Civiel recht overig
Kort geding. Zijn er redenen die bezoekontzegging advocaat aan de PI rechtvaardigen? Gebruik mobiele telefoon…
Rechtbank Den Haag, 19 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33200 · Rechtbank Den Haag · 19 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/civiel-recht/civiel-recht-overig/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33200
Zaakgegevens
Op 19 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Den Haag
- Datum uitspraak
- 19 oktober 2026
- Datum publicatie
- 11 november 2026
- Zaaknummer
- C/09/714616/ KG ZA 26-1105
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. [eiser], mr. M. Beekes
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33200
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Kort geding. Zijn er redenen die bezoekontzegging advocaat aan de PI rechtvaardigen? Gebruik mobiele telefoon tijdens bezoekmoment niet aannemelijk. Wel ongecontroleerd contact met de buitenwereld tijdens bezoekmoment via laptop. De Staat wordt veroordeeld om te bewerkstelligen dat eiser hangende het onderzoek van de Deken zijn cliënten in de PI kan bezoeken, met uitzondering van de AIT en EBI. Gedeeltelijke toewijzing.
Uitspraak
Rechtbank den haag
Team handel - voorzieningenrechter
zaak- / rolnummer: C/09/714616/ KG ZA 26-1105
Proces-verbaal van de mondelinge uitspraak in kort geding ter zitting van 19 oktober 2026
in de zaak van
[eiser] te [woonplaats],
eiser, hierna te noemen: [eiser],
advocaat: mr. [eiser],
tegen:
DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministerie van Justitie en Veiligheid, DJI) te Den Haag,
gedaagde, hierna te noemen: de Staat,
advocaat: mr. M. Beekes.
Aanwezig is mr. T.F. Hesselink, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. Y. Doğanyiğit, griffier.
Tevens zijn aanwezig mr. [eiser] (die in deze zaak tevens optreedt als zijn eigen advocaat) en twee juridisch adviseurs van Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), vergezeld van mr. Beekes.
Nadat partijen hun standpunten hebben toegelicht, over en weer hebben gereageerd op de standpunten van de wederpartij en vragen van de voorzieningenrechter hebben beantwoord, heeft de voorzieningenrechter de zitting voor korte tijd geschorst. Na hervatting van de zitting heeft de voorzieningenrechter met toepassing van artikel 29a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) mondeling uitspraak gedaan. Deze luidt als volgt.
1 De gronden van de beslissing
[eiser] is als strafrechtadvocaat werkzaam in de straf- en detentiepraktijk en bezoekt in die hoedanigheid regelmatig cliënten in de PI.
In een informatieblad van DJI genaamd ‘Visueel toezicht in de AIT en EBI voor rechtsbijstandverleners’ is, voor zover hier van belang, het volgende opgenomen:
“Met ingang van 1 november 2025 is de Penitentiaire beginselenwet (Pbw) gewijzigd en vindt er visueel toezicht plaats op gesprekken tussen een gedetineerde in de EBI of AIT en diens rechtsbijstandverlener. Met de wijziging van de Pbw zijn ook de contactmomenten van EBI- en AIT-gedetineerden met de buitenwereld ingeperkt (met uitzondering van de geprivilegieerde contacten). Als gevolg hiervan kan het risico op druk, dwang en dreiging naar de rechtsbijstandverlener toenemen. Met het visuele toezicht wordt een bijdrage geleverd aan het voorkomen hiervan.
DJI geeft uitvoering aan het visuele toezicht zoals dit is opgenomen in de gewijzigde wet- en regelgeving. Het uitgangspunt betreft dat het visueel toezicht er niet toe mag leiden dat vertrouwelijke mededelingen in het onderhoud bij derden bekend kunnen worden.
(…)
• Rechtsbijstandverleners kunnen tijdens een bezoek aan een EBI-gedetineerde gebruik maken van een DSJ-laptop.
• Bij een bezoek aan een AIT-gedetineerde mag de rechtsbijstandverlener twee devices meenemen; een laptop en een telefoon. De telefoon mag enkel worden gebruikt voor de twee-factor authenticatie om op de betreffende laptop/systeem in te loggen. Ieder ander gebruik van de telefoon tijdens het bezoekmoment is niet toegestaan.
(…)
ONDERBREKING
De toezichthoudende medewerker kan in het geval van het vermoeden van druk, dwang of dreiging richting de rechtsbijstandverlener, intimiderende en/of verhullende communicatie of het (bewust) belemmeren/verstoren van het visuele toezicht beslissen het gesprek te onderbreken. In dit geval is enkel de vestigingsdirecteur bevoegd de beelden te bekijken en een besluit te maken over het al dan niet definitief beëindigen van het gesprek. Dit betreft een individuele afweging die zorgvuldig wordt gemaakt op basis van de beelden van het gesprek. Indien het gesprek wordt onderbroken wordt dit aan u en de gedetineerde medegedeeld en halen medewerkers van DJI de gedetineerde uit de spreekkamer. Wanneer de directeur een beslissing heeft genomen over het al dan niet beëindigen van het gesprek wordt u hierover geïnformeerd.”
Op 13 oktober jl. heeft [eiser] een bezoek gebracht aan cliënten in de PI [plaats 1] (hierna: PI [plaats 1]). [eiser] heeft tijdens dat bezoek onder meer de heer [cliënt 1] bezocht, die daar op de Afdeling Intensief Toezicht (AIT) verblijft.
De PI [plaats 1] heeft op grond van artikel 38 lid 8 Pbw visueel toezicht gehouden op het geprivilegieerde gesprek tussen [eiser] en [cliënt 1]. De camerabeelden daarvan zijn bewaard.
Het gesprek tussen [eiser] en [cliënt 1] is omstreeks 15:00-15:10 uur gestart. Omstreeks 16:10 uur is het gesprek tussen [eiser] en [cliënt 1] door (de directeur van) de PI afgebroken, omdat werd vermoed dat [eiser] zijn mobiele telefoon gebruikte.
Eveneens op 13 oktober 2026 heeft een andere cliënt van [eiser], die ook is gedetineerd in de AIT van de PI [plaats 1], de heer [cliënt 2], vanaf 15:39 uur veertig minuten gebeld met het (mobiele) geheimhoudernummer van [eiser]. [cliënt 2] heeft naar aanleiding van dat telefoongesprek een disciplinaire straf gekregen voor ongeoorloofd contact met de buitenwereld.
Bij brief van 15 oktober 2026 heeft de plaatsvervangend directeur van de PI [plaats 1] aan [eiser] een bezoekontzegging opgelegd. In de brief staat daarover het volgende:
“Hierbij delen wij u mede dat DJI een klacht voorbereidt en u per direct de toegang tot de inrichting PI [plaats 1] ontzegt. Dit betekent dat u geen bezoek meer kunt afleggen aan de hier verblijvende gedetineerden die u bijstaat. U kunt wel met hen telefoneren en schrijven.
Voornoemde klacht wordt voorbereid naar aanleiding van twee ernstige incidenten die hebben plaatsgevonden op 13 oktober 2026. De directie wijst u erop dat deze brief zal worden gedeeld met alle vestigingsdirecteuren van DJI (gevangeniswezen, Jeugd, Tbs). De dienstleiding van DJI zal deze directeuren ook verzoeken de toegang te ontzeggen.
Daarnaast informeert DJI het dekenberaad.”
[eiser] is nadien ook de toegang tot geweigerd tot andere PI’s, waaronder die in [plaats 2] en [plaats 3].
DJI bereidt een klacht voor aan de Deken van de Nederlandse Orde van Advocaten (hierna: de Deken).
[eiser] vordert in deze procedure, zakelijk weergegeven, dat de Staat, bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis, wordt veroordeeld (primair) met onmiddellijke ingang de opgelegde landelijke bezoekontzegging op te heffen, althans (subsidiair) met onmiddellijke ingang de landelijke bezoekontzