Vreemdelingenrecht

Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de vijfde asielaanvraag van eiseres. Zij komt uit Oeganda en is…

Rechtbank Den Haag, 11 november 2026

Zaakgegevens

Op 11 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Haarlem
Datum uitspraak
11 november 2026
Datum publicatie
12 november 2026
Zaaknummer
NL26.50343 en NL26.55764
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33466
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de vijfde asielaanvraag van eiseres. Zij komt uit Oeganda en is sinds 2010 in Nederland. Inmiddels is zij 68 jaar oud. Verweerder gelooft opnieuw niet dat eiseres lesbisch is. Eiseres is het hier niet mee eens en heeft daarom beroep ingesteld. Aan de hand van de beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. De rechtbank vindt dat verweerder onterecht niet gelooft dat eiseres lesbisch is. Enkel de verklaringen van eiseres zijn niet genoeg om haar geaardheid te bewijzen, maar wel is duidelijk dat zij al jarenlang regelmatig en op vaste momenten meedoet met LHBTI-activiteiten. Ook treedt zij als lesbische vrouw in de openbaarheid door deelname aan boeken en in de media. Zij heeft zich telkens gepresenteerd samen met een vrouw, waarvan zij dacht dat het haar vriendin was. Verweerder heeft tegen eiseres gebruikt dat haar vriendin een verblijfsvergunning heeft aangevraagd om bij een man te gaan wonen met wie zij een relatie zou hebben. Hieruit trekt verweerder onterecht de conclusie dat eiseres hem en de LHBTI-organisaties waarbij zij betrokken is met opzet verkeerd heeft geïnformeerd. Ook is voor de rechtbank gebleken dat eiseres niet méér kan verklaren over haar identiteit dan zij al heeft gedaan. Alles in combinatie met elkaar bekeken vindt de rechtbank de informatie overtuigend genoeg om geloofwaardig te vinden dat eiseres lesbisch is. Verweerder heeft de aanvraag daarom onterecht afgewezen. Dit betekent dat eiseres gelijk krijgt. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. Omdat terugkeer naar Oeganda gezien de seksuele geaardheid van eiseres te gevaarlijk is, heeft zij waarschijnlijk recht op een asielvergunning op grond van artikel 29 Vreemdelingenwet 2000 (nieuw). Dit is alleen anders als er redenen zijn waarom zij toch veilig kan terugkeren naar Oeganda. Verweerder heeft hier nog geen standpunt over ingenomen en moet die kans wel krijgen. Daarom geeft de rechtbank verweerder vier weken de tijd om een nieuwe beslissing te nemen. Deze beslissing kan alleen gaan over de vraag of eiseres volgens verweerder veilig kan terugkeren.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Haarlem

Bestuursrecht

zaaknummers: NL26.50343 (beroep) en NL26.55764 (voorlopige voorziening)


uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen

[eiseres] , eiseres/verzoekster (hierna: eiseres)

V-nummer: [v-nummer]

(gemachtigde: mr. E.R. Hagenaars),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder,

(gemachtigde: mr. F.H. van Zanden).

Samenvatting

1. De rechtbank heeft de zaak van eiseres op zitting behandeld en een uitspraak geschreven. De rechtbank zal hieronder een samenvatting geven van de uitspraak.

1.1.

Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de vijfde asielaanvraag van eiseres. Zij komt uit Oeganda en is sinds 2010 in Nederland. Inmiddels is zij 68 jaar oud. Verweerder gelooft opnieuw niet dat eiseres lesbisch is. Eiseres is het hier niet mee eens en heeft daarom beroep ingesteld. Aan de hand van de beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.2.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de

asielaanvraag niet in stand kan blijven. De rechtbank vindt dat verweerder onterecht niet gelooft dat eiseres lesbisch is. Enkel de verklaringen van eiseres zijn niet genoeg om haar geaardheid te bewijzen, maar wel is duidelijk dat zij al jarenlang regelmatig en op vaste momenten meedoet met LHBTI-activiteiten. Ook treedt zij als lesbische vrouw in de openbaarheid door deelname aan boeken en in de media. Zij heeft zich telkens gepresenteerd samen met een vrouw, waarvan zij dacht dat het haar vriendin was. Verweerder heeft tegen eiseres gebruikt dat haar vriendin een verblijfsvergunning heeft aangevraagd om bij een man te gaan wonen met wie zij een relatie zou hebben. Hieruit trekt verweerder onterecht de conclusie dat eiseres hem en de LHBTI-organisaties waarbij zij betrokken is met opzet verkeerd heeft geïnformeerd. Ook is voor de rechtbank gebleken dat eiseres niet méér kan verklaren over haar identiteit dan zij al heeft gedaan. Alles in combinatie met elkaar bekeken vindt de rechtbank de informatie overtuigend genoeg om geloofwaardig te vinden dat eiseres lesbisch is. Verweerder heeft de aanvraag daarom onterecht afgewezen. Dit betekent dat eiseres gelijk krijgt. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit.

