Vreemdelingenrecht
asiel Jemen, Sana’a, gedwongen rekrutering, werkzaamheden vader, verblijf in het westen, 8 EVRM…
Rechtbank Den Haag, 4 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33422 · Rechtbank Den Haag · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33422
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Arnhem
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- NL25.10101
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33422
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
asiel Jemen, Sana’a, gedwongen rekrutering, werkzaamheden vader, verblijf in het westen, 8 EVRM, buitenschuldbeleid, gegrond, rechtsgevolgen in stand laten.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.10101
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 4 november 2026 in de zaak tussen
[eiser] , v-nummer: [x] , eiser
(gemachtigde: mr. M.J. Verwers),
en
de minister van Asiel en Migratie
(gemachtigden: mr. S. Bozkurt en mr. R.S. Helmus).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser als bedoeld in artikel 28 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat eiser inhoudelijk geen gelijk krijgt. De minister heeft namelijk terecht gesteld dat eiser geen reëel risico op ernstige schade loopt vanwege vrees voor gedwongen rekrutering, vanwege de werkzaamheden van de vader van eiser in het verleden of vanwege zijn verblijf in het westen. Verder heeft de minister in het beleid, zoals vastgelegd in Wijzigingsbesluit Vreemdelingencirculaire (WBV) 2025/20, terecht aangenomen dat zich in Sana’a in Jemen niet het hoogste niveau van willekeurig geweld voordoet. Eiser heeft onvoldoende aannemelijk gemaakt dat hij, gezien deze minder uitzonderlijke situatie, in Sana’a het slachtoffer zal worden van willekeurig geweld. De minister heeft echter het bestreden besluit gebaseerd op het eerdere beleid (WBV 2024/9). Dat beleid heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) niet houdbaar geacht. Daarmee bevat het besluit een motiveringsgebrek. Het besluit bevat daarnaast nog een tweede gebrek. De minister heeft de asielaanvraag namelijk niet mogen afwijzen als kennelijk ongegrond. Verder komt de rechtbank tot de conclusie dat de minister terecht geen reguliere vergunning op grond van artikel 8 van het EVRM aan eiser heeft verleend en dat hij nog geen standpunt heeft ingenomen over het buitenschuldbeleid voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De geconstateerde gebreken leiden tot vernietiging van het besluit. De rechtbank ziet echter aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 31 december 2023 een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 25 februari 2025 deze aanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
De rechtbank heeft het beroep op 21 mei 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister (mr. Bozkurt).
De rechtbank heeft vervolgens het onderzoek heropend omdat de Afdeling op 16 juli 2025 uitspraak heeft gedaan over het toenmalige landenbeleid over Jemen. Daarbij heeft de minister de mogelijkheid gekregen om aan te geven of deze uitspraak gevolgen heeft voor het bestreden besluit.
Op 10 november 2025 heeft de minister, op basis van het gewijzigde landenbeleid van 8 oktober 2025, een verweerschrift ingediend. Daarop heeft eiser op 15 december 2025 gereageerd.
De rechtbank heeft vervolgens het beroep enige tijd aangehouden in afwachting van een uitspraak van de meervoudige kamer over het gewijzigde landenbeleid. Daarna heeft de rechtbank op 2 juli 2026 aan partijen gevraagd of zij op een nadere zitting gehoord willen worden. Daarop heeft eiser geantwoord dat hij een nadere zitting wenst.
De rechtbank heeft het beroep daarom op 30 september 2026 opnieuw op een zitting behandeld. Daaraan hebben eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister (mr. Helmus) deelgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
3. Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.
Het asielrelaas
4. Eiser heeft de Jemenitische nationaliteit en is geboren op [geboortedag] 2009. Hij woonde met zijn gezin in Sana’a. Vanwege de machtsovername door de Houthi’s zijn eiser en zijn gezin toen eiser vier jaar oud was, verhuisd naar een dorp genaamd [plaats] . Eiser vreesde op enig moment vanwege zijn leeftijd gedwongen te worden gerekruteerd door de Houthi’s, waarna hij via Egypte met behulp van een reisagent naar Nederland is gevlucht. Eisers broer heeft een verblijfsvergunning in Nederland. Tijdens zijn gehoor heeft deze broer verklaard dat hun vader adviseur was van de voormalig president Saleh en later voor hem werkzaam was als ‘chef de bureau’. Eiser was hiervan naar eigen zeggen niet op de hoogte, omdat zijn vader dit uit veiligheidsoverwegingen nooit aan hem heeft verteld. Eiser vreest bij terugkeer voor de algemene veiligheidssituatie in Jemen en vanwege zijn individuele situatie.
