Vreemdelingenrecht
Bewaring, beroep, beoordeling door de rechtbank, gegrond.
Rechtbank Den Haag, 12 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33553 · Rechtbank Den Haag · 12 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33553
Zaakgegevens
Op 12 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 12 november 2026
- Datum publicatie
- 13 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.67080
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33553
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Bewaring, beroep, beoordeling door de rechtbank, gegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.67080
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. W.P.R. Peeters),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. S.S.H. Orsel).
Procesverloop
Bij besluit van 4 november 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank hiervan in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 10 november 2026 op zitting behandeld. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Als tolk is verschenen [tolk] . Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Beoordeling door de rechtbank
1. Verweerder kan de vreemdeling op wie de Asiel- en migratiebeheerverordening (AMbV) van toepassing is, met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vw in vreemdelingenbewaring stellen met inachtneming van artikel 44 van de AMbV. Lidstaten kunnen wanneer er een onderduikrisico bestaat of indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde, de betrokken persoon in vreemdelingenbewaring houden om overdrachtsprocedures overeenkomstig deze verordening veilig te stellen. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.
2. In de maatregel van vreemdelingenbewaring staat dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de AMbV en een onderduikrisico bestaat. In de maatregel heeft verweerder, met toepassing van artikel 5.6, tweede lid, van het Vb, als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan zijn verplichting tot terugkeer;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Verweerder heeft ter zitting, gelet op de gebrekkige motivering in de maatregel, de gronden h, p en s laten vallen. Ook stelt verweerder vast dat de c grond mager is gemotiveerd, maar dat de gronden a en r al voldoende zijn om de maatregel te dragen.
Eiser betwist de gronden a, c en r. Daartoe voert eiser aan dat hij zich meteen heeft gemeld bij de autoriteiten in Nederland, dat het niet hebben van identiteitsdocumenten niet betekent dat hij onvoldoende heeft meegewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en dat niet duidelijk is waarom het niet hebben van een vaste woon- of verblijfplaats een onderduikrisico oplevert.
Ten aanzien van grond a stelt de rechtbank vast dat eiser niet beschikt over de vereiste (reis)documenten en dat deze grond in zoverre feitelijk juist is. De onderbouwing van het gestelde onttrekken aan het toezicht is echter onvoldoende inzichtelijk. Verweerder stelt enerzijds dat eiser zijn asielprocedure in Zwitserland had moeten afwachten, terwijl verder in de maatregel is vermeld dat uit de systemen volgt dat eiser een afgewezen asielaanvraag heeft in Zwitserland en uit een mail van de Zwitserse autoriteiten blijkt dat eiser op 3 november is overgedragen naar de lidstaat die volgens hen verantwoordelijk is voor de behandeling van eisers asielaanvraag. Welke lidstaat dit betreft en wat de betekenis daarvan is voor de positie van eiser, blijkt niet uit het dossier. Bovendien volgt uit het proces-verbaal van bevindingen van de Nederlandse Spoorwegen van 4 november 2026 en de verklaringen van eiser dat hij zichzelf bij de eerste medewerker in uniform heeft gemeld. De rechtbank acht grond a daarom onvoldoende onderbouwd voor zover deze betrekking heeft op het onttrekken aan het toezicht.
Ten aanzien van grond c overweegt de rechtbank dat uit het dossier niet blijkt dat eiser onvoldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit of nationaliteit. Het enkele feit dat eiser nooit over identiteitsdocumenten heeft beschikt, is daarvoor onvoldoende. Verweerder heeft ook overigens niet concreet toegelicht waaruit de tegenwerking van eiser zou blijken.
Ook grond r is onvoldoende onderbouwd. In de maatregel is vermeld dat eiser zich bij het zich onthouden van een vaste woon- of verblijfplaats onttrekt aan het toezicht. Dat eiser geen vaste woon- of verblijfplaats zou hebben is niet met concrete feiten en omstandigheden onderbouwd. Dat het bestaan van een onderduikrisico bij het ontbreken van een vaste woon- of verblijfplaats nader is toegelicht, maakt dit niet anders. Gelet op artikel 5.6, derde lid, van het Vb had verweerder dit aan de hand van de individuele omstandigheden van eiser inzichtelijk moeten maken.
Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd dat sprake is van een onderduikrisico.
3. Bovendien heeft verweerder onvoldoende inzichtelijk gemaakt dat artikel 59a, eerste lid, van de Vw de juiste grondslag voor de bewaring vormt. Hoewel in de maatregel is vermeld dat eiser een asielaanvraag in Zwitserland heeft ingediend en dat meerdere Eurodac-hits zijn aangetroffen, zijn de resultaten van deze hits, ook niet nadat de rechtbank daarom heeft verzocht, niet in het dossier opgenomen. Ook is niet duidelijk op welke lidstaten deze betrekking hebben. Daarbij komt dat uit de correspondentie met de Zwitserse autoriteiten blijkt dat eiser op 3 november 2026 is overgedragen aan een andere lidstaat die volgens die autoriteiten verantwoordelijk is voor de behandeling van zijn asielaanvraag. Welke lidstaat dit betreft en op grond waarvan die lidstaat verantwoordelijk is, blijkt niet uit het dossier. Verweerder heeft evenmin inzichtelijk gemaakt waarom Zwitserland ten tijde van de inbewaringstelling nog als verantwoordelijke lidstaat werd aangemerkt. Hoewel het ontbreken van een terugnameverzoek of kennisgeving op zichzelf niet uitsluit dat sprake is van een overdrachtsprocedure als bedoeld in artikel 44 van de AMbV, dient verweerder wel voldoende concrete aanknopingspunten voor een overdracht overeenkomstig die verordening inzichtelijk te maken. Daarin is verweerder naar het oordeel van de rechtbank niet geslaagd.
4. Gelet op het voorgaande slaagt de beroepsgrond. De overige beroepsgronden behoeven dan ook geen nadere bespreking meer.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is gezien het voorgaande gegrond en de maatregel van bewaring is vanaf het moment van opleggen daarvan (4 november 2026) onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van vandaag (12 november 2026).
6. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 9 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vreemdelingenbewaring ten bedrage van 1 x € 160,- (verblijf politiecel) en 8 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.120,-.
7. Eiser krijgt een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van € 1.120,- aan schadevergoeding aan eiser, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- beveelt de opheffing van de maatregel van vreemdelingenbewaring met ingang van vandaag;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.N. Abdoelkadir, rechter, in aanwezigheid van mr. F. van der Zanden, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.