1.3.

Omdat terugkeer naar Oeganda gezien de seksuele geaardheid van eiseres te gevaarlijk is, heeft zij waarschijnlijk recht op een asielvergunning op grond van artikel 29 Vreemdelingenwet 2000 (nieuw). Dit is alleen anders als er redenen zijn waarom zij toch veilig kan terugkeren naar Oeganda. Verweerder heeft hier nog geen standpunt over ingenomen en moet die kans wel krijgen. Daarom geeft de rechtbank verweerder vier weken de tijd om een nieuwe beslissing te nemen. Deze beslissing kan alleen gaan over de vraag of eiseres volgens verweerder veilig kan terugkeren.

1.4.

Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Op 8 december 2022 heeft eiseres voor de vijfde keer een asielaanvraag ingediend. De aanvraag is bij besluit van 5 juni 2024 door verweerder afgewezen als kennelijk ongegrond. Het beroep dat eiseres daartegen heeft gericht is bij uitspraak van 31 juli 2024 gegrond verklaard en de rechtbank heeft verweerder opgedragen een nieuw besluit te nemen.

2.1.

Dat nieuwe besluit heeft verweerder op 18 december 2024 genomen, waarbij de asielaanvraag opnieuw is afgewezen als kennelijk ongegrond. Eiseres heeft weer beroep ingesteld tegen dit besluit. De rechtbank heeft het beroep op 16 juni 2026 opnieuw gegrond verklaard, waarbij zij het besluit heeft vernietigd en verweerder heeft opgedragen een nieuw besluit te nemen met inachtneming van deze uitspraak.

2.2.

Verweerder heeft op 16 september 2026 een nieuw, derde besluit genomen (het bestreden besluit) en de asielaanvraag van eiseres opnieuw afgewezen als kennelijk ongegrond.

2.3.

Eiseres is tegen dit besluit in beroep gegaan.

2.4.

De rechtbank heeft het beroep op 21 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiseres is verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde. Als telefonische tolk is opgetreden H. Gebrehiwat. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Beoordeling door de rechtbank

Het juridisch kader

3. Per 12 juni 2026 is het Asiel- en Migratiepact in werking getreden. In dat kader is

de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) met de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 (de Uitvoerings- en implementatiewet) gewijzigd. Op grond van artikel IX, zesde lid, onder b, van de Uitvoerings- en implementatiewet, zijn bepaalde voorschriften uit de Vw zoals deze gold tot 12 juni 2026 op eiseres haar aanvraag van toepassing omdat deze aanvraag is ingediend vóór 12 juni 2026. In deze uitspraak hebben de verwijzingen naar de Vw dan ook betrekking op de wetsversie die geldig was tot 12 juni 2026, tenzij anders aangegeven.

3.1.

Daarnaast zijn er met dit pact diverse richtlijnen omgezet naar verordeningen.

Onder meer de Kwalificatierichtlijn is ingetrokken en vervangen door de

Kwalificatieverordening. De Kwalificatieverordening kent geen overgangsrecht. Omdat de rechtbank een volledig en ex nunc onderzoek dient te verrichten, zal de rechtbank uitgaan

van het recht zoals dat gold ten tijde van het sluiten van het onderzoek. Dit betekent dat de

rechtbank zal toetsen aan de Kwalificatieverordening.

Het asielrelaas

4. Eiseres heeft de Oegandese nationaliteit en is geboren op [datum] 1958. Eiseres is sinds 2010 in Nederland. Zij heeft vier keer eerder een asielaanvraag ingediend. Deze asielaanvragen zijn door verweerder afgewezen. Aan de asielaanvragen die eiseres heeft ingediend in 2016, 2018 en 2022 heeft zij ten grondslag gelegd dat zij biseksueel of lesbisch is. Eiseres stelt daarnaast sinds de aanvraag in 2018 dat zij een lesbische relatie heeft met [naam 1] , die ook in Nederland verblijft.

4.1.

Eiseres heeft in verband met de huidige asielaanvraag de volgende stukken overgelegd:

  • Brief van de gestelde partner [naam 1] d.d. 20 oktober 2022 met een kopie identiteitsbewijs;

  • Brief van [naam 2] , een vriendin van eiseres, d.d. 28 oktober 2022 met een kopie rijbewijs;

  • E-mail van [naam 3] d.d. 2 november 2022 met een kopie w-document;

  • E-mail van [naam 4] d.d. 16 november 2022 met een kopie identiteitsbewijs;

  • Brief van [naam 5] van COC Groningen en Drenthe, d.d. 14 november 2022;

  • E-mail van [naam 6] , begeleider Vluchtelingenwerk Nederland, d.d. 01 november 2022;

  • Brief van [naam 7] van Rainbow Den Haag d.d. 21 november 2022;

  • Diverse foto’s van bijwonen LHBTI-bijeenkomsten met de gestelde partner [naam 1] ;

  • Bewijs van deelname door eiseres aan het boek ‘Ongedocumenteerd en op leeftijd’ met beeldopnamen uit media van het evenement waarbij het boek werd gepresenteerd;

  • Verklaring [naam 8] van LGBT+ Asylum Support (Asylum Support) d.d. 29 mei 2024;

  • Verklaring [naam 8] van Asylum support d.d. 10 juli 2024;

  • Verklaring [naam 8] van Asylum support d.d. 30 maart 2026;

  • Verklaring [naam 8] van Asylum support d.d. 20 oktober 2026 met daarin informatie over de deelname van eiseres aan het in november 2026 te verschijnen boek ‘#Niet gay genoeg #True stories’;

De eerdere uitspraken

5. In eerdere procedures waarin eiseres haar seksuele geaardheid naar voren heeft gebracht als asielmotief, heeft verweerder de eigen verklaringen van eiseres telkens onvoldoende geacht. Volgens verweerder zijn de verklaringen oppervlakkig en mag van eiseres worden verwacht dat zij, gezien haar referentiekader, uitgebreidere verklaringen aflegt over haar geaardheid.

5.1.

In de uitspraak van 31 juli 2024 heeft de rechtbank, zittingsplaats Arnhem, geoordeeld dat verweerder bij de beoordeling van de onderhavige asielaanvraag ten onrechte geen integrale en daarmee geen juiste beoordeling heeft gemaakt van de gestelde geaardheid. Verweerder heeft de verschillende feiten en omstandigheden onvoldoende in samenhang bezien. Hij is onvoldoende ingegaan op de nieuwe verklaringen van derden en heeft daarbij teveel nadruk gelegd op de onvolkomenheid van de verklaringen van eiseres zelf. Ook heeft verweerder onvoldoende de lange periode betrokken waarin eiseres op structurele basis LHBTI-bijeenkomsten bezoekt en contacten onderhoudt met organisaties als Asylum Support. Ook is verweerder niet inzichtelijk ingegaan op de gestelde identiteitsgroei van eiseres, die volgens eiseres blijkt uit haar deelname aan het boek ‘Ongedocumenteerd en op leeftijd’, aldus zittingsplaats Arnhem.

5.2.

In de uitspraak van 18 juni 2026 heeft deze rechtbank, zittingsplaats Zwolle, geoordeeld dat verweerder bij de beoordeling van de onderhavige asielaanvraag opnieuw heeft nagelaten de verschillende feiten en omstandigheden voldoende in samenhang te bezien. Verweerder is onvoldoende ingegaan op de nieuwe verklaringen van derden in verhouding tot de bij eerdere aanvragen ingediende bewijsstukken. Ook is hij onvoldoende ingegaan op de verklaringen van eiseres over haar deelname aan het genoemde boek. Verder heeft hij bij zijn beoordeling niet of onvoldoende duidelijk betrokken dat eiseres al een lange periode en op structurele basis LHBTI-bijeenkomsten bezoekt en contacten onderhoudt met organisaties als Asylum Support, aldus zittingsplaats Zwolle.

Wat staat in het bestreden besluit

6. Verweerder is in het bestreden besluit uitgegaan van de volgende relevante asielmotieven:

1. Identiteit, nationaliteit en herkomst;
2. Homoseksuele geaardheid.

6.1.

Verweerder acht de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres geloofwaardig. Verweerder acht de homoseksuele geaardheid van eiseres niet geloofwaardig. Eiseres heeft haar verklaringen niet onderbouwd met objectieve documenten die dit asielmotief volledig onderbouwen. Verweerder heeft het asielmotief na verdere beoordeling ook niet alsnog geloofwaardig gevonden, omdat niet wordt voldaan aan de voorwaarden van artikel 4, vijfde lid, onder c en d, van de Kwalificatieverordening. Eiseres is geen vluchteling als bedoeld in het Vluchtelingenverdrag en heeft niet aannemelijk gemaakt dat zij een reëel risico loopt op ernstige schade. Het op 22 december 2010 aan eiseres uitgevaardigde terugkeerbesluit geldt nog steeds. Daarnaast is reeds op 18 november 2014 een inreisverbod opgelegd van twee jaar, aldus verweerder.

Heeft verweerder de opdracht van de rechtbank juist uitgevoerd?

7. Gezien de eerdere uitspraken van zittingsplaatsen Arnhem en Zwolle moet verweerder zich in deze zaak richten op het maken van een integrale beoordeling van de ingebrachte elementen. Verweerder mag de verklaringen van derden en de bewezen langdurige activiteiten in de ‘LHBTI-community’ niet onvoldoende achten alleen vanwege de onvolkomenheden in de eerdere verklaringen van eiseres.

8. In het bestreden besluit heeft verweerder opnieuw aangesloten bij de eerdere afwijzingen van de asielaanvragen van eiseres waarbij de verklaringen van eiseres over haar geaardheid onvoldoende werden geacht. Verweerder heeft echter als nieuw element betrokken dat [naam 1] in juli 2024 een aanvraag heeft ingediend voor verblijf bij een gestelde partner, een man. Volgens die aanvraag zou zij met die man sinds augustus 2023 een relatie hebben en zou ze met hem sinds mei 2024 samenwonen. Naar aanleiding daarvan heeft verweerder gesteld dat eiseres vals heeft verklaard over de relatie met [naam 1] . Ook stelt verweerder naar aanleiding daarvan dat eiseres verweerder en de derden die verklaringen over haar en over haar relatie met [naam 1] hebben afgelegd, heeft misleid. Verweerder stelt in dit verband dat eiseres er niet in is geslaagd om middels haar verklaringen te overtuigen in de door haar gestelde langdurige partnerschap met [naam 1] , dat is gebleken dat [naam 1] al meerdere jaren een relatie heeft met een man en met hem samenwoont, dat de gestelde langdurige relatie met [naam 1] een belangrijk onderdeel is van de opvolgende aanvraag van eiseres en dat het fingeren van de lesbische relatie met [naam 1] verder afbreuk doet aan de door haar gestelde seksuele gerichtheid. Volgens verweerder duidt dit er eveneens op dat eiseres bereid is om valse informatie te verstrekken.

9. Het standpunt van verweerder dat eiseres een valse voorstelling van de relatie met [naam 1] heeft gegeven zou op zich een voldoende motivering van het bestreden besluit kunnen zijn. Verweerder heeft dit echter onvoldoende onderbouwd. Ter toelichting dient het volgende.

9.1.

Eiseres ontkent ten stelligste dat er geen sprake zou zijn geweest van een relatie met [naam 1] . Ook ontkent eiseres dat zij verweerder valselijk zou hebben voorgelicht ten aanzien van haar relatie met [naam 1] . Eiseres heeft ter zitting verklaard dat ze elkaar hebben ontmoet in 2016 in een AZC. Eiseres beschouwde haar als haar vriendin en hield van haar, aldus eiseres ter zitting. Eiseres verklaart verder dat ze dagelijks contact hadden, zo vaak als mogelijk afspraken en samen LHBTI-bijeenkomsten bezochten. Eiseres en [naam 1] hebben ook enkele malen bij een vriendin in Alkmaar gelogeerd en sliepen dan samen in één bed. Eiseres had er geen weet van dat [naam 1] kennelijk ook een relatie onderhield met een man en was daarvan pas op de hoogte door hetgeen door verweerder in het bestreden besluit is opgenomen, aldus eiseres. Eiseres verklaart ter zitting in dit verband onder andere:

“Ik dacht dat we hetzelfde waren, on the same page. Maar nu denk ik dat ze twee gezichten had. Ze loog tegen mij. Wie is zij? Ze heeft me wel voorwaarden gegeven. Ze zei dat ik niet over haar mocht vertellen in het boek of in het openbaar. Toen de IND mij over haar vertelde; dat heeft mij verwoest. Dat wist ik niet.”

9.2.

De rechtbank is van oordeel dat eiseres ter zitting op geloofwaardige wijze heeft verklaard dat zij altijd het gevoel had een relatie te hebben met [naam 1] die meer was dan vriendschap. Verweerder heeft de verklaringen van eiseres ter zitting niet inhoudelijk weersproken. De rechtbank vindt aannemelijk dat eiseres in de veronderstelling leefde dat zij een romantische relatie had met [naam 1] . Mogelijk heeft eiseres de relatie anders ervaren dan [naam 1] . Dat wil niet zeggen dat zij erover gelogen heeft. De rechtbank wijst in dat licht ook op de vele derdenverklaringen ten aanzien van feitelijke waarnemingen van hun regelmatige samenzijn als koppel. Deze bieden eveneens een verklaring voor de beleving van eiseres dat sprake was van een romantische relatie. Zij was klaarblijkelijk niet de enige die daarvan overtuigd was. Verweerder heeft ook op geen enkele wijze onderbouwd dat eiseres bewust een valse voorstelling van zaken heeft gegeven. Dat eiseres een groot belang heeft bij de relatie vanwege het geschil met verweerder over haar geaardheid, is daarvoor onvoldoende. Verder kan de door [naam 1] ingediende aanvraag ook zijn gelegen in de wens van [naam 1] om een verblijfsvergunning te verkrijgen, ongeacht de grond daarvoor. Verweerder heeft verder geen uitsluitsel gegeven of die aanvraag tot het gewenste resultaat heeft geleid.

9.3.

De rechtbank volgt dus niet het standpunt van verweerder dat eiseres de relatie met [naam 1] heeft gefingeerd en bewust aan verweerder en derden valse informatie hierover heeft verstrekt. De tegenwerpingen in het bestreden besluit in verband met de gestelde valse voorstelling van de relatie met [naam 1] komen dus te vervallen.

10. De vraag is of wat resteert van de motivering van het bestreden besluit voldoet aan de opdracht van zittingsplaats Zwolle. In het bestreden besluit heeft verweerder, zoals overwogen, opnieuw aangesloten bij de eerdere afwijzingen van de asielaanvragen van eiseres waarbij de verklaringen van eiseres over haar geaardheid onvoldoende werden geacht. Ter zitting heeft verweerder dit beeld desgevraagd bevestigd door te stellen dat voor verweerder de kern ligt bij de eigen verklaringen van eiseres en haar kunde om te verklaren over haar gevoelens. Verweerder kijkt daarbij ook naar de eerdere procedures. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder hiermee de rechterlijke opdracht miskend door de relevante elementen opnieuw individueel te beoordelen, in plaats van deze in hun onderlinge samenhang te bezien. In dit verband wijst de rechtbank, ten overvloede, op hetgeen hieronder is overwogen in 14.1. De rechtbank is daarom van oordeel dat van een deugdelijke beoordeling opnieuw geen sprake is. Het bestreden besluit is daardoor ontoereikend gemotiveerd. De rechtbank is van oordeel dat het beroep om die reden gegrond is. De rechtbank zal hierna beoordelen of zij zelf in de zaak kan voorzien.

Geloofwaardigheid van het asielrelaas

11. In de arresten Quotal en Ebilum heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) overwogen dat de terughoudende toets, zoals de Nederlandse rechter die in asielzaken verrichtte, niet verenigbaar was met het Europese recht. In lijn met deze rechtspraak toetst de rechtbank het besluit daarom nu vol. Ook heeft het Hof overwogen dat uit het Europese recht volgt dat de rechtbank de bevoegdheid heeft om een bindende uitspraak te doen over de geloofwaardigheid van de door eiseres gestelde homoseksuele gerichtheid. Van die bevoegdheid maakt de rechtbank in deze zaak gebruik.

12. Vol toetsend beoordeelt de rechtbank hierna de geloofwaardigheid van het tweede asielmotief, de homoseksuele geaardheid van eiseres. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

Verklaringen over identiteit en identiteitsgroei

13. Eiseres heeft eerder verklaard dat zij op jonge leeftijd haar seksuele geaardheid heeft ontdekt maar op dat moment geen kennis had over de terminologie van dit onderwerp. Eiseres vindt het moeilijk over zichzelf te spreken en wat haar vanwege haar seksuele geaardheid is overkomen. Zij kan niet méér verklaren over haar identiteit dan zij al heeft gedaan. Door onder andere haar activiteiten binnen de LHBTI-community en deelname aan – inmiddels – twee boeken blijkt, zo stelt zij in het kader van deze aanvraag, dat zij een bepaalde ontwikkeling heeft doorgemaakt. Zij voelt zich nu vrijer om over haar seksuele geaardheid te spreken en schaamt zich niet meer.

13.1.

De rechtbank wijst verweerder er ten aanzien van de eerdere verklaringen van eiseres op dat het volgens onder andere Werkinstructie WI 2026/24 niet langer is toegestaan om van een vreemdeling te verlangen dat sprake is van een 'acceptatieproces' of een 'worsteling' met de eigen gerichtheid. In het bestreden besluit wordt tegengeworpen dat in rechte vaststaat dat 1. eiseres summiere en vage verklaringen heeft afgelegd over het bewustwordings- en acceptatieproces en 2. dat van haar mag worden verwacht dat zij in eenvoudige bewoordingen vragen kan beantwoorden over hoe zij haar gevoelens voor vrouwen heeft geaccepteerd. Door aldus in het bestreden besluit tegenwerpingen te baseren op het ontbreken, of de diepgang van een dergelijk proces, heeft verweerder gehandeld in strijd met de eigen werkinstructie. Dat dit in eerdere uitspraken wel is gevolgd, betekent niet dat verweerder dit opnieuw mag aanvoeren.

13.2.

Ten aanzien van specifiek de gestelde identiteitsgroei van eiseres betrekt de rechtbank haar deelname aan de twee boeken ‘Ongedocumenteerd en op leeftijd’ (reeds gepubliceerd) en #nolongerfear (nog te publiceren). Eiseres verklaart in de boeken onder andere dat ze zich niet meer schaamt en zich vrijer voelt. Hieruit volgt voor de rechtbank dat eiseres zich bewuster is van wat haar identiteit inhoudt. Ook getuigt de deelname aan de boeken van het doormaken van een vorm van groei of ontwikkeling waarmee ze openlijk naar buiten is getreden. De rechtbank is daarom van oordeel dat haar deelname aan de twee boeken, in combinatie met haar verklaringen, wel degelijk iets zegt over een proces van identiteitsgroei. Verweerder heeft de gestelde identiteitsgroei van eiseres bestreden door te overwegen dat van eiseres verwacht mag worden dat zij daarover meer overtuigende verklaringen aflegt en dat zij eerder heeft verklaard dat zij zich niet schaamde. Dit laatste laat onverlet dat haar schaamte met de tijd nog minder kan worden waardoor zij inmiddels actief naar buiten durfde te treden over haar seksuele identiteit. Verder is al gebleken dat eiseres niet goed kan verklaren over haar identiteit. Dat dit ook invloed heeft op de wijze waarop zij kan verklaren over haar identiteitsgroei, is te volgen. Daarbij is ook relevant dat de leeftijd van eiseres invloed zal hebben op de mate waarin zij anders kán gaan verklaren dan zij gewend is. Verweerder heeft daarom teveel waarde gehecht aan de eigen verklaringen van eiseres over haar identiteitsgroei.

Verklaringen van derden, foto’s en overige stukken

14. Verweerder volgt dat eiseres veelvuldig heeft deelgenomen aan LHBTI-bijeenkomsten en betwist niet dat eiseres daar vaak aanwezig was. Haar langdurige en structurele deelname aan LHBTI-bijeenkomsten en activiteiten overtuigen verweerder op zichzelf echter niet. Ook de foto’s overtuigen niet van de door eiseres gestelde lesbische geaardheid. Een foto kan op zichzelf geen seksuele geaardheid of een langdurig partnerschap aantonen. De bijdragen van eiseres aan de boeken en aan de presentatie in de media van het boek ‘Ongedocumenteerd en op leeftijd’ neemt de ongeloofwaardigheid met betrekking tot haar lesbische geaardheid voor verweerder niet weg. Ten aanzien van de vele steunverklaringen stelt verweerder kortgezegd dat het geen objectieve bronnen betreft, er enkel feitelijkheden in staan, en/of dat de verklaringen algemeen, oppervlakkig en/of summier zijn.

14.1.

De rechtbank overweegt als volgt. In LHBTI-zaken ligt het zwaartepunt van de geloofwaardigheidsbeoordeling bij het persoonlijke en authentieke verhaal dat de vreemdeling vertelt over en vanuit haar eigen ervaring met betrekking tot haar gestelde seksuele geaardheid. Dit geldt temeer in een geval als dit, waarbij de vreemdeling al in een eerdere procedure heeft verklaard over haar seksuele geaardheid en ook bekend is met de redenen waarom zij haar gestelde seksuele geaardheid destijds niet aannemelijk heeft weten te maken. Dat laat echter onverlet dat verweerder een integrale beoordeling moet verrichten, zoals over deze aanvraag ook is overwogen in de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem van 31 juli 2024 en de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Zwolle van 18 juni 2026. Een vreemdeling kan haar eigen ontoereikende verklaringen compenseren met andere verklaringen zoals verklaringen van derden en overgelegd bewijsmateriaal. Het is daarbij aan verweerder om in het besluit inzichtelijk te maken hoe hij de verklaringen en overgelegde stukken waardeert en onderling weegt. Uit de Werkinstructie 2026/24 volgt dat verweerder altijd verklaringen van derden meeweegt. Bij de beoordeling hoe informatie van derden wordt meegewogen, kijkt verweerder volgens de Werkinstructie 2026/24 in ieder geval naar: de inhoud van de verklaring (waarbij vooral feitelijke informatie zoals waarnemingen van een derde over concrete gedragingen van de vreemdeling van toegevoegde waarde kunnen zijn) en de bron van de verklaring (waarbij eigen waarnemingen van een derde zwaarder wegen dan een verklaring uit eigen hand of een optekening door een derde van de verklaringen van de vreemdeling).

14.2.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd waarom de verklaringen van derden de onvolkomenheden in de eigen verklaringen van eiseres niet compenseren. De verklaringen betreffen veelal feitelijke eigen waarnemingen over het samenzijn van eiseres met [naam 1] en haar deelname aan activiteiten. Verweerder is op die aspecten van de verklaringen in het bestreden besluit onvoldoende ingegaan, terwijl dat op de kern van het asielrelaas van ziet. De rechtbank acht daarbij met name van belang dat verweerder weinig gewicht heeft toegekend aan de verklaringen van Asylum Support en de andere belangenorganisaties. Verweerder werpt aan eiseres tegen dat de organisaties belang zouden hebben bij het afleggen van deze verklaringen. In dit kader wijst de rechtbank op de waarde die aan dit soort verklaringen toekomt. De inhoud kan in ieder geval relevant zijn als het waarnemingen betreft over de feitelijke gedragingen van de vreemdeling. Uit de onderhavige verklaringen blijkt dat eiseres sinds augustus 2016 in contact is met diverse LHBTI-organisaties. Zij bezoekt sindsdien regelmatig diverse bijeenkomsten van de Asylum Support in Groningen, evenals bijeenkomsten van Rainbow Refugees in Den Haag. Sommige van deze bijeenkomsten vinden eens per maand plaats. Daarnaast wordt verklaard dat eiseres zich consistent manifesteert op de ‘Pride’ en andere LHBTI+ evenementen. Ook blijkt uit deze verklaringen dat eiseres meerdere keren werd vergezeld door [naam 1] . Ook onderhoudt zij contact met Asylum Support via whatsapp. In zoverre zijn de verklaringen in ieder geval relevant voor de onderhavige beoordeling, omdat zij feitelijke waarnemingen bevatten. Overigens is ook niet in geschil dat eiseres al een lange periode en op structurele basis LHBTI-bijeenkomsten bezoekt en contacten onderhoudt met belangenorganisaties (zie 6.2). Dat deze organisaties niet objectief over hun waarnemingen kunnen verklaren, volgt de rechtbank niet.

14.3.

Daarbij betrekt de rechtbank ook de overgelegde foto’s. Deze tonen op zichzelf niet aan dat eiseres homoseksueel is, maar bezien in onderlinge samenhang met de verklaringen zijn ze wel degelijk relevant. Diverse ingebrachte foto’s bevestigen immers het beeld wat eiseres en derden in woord hebben verklaard.

14.4.

Ook de deelname aan de twee boeken onderbouwen de gestelde geaardheid. Er staat in vermeld dat eiseres, die op foto’s in de boeken herkenbaar in beeld is, verklaart dat zij lesbisch is.

14.5.

Tot slot acht de rechtbank de tegenwerping van verweerder dat de omstandigheid dat eiseres deelneemt aan LHBTI-bijeenkomsten op zichzelf niet voldoende is om haar homoseksuele geaardheid aannemelijk te maken omdat iedereen bij deze bijeenkomsten aanwezig kan zijn, onvoldoende gemotiveerd. Verweerder heeft naar het oordeel van de rechtbank daarbij er onvoldoende rekening mee gehouden dat eiseres al ruim 10 jaar naar deze, in voorkomend geval maandelijkse, bijeenkomsten gaat. De rechtbank volgt hiermee de stelling van eiseres.

Conclusie geloofwaardigheid

15. Deze procedure gaat over de vijfde asielaanvraag van eiseres. Twee zittingsplaatsen hebben de eerdere afwijzingen van de aanvraag vernietigd. Dit meenemend acht de rechtbank het juist om het geschil over de gestelde homoseksuele geaardheid van eiseres zoveel mogelijk definitief te beslechten.

15.1.

De rechtbank oordeelt dat de gestelde homoseksuele geaardheid geloofwaardig is. Gezien het voorgaande heeft eiseres namelijk de gestelde identiteitsgroei onderbouwd. Ook neemt zij langdurig en op structurele basis deel aan LHBTI-activiteiten, waaronder maandelijkse bijeenkomsten, terwijl zij ook als lesbische vrouw naar buiten treedt via deelname aan boeken en in de media. Zij heeft zich daarbij telkens gepresenteerd samen met [naam 1] , van wie zij meende dat het haar vriendin was. Alles in onderlinge samenhang bezien weegt dit naar het oordeel van de rechtbank op tegen de eerder geconstateerde onvolkomenheden in de verklaringen van eiseres over haar identiteit. Daarbij is relevant dat van eiseres geen innerlijk acceptatieproces mag worden verwacht en dat inmiddels duidelijk is dat eiseres niet beter kan verklaren over haar identiteit. Door van haar te verwachten dat eiseres dit alsnog gaat doen, legt verweerder, mede gezien haar leeftijd, de lat te hoog.

Risico bij terugkeer naar Oeganda

16. Gelet op de ex nunc toetsing in asielzaken en de hiervoor aangehaalde arresten Quotal en Ebilum beoordeelt de rechtbank of eiseres mogelijk gevaar loopt bij een terugkeer naar Oeganda. Daarbij betrekt de rechtbank relevante landeninformatie.

16.1.

In Oeganda is formeel gezien het verrichten van homoseksuele handelingen verboden bij wet. In de praktijk wordt dit verbod ruim geïnterpreteerd door politie en andere overheidsinstanties. Ook als er helemaal geen sprake is van seksuele handelingen kunnen LHBT’ers of LHBT-activisten gearresteerd worden. Sinds 2023 is de situatie voor LHBTI’ers verder verslechterd ten gevolge van de Anti-Homoseksualiteitswet 2023. Verweerder heeft deze informatie uitgewerkt in het landenbeleid op grond waarvan voor LHBTI+-personen zoals eiseres een risicoprofiel geldt. De toelichting hierbij luidt als volgt:

“De IND beoordeelt de aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel van Ugandese LHBTIQ+ op basis van de individuele omstandigheden, afgezet tegen de positie van deze groep in Uganda.

De IND beoordeelt of de vreemdeling aannemelijk heeft gemaakt dat hij behoort tot deze groep en dat hij – met in achtneming van het beleid dat volgt uit paragraaf C3/3.2.3 Vc – bij terugkeer wordt blootgesteld aan vervolging.

Gelet op de zeer fragiele positie van LHBTIQ+ in Uganda, ook als gevolg van de ondertekening van de anti-homoseksualiteitswet, betekent dit dat de IND aan Ugandese LHBTIQ+ een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, Vw verleent, tenzij contra-indicaties de verlening van een verblijfsvergunning asiel in de weg staan.”

16.2.

Eiseres heeft gezien het voorgaande recht op toewijzing van haar aanvraag en de verkrijging van een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29 Vw (nieuw), tenzij sprake is van contra-indicaties. De rechtbank zijn geen contra-indicaties bekend ten aanzien van eiseres. Verweerder heeft zich hier echter niet over kunnen uitlaten en moet de gelegenheid krijgen om dat te doen. De rechtbank merkt in dit verband op dat haar geen beleid bekend is over de contra-indicatie die verweerder in dit verband hanteert. Niet uitgesloten kan worden dat verweerder een contra-indicatie tegenwerpt als een vreemdeling onjuiste of misleidende informatie heeft verstrekt. Gezien het voorgaande kan verweerder dit niet aan eiseres tegenwerpen zonder een nadere motivering. Van bewustheid bij eiseres van mogelijke onjuiste informatie over haar relatie met [naam 1] is in deze procedure immers niet gebleken.

Conclusie en gevolgen

17. Verweerder heeft de aanvraag ten onrechte afgewezen als kennelijk ongegrond. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met het motiveringsbeginsel zoals neergelegd in artikel 3:46 van de Awb. Dit betekent dat eiseres gelijk krijgt. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank oordeelt verder dat de gestelde homoseksuele geaardheid geloofwaardig is.

17.1.

Gelet op de bovenstaande overwegingen en omdat de beslissing uitsluitend kan gaan over de vraag of sprake is van contra-indicaties voor de verkrijging van een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29 Vw (nieuw), zal de rechtbank verweerder opdragen opnieuw te beslissen binnen een termijn van vier weken.

17.2.

Eiseres krijgt een vergoeding van haar proceskosten, omdat het beroep gegrond is. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiseres een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

17.3.

Nu op het beroep is beslist, bestaat geen aanleiding om de voorlopige voorziening toe te wijzen. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening daarom af. Verzoekster krijgt wel een vergoeding van haar proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 934,- omdat de gemachtigde van verzoekster een verzoekschrift heeft ingediend. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

  • verklaart het beroep gegrond;

  • vernietigt het bestreden besluit;

  • draagt verweerder op om binnen vier weken na de verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen;

  • veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseres.

De voorzieningenrechter:

  • wijst de voorlopige voorziening af;

  • veroordeelt verweerder tot betaling van € 934,- aan proceskosten aan eiseres.

Deze uitspraak is gedaan door mr. T.N. van Rijn, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. J.C.E. Zoet, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u, voor zover dit gaat over het beroep, een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.

Zaaknummer: NL24.23540, ECLI:NL:RBDHA:2024:12272. Op grond van artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder g, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) oud. Zaaknummer: NL24.51377, ECLI:NL:RBDHA:2026:16636. Op grond van artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder e en g, van de Vw oud. Verordening (EU) 2024/1347. Op grond van artikel 15 Kwalificatieverordening en artikel 29a Vreemdelingenwet 2000 nieuw. Arresten van het Hof van 4 juni 2026, C198/25 en C-440/25. Werkinstructie WI 2026/24, Geloofwaardigheidsbeoordeling seksuele gerichtheid, genderidentiteit en/of genderexpressie. Bestreden besluit pagina’s 6 en 19. Pagina 6, Werkinstructie WI 2026/24, Geloofwaardigheidsbeoordeling seksuele gerichtheid, genderidentiteit en/of genderexpressie. Zaaknummer: NL24.23540. Zaaknummer: NL24.51377. Artikel 3, onder 5, Kvo. Rapport Team Onderzoek en Expertise Land en Taal (TOELT), Uganda: De positie van LHBT’ers, maart 2021. Pagina 8. Rapport TOELT, Uganda: De positie van LHBT’ers, maart 2021, pagina 18. Vreemdelingencirculaire C9/35.3.2 en 35.3.2.1. Vergelijk Vreemdelingencirculaire C5/3.6.9.7. Algemene wet bestuursrecht (Awb).