Vreemdelingenrecht

bewaring, gronden, lichter middel, zicht op uitzetting, gegrond, bewaring opgeheven

Rechtbank Den Haag, 4 november 2026

Zaakgegevens

Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
4 november 2026
Datum publicatie
12 november 2026
Zaaknummer
NL26.64498
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33410
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

bewaring, gronden, lichter middel, zicht op uitzetting, gegrond, bewaring opgeheven

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.64498


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 4 november 2026 in de zaak tussen

[eiser] , v-nummer: [x] , eiser

(gemachtigde: mr. G. Ocak),

en

de minister van Asiel en Migratie

(gemachtigde: mr. K. Nuninga).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Hoewel de gronden de maatregel van bewaring kunnen dragen en de minister geen lichter middel had hoeven opleggen, is de rechtbank van oordeel dat voor eiser geen zicht op uitzetting binnen een redelijke termijn bestaat. De rechtbank kent daarom een schadevergoeding toe. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 25 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 3 november 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen. De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid dit vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) zich voordoen.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat een onderduikrisico bestaat en eiser de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert.

4.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij hij zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
h. te kennen heeft gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
q. meerdere aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning heeft ingediend die niet tot verlening van een verblijfsvergunning hebben geleid;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

De minister heeft tijdens de zitting grond q laten vallen.

4.2.

Eiser betwist de gronden a, c en h. Met betrekking tot grond a betoogt eiser dat hij niet onrechtmatig is ingereisd, omdat hij op grond van een claimakkoord vanuit Duitsland aan Nederland is overgedragen. In het kader van grond c betoogt eiser dat, hoewel hij inderdaad geen documenten heeft, daaruit niet blijkt dat hij zijn uitzetting frustreert. Over grond h betoogt eiser dat hij zijn redenen heeft om niet terug te willen naar Algerije, maar dat dit niet maakt dat hij zich zal onttrekken aan het toezicht.

4.3.

Deze beroepsgrond slaagt niet. Weliswaar betwist eiser dat de gronden a, c en h aan hem kunnen worden tegengeworpen. Eiser betwist daarbij niet dat de gronden c en h feitelijk juist zijn. De feitelijke juistheid is voldoende om deze gronden aan de maatregel ten grondslag te mogen leggen. Daarnaast zijn ook de onbetwiste gronden voldoende om de maatregel te dragen. Daarom kan worden aangenomen dat een risico op onderduiken aan het toezicht bestaat. De betwisting van grond a laat de rechtbank daarom onbesproken.

Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

5. Eiser voert aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel en hem bijvoorbeeld een meldplicht opgelegd kon worden. Het is namelijk niet zijn bedoeling om zich aan het toezicht te onttrekken. Daarnaast heeft eiser medische klachten. Deze zijn ook onvoldoende betrokken bij de vraag of aan hem een lichter middel kon worden opgelegd.

5.1.

Deze beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank is van oordeel dat de minister niet heeft hoeven volstaan met een lichter middel. Daarbij is in de maatregel verwezen naar de gronden, waaruit een risico op onttrekking blijkt. Daarnaast zijn ook de medische omstandigheden van eiser voldoende betrokken. In de maatregel is opgenomen dat eiser daarvoor medische hulp kan krijgen in het detentiecentrum.

Is er zicht op uitzetting binnen redelijke termijn?

6. Eiser voert aan dat geen sprake is van zicht op uitzetting binnen een redelijke termijn. Zijn aanvraag voor een laissez-passer (lp) loopt namelijk al sinds 9 december 2024, dus al bijna 23 maanden. Uit het dossier is niet op te maken dat de Algerijnse autoriteiten daar al op hebben gereageerd. Ondanks dat eiser wellicht geen meewerkende houding heeft, is het voor de minister onvoldoende om enkel schriftelijk te rappelleren. Eiser wijst daarbij op een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 21 juli 2026.

6.1.

Deze beroepsgrond slaagt. De rechtbank is van oordeel dat zicht op uitzetting naar Algerije in het algemeen kan worden aangenomen, maar dat voor eiser geen zicht op uitzetting binnen een redelijke termijn bestaat. Hoewel in het nadeel van eiser meeweegt dat hij geen actieve en volledige medewerking verleent aan zijn terugkeer naar Algerije, is er in deze zaak geen concreet aanknopingspunt waaruit blijkt dat de Algerijnse autoriteiten binnen afzienbare tijd een lp zullen verlenen. Ondanks maandelijks rappelleren door de minister is er sinds 9 december 2024 nog altijd geen enkele vervolgstap gezet door bijvoorbeeld een nationaliteitsbevestiging of een presentatie in persoon. Evenmin heeft de minister kunnen toelichten dat er op dossierniveau contact is geweest met de Algerijnse autoriteiten. Dat op 16 oktober 2026 voor eiser opnieuw de lp-aanvraag met daarbij de nationaliteitsverklaring en een nieuwe set vingerafdrukken zijn verzonden, zoals door de minister op zitting naar voren gebracht, maakt niet dat wel zicht op uitzetting binnen redelijke termijn bestaat. Bij de lp-aanvraag van 9 december 2024 zijn namelijk al een nationaliteitsverklaring en een set vingerafdrukken meegezonden. Daarom valt niet in te zien waarom het opnieuw versturen hiervan wel effect zal hebben op de voortgang van de lp-aanvraag. Hiermee is namelijk ook niet op dossierniveau contact geweest met de autoriteiten van Algerije. De minister heeft tijdens de zitting aangegeven dat ook na langere tijd nog een reactie kan komen van de Algerijnse autoriteiten en dat over het algemeen ook lp’s worden verstrekt na langere tijd maar ook dit maakt het oordeel niet anders. Dit ziet immers op het algemene zicht op uitzetting naar Algerije. Hoewel aan de minister enige tijd gegund mag worden voor de lp-aanvraag, omdat hij daarbij afhankelijk is van de autoriteiten, acht de rechtbank in dit geval, gelet op de looptijd van bijna 23 maanden, onvoldoende dat enkel maandelijks is gerappelleerd op de lp-aanvraag van eiser. Onder deze omstandigheden ontbreekt dus het zicht op uitzetting binnen redelijke termijn voor eiser.

7. Omdat het beroep, gelet op dat wat onder 6.1 is geoordeeld, gegrond is en de bewaring daarom wordt opgeheven, ziet de rechtbank geen aanleiding om de beroepsgrond van eiser over het verlengingsbesluit te beoordelen.

Conclusie en gevolgen

8. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is gegrond. Deze maatregel is vanaf het moment van het opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van deze maatregel met ingang van vandaag.

8.1.

Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 11 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 1 x € 160,- (verblijf politiecel) en 10 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.360,-.

8.2.

Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep gegrond;

- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.360,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;

- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, rechter, in aanwezigheid van mr. K.H.M.M. Otten, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000. Dit volgt uit artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw 2000. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw 2000. Dit volgt uit artikel 5.5 van het Vb 2000. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb 2000. ABRvS 21 juli 2026, ECLI:NL:RVS:2026:4214. Zie ABRvS 27 februari 2025, ECLI:NL:RVS:2025:722. Zie ABRvS 21 juli 2026, ECLI:NL:RVS:2026:4214.