Dublin Frankrijk. De rechtbank is van oordeel dat de minister het verkeerde toetsingskader heeft gehanteerd…

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

Zaaknummers: NL26.47341 (beroep)

NL26.47342 (voorlopige voorziening)

V-nummer: [v-nummer]

uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen

geboren op [geboortedag] 1991, van Sierra Leoonse nationaliteit,
eiser en verzoeker, hierna: eiser

(gemachtigde: mr. F.H. Bruggink),

en

1. Deze uitspraak gaat over het niet in behandeling nemen van de asielaanvraag van eiser. De minister heeft deze aanvraag niet in behandeling genomen omdat Frankrijk verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Zij ziet wel aanleiding om de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand te laten. Dat betekent dat het niet in behandeling nemen van eisers aanvraag in stand blijft. Hieronder legt de rechtbank/voorzieningenrechter (hierna: de rechtbank) uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

2. Eiser heeft op 19 mei 2026 een asielaanvraag als bedoeld in artikel 28 van de Vw 2000 ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 12 augustus 2026 deze aanvraag niet in behandeling genomen.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit en de rechtbank verzocht een voorlopige voorziening te treffen die ertoe strekt zijn overdracht aan Frankrijk te verbieden totdat op het beroep is beslist.

De rechtbank heeft het beroep en het verzoek op 28 oktober 2026 tegelijkertijd op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M.V. Babkina als tolk in de Engelse taal en de gemachtigde van de minister.

Toetsingskader

3. De Europese Unie heeft gezamenlijke regelgeving over het in behandeling nemen van asielaanvragen. Tot 12 juni 2026 stond dat in de Dublinverordening. Op 12 juni 2026 is de Asiel- en Migratiebeheerverordening(AMbV) in werking getreden. Artikel 83, eerste volzin, van de AMbV bepaalt dat de Dublinverordening met ingang van 12 juni 2026 wordt ingetrokken.

Artikel 84, tweede lid, van de AMbV bepaalt dat de vraag welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een vóór 12 juni 2026 ingediend verzoek om internationale bescherming, wordt bepaald volgens de in de Dublinverordening vastgelegde criteria.

In haar uitspraak van 7 oktober 2026 heeft de Afdeling prejudiciële vragen gesteld over hoe het overgangsrecht zoals bepaald in artikel 84, tweede lid, van de AMbV moet worden uitgelegd. De Afdeling heeft ervoor gekozen om, in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen, een ruime uitleg te geven aan de rechtsbescherming van vreemdelingen. Dit houdt in dat alle aanvragen die vóór
12 juni 2026 geregistreerd zijn, zullen worden beoordeeld aan de hand van de criteria uit de Dublinverordening. Deze criteria zijn naar het voorlopig oordeel van de Afdeling niet beperkt tot de materiële criteria voor het bepalen van de verantwoordelijke lidstaat uit hoofdstuk III van de Dublinverordening in het geval van overname, maar omvatten ook de bepalingen over terugname en de discretionaire en procedurele bepalingen, zoals de artikelen 17 en 29 van de Dublinverordening.

Nu eisers verzoek om internationale rechtsbescherming vóór 12 juni 2026 is geregistreerd, zal de rechtbank dus toetsen aan de criteria van de Dublinverordening. Op grond van de Dublinverordening neemt de minister de asielaanvraag niet in behandeling als is vastgesteld dat een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan.

4. Eiser heeft op 19 mei 2026 een asielaanvraag ingediend. De minister heeft deze aanvraag met het bestreden besluit niet in behandeling genomen, omdat de autoriteiten van Frankrijk volgens de minister verantwoordelijk zijn voor de behandeling daarvan. Uit Eurodac is namelijk gebleken dat eiser in Frankrijk een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend. Daarom heeft Nederland op 17 juli 2026 bij Frankrijk een kennisgeving inzake terugname gedaan. Frankrijk heeft de kennisgeving op 31 juli 2026 bevestigd.

De beroepsgronden

5. De rechtbank is van oordeel dat de minister het verkeerde toetsingskader heeft gehanteerd, omdat de minister het bestreden besluit heeft getoetst aan de AMbV. Gelet op wat onder 3-3.2 is overwogen, had de minister moeten toetsen aan de criteria uit de Dublinverordening, omdat het verzoek van eiser vóór 12 juni 2026 is geregistreerd. De verplichting tot een persoonlijk onderhoud (ook wel: gehoor) is in artikel 22 van de AMbV beperkt tot overnameverzoeken. In dit geval is sprake van een terugnameprocedure. De minister heeft eiser daarom niet gehoord. Onder de Dublinverordening werd echter ook in terugnameprocedures gehoord. Door niet te horen, is sprake van onzorgvuldige besluitvorming. Dit levert een gebrek op. De rechtbank ziet geen aanleiding om dit gebrek te passeren met artikel 6:22 van de Awb. Het hoorrecht is namelijk een fundamenteel recht. Het beroep is daarom gegrond en de rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank ziet echter, in het kader van finale geschilbeslechting, wel aanleiding om de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand te laten. De rechtbank zal dat hieronder toelichten. De rechtbank betrekt daarbij dat eiser in beroep alsnog zijn bezwaren tegen de overdracht aan Frankrijk naar voren heeft kunnen brengen.

