Asiel- en migratiebeheerverordening staat dat de lidstaten wanneer er een onderduikrisico bestaat of indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde, de betrokken persoon in vreemdelingenbewaring kunnen houden om overdrachtsprocedures overeenkomstig deze verordening veilig te stellen, op basis van een individuele beoordeling van de situatie van de betrokken persoon en enkel voor zover vreemdelingenbewaring evenredig is en andere, minder dwingende alternatieve maatregelen niet effectief kunnen worden toegepast.
Op grond van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) kan een vreemdeling in vreemdelingenbewaring worden gesteld of een vrijheidsontnemende maatregel worden opgelegd met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening, indien er een onderduikrisico bestaat of dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb voordoen.
De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.
Grondslag
4. Eisers stellen dat de maatregelen van begin af aan onrechtmatig zijn, omdat zij in het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling op 30 september 2026 uitdrukkelijk asiel hebben gevraagd. Aan eisers is gevraagd of zij een asielaanvraag willen doen en hierop hebben zij “ja” geantwoord. Van de regievoerder mag dan verwacht worden dat die procedure wordt opgestart. Gelet hierop zijn de maatregelen op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vw onrechtmatig aan eisers opgelegd.
5. De rechtbank oordeelt dat de maatregelen van bewaring rechtmatig zijn opgelegd. Uit het verslag van het gehoor van 30 september 2026 volgt inderdaad dat eisers hebben aangegeven asiel te willen aanvragen. Zij hebben vervolgens op de vraag of zij nu een asielaanvraag willen indienen echter geantwoord dat zij eerst willen overleggen met hun advocaat. Tot op heden is nog geen asielaanvraag door eisers ingediend. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat de minister de maatregelen niet op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vw aan eisers heeft mogen opleggen. De beroepsgrond slaagt niet.
De aan eisers opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
6. De minister heeft aan eisers de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregelen staat dat de maatregelen nodig zijn, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening en een onderduikrisico bestaat.
In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eisers:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze zijn binnengekomen, dan wel een poging daartoe hebben gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
k. een overdrachtsbesluit hebben ontvangen en geen medewerking verlenen aan de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is op grond van de Asiel- en migratiebeheerverordening;
p. zich niet aan een of meer andere voor hen geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb hebben gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats hebben;
s. niet beschikken over voldoende middelen van bestaan.
7. De rechtbank stelt vast dat de gronden van de maatregelen van vreemdelingenbewaring niet zijn betwist. De rechtbank oordeelt dat de gronden feitelijk juist en voor zover nodig voldoende gemotiveerd zijn om een onderduikrisico aan te nemen en daarmee de maatregelen van vreemdelingenbewaring kunnen dragen.
Lichter middel
8. Eisers stellen dat de minister had moeten volstaan met het opleggen van een lichter middel dan de maatregelen van vreemdelingenbewaring. Hierbij wijzen eisers onder andere op hun baby van twee maanden oud. De minister heeft de belangen van het kind onvoldoende individueel laten meewegen. In de belangenafweging staan enkel standaard overwegingen. Eisers verbleven op een vrijheidsbeperkende locatie (vbl) en het feit dat zij hier waren tot aan hun inbewaringstelling, toont dat er geen onttrekkingsrisico is. De minister had zich meer moeten inspannen om eisers vanuit de vbl uit te zetten in plaats van meteen naar het zwaarste middel, vreemdelingenbewaring, te grijpen. Verder voeren eisers nog aan dat de eerder geplande vlucht is geannuleerd door redenen die buiten hun macht lagen.
9. De rechtbank oordeelt dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat niet kon worden volstaan met een lichter middel. Allereerst blijkt uit de niet-betwiste gronden van de maatregelen en de motiveringen al dat een onderduikrisico bestaat. Hierbij wijst de rechtbank er onder meer op dat eisers geen documenten hebben, niet hebben voldaan aan hun meewerkverplichting en dat zij financieel en voor onderdak afhankelijk zijn van het COA. Verder volgt de rechtbank eisers hun standpunt over de geannuleerde vlucht niet. Uit het dossier blijkt dat eiser zijn trein had gemist en dat daardoor de vlucht is geannuleerd, hetgeen voor het risico van eisers komt. Daarbij zijn eisers eerder uitgezet maar toch weer teruggekeerd, en hebben vertrekgesprekken en meerdere pogingen tot vrijwillige overdracht niet geleid tot het vertrek van eisers. Ten aanzien van het minderjarige kind van eisers is een verzwaarde belangenafweging gemaakt. Zo is namelijk overwogen dat het in het belang van het kind is om bij zijn moeder te blijven, dat niet is gebleken dat overdracht aan Frankrijk zal leiden tot het schaden van het welzijn van het kind of zijn sociale ontwikkeling en dat het gezin als één sociale eenheid zal worden behandeld. Andere zwaarwegende belangen zijn niet gesteld of gebleken. De minister heeft zich verder ingespannen om de bewaring zo kort mogelijk te laten duren, door een vlucht voor eisers te boeken op hun zesde dag in bewaring (5 oktober 2026). De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
10. Los van de door eisers aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eisers verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
11. De beroepen tegen de maatregelen van vreemdelingenbewaring zijn ongegrond. Daarom worden ook de verzoeken om schadevergoeding afgewezen. Eisers krijgen geen vergoeding van hun proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart de beroepen ongegrond;
- wijst de verzoeken om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J. Janssen, rechter, in aanwezigheid van S.N. Lekatompessij, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
26 oktober 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.