Vreemdelingenrecht

Statushouder Italië, beroep ongegrond.

Rechtbank Den Haag, 6 november 2026

Zaakgegevens

Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Rotterdam
Datum uitspraak
6 november 2026
Datum publicatie
13 november 2026
Zaaknummer
NL25.52645
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33577
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Statushouder Italië, beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Rotterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL25.52645


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. R.P. van Empel-Bouman),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder

(gemachtigde: mr. C.H.H.P.M. Kelderman).

Procesverloop

1. Bij besluit van 28 oktober 2025 (het bestreden besluit) heeft verweerder de aanvraag van eiser tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (asielaanvraag) niet-ontvankelijk verklaard.

1.1.

Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Hij heeft tevens de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen.

1.2.

De rechtbank heeft het beroep, samen met het verzoek om een voorlopige voorziening (NL25.52646), op 10 juni 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, [tolk] als tolk en de gemachtigde van verweerder.

Overwegingen

Inleiding

2.1.

Eiser heeft de Somalische nationaliteit en is geboren op [geboortedag] 2005. Hij heeft op 30 juli 2022 een asielaanvraag in Nederland ingediend.

2.2.

Uit onderzoek in Eurodac is gebleken dat eiser op 29 april 2019 een asielaanvraag in Italië heeft ingediend. Verweerder heeft vervolgens een informatieverzoek gedaan bij de Italiaanse autoriteiten. Bij brief van 26 oktober 2022 hebben de Italiaanse autoriteiten te kennen gegeven dat aan eiser op 25 oktober 2019 een verblijfsvergunning voor subsidiaire bescherming is toegekend en dat die verblijfsvergunning geldig is tot 22 oktober 2024.

2.3.

Bij besluit van 21 september 2023 heeft verweerder eisers asielaanvraag niet-ontvankelijk verklaard omdat eiser in Italië internationale bescherming geniet. Eiser heeft hiertegen beroep ingesteld. Bij uitspraak van 22 december 2023, NL23.30556, heeft deze rechtbank, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, het beroep gegrond verklaard en het besluit van 21 september 2023 vernietigd, omdat verweerder ondeugdelijk had gemotiveerd dat ten aanzien van Italië voor wat betreft statushouders kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel.

Het bestreden besluit

3. Met het bestreden besluit van 28 oktober 2025 heeft verweerder de asielaanvraag van eiser wederom niet-ontvankelijk verklaard op grond van artikel 30a, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw), omdat eiser in Italië internationale bescherming heeft. Verweerder stelt dat eiser, gelet op zijn internationale beschermingsstatus in Italië, een zodanige band met Italië heeft dat het redelijk is dat hij daarheen terugkeert. Volgens verweerder heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat hij bij terugkeer naar Italië een reëel risico loopt om in een situatie terecht te komen die in strijd is met artikel 3 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (Handvest).

Het oordeel van de rechtbank

Nieuw gehoor?

4. Eiser voert aan dat hij ten onrechte niet opnieuw is gehoord voorafgaand aan het bestreden besluit. Verweerder kan niet aan eiser tegenwerpen dat hij geen nieuwe informatie heeft aangedragen, aangezien verweerder zelf twee jaar heeft stilgezeten.

4.1.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder zich terecht op het standpunt gesteld dat het voor een zorgvuldig besluit niet vereist was om eiser opnieuw te horen. Eiser is tijdens het gehoor van 15 september 2023 in de voorgaande procedure – daarmee wordt bedoeld de procedure die heeft geleid tot het (vernietigde) besluit van 21 september 2023 – in de gelegenheid gesteld om te verklaren over zijn bezwaren tegen terugkeer naar Italië. De verklaringen die eiser tijdens dat gehoor heeft afgelegd gaan over wat hij persoonlijk heeft meegemaakt toen hij in Italië verbleef (2019-2022). Eiser is na het gehoor van 15 september 2023 niet teruggekeerd naar Italië, zodat hij sindsdien geen nieuwe ervaringen in Italië heeft opgedaan. Tijdens de beroepsfase in de voorgaande procedure heeft eiser enige (nieuwe) informatie naar voren gebracht. Verweerder heeft deze informatie bij de huidige procedure – daarmee wordt bedoeld de procedure die heeft geleid tot het bestreden besluit – betrokken. In de huidige procedure, bijvoorbeeld bij zijn zienswijze, heeft eiser geen nieuwe, concrete informatie meer naar voren gebracht die ziet op zijn persoonlijke situatie. In zijn zienswijze heeft eiser enkel gesteld dat hij van lotgenoten die zijn teruggestuurd naar Italië heeft gehoord dat hun situatie slecht is. Verweerder wijst er echter terecht op dat eiser dit niet concreet heeft gemaakt en niet heeft toegelicht waarom de ervaringen van anderen relevant zijn voor zijn eigen situatie. Gelet op het vorenstaande, waaruit volgt dat niet is gebleken dat eisers persoonlijke ervaringen met de Italiaanse autoriteiten zijn veranderd sinds het gehoor op 15 september 2023, heeft verweerder zich terecht op het standpunt gesteld dat er geen aanleiding bestond om eiser opnieuw te horen. De beroepsgrond slaagt niet.

Status in Italië?

5. Eiser voert aan dat het niet duidelijk is of hij bij terugkeer naar Italië nog een status heeft en een verblijfsvergunning krijgt. Ter onderbouwing van dit standpunt verwijst hij naar een mailwisseling van 31 oktober 2023 tussen Vluchtelingenwerk Nederland en een ELENA-coördinator voor Italië over de geldigheid van een asielstatus na vertrek uit Italië en het AIDA Country Report van 2024 (p. 259 en 260). Daarnaast is volgens eiser ook niet gebleken dat verweerder bij de Italiaanse autoriteiten heeft nagevraagd of eiser bij een verzoek om verlenging van zijn verblijfsvergunning nog steeds voldoet aan de voorwaarden voor subsidiaire bescherming.

5.1.

Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling), bijvoorbeeld de uitspraken van 1 september 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2441, en 12 augustus 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3128, volgt dat verweerder in beginsel mag afgaan op informatie van een andere lidstaat, zoals een Eurodac-resultaat. Daarvoor geldt wel dat het tijdsverloop sinds het verkrijgen van die informatie van een andere lidstaat beperkt dient te zijn en dat uit die informatie duidelijk wordt wat de verblijfsrechtelijke positie van de vreemdeling bij terugkeer is. Indien de informatie van de andere lidstaat onvoldoende actueel is dan wel onvoldoende verblijfsrechtelijke informatie over de vreemdeling bevat, dient verweerder nader onderzoek te doen naar de vraag of de vreemdeling nog steeds over een door de desbetreffende lidstaat afgegeven geldige verblijfsvergunning dan wel een andere toestemming tot verblijf beschikt.

5.2.

Op 26 oktober 2022 hebben de Italiaanse autoriteiten, in reactie op een informatieverzoek van verweerder, te kennen gegeven dat eiser subsidiaire bescherming heeft gekregen in Italië en dat de aan eiser afgegeven verblijfsvergunning geldig is tot 22 oktober 2024. Op 24 november 2023 hebben de Italiaanse autoriteiten (opnieuw) aan verweerder laten weten dat eiser internationale bescherming in Italië heeft en dat eiser zal worden toegelaten tot het Italiaanse grondgebied. Bij e-mail van 21 oktober 2025 hebben de Italiaanse autoriteiten aan de Nederlandse liaison officer in Italië laten weten dat het akkoord van 24 november 2023 nog geldig is. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat verweerder ten tijde van het bestreden besluit, dat dateert van 28 oktober 2025, beschikte over voldoende actuele en concrete verblijfsrechtelijke informatie aangaande eiser van de zijde van de Italiaanse autoriteiten. Op basis hiervan mocht verweerder er in beginsel van uitgaan dat eiser nog internationale bescherming heeft in Italië. Dit geldt te meer nu de Italiaanse autoriteiten na het bestreden besluit, bij e-mail van 17 februari 2026, aan verweerder hebben meegedeeld dat eisers verblijfsvergunning op 22 oktober 2024 is verlopen en niet is verlengd, maar dat de subsidiaire bescherming niet is ingetrokken.

5.3.

Het is vervolgens aan eiser om concrete aanknopingspunten aan te dragen die erop zouden kunnen wijzen dat hij geen internationale bescherming in Italië meer geniet. Daarin is eiser niet geslaagd. Dat de geldigheid van zijn verblijfsvergunning is verlopen, betekent niet dat ook de onderliggende internationale beschermingsstatus is geëindigd. Een onderliggende (subsidiaire) internationale beschermingsstatus eindigt pas door een besluit daartoe, na een individuele beoordeling (vgl. de Afdelingsuitspraken van 9 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1253, en 12 juni 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2251). Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Italiaanse autoriteiten, na een individueel onderzoek, een dergelijk beëindigingsbesluit hebben genomen. Sterker nog, de Italiaanse autoriteiten hebben in hun bericht van 17 februari 2026 juist bevestigd dat de status van eiser niet is ingetrokken. Dat een herbeoordeling van de beschermingsstatus zal plaatsvinden als eiser in Italië om verlenging (of vernieuwing) van zijn verblijfsvergunning zal vragen, maakt evenmin dat eiser geen beschermingsstatus meer heeft (vgl. de Afdelingsuitspraak van 1 november 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3967). Niet is immers gebleken dat daartoe al door de Italiaanse autoriteiten is besloten. Verder geldt dat eiser geen omstandigheden aannemelijk heeft gemaakt waaruit volgt dat een herbeoordeling zonder meer zal leiden tot een beëindiging van zijn internationale beschermingsstatus, nog daargelaten dat eiser zich over een dergelijk besluit van de Italiaanse autoriteiten in Italië moet beklagen (desnoods bij de hogere autoriteiten of rechter).

