Ontbinding arbeidsovereenkomst wegens afnemende bedrijfsactiviteiten met teruggekeerde expat (H-grond)…

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Den Haag

SS/C

Zaaknummer / rekestnummer: 12307697 \ RP VERZ 26-50830

Beschikking van 27 oktober 2026

in de zaak van

TotalEnergies EP Nederland b.v.,

gevestigd te Den Haag,

verzoekende partij, verwerende partij in het tegenverzoek,

hierna te noemen: TEPNL,

gemachtigde: mr. F.E. Stewart en mr. J.C. Gelmers,

tegen

[partij B] ,

wonende te [woonplaats],

verwerende partij, verzoekende partij in het tegenverzoek,

hierna te noemen: [partij B],

gemachtigde: mr. V. Stavleu en mr. K. Meeuwissen.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het verzoekschrift

- het verweerschrift, met een zelfstandig en een voorwaardelijk tegenverzoek

- de aanvullende stukken van TEPNL

- aanvullende stukken van [partij B]

- de mondelinge behandeling van 24 september 2026.

De beschikking is bepaald op vandaag.

[partij B], geboren [geboortedatum] 2007, is sinds [datum] 2007 in dienst bij TEPNL. Tot 20 november 2020 heeft [partij B] diverse functies bij TEPNL bekleed, in de periode van [datum] 2018 tot 20 november 2020 vervulde hij de functie van [functienaam 1].

In de laatste versie van de arbeidsovereenkomst is opgenomen dat afwijkingen en aanvullingen op de arbeidsovereenkomst slechts bindend zijn indien deze schriftelijk zijn overeenkomen.

Sinds 20 november 2020 heeft [partij B] als expat de functie van [functienaam 2] vervuld ten behoeve van TotalEnergies [land] B.V, onderdeel van het TotalEnergies concern. Ten behoeve van zijn uitzending is hij per deze datum in dienst getreden bij TotalEnergies Gestion Internationale. De arbeidsovereenkomst met TEPNL is per deze datum opgeschort.

In een verklaring ‘to whom it may concern’ ondertekend door [naam] van Human Resource Management van TEPNL van 30 oktober 2020 is vermeld: “This concerns a temporary assignment within our international company for a period of approximately 3 years. [partij B] has been employed by TOTAL E&P Nederland B.V. since [datum] 2007 and he will return to the Netherlands after his international assignment.”

De opdracht van [partij B] in [land] is per 31 augustus 2025 geëindigd. Vanaf deze datum is arbeidsovereenkomst van [partij B] met TEPNL herleefd.

Het TotalEnergies concern bestaat wereldwijd uit een groot aantal vennootschappen. Het concern heeft geen centraal personeelsbeleid, elke vennootschap beslist zelfstandig over de aanname van kandidaten voor een functie. Binnen het concern bestaat een centraal platform, het Job Posting Platform, waarop vennootschappen hun openstaande vacatures kunnen plaatsen. Werknemers hebben toegang tot dit platform.

Vanaf november 2024 heeft TEPNL [partij B] gewezen op vacatures bij andere vennootschappen binnen het concern, zowel bij buitenlandse vennootschappen als bij de in Nederland gevestigde zustervennootschap TotalEnergies Services Nederland B.V.. [partij B] heeft gesolliciteerd op vacatures bij diverse (buitenlandse vennootschappen), zonder dat dit tot plaatsing in een nieuwe functie heeft geleid.

TEPNL verzoekt de arbeidsovereenkomst met [partij B] te ontbinden vanwege artikel 7:669 lid 3 sub h BW, onder toekenning van een transitievergoeding van € 41.499,34 bruto.

[partij B] verweert zich tegen het verzoek en stelt dat de verzochte ontbinding moet worden afgewezen, met veroordeling van TEPNL in de proceskosten.

[partij B] heeft een zelfstandig tegenverzoek gedaan. [partij B] verzoekt voor recht te verklaren dat TEPNL gehouden is [partij B] te herplaatsen en TEPNL te veroordelen [partij B] in een door de kantonrechter te bepalen termijn te herplaatsen in een passende functie binnen het TotalEnergies concern, op straffe van een dwangsom van € 250,00 per dag.

Voor het geval de arbeidsovereenkomst wordt ontbonden, verzoekt [partij B] tot betaling van een transitievergoeding van € 68.602,92 en om toekenning van een billijke vergoeding van € 490.405,08 bruto.

TEPNL heeft verweer gevoerd tegen de (voorwaardelijke) verzoeken van [partij B].

Het verzoek tot ontbinding op de h-grond wordt afgewezen

Het gaat in deze zaak ten eerste om de vraag of de arbeidsovereenkomst tussen partijen moet worden ontbonden op de h-grond. Dit is mogelijk als sprake is van andere dan de in artikel 7:669 lid 3 a tot en met g genoemde omstandigheden, welke omstandigheden zodanig zijn dat van de werkgever in redelijkheid niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren.

Volgens TEPNL is dat het geval. Zij stelt dat de arbeidsovereenkomst na terugkeer uit [land] is verworden tot een lege huls en het niet mogelijk is [partij B] in een andere passende functie te herplaatsen. Het verminderen van het aantal fte’s binnen TEPNL, is volgens TEPNL de hoofdoorzaak voor het niet kunnen herplaatsen van [partij B]. Door de inkrimping komen er zeer weinig vacatures open binnen TEPNL. Deze inkrimping heeft te maken met het afnemen van de bedrijfsactiviteiten van TEPNL. In 2028 wordt de exploitatie van een van de twee gasvelden die TEPNL op de Noordzee exploiteert gestaakt en in 2033 worden de activiteiten op de Noordzee helemaal beëindigd. In verband daarmee is TEPNL nu al genoodzaakt maatregelen te treffen om de bedrijfsvoering geleidelijk af te bouwen. In 2025 hebben 15 werknemers hun dienstverband beëindigd met een vrijwillige vertrekregeling en zijn vijf jaarcontracten niet verlengd. Daarnaast is de HR-afdeling per 1 januari 2026 gekrompen van 2.8 fte naar 1.8 fte door het verdwijnen van HR Business Partner-rol. Dit zal op korte termijn niet veranderen, de inkrimping zal komend jaar worden voortgezet. TEPNL stelt dat zij aan haar inspanningsverplichtingen in de zin van 7:669 lid 1 juncto lid 9 Ontslagregeling heeft voldaan door actief de herplaatsingsmogelijkheden binnen het concern te onderzoeken en [partij B] regelmatig op beschikbare vacatures te wijzen, maar ook dat heeft niet tot herplaatsing geleid.

TEPNL heeft erop gewezen dat ondanks deze rol van bedrijfseconomische omstandigheden toch geen sprake is van de a-grond, omdat er geen sprake is van het vervallen van arbeidsplaatsen waardoor herplaatsing noodzakelijk is geworden. Zij heeft daarbij verwezen naar het oordeel van de Hoge Raad in het arrest van 18 januari 2019, in de zaak van Shell tegen een teruggekeerde expat (hierna: de Shell-zaak). Volgens TEPNL deed zich in die zaak een situatie voor die overeenkomt met de onderhavige.

[partij B] heeft als meest verstrekkende verweer gesteld dat het ontbindingsverzoek moet worden afgewezen omdat (wel) sprake is van een verkapte a-grond. Een vergelijking met de Shell-zaak gaat volgens hem niet op. Ten eerste omdat in die zaak een andere wijze van contracteren had plaatsgevonden, waarbij anders dan bij [partij B] vooraf een termijn was overeengekomen waarbinnen een andere functie moest worden gevonden. [partij B] heeft er in dit verband op gewezen dat hij de return letter, waarin TEPNL met expats afspraken maakt over hun terugkeer en die TEPNL bij het verzoek heeft gevoegd nooit heeft ondertekend. In deze returnletter is in artikel 2.2. een herplaatsingstermijn binnen TEPNL van drie maanden opgenomen. Deze -gewijzigde- returnletter is hem pas toegestuurd nadat hij al een half jaar in [land] was. In de wel door hem op 22 november 2020 ondertekende (en door hem overgelegde) returnletter is deze clausule niet opgenomen. Daarin staat met betrekking tot de re-assignment: “2.2 The Employee will be reinstated under the conditions applicable at the time of his return and in a position available at the date of the re-assignment to the Employer.”

Ten tweede wijst [partij B] erop dat in de Shell-zaak wel sprake is geweest van het aanbieden van een passende functie die door de werknemer is geweigerd en ten derde dat in de Shellzaak sprake was van aanhoudend lage olieprijzen die van invloed waren op de herplaatsingsmogelijkheden, hetgeen nu niet het geval is.

De kantonrechter is van oordeel dat het verzoek van TEPNL moet worden afgewezen omdat, anders dan de Shell-zaak, sprake is van omstandigheden die vallen onder de a-grond. Zij licht dit als volgt toe.

Ten eerste overweegt de kantonrechter dat TEPNL geen beroep doen op de inhoud van de gewijzigde returnletter. De voorwaarden die daarin zijn afgesproken komen op hoofdlijnen overeen met de voorwaarden die golden voor de werknemer in de Shell-zaak: de teruggekeerde expat keert tijdelijk terug in dienst, met geen ander doel dan het vinden van een nieuwe functie en als dat niet lukt binnen een bepaalde termijn, gaat de werknemer uit dienst. Dat is een wezenlijk minder goede terugkeervoorwaarde dan in de getekende returnletter is opgenomen, namelijk dat de expat zal worden herplaatst in een beschikbare functie. De kantonrechter volgt TEPNL niet in haar stelling dat [partij B] met die wijziging in de returnletter akkoord is gegaan door in [land] te gaan werken. Partijen hebben immers afgesproken dat aanvullingen op de arbeidsovereenkomst alleen schriftelijk overeengekomen kunnen worden. TEPNL heeft ter zitting bevestigd dat zij de oorspronkelijke, door [partij B] getekende returnletter in zijn digitale personeelsdossier heeft gevoegd. Ondanks dat de handtekening van TEPNL daar niet op staat, mocht [partij B], na ontvangst van deze verklaring van TEPNL, archivering van zijn verklaring na zijn ondertekening en gelet op de inhoud van de onder 2.4. geciteerde verklaring van TEPNL, ervan uitgaan dat TEPNL zich committeerde aan de inhoud daarvan.

Het tweede verschil met de Shellzaak is gelegen in de aard van de bedrijfseconomische omstandigheden. Uit de feiten en stellingen van TEPNL volgt dat deze omstandigheden er de hoofdreden van zijn dat TEPNL de overeengekomen plaatsing in een beschikbare functie niet meer kan nakomen. Er is daardoor immers geen functie beschikbaar voor [partij B] en het is ook zeer aannemelijk dat die er gedurende de verdere duur van het dienstverband niet meer gaat komen. In de Shellzaak waren bedrijfseconomische omstandigheden weliswaar van invloed op de mogelijkheid om de expat binnen een vastgestelde termijn kunnen herplaatsen, maar was van het vervallen van voor de betreffende werknemer geschikte arbeidsplaatsen wegens afnemende bedrijfsactiviteiten geen sprake, laat staan dat daarin de hoofdreden was gelegen. Dat wordt ook bevestigd door het feit dat in die zaak de werknemer op meerdere vacatures binnen Shell-Nederland had gesolliciteerd en hem ook een functie binnen dat bedrijf was aangeboden. Daarmee is sprake van omstandigheden die vallen onder het domein van de a-grond, niet van de h-grond.

Beoordeling van een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen is voorbehouden aan UWV (7:671a lid 1 BW). Daarom wordt het verzoek tot ontbinding afgewezen.

Dat de arbeidsovereenkomst niet kan worden ontbonden op de h-grond betekent niet dat TEPNL dus gehouden is – op straffe van een dwangsom – [partij B] in een passende functie te herplaatsen in het Totalconcern. TEPNL heeft voldoende onderbouwd dat er binnen TEPNL op korte termijn geen passende functie is. [partij B] stelt wel dat hij zijn kansen binnen het concern TotalEnergies positief inschat, maar gaat er daarbij aan voorbij dat TEPNL geen zeggenschap heeft over het personeelsbeleid van die vennootschappen. Van TEPNL kan ook niet verlangd worden dat zij, alsnog een functie voor hem creëert. Wel kan worden verlangd dat zij in dat geval een verzoek indient bij UWV, zoals ter zitting besproken de weg die naar het oordeel van de kantonrechter in deze gevolgd had moeten worden. De zelfstandige verzoeken van [partij B] worden daarom ook afgewezen.

Gelet op hetgeen hiervoor is geoordeeld komt de kantonrechter aan bespreking van het voorwaardelijk ingestelde tegenverzoek en de verweren van TEPNL daartegen niet toe.

De proceskosten in het verzoek komen voor rekening van TEPNL, omdat TEPNL gelijk krijgt. De proceskosten aan de zijde van [partij B] worden begroot op € 1.009,00 (€ 865,00 aan salaris gemachtigde en € 144,00 aan nakosten), plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing.

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

De proceskosten in het zelfstandig tegenverzoek komen voor rekening van [partij B], omdat hij ongelijk krijgt. De proceskosten van TEPNL in het tegenverzoek worden vastgesteld op nihil, nu daar geen afzonderlijke proceshandelingen in zijn verricht.

De kantonrechter

op het verzoek

wijst het verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst af,

veroordeelt TEPNL in de proceskosten van € 1.009,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als TEPNL niet tijdig aan de proceskostenveroordeling voldoet en de beschikking daarna wordt betekend,

veroordeelt TEPNL tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

verklaart deze beschikking wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het verzoek af,

veroordeelt [partij B] in de proceskosten van TEPNL, vastgesteld op nihil.