Het bestreden besluit
5. Het asielrelaas van eiser bevat volgens de minister het asielmotief identiteit, nationaliteit en herkomst. De minister stelt zich hierover op het standpunt dat dit motief geloofwaardig is. De minister concludeert dat de asielaanvraag moet worden afgewezen omdat uit eisers Jemenitische afkomst op zichzelf niet volgt dat hij reeds daarom een risico loopt op ernstige schade als bedoeld in artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn en artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, sub 3, van de Vw 2000. Volgens de minister is in Jemen namelijk sprake van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld, waardoor eiser op grond van individuele omstandigheden aannemelijk dient te maken dat hij een verhoogd risico loopt om slachtoffer te worden van willekeurig geweld. Dat heeft hij niet gedaan. Ook krijgt eiser geen reguliere vergunning op grond van artikel 8 van het EVRM. De minister stelt zich daarbij op het standpunt dat tussen eiser en zijn broer geen sprake is van hechte persoonlijke banden. Verder heeft de minister de asielaanvraag van eiser kennelijk ongegrond verklaard, omdat eiser niet onmiddellijk asiel heeft aangevraagd toen dat mogelijk was. Verder is in het besluit opgenomen dat nog nader onderzoek gedaan zal worden naar de adequate opvang voor eiser in Jemen waardoor nog geen beslissing is genomen over de vraag of eiser voldoet aan het buitenschuldbeleid voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Aan eiser is daarom ook geen terugkeerbesluit opgelegd.
Verzoek om heropening
6. Eiser heeft op 8 oktober 2026, na het sluiten van het onderzoek ter zitting, verzocht om het onderzoek te heropenen. Daarbij heeft eiser gewezen op recente ontwikkelingen die zich in Jemen hebben voorgedaan waardoor sprake is van een verslechtering van de veiligheids- en humanitaire situatie, ook in Sana’a.
Op grond van artikel 8:68, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht kan de rechtbank het onderzoek heropenen, als zij oordeelt dat dit onvolledig is geweest. Dit is een bevoegdheid die ter discretie van de rechtbank staat en waarvan de toepassing doorgaans geen nadere motivering behoeft. De rechtbank ziet in dit geval geen aanleiding om het onderzoek te heropenen.
Loopt eiser vanwege zijn persoonlijke omstandigheden een reëel risico op ernstige schade?
Gedwongen rekrutering
7. Eiser betoogt dat hij individueel risico loopt op ernstige schade, omdat hij vreest voor gedwongen rekrutering door de Houthi’s. Eiser wijst op een artikel van Human Rights Watch van 13 februari 2024. Daaruit blijkt volgens eiser dat de Houthi’s wel degelijk kindsoldaten rekruteren en dat de Houthi’s sinds 7 oktober 2023 (de aanval van Hamas op Israël) duizenden mensen hebben gerekruteerd. Dat de Houthi’s voornamelijk op zoek zijn naar analfabete mannen tussen de 18 en 22 jaar uit de armste lagen van de Jemenitische bevolking, zoals de minister stelt, volgt daar niet uit. De minister is volgens eiser ten onrechte aan deze informatie voorbijgegaan.
Het betoog slaagt niet. De rechtbank wijst daarbij allereerst op de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank en zittingsplaats van 11 maart 2025. Daarin is geoordeeld dat uit de informatie uit het Algemeen Ambtsbericht over Jemen van augustus 2022 (ambtsbericht 2022) blijkt dat de Houthi’s vooral op lokaal niveau rekruteren en zich grotendeels richten op mannen in de leeftijd van 18 tot 22 jaar. Ook werden minderjarige jongens gerekruteerd waarbij de meeste rekruten analfabeet waren en afkomstig uit de armste lagen van de bevolking. De meervoudige kamer is daarom van oordeel dat niet alle jonge mannen een risico lopen om slachtoffer te worden van gedwongen rekrutering. Hierbij is ook het door eiser aangehaalde rapport van Human Rights Watch betrokken. Dit oordeel van de meervoudige kamer kan de rechtbank nog steeds volgen. Uit het nieuwste algemeen ambtsbericht over Jemen uit april 2025 (ambtsbericht 2025) blijkt namelijk dat de praktijk van rekrutering in grote lijnen hetzelfde is gebleven als in de vorige verslagperiode. Daarbij is verwezen naar het Algemeen Ambtsbericht van september 2023 (ambtsbericht 2023), welk terugverwijst naar het ambtsbericht 2022. Gelet hierop stelt de minister zich terecht op het standpunt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer te vrezen heeft voor gedwongen rekrutering. Hoewel de Houthi’s ook minderjarige jongens rekruteren, volgt uit het ambtsbericht dat zij zich vooral richten op mannen tussen de 18 en 22 jaar, waarbij de sociaaleconomische positie relevant is. Niet is gebleken dat eiser analfabeet is. Hij is immers acht jaar naar school geweest, zoals hij heeft verklaard in het aanmeldgehoor. Ook blijkt niet uit het dossier dat eiser behoort tot de armste laag van de bevolking. Eiser heeft door enkel te verwijzen naar deze algemene informatie daarom niet aannemelijk gemaakt dat hij persoonlijk een risico loopt op gedwongen rekrutering.
Familie van medestander van vorige regime
Eiser betoogt verder dat de minister onterecht stelt dat eiser geen risico op ernstige schade loopt vanwege de werkzaamheden van zijn vader. Uit het ambtsbericht 2022 blijkt dat politieke opposanten of mensen die gelieerd waren aan de partij van vroegere president Saleh te maken kunnen krijgen met arrestatie, detentie en marteling. Eiser wijst ook op een passage uit het ambtsbericht 2022 waaruit volgt dat in het verleden aanhangers van de Islah-partij of de General People’s Congress Party (GPC) van voormalig president Saleh ter dood zijn veroordeeld. Uit een brief van VluchtelingenWerk Nederland van 18 februari 2025 volgt volgens eiser dat ook familieleden van critici te maken kunnen krijgen met intimidatie en inbreuk op vrijheden. Uit andere bronnen blijkt dat ook familieleden kunnen worden gearresteerd, te maken kunnen krijgen met geweld en dat mensen in bezette gebieden kunnen worden bezocht door militanten die hen onder dreiging van geweld proberen te bewegen tot het opgeven van andere politieke opposanten. Dat de vader van eiser in 2017 met zijn werkzaamheden is gestopt, maakt voor de relevantie van deze informatie niet uit. Volgens eiser lopen zijn vader en zijn familie nog steeds een risico op ernstige schade. Dat de vader van eiser zich tot nu toe heeft weten te verstoppen, betekent gezien het voorgaande volgens eiser niet dat zij daarom veilig zijn in Jemen.
Het betoog slaagt niet. De minister heeft terecht gesteld dat eiser geen risico loopt op ernstige schade vanwege de vroegere werkzaamheden van zijn vader. Hoewel niet is betwist dat de vader van eiser een hoge positie had, is tot nu toe geen sprake geweest van een concrete dreiging jegens eiser. Daarbij heeft de minister terecht van belang geacht dat zich tot op heden geen incidenten hebben voorgedaan, hoewel eiser en zijn familie in Houthi-gebied woonden. Met de enkele verwijzing van eiser naar landeninformatie waaruit blijkt dat familieleden mogelijk te maken krijgen met intimidatie en inbreuk op vrijheden, heeft eiser zijn vrees onvoldoende individueel gemaakt.
Verblijf in het westen
Eiser betoogt verder dat hij inmiddels meer dan anderhalf jaar in Nederland verblijft, en dat dit bij terugkeer naar Jemen gevaar zal opleveren. Hij wijst daarbij op een brief van VWN van 10 september 2024. Daaruit blijkt volgens eiser dat iedere Jemeniet die banden heeft met het westen gevaar loopt en dat terugkeerders uit het westen door de Houthi’s met wantrouwen worden bekeken. Daardoor kunnen zij worden verdacht van spionage of samenwerking met buitenlandse regeringen. Dit kan resulteren in arrestatie en mishandeling.
Dit betoog slaagt ook niet. De minister stelt zich terecht op het standpunt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij een reëel risico op ernstige schade loopt enkel omdat hij langere tijd in het westen heeft verbleven. De minister heeft daarbij terecht gesteld dat uit de informatie waar eiser naar verwijst blijkt dat bepaalde beroepsgroepen een risico lopen om als spion te worden gezien, zoals bijvoorbeeld Jemenieten die voor NGO’s hebben gewerkt of journalisten. Eiser behoort niet tot deze groep, aangezien hij niet dergelijke werkzaamheden heeft verricht. De rechtbank wijst er verder nog op dat uit het Algemeen Ambtsbericht over Jemen van april 2025 (ambtsbericht 2025) volgt dat weinig bekend is over terugkeerders uit het westen.
Loopt eiser bij terugkeer een reëel risico op ernstige schade vanwege de algemene veiligheidssituatie in Sana’a?
8. Eiser betoogt dat hij bij terugkeer naar Jemen, Sana’a, een reëel risico op ernstige schade loopt. De minister heeft namelijk onterecht aangenomen dat in Sana’a sprake is van een relatief hogere mate van willekeurig geweld. Volgens eiser is sprake van de hoogste gradatie van willekeurig geweld, waardoor hij enkel door zijn aanwezigheid een risico loopt om slachtoffer te worden van willekeurig geweld. Daarbij verwijst eiser naar verschillende uitspraken van deze rechtbank. Ook wijst eiser op het ambtsbericht 2023. Daaruit blijkt dat in Jemen de humanitaire situatie zeer slecht is. Ook uit de brief van VWN van 18 februari 2025 blijkt dat sprake is van een humanitaire crisis en dat deze grotendeels veroorzaakt wordt door de strijdende partijen. Daardoor loopt iedereen bij terugkeer naar Jemen een risico op schending van artikel 3 van het EVRM. De minister heeft de humanitaire situatie onvoldoende betrokken bij het beleid.
Na de heropening heeft eiser nog brieven van VWN van 4 mei 2026, 14 augustus 2026 en 26 augustus 2026 en een rapport van ACLED van 9 september 2026 overgelegd. Daaruit blijkt de actuele situatie in Jemen, Sana’a. Deze is verslechterd vanwege oplaaiende gevechten, waardoor ook de humanitaire situatie in Sana’a verslechterd is. Verder heeft eiser verwezen naar een aantal uitspraken van deze rechtbank over het gewijzigde landenbeleid.
Eiser betoogt tot slot dat als uitgegaan wordt van een relatief hogere gradatie van willekeurig geweld, hij vanwege zijn persoonlijke omstandigheden een verhoogd risico loopt. Zijn vader was namelijk medestander van het vorige regime. Ook verblijft eiser al lange tijd in het westen. Dit is ook een omstandigheid die volgens eiser meegenomen moet worden bij de beoordeling van artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn.
Willekeurig geweld
De minister gaat sinds WBV 2024/9 voor geheel Jemen uit van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld. De Afdeling heeft in de reeds genoemde uitspraken van 16 juli 2025 geoordeeld dat de minister in dit beleid onvoldoende heeft gemotiveerd dat in Jemen geen sprake is van de meest uitzonderlijke situatie die valt onder artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn. De minister heeft volgens de Afdeling niet alle in de uitspraak genoemde relevante omstandigheden in zijn beoordeling betrokken en heeft de minister opgedragen een nieuwe beoordeling te verrichten met inachtneming van het algemeen ambtsbericht voor Jemen van april 2025. De minister heeft vervolgens het beleid met WBV 2025/20 gewijzigd, waarbij hij nog steeds aanneemt dat sprake is van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld in Sana’a.
De rechtbank stelt vast dat de minister in het bestreden besluit toepassing heeft gegeven aan het beleid zoals dat volgt uit WBV 2024/9. Dat besluit kan geen standhouden, gelet op de uitspraak van de Afdeling van 16 juli 2025. De rechtbank verklaart het beroep om die reden gegrond en vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank ziet echter aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten. De minister heeft namelijk in zijn verweerschrift van 10 november 2025, onder verwijzing naar WBV 2025/20, nogmaals gemotiveerd dat in Sana’a sprake is van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld. De rechtbank volgt de minister in dit standpunt en wijst daarbij op de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank en zittingsplaats van 5 februari 2026. In deze uitspraak heeft de rechtbank, kort gezegd, geoordeeld dat de minister in het beleid, zoals volgt uit WBV 2025/20, terecht heeft aangenomen dat zich in Sana’a niet de hoogste gradatie van willekeurig geweld voordoet. De verwijzing van eiser naar het ambtsbericht 2023, de brief van VWN uit 2025 en de uitspraken van verschillende zittingsplaatsen uit 2024 en 2025 (zoals genoemd in voetnoot negen), maken het oordeel van de rechtbank niet anders. In de uitspraak van de meervoudige kamer is namelijk uitgegaan van meer recente informatie. Ook de uitspraken van andere zittingsplaatsen van ná de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank (zie voetnoot elf), doen niet aan het oordeel van de rechtbank af. Dat andere zittingsplaatsen op basis van dezelfde informatie tot een ander oordeel zijn gekomen, is namelijk onvoldoende om af te wijken van de uitspraak van 5 februari 2026. De brieven van VWN en het rapport van ACLED, zoals door eiser overgelegd na de heropening, zijn voor de rechtbank ook onvoldoende voor het oordeel dat de minister niet langer uit mag gaan van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld. Daarover heeft de minister tijdens de zitting terecht gesteld dat de brieven van VWN zien op gebeurtenissen uit 2025, en dus betrekking hebben op dezelfde periode als die welke in de uitspraak van de meervoudige kamer van 5 februari 2026 is beoordeeld, waardoor daar geen wezenlijke verslechtering kan worden afgeleid. Ook heeft de minister terecht gesteld dat het recente geweld in Jemen met name aan de westkust is opgelaaid en dat is ver verwijderd van Sana’a. Met betrekking tot het rapport van ACLED wijst de rechtbank erop dat daarin niet specifiek wordt gesproken over Sana’a, waardoor dat rapport relevantie mist. Het betoog van eiser op zitting dat uit dat rapport volgt dat in Jemen de situatie is geëscaleerd en dat dit ook invloed heeft op de humanitaire situatie in Sana’a, volgt de rechtbank niet. Dat betoog is namelijk niet onderbouwd. Daarbij komt dat de minister terecht heeft gesteld dat ook als in Sana’a sprake zou zijn van meer ontheemden, dit niet direct hoeft te leiden tot de conclusie dat sprake is van de hoogste gradatie van willekeurig geweld. Daarvoor zijn namelijk ook andere factoren, zoals het aantal burgerslachtoffers, relevant. Niet is gebleken dat het aantal incidenten en burgerslachtoffers in Sana’a exponentieel is toegenomen sinds de uitspraak van 5 februari 2026.
Verhoogd risico willekeurig geweld
Omdat sprake is van een minder uitzonderlijke situatie van willekeurig geweld, dient eiser aannemelijk te maken dat hij vanwege zijn individuele situatie en persoonlijke omstandigheden een verhoogd risico loopt om slachtoffer te worden van willekeurig geweld. Eiser heeft als omstandigheden naar voren gebracht dat zijn vader medestander was van het vorige regime en hij lange tijd in het westen heeft verbleven. Deze individuele omstandigheden zien echter niet op willekeurig geweld, maar op gericht geweld. Daarmee maakt eiser dus niet aannemelijk dat hij een verhoogd risico op willekeurig geweld loopt. Met betrekking tot het risico op gericht geweld, verwijst de rechtbank naar dat wat is geoordeeld onder 7.3 en 7.5.
Eisers verwijzing naar het arrest Sufi en Elmi slaagt ook niet. De minister heeft tijdens de zitting terecht gesteld dat in Sana’a wel humanitaire hulp is en hoewel het lastig is om daar toegang toe te krijgen, is het niet onmogelijk en is het aan burgers zelf om zich in te spannen om deze hulp te krijgen. Dat dit voor eiser niet mogelijk is, is volgens de minister niet gebleken. Daarbij heeft de minister terecht gewezen op het feit dat eiser een netwerk heeft in Jemen en contact met zijn ouders heeft. Dat eiser in Sana’a dus niet zou kunnen voorzien in zijn basisbehoefte, is onvoldoende onderbouwd. De enkele verwijzing naar eisers jonge leeftijd (17 jaar) acht de rechtbank daarvoor onvoldoende.
Heeft eiser recht op een verblijfsvergunning op grond van artikel 8 van het EVRM?
9. Eiser betoogt dat de minister hem onterecht geen vergunning op grond van artikel 8 van het EVRM heeft verleend. Primair is volgens eiser voor het aannemen van een familieband tussen hem en zijn broer niet vereist dat sprake is van hechte persoonlijke banden. Subsidiair betoogt eiser dat, als deze persoonlijke banden wel vereist zijn, daarvan ook sprake is. Er is namelijk sprake van een bijzondere afhankelijkheid tussen hem en zijn broer. Dat [naam] de voogdij over eiser uitoefent maakt dat niet anders. Eiser wijst erop dat zijn broer hem financieel ondersteunt. Het gaat daarbij volgens eiser om de huidige situatie, en niet over de situatie zoals die in het verleden was.
Het juridisch kader
Uit de uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens van 26 november 2013 volgt dat tussen meerderjarige en minderjarige broers of zussen familie of gezinsleven kan bestaan als sprake is van hechte persoonlijke banden. De rechtbank citeert een deel van paragraaf 48:
“Regarding the relationship between the applicant and his brothers and sisters in Switzerland, the Court notes that the central relationships of family life under Article 8 are those of husband and wife, and parent and child. Under certain circumstances the relationship between siblings also falls under the concept of family life, depending on the existence of close personal ties […] In the present case, however, the Court is of the view that the applicant has not demonstrated that especially close ties with his brothers and sisters existed. […]”
De Afdeling heeft eerder overwogen dat de vraag of er sprake is van hechte persoonlijke banden een kwestie van feitelijke aard is. Uit Werkinstructie (WI) 2020/16 volgt voorts dat de minister tussen overige bloed- en aanverwanten enerzijds en minderjarige kinderen anderzijds familie- of gezinsleven als bedoeld in artikel 8 van het EVRM aanneemt als uit de feiten en omstandigheden volgt dat daadwerkelijk sprake is van hechte persoonlijke banden. Uit de WI volgt verder dat samenwonen kan duiden op hechte persoonlijke banden maar ook het hebben van frequent contact zonder samenwoning. In geval van minderjarige kinderen en overige bloed en- aanverwanten is volgens de WI vereist dat de omgang tussen hen de gebruikelijke omgang ontstijgt.
Het betoog slaagt niet. De minister stelt zich terecht op het standpunt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat tussen hem en zijn broer sprake is van hechte persoonlijke banden. Het betoog van eiser dat de hechte persoonlijke banden niet relevant zijn voor de vraag of sprake is van familie- of gezinsleven, slaagt niet. De rechtbank wijst daarbij op rechtsoverweging 9.1. Verder stelt de minister terecht dat eiser tot zijn komst naar Nederland altijd de zorg van zijn ouders heeft gehad. Zijn broer is in 2016 al vertrokken uit Jemen waarmee toen aan het samenleven en de feitelijke gezinsband een einde is gekomen. Niet is gebleken dat op dit moment sprake is van een bijzondere afhankelijkheid. Daarvoor is onvoldoende dat de broer van eiser thans hulp biedt (zorg en financieel) aan eiser. Deze band overstijgt namelijk niet de gebruikelijke band tussen broers.
Heeft de minister de aanvraag van eiser terecht als kennelijk ongegrond aangemerkt?
10. Eiser betoogt dat de minister zijn aanvraag ten onrechte als kennelijk ongegrond heeft afgedaan, omdat eiser zich volgens de minister te laat heeft gemeld bij de Nederlandse autoriteiten. Volgens eiser valt het hem als minderjarige niet te verwijten dat hij na zijn reis bij zijn broer heeft willen uitrusten en dat hij zich op aanraden van zijn broer pas twee weken na zijn aankomst in Nederland heeft gemeld bij de autoriteiten. De omstandigheid dat de broer van eiser zelf een asielprocedure heeft doorlopen maakt niet dat ook eiser ermee bekend zou moeten zijn dat hij zich zo spoedig mogelijk zou moeten melden.
Het betoog slaagt. De minister kan een asielaanvraag kennelijk ongegrond verklaren als een vreemdeling zich zonder gegronde reden niet zo snel mogelijk heeft gemeld voor een asielaanvraag. Niet in geschil is dat eiser zich niet direct heeft gemeld, maar pas twee weken na binnenkomst in Nederland zijn asielaanvraag heeft gedaan. Echter heeft de minister naar het oordeel van de rechtbank ten onrechte gesteld dat eiser zich zonder gegronde reden niet direct heeft gemeld. Daarbij vindt de rechtbank van belang dat eiser ten tijde van de aanvraag pas 14 jaar oud was en een lange reis achter de rug had. Het is dan begrijpelijk dat eiser bij zijn oudere broer die al in Nederland woont wilde uitrusten, daar is hij namelijk veilig. De minister heeft daarom ten onrechte tegengeworpen dat het later melden afbreuk doet aan de door eiser gevoelde noodzaak te moeten vluchten. Dat eiser luisterde naar zijn oudere broer die hem vervolgens pas na twee weken heeft aangeraden om naar de IND te gaan, kan de minister eiser niet tegenwerpen. Gelet op de jonge leeftijd van eiser is het aannemelijk dat hij het advies van zijn broer heeft opgevolgd. Verder is van belang dat eiser zich alsnog binnen een korte termijn, namelijk twee weken na aankomst, in Ter Apel heeft gemeld. De minister heeft de aanvraag van eiser daarom ten onrechte afgedaan als kennelijk ongegrond. Het beroep is ook daarom gegrond.
De rechtbank ziet echter aanleiding om de rechtsgevolgen in stand te laten. De asielaanvraag is namelijk terecht afgewezen en het feit dat de minister de aanvraag als kennelijk ongegrond heeft afgewezen, heeft in geval van eiser (nog) geen gevolgen gehad omdat aan hem nog geen terugkeerbesluit met een vertrektermijn is opgelegd.
Had de minister aan eiser een vergunning moeten verlenen op grond van het buitenschuldbeleid?
11. Eiser betoogt dat de minister hem een reguliere vergunning moet verlenen op grond van het buitenschuldbeleid. Tot op heden is namelijk niet gebleken dat voor eiser adequate opvang aanwezig is in Jemen en het onderzoek daarnaar loopt al te lang.
De rechtbank stelt het volgende voorop. In het voornemen is door de minister gesteld dat voor eiser adequate opvang in Jemen aanwezig is, omdat eiser nog steeds contact had met zijn ouders. In de zienswijze is door eiser aangegeven dat hij toen niet langer contact onderhield met zijn ouders. Om die reden is in het bestreden besluit geen terugkeerbesluit opgelegd, maar besloten nog nader onderzoek te doen naar adequate opvang. De rechtbank is van oordeel dat de minister in het bestreden besluit, dat nu ter toetsing voor ligt, terecht aan eiser nog geen vergunning heeft verleend op grond van het buitenschuldbeleid, omdat op het moment van het nemen van dat besluit niet (meer) duidelijk was of sprake was van adequate opvang.
Tijdens de zitting heeft de minister medegedeeld dat inmiddels het onderzoek is afgerond en dat voor eiser wel adequate opvang aanwezig is in Jemen. Op dit moment kan de rechtbank echter geen oordeel geven over de vraag of het onderzoek naar adequate opvang te lang heeft geduurd. Dat kan eiser aan de orde stellen bij de procedure over de adequate opvang en/of het terugkeerbesluit.
Conclusie en gevolgen
12. Het beroep is gegrond gelet op dat wat is overwogen onder 8.2 en 10.1. Dat betekent dat het bestreden besluit wordt vernietigd. Inhoudelijk krijgt eiser echter geen gelijk, omdat de rechtbank aanleiding ziet om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten. Eiser krijgt wel een vergoeding van zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 2.335,-, omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend (1 punt), aan de zitting heeft deelgenomen (1 punt) en een nadere zitting anders dan na een tussenuitspraak (0,5 punt) is gehouden met een waarde per punt van € 934,- en wegingsfactor 1.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit;
- laat de rechtgevolgen van het bestreden besluit in stand;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 2.335,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Duifhuizen, rechter, in aanwezigheid van mr. K.H.M.M. Otten, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.