5.4.

Gelet op het voorgaande is verweerder er terecht van uitgegaan dat eiser nog internationale bescherming in Italië heeft. Daarmee is voldaan aan het bepaalde in artikel 30a, eerste lid, onder a, van de Vw. De beroepsgrond slaagt niet.

Interstatelijk vertrouwensbeginsel

6. Eiser voert verder aan dat het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd, nu verweerder enkel heeft gesteld dat de situatie in Italië niet heel anders is dan eerder in de voorgaande procedure. Verweerder voldoet hiermee niet aan de uitspraak van 22 december 2023, zo stelt eiser.

6.1.

Uit de uitspraken van de Afdeling van 15 januari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:265, en 3 april 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1877, volgt dat verweerder ten aanzien van Italië voor wat betreft statushouders nog steeds van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan uitgaan. De positie van statushouders in Italië is weliswaar moeilijk, maar dit leidt volgens de Afdeling nog niet tot de conclusie dat de situatie voor statushouders in Italië in strijd is met artikel 3 van het EVRM of artikel 4 van het Handvest. Bij deze uitspraken heeft de Afdeling het AIDA Country Report van 10 juli 2024 over Italië betrokken. Het AIDA Country Report van juli 2025, waar eiser (ook) naar heeft verwezen, geeft naar het oordeel van de rechtbank geen wezenlijk ander beeld van de positie van statushouders in Italië dan het AIDA-rapport uit 2024. Dit AIDA-rapport geeft dan ook geen aanleiding om te oordelen dat de situatie in Italië inmiddels zo slecht is geworden dat voor alle statushouders in het algemeen sprake is van schending van artikel 3 van het EVRM en artikel 4 van het Handvest.

6.2.

Eiser heeft verder ook niet met zijn verklaringen, op basis van zijn eigen ervaringen, aannemelijk gemaakt dat hij persoonlijk een reëel risico loopt om bij terugkeer naar Italië terecht te komen in een met artikel 3 van het EVRM en artikel 4 van het Handvest strijdige situatie. Statushouders hebben in Italië dezelfde rechten als Italiaanse staatsburgers en van statushouders mag verwacht worden, zo volgt ook uit voormelde Afdelingsuitspraak van 15 januari 2026, dat zij alle redelijke inspanningen verrichten om hun rechten te effectueren. Niet is gebleken dat eiser dat in Italië (voldoende) heeft gedaan. Hij heeft immers nooit geweten dat hij een status in Italië had (zie p. 2 van het gehoor op 20 maart 2023 en p. 5 van het gehoor op 15 september 2023), wat betekent dat hij zich nooit in de kenbare hoedanigheid van statushouder heeft gewend tot de Italiaanse autoriteiten voor hulp. Eiser heeft dan ook nooit ervaren dat hij als kenbare statushouder geen hulp heeft gekregen van de Italiaanse autoriteiten. De stelling van eiser dat van hem als minderjarige destijds niet kon worden verwacht dat hij zich zou wenden tot de Italiaanse autoriteiten voor hulp, treft geen doel, alleen al niet omdat hij nu meerderjarig is en van een meerderjarige hoe dan ook wel kan worden verwacht dat hij zich inspant om zijn rechten te effectueren. De stelling dat hij zijn rechten na terugkeer niet dan wel slechts zeer moeilijk zal kunnen effectueren omdat hij niet beschikt over een (op zijn beschermingsstatus gebaseerde) verblijfsvergunning, treft evenmin doel, nu eiser niet (met landeninformatie) aannemelijk heeft gemaakt dat het (nagenoeg) onmogelijk is om binnen afzienbare tijd een nieuwe (op zijn status gebaseerde) vergunning te verkrijgen van de Italiaanse autoriteiten.

6.3.

Uit het voorgaande volgt dat eiser noch met landeninformatie noch aan de hand van zijn eigen verklaringen aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer naar Italië als statushouder een reëel risico loopt om buiten zijn eigen wil en keuzes om terecht te komen in een toestand van zeer verregaande materiële deprivatie. Gelet hierop en op het interstatelijk vertrouwensbeginsel heeft verweerder zich terecht en deugdelijk gemotiveerd op het standpunt gesteld dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer naar Italië een reëel risico loopt om in een met artikel 3 van het EVRM en artikel 4 van het Handvest strijdige situatie terecht te komen. De hiertoe aangevoerde beroepsgrond slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

7. Gelet op het vorenstaande, waaruit volgt dat geen van de beroepsgronden slaagt, is het beroep ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. Groeneveld, rechter, in aanwezigheid van mr. M.M. Mercelina, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

De rechtbank gaat in deze uitspraak uit van de wet- en regelgeving zoals geldend tot 12 juni 2026.