VK, beroep, asiel, Ethiopië, OLF-OLA, zwaarwegendheid, risico bij terugkeer.

RECHTBANK DEN HAAG

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. G. van Reemst),

De zaak in het kort

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag. Eiser is het met deze afwijzing niet eens. Hij heeft asiel aangevraagd omdat hij afkomstig is uit Ethiopië en behoort tot de bevolkingsgroep van de Oromo en omdat hij vreest door de Ethiopische autoriteiten te worden vermoord vanwege (vermeende) betrokkenheid bij het OLF (Oromo Liberation Front) en het OLA (de Oromo Liberation Army (voorheen de OLF-strijders) als hij naar Ethiopië terugkeert.

2. Verweerder verwacht niet dat eiser bij terugkeer voor vervolging heeft te vrezen, of een risico loopt op ernstige schade vanwege (vermeende) betrokkenheid bij het OLF-OLA. Ook komt eiser volgens verweerder niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning op grond van het traumatabeleid.

3. De rechtbank beoordeelt de afwijzing van de asielaanvraag aan de hand van de beroepsgronden en komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

4. Eiser heeft op 1 juni 2022 asiel aangevraagd (de asielaanvraag). Met het bestreden besluit van 26 juli 2024 (het bestreden besluit) heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid de asielaanvraag in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond.

5. Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

6. Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

7. De rechtbank heeft het beroep op 15 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, tolk [naam] , de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van verweerder.

Beoordeling door de rechtbank

8. Partijen zijn het erover eens dat de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid niet bevoegd was om het bestreden besluit te nemen, omdat de minister van Asiel en Migratie vanaf 2 juli 2024 bevoegd is om te beslissen op asielaanvragen. De rechtbank passeert dit gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

9. Eiser krijgt een proceskostenvergoeding omdat het bestreden besluit inhoudelijk gezien onrechtmatig is (zie overweging 31). De rechtbank ziet geen reden om eiser een extra proceskostenvergoeding toe te kennen vanwege het door hemzelf niet aangevoerde bevoegdheidsgebrek.

10. Eisers asielrelaas komt erop neer dat hij in Ethiopië van jongs af aan stelselmatig is gediscrimineerd omdat hij tot de Oromo behoort. Hij is verschillende keren opgepakt en mishandeld vanwege de steun van zijn familieleden aan het OLF en de OLF-strijders. In 2016 heeft hij gezien hoe zijn taekwondo-docent vermoord werd door de politie. Hij heeft toen besloten om Ethiopië te verlaten. Tijdens zijn vlucht is eiser bij de grens opgepakt en vastgezet. Tijdens deze gevangenschap is hij ernstig mishandeld en verkracht door politieagenten. Na zijn vrijlating is eiser alsnog het land uit gevlucht. Door deze gebeurtenissen wil eiser niet meer in Ethiopië wonen.

11. Verweerder gelooft dat eiser uit Ethiopië afkomstig is en tot de Oromo bevolkingsgroep behoort, dat eisers familieleden het OLF en de OLF-strijders steunden en dat zijn oom en broer zich bij de OLF-strijders hebben aangesloten. Ook gelooft verweerder dat eiser problemen heeft ondervonden vanwege de steun van eisers familieleden aan het OLF en de OLF-strijders. Verweerder gelooft dat eiser meerdere keren is opgepakt en mishandeld en dat één van deze incidenten plaatsvond tijdens eisers vlucht naar de grens, begin 2016. Ook gelooft verweerder dat eiser tijdens die laatste gevangenschap zwaar is mishandeld en verkracht door politieagenten. Verweerder gelooft echter niet dat eiser door de Ethiopische autoriteiten beschuldigd wordt van betrokkenheid bij het OLF-OLA en als gevolg daarvan voor vervolging of ernstige schade heeft te vrezen. Verweerder wijst erop dat het OLF sinds 2019 als politieke partij is erkend. Verder blijkt uit het Algemeen ambtsbericht Ethiopië van 2024 dat de situatie voor aanhangers en sympathisanten van het OLF is verbeterd en dat zij niet langer voor vervolging hebben te vrezen. Eiser heeft verklaard dat hij sympathisant is van het OLF-OLA en geen actief of prominent lid is geweest. Verweerder neemt daarom niet aan dat eiser in de negatieve belangstelling staat van de Ethiopische autoriteiten. Ook niet vanwege de steun en activiteiten van zijn familie voor het OLF en de OLF-strijders.

12. Eiser voert aan dat zich sinds het bestreden besluit relevante nieuwe ontwikkelingen hebben voorgedaan die aan terugkeer naar Ethiopië in de weg staan en waarmee verweerder geen rekening heeft gehouden. Eisers vader is in juli 2025 voor zijn woning doodgeschoten, omdat hij verdacht werd van betrokkenheid bij het OLF-OLA. Eiser vermoedt dat er een verband bestaat tussen de dood van zijn vader en de (eerdere) dood van zijn oom en broer, die vermoord zijn omdat zij streden voor het OLF-OLA. Na de moord op zijn vader hebben de autoriteiten al zijn vaders bezittingen in beslag genomen en zijn de overige familieleden gevlucht. Volgens eiser is dan ook evident dat hij bij terugkeer naar Ethiopië vanwege vermeende betrokkenheid bij het OLF-OLA door de Ethiopische autoriteiten zal worden opgepakt en vermoord. Bij de autoriteiten is immers bekend dat hij uit een familie komt van OLF-OLA-aanhangers en OLF-OLA-strijders. Bovendien heeft hij eerder problemen gehad met de Ethiopische autoriteiten, wat betekent dat hij al in de negatieve belangstelling staat. Uit de meeste recente landeninformatie blijkt dat de situatie van aanhangers en leden van het OLF-OLA inmiddels weer is verslechterd – voor zover al sprake was van een verbetering – en dat de autoriteiten geen onderscheid maken tussen aanhangers, sympathisanten, actieve en prominente leden, of strijders van het OLF-OLA.

• het Algemeen ambtsbericht Ethiopië, van 20 augustus 2026;

• het rapport van de UK Home Office, van maart 2026;

• het rapport van de Norwegian Organization for Refugees and Asylum Seekers, van 3 januari 2025;

• het rapport van de Danish Immigration Service, van oktober 2024.

13. Het Algemeen ambtsbericht Ethiopië van 20 augustus 2026 vermeldt in paragraaf 5.4 over de situatie van politieke opposanten in de verslagperiode – januari 2024 tot medio augustus 2026 – het volgende:

14. Het rapport van de UK Home Office, van maart 2026, vermeldt:

15. Uit de door eiser aangehaalde (actuele) landeninformatie blijkt dat in de periode 2024-2026 (weer) sprake was van buitengerechtelijke detenties, marteling en buitengerechtelijke executies van (prominente) OLF-leden en aanhangers en OLA-strijders. Ook biedt de landeninformatie concrete aanwijzingen dat niet alleen prominente leden en aanhangers van het OLF-OLA een risico lopen, maar ook hun familieleden. In sommige gevallen was een vermeende betrokkenheid bij het OLF-OLA voor de autoriteiten al voldoende om tot vervolging over te gaan.

16. Gelet op deze actuele landeninformatie heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd dat in eisers situatie van gegronde vrees voor vervolging of ernstige schade geen sprake is. De verwijzing van verweerder naar het algemeen ambtsbericht Ethiopië van 2024 is – voor zover die destijds al voldoende was in het licht van eisers asielrelaas, nu in ieder geval – niet langer toereikend, aangezien uit het meest recente ambtsbericht van augustus 2026 blijkt dat de situatie van OLF-OLA-leden en -aanhangers sinds de eerdere verslagperiode aanmerkelijk is verslechterd. Ook het standpunt van verweerder dat de landeninformatie slechts betrekking heeft op prominente leden en (actieve) aanhangers van het OLF-OLA en dus niet ziet op de situatie van eiser kan de rechtbank niet volgen. Uit de aangehaalde landeninformatie blijkt immers dat ook familieleden van OLF-OLA-leden, aanhangers, sympathisanten en vermeende leden of aanhangers een risico lopen om te worden vervolgd of gedetineerd. Verweerder heeft onvoldoende onderbouwd waarom dit niet ook voor eiser zou kunnen gelden.

17. In het verweerschrift is verweerder niet ingegaan op het recente ambtsbericht van augustus 2026. Ter zitting heeft de gemachtigde van verweerder gesteld dat de verwijzing in dit ambtsbericht naar ‘buitengerechtelijke detentie’ en ‘martelingen’ op een andere regio ziet dan de regio waaruit eiser afkomstig is. De stad Kobo waar eiser naar eigen zeggen vandaan komt, ligt volgens verweerder namelijk in de regio Amhara (en niet in Oromia).

18. Ook hierin kan de rechtbank verweerder niet volgen, alleen al omdat het in strijd met de goede procesorde moet worden geacht dat verweerder dit standpunt pas ter zitting en zonder enige onderbouwing heeft ingenomen. De rechtbank heeft daarom geen reden gezien om verweerder in de gelegenheid te stellen om dit standpunt alsnog te onderbouwen en eiser daarop te laten reageren. Overigens wijst de rechtbank in dit verband op het volgende.

19. Eiser heeft consistent verklaard afkomstig te zijn uit de stad Kobo (district Dadar) in de regio Oromia. Op pagina 4 van het aanmeldgehoor verklaart eiser over zijn woonplaats het volgende:

20. Uit het voorgaande volgt dat verweerder niet deugdelijk heeft gemotiveerd waarom in eisers geval geen gegronde vrees voor vervolging of een risico op ernstige schade bestaat wanneer hij al dan niet gedwongen terugkeert naar zijn land. De rechtbank laat hierbij in het midden of de oom, broer en vader van eiser daadwerkelijk zijn vermoord vanwege hun steun aan of gewapende strijd voor het OLF-OLA, omdat eisers vrees voor vervolging of ernstige schade gelet op de geloofwaardig geachte betrokkenheid van eisers familieleden bij het OLF-OLA en zijn eigen ervaringen ook los daarvan mogelijk reëel moet worden geacht.