6. Eiser voert aan dat de opvangsituatie in Frankrijk dusdanig ontoereikend is, dat de minister niet uit mag gaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Uit het AIDA-rapport van mei 2026 volgt dat slechts 70% van de asielzoekers in Frankrijk opvang krijgt. Voor Dublinterugkeerders geldt dat maar 20,2% van hen opvang krijgt. Er bestaat daarom een reëel risico dat eiser bij overdracht aan Frankrijk terecht zal komen in een toestand van zeer vergaande materiële deprivatie in strijd met artikel 3 van het EVRM en artikel 4 van het Handvest, zoals bedoeld in het arrest Jawo. Eiser verwijst hierbij naar een uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Haarlem.

De rechtbank overweegt als volgt. De minister mag er in het algemeen op vertrouwen dat de lidstaten die partij zijn bij de AMbV, waaronder ook Frankrijk, hun internationale verplichtingen nakomen. Dit betekent dat de minister mag uitgaan van het vermoeden dat de behandeling van eiser na overdracht aan Frankrijk in overeenstemming is met de bepalingen uit het EVRM, het Handvest en het Vluchtelingenverdrag. Het is aan eiser om aannemelijk te maken dat in zijn geval niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel mag worden uitgegaan omdat het asiel- en opvangsysteem in Frankrijk dusdanige structurele tekortkomingen vertoont die de bijzonder hoge drempel van zwaarwegendheid bereiken als bedoeld in het arrest Jawo.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat ten aanzien van Frankrijk kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Dit is recentelijk bevestigd door de Afdeling in een uitspraak van
20 augustus 2026. De Afdeling heeft het meest recente AIDA-rapport betrokken bij dit oordeel en geoordeeld dat dit rapport geen wezenlijk ander beeld schetst dan volgt uit de landeninformatie die al bij de eerdere uitspraak van de Afdeling van 31 juli 2025 over dit onderwerp is betrokken. Deze rechtbank en zittingsplaats is in haar uitspraak van
17 september 2026 ook tot dit oordeel gekomen. In die uitspraak is de rechtbank ook ingegaan op het percentage van 20,2% dat eiser noemt en tot het oordeel gekomen dat deze niet ziet op zogenoemde ‘Dublinterugkeerders’ zoals eiser, maar op asielzoekers voor wie Frankrijk zelf een claimverzoek indient bij een ander land. De rechtbank neemt de rechtsoverwegingen van de uitspraak van 17 september 2026 ten aanzien van het genoemde percentage over.

Als eiser toch problemen ervaart in het kader van de asielprocedure en/of de opvangvoorzieningen, dan ligt het op zijn weg om daarover de Franse autoriteiten te benaderen. Niet is gebleken dat klagen of het vragen van hulp bij de Franse autoriteiten voor eiser niet mogelijk is of dat dit bij voorbaat zinloos zal zijn. De beroepsgrond slaagt niet.

In het Tarakhel-arrest heeft het EHRM overwogen dat de verzoekende lidstaat voor bijzonder kwetsbare personen voorafgaand aan de overdracht aanvullende garanties moet vragen aan de ontvangende lidstaat, indien de vreemdeling aantoont dat hij zonder die garanties geen toereikende zorg- en opvangvoorzieningen zal kunnen krijgen. Verder ligt de bewijslast dat sprake is van bijzondere kwetsbaarheid bij de vreemdeling.

De rechtbank is van oordeel dat geen sprake is van een situatie zoals bedoeld in het arrest Tarakhel. Er zijn daarom geen aanvullende garanties van de Franse autoriteiten nodig. Met het overgelegde medisch dossier heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat zijn medische situatie dusdanig is dat hij, zonder het verkrijgen van aanvullende garanties, in Frankrijk geen adequate zorg- en opvangvoorzieningen zou kunnen krijgen. Zoals eerder overwogen kan ten aanzien van Frankrijk van het interstatelijk vertrouwensbeginsel worden uitgegaan. Eiser kan zich, als hij problemen ervaart, wenden tot de Franse autoriteiten. De beroepsgrond slaagt niet.

8. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met het zorgvuldigheidsbeginsel van artikel 3:2 van de Awb. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit en laat de rechtsgevolgen in stand. Dat betekent dat de minister eisers aanvraag terecht niet in behandeling heeft genomen.

Nu met deze uitspraak op het beroep is beslist, bestaat er geen aanleiding meer voor de gevraagde voorlopige voorziening. Het verzoek hiertoe wordt daarom afgewezen.

Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser een vergoeding van zijn proceskosten. De rechtbank stelt de proceskosten aan de hand van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 2.802,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het indienen van het verzoekschrift en 1 punt voor het bijwonen van de zitting, met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).

De rechtbank, in de zaak geregistreerd onder nummer NL26.47341:

De voorzieningenrechter, in de zaak geregistreerd onder nummer NL26.47342:

De rechtbank/voorzieningenrechter, in alle zaken:

Deze uitspraak is gedaan door mr. J.C.E. Krikke, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. C.L. Vrije, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening staat geen rechtsmiddel open.