Vreemdelingenrecht

Voortduren grensdetentie artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 niet in strijd Unierecht

Rechtbank Den Haag, 6 november 2026

Zaakgegevens

Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
's-Hertogenbosch
Datum uitspraak
6 november 2026
Datum publicatie
12 november 2026
Zaaknummer
26.63917
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33406
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Voortduren grensdetentie artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 niet in strijd Unierecht

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.63917


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], V-nummer: [nummer], eiser

(gemachtigde: mr. C.E. Stassen-Buijs),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister

(gemachtigde: mr. J.A.A. Willems).

Procesverloop

Bij besluit van 25 september 2026 heeft de minister aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd. Deze maatregel duurt nog voort.

Eiser heeft op 22 oktober 2026 tegen het voortduren van de maatregel van bewaring beroep ingesteld. Daarbij heeft hij verzocht om schadevergoeding.

De minister heeft een voortgangsrapportage overgelegd. Eiser heeft hierop gereageerd.

De rechtbank heeft het beroep op 2 november 2026 op zitting behandeld. Eiser en de minister hebben zich laten vertegenwoordigen door hun gemachtigden.

Overwegingen

Vooraf

1. Eiser stelt van Afghaanse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedag] 2003.

2. De rechtbank stelt voorop dat zij de maatregel al eerder heeft getoetst. Uit de uitspraak van 7 oktober 2026 volgt dat de maatregel van bewaring tot het moment van het sluiten van het onderzoek dat aan die uitspraak ten grondslag ligt, rechtmatig was. Daarom beoordeelt de rechtbank in deze procedure of de vrijheidsontnemende maatregel vanaf 1 oktober 2026 rechtmatig is.

Het standpunt van eiser

3. Eiser betoogt – kort gezegd – dat de grensdetentie na 6 oktober 2026 niet langer kan voortduren, omdat hij geen rechtmatig verblijf meer heeft in Nederland door de afwijzing van de asielaanvraag als kennelijk ongegrond in de versnelde procedure. Eiser is uitsluitend niet verwijderbaar zolang het verzoek loopt bij de voorzieningenrechter. Omdat uit artikel 3, eerste lid, van de (herziene) Opvangrichtlijn volgt dat deze richtlijn alleen van toepassing is op verzoekers die rechtmatig op het grondgebied verblijven, is de Opvangrichtlijn sinds het asielbesluit van 6 oktober 2026 niet meer op eiser van toepassing. Daarmee betoogt eiser dat sinds het van toepassing worden van het Asiel- en Migratiepact maatregelen als de onderhavige niet meer kunnen voortduren als er geen rechtmatig verblijf meer is. Ter onderbouwing van zijn betoog verwijst eiser naar de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond van 20 oktober 2026 gelezen in samenhang met de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 3 september 2026. In navolging van eerstgenoemde uitspraak stelt eiser dat paragraaf A5/3.1, onder c, van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000) in strijd is met het Unierecht.

Het juridisch kader

4. Op grond van artikel 2, aanhef en onder 2, van de (herziene) Opvangrichtlijn wordt voor de toepassing van deze richtlijn onder ‘verzoeker’ verstaan: een onderdaan van een derde land of een staatloze die een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend waarover nog geen definitieve beslissing is genomen.

5. Artikel 3, eerste lid, van de (herziene) Opvangrichtlijn bepaalt dat deze richtlijn van toepassing is op alle onderdanen van derde landen en staatlozen die een verzoek om internationale bescherming doen op het grondgebied, waaronder aan de buitengrens, in de territoriale zee of in de transitzones, van de lidstaten op voorwaarde dat deze onderdanen van derde landen en staatlozen als verzoeker op het grondgebied mogen verblijven.

6. Artikel 10, vierde lid, aanhef en onder d, van de (herziene) Opvangrichtlijn bepaalt dat een verzoeker in bewaring mag worden gehouden om in het kader van een grensprocedure als bedoeld in artikel 43 van Procedureverordening een beslissing te nemen over het recht van de verzoeker om het grondgebied te betreden.

7. Op grond van artikel 3, aanhef en onder 8, van de Procedureverordening wordt voor de toepassing van deze verordening onder ‘definitieve beslissing’ verstaan: een beslissing of een onderdaan van een derde land of staatloze al dan niet de vluchtelingenstatus of de subsidiairebeschermingsstatus wordt verleend uit hoofde van de Kwalificatieverordening, met inbegrip van een beslissing waarbij het verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard of wordt afgewezen als een impliciet of expliciet ingetrokken verzoek, waartegen geen rechtsmiddel meer openstaat uit hoofde van hoofdstuk V van deze verordening of dat overeenkomstig het nationale recht definitief is geworden, ongeacht of de verzoeker het recht heeft om overeenkomstig deze verordening te blijven.

8. Op grond van artikel 3, aanhef en onder 18, van de Procedureverordening wordt voor de toepassing van deze verordening onder ‘in de lidstaat blijven’ verstaan: op het grondgebied blijven van de lidstaat waar het verzoek om internationale bescherming is gedaan of wordt behandeld, daaronder begrepen aan de grens of in een transitzone van die lidstaat.

9. Artikel 68, tweede lid, van de Procedureverordening bepaalt dat verzoekers recht hebben op het grondgebied van de lidstaten te blijven tot de termijn waarbinnen zij hun recht op een doeltreffende voorziening in rechte voor een rechterlijke instantie van eerste aanleg kunnen uitoefenen, verstrijkt en, indien dat recht binnen de vastgestelde termijn werd uitgeoefend, in afwachting van de uitkomst van de voorziening in rechte.

10. In aanvulling hierop bepaalt artikel 68, derde lid, aanhef en onder a, van de Procedureverordening dat onverminderd het beginsel van non-refoulement verzoekers geen recht hebben om te blijven op grond van het tweede lid van dit artikel, wanneer de bevoegde autoriteit een beslissing heeft genomen waarbij een verzoek als ongegrond of kennelijk ongegrond is afgewezen, indien op het moment waarop de beslissing wordt genomen:
(…)

ii) de verzoeker onderworpen is aan de grensprocedure, behalve als de verzoeker een niet-begeleide minderjarige is.

11. Op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 kan de vreemdeling die aan de grens te kennen heeft gegeven een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 te willen indienen, met inbegrip van de vreemdeling op wie artikel 5, tweede lid, van de Screeningsverordening van toepassing is, zolang hij wordt aangemerkt als verzoeker in de zin van artikel 2, aanhef en onder 2, van de Opvangrichtlijn, worden verplicht zich op te houden in een door de ambtenaar belast met grensbewaking aangewezen ruimte of plaats die kan worden beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek, in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang, onderscheidenlijk in het kader van de toepassing van de screeningsprocedure overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 5, 6 en 8, eerste en derde lid, van de Screeningsverordening.

Het oordeel van de rechtbank

Wettelijke grondslag voor het voortduren van de maatregel

12. De rechtbank volgt eiser niet zonder meer in zijn betoog dat met de afwijzing van de asielaanvraag van 6 oktober 2026 de (herziene) Opvangrichtlijn niet langer op hem van toepassing zou zijn, omdat hij vanaf dat moment geen rechtmatig verblijf meer heeft. Anders dan eiser is de rechtbank namelijk niet ervan overtuigd dat artikel 3, eerste lid, van de (herziene) Opvangrichtlijn zo moet worden gelezen dat de (herziene) Opvangrichtlijn niet van toepassing is op derdelanders en staatlozen ten aanzien van wie al wel een afwijzende beslissing is genomen op hun asielverzoek, maar ten aanzien van wie de (asiel)grensprocedure nog niet is voltooid omdat zij nog in afwachting zijn van de behandeling door de rechter van hun rechtsmiddel(en) tegen dit besluit en ten aanzien van wie daarom ook nog geen besluit is genomen over het recht om het grondgebied te betreden. Artikel 10, vierde lid, aanhef en onder d, van de (herziene) Opvangrichtlijn maakt het immers mogelijk om gedurende de hele (asiel)grensprocedure een verzoeker in bewaring te houden. Die (asiel)grensprocedure omvat blijkens artikel 51 van de Procedureverordening niet alleen de behandeling van het asielverzoek door de bevoegde autoriteit, maar ook de eventueel daaropvolgende behandeling door een rechterlijke instantie van een overeenkomstig artikel 68, vierde of vijfde lid, ingediend verzoek om te blijven en, indien van toepassing, van de beroepsprocedure.

13. Bovendien heeft deze interpretatie van artikel 3, eerste lid, van de (herziene) Opvangrichtlijn tot gevolg dat de vrijheidsontneming van een niet-begeleide minderjarige die onderworpen is aan de (asiel)grensprocedure, gelet op de uitzondering in artikel 68, derde lid, aanhef en onder a, sub ii, van de Procedureverordening, juist wél zou mogen voortduren. Dit onderscheid dat in het nadeel uitpakt voor een niet-begeleide minderjarige kan bezwaarlijk door de Uniewetgever zijn beoogd.

14. Tot slot heeft het niet langer kunnen laten voortduren van de vrijheidsontnemende maatregel tot direct gevolg dat deze verzoekers van wie het asielverzoek is afgewezen moeten worden toegelaten tot het grondgebied, aangezien het verder in bewaring houden op grond van de Terugkeergrensprocedureverordening pas aan de orde kan zijn nadat ook de rechter geen toestemming heeft gegeven om te blijven. Daarvan is pas sprake nadat in de (asiel)grensprocedure op het verzoek om te blijven door de rechter is beslist. Deze gang van zaken staat haaks op het grensbewakingsbelang waaraan de Uniewetgever zwaar gewicht toekent.

15. Gelet op het vorenstaande twijfelt de rechtbank sterk aan de uitleg van artikel 3, eerste lid, van de (herziene) Opvangrichtlijn zoals eiser die voorstaat. Evenwel ziet de rechtbank geen aanleiding voor het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over de uitleg van deze bepaling. Ook zonder deze duidelijkheid kan de rechtbank namelijk beslissen op het beroep. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt.

16. Zelfs indien eiser moet worden gevolgd in zijn betoog dat de (herziene) Opvangrichtlijn in dit soort gevallen na het asielbesluit niet langer van toepassing is, dan maakt dat het voortduren van de vrijheidsontnemende maatregel naar het oordeel van de rechtbank niet onrechtmatig. Reden daarvoor is dat de maatregel is gebaseerd op artikel 6, derde lid, van de Vw 2000. Het ontbreken van rechtmatig verblijf is voor de toepassing van deze bepaling (anders dan voor artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000) geen voorwaarde. Dat betekent dat het ontvallen van rechtmatig verblijf na het nemen van het asielbesluit voor de toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 niet van directe betekenis is.

17. Verder overweegt de rechtbank dat de veronderstelling dat de (herziene) Opvangrichtlijn in die gevallen toepassing mist, zoals eiser betoogt, het voortduren van eisers maatregel evenmin onrechtmatig maakt. Zoals hiervoor benadrukt is de vrijheidsontnemende maatregel, en dus ook het voortduren daarvan, namelijk gestoeld op artikel 6, derde lid, van de Vw 2000. Deze wettelijke grondslag is nog altijd van toepassing. Anders dan eisers betoog impliceert bestaat er geen rechtsregel op grond waarvan de maatregel niet op deze wettelijke grondslag zou kunnen voortduren. Dat zou alleen aan de orde zijn indien de van toepassing zijnde (nationale) wettelijke bepaling in strijd zou zijn met het Unierecht, maar daarvoor ziet de rechtbank geen grond. Het Unierecht, en de (herziene) Opvangrichtlijn in het bijzonder, verzet zich immers niet tegen (het voorduren van) een vrijheidsontneming in het geval de (asiel)grensprocedure nog niet is voltooid, maar er al wel afwijzend is beslist op het asielverzoek. Sterker nog, artikel 10, vierde lid, aanhef en onder d, van de (herziene) Opvangrichtlijn biedt, zoals hiervoor al is benoemd, juist uitdrukkelijk die mogelijkheid. Het enkele feit dat met artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 een implementatie is beoogd van artikel 10, vierde lid, aanhef en onder d, van de (herziene) Opvangrichtlijn, maakt niet dat bij het (nadien) missen van toepassing van die Unierechtelijke bepaling de nationale wettelijke bepaling in strijd komt met het Unierecht. Tot slot herhaalt de rechtbank nogmaals dat de wettelijke grondslag van de vrijheidsontnemende maatregel volgt uit artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 en niet uit paragraaf A5/3.1 onder c van de Vreemdelingencirculaire 2000, zoals eiser lijkt te betogen. Al om die reden gaat de rechtbank voorbij aan eisers betoog dat het beleid op dit punt in strijd is met het Unierecht.

18. Dit betekent dat ook als de (herziene) Opvangrichtlijn vanaf 6 oktober 2026 niet meer van toepassing zou zijn op eiser, artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 een toereikende wettelijke grondslag biedt voor het voortduren van een vrijheidsontnemende maatregel die betrekking heeft op een verzoeker ten aanzien van wie de (asiel)grensprocedure nog niet is voltooid, maar op wiens asielverzoek al wel afwijzend is beslist.

19. Verder stelt de rechtbank vast dat eiser in de hier te beoordelen periode nog altijd kon worden aangemerkt als verzoeker in de zin van artikel 2, aanhef en onder 2, van de (herziene) Opvangrichtlijn omdat nog geen sprake is van een definitieve beslissing. Bovendien duurt de vrijheidsontneming nog steeds voort in het kader van een procedure om een beslissing te nemen over de toegang, welk besluit zal worden genomen na het voltooien van de (asiel)grensprocedure. Daarmee is aan de toepassingsvoorwaarden van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 voldaan.

Ambtshalve toets voortduren vrijheidsontneming

20. De rechtbank is ook ambtshalve niet gebleken dat de vrijheidsontnemende maatregel in de hier te beoordelen periode onrechtmatig heeft voortgeduurd.

Conclusie

21. Het beroep is ongegrond. Daarom wijst de rechtbank ook het verzoek om schadevergoeding af.

22. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. S.A.J. de Jong - Nibourg, rechter, in aanwezigheid van mr. drs. B.E.C. Bertens, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 6 november 2026

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

In de zaak met zaaknummer NL26.57335. Tegen dit besluit heeft eiser beroep ingesteld en een voorlopige voorziening ingediend, welke zaken zijn geregistreerd onder zaaknummers NL26.61096 en NL26.61097. Richtlijn 2024/1346. ECLI:NL:RBDHA:2026:30872. ECLI:NL:RVS:2026:5134. Verordening 2024/1348. Verordening 2024/1347. Verordening 2024/1349. Zie artikel 5, tweede lid, van de Terugkeergrensprocedureverordening. Als bedoeld in artikel 3, aanhef en onder 8, van de Procedureverordening.