21. De beroepsgrond slaagt.

22. Eiser voert aan dat hij op grond van het traumatabeleid in aanmerking zou moeten komen voor een asielvergunning. Volgens eiser voldoet hij aan de voorwaarden genoemd in het traumatabeleid. Bij eiser is de diagnose posttraumatische stressstoornis (PTSS) gesteld. Deze is het gevolg van de gebeurtenissen tijdens zijn laatste detentie in Ethiopië. Uit het medische dossier en de brief van zijn behandelaar die eiser in beroep heeft overgelegd blijkt dat hij hiervoor met medicatie wordt behandeld. Eiser heeft ook een beroep gedaan op artikel 64 van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) en op artikel 3 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden om medische redenen (EVRM). Voorafgaand aan de zitting heeft eiser zijn beroep op artikel 64 van de Vw ingetrokken en ter zitting heeft eiser verklaard dat hij ook zijn beroep op artikel 3 van het EVRM laat vallen. Het gaat hem uiteindelijk om het traumatabeleid zelf.

23. Paragraaf C2/3.3.2.2 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc) luidde, ten tijde en voor zover van belang, als volgt:

24. Tussen partijen is niet in geschil dat eiser een traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt als bedoeld in het traumatabeleid. Het geschil gaat met name over de vraag of sprake is van een causaal verband tussen deze gebeurtenis en eisers vertrek. De rechtbank leest de laatste twee aangehaalde passages uit het traumatabeleid zo dat aan de voorwaarden van het traumatabeleid wordt voldaan als a) sprake is geweest van een traumatische gebeurtenis, b) die traumatische gebeurtenis in relatie tot de feitelijke situatie in het land van herkomst reden is geweest voor het vertrek en c) de vreemdeling binnen zes maanden na de traumatische gebeurtenis het land van herkomst heeft verlaten (het causaal verband).

25. Het traumatabeleid moet volgens eiser zo worden uitgelegd dat aan de voorwaarden van dit beleid wordt voldaan als zich een traumatische gebeurtenis heeft voorgedaan die in relatie tot de feitelijke situatie in het land van herkomst (mede) reden is geweest om te vertrekken en de vreemdeling binnen zes maanden na die gebeurtenis het land heeft verlaten. Eiser heeft feitelijk al na de dood van zijn taekwondo-leraar besloten om zijn land te verlaten. De detentie tijdens de vlucht kwam daar nog bovenop. Het betrof dus een opeenstapeling van traumatische gebeurtenissen die redengevend waren voor eisers vertrek. Omdat eiser binnen zes maanden na de gebeurtenissen en in het bijzonder de laatste mishandelingen en de verkrachtingen is vertrokken, is het causale verband hiermee volgens eiser gegeven.

26. Verweerder heeft op de zitting het standpunt gehandhaafd dat pas aan de voorwaarden van het traumatabeleid wordt voldaan als de traumatische gebeurtenis de directe aanleiding was voor het vertrek van de vreemdeling uit zijn land. Dat is in eisers situatie niet het geval, vindt verweerder. De detentie tijdens de vlucht was voor eiser namelijk niet de aanleiding om zijn land te verlaten, dat was de dood van de taekwondo-leraar. Eiser had al besloten om Ethiopië te verlaten voordat hij werd verkracht. Volgens verweerder ontbreekt daarom het causaal verband tussen de traumatische gebeurtenis en eisers vertrek.

27. Ter zitting heeft verweerder desgevraagd niet kunnen toelichten hoe de hiervoor in overweging 23 geciteerde en in overweging 24 onder b bedoelde zinsnede “in relatie tot de feitelijke situatie in het land van herkomst” moet worden uitgelegd. Het is echter allereerst aan verweerder om uit te leggen hoe zijn eigen traumatabeleid op dit punt moet worden opgevat en op basis daarvan concreet toe te lichten waarom de traumatische gebeurtenis(sen) die eiser in Ethiopië tijdens zijn vlucht heeft meegemaakt, in relatie tot de feitelijke situatie in het land van herkomst, in dit geval niet onder het traumatabeleid zou(den) kunnen vallen. Naar het oordeel van de rechtbank is verweerder hierin niet geslaagd. De stelling van verweerder komt er feitelijk op neer dat een geslaagd beroep op het traumatabeleid alleen mogelijk is als de traumatische gebeurtenis tevens de directe aanleiding was voor het vertrek. Dat volgt echter niet zo expliciet uit het beleid als verweerder meent. Ook in zoverre is het bestreden besluit niet met de vereiste zorgvuldigheid voorbereid en niet deugdelijk gemotiveerd.

28. De beroepsgrond slaagt.

Conclusie en gevolgen

29. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 3:2 en 3:46 van de Awb. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank ziet geen mogelijkheid om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing over de asielaanvraag te nemen.

30. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat verweerder een nieuw besluit moet nemen en daarbij rekening houdt met deze uitspraak.

31. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser een vergoeding van zijn proceskosten.

Verweerder moet deze vergoeding betalen. De vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen.

Beslissing

• verklaart het beroep gegrond;

• vernietigt het bestreden besluit;

• draagt verweerder op om met inachtneming van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de asielaanvraag;

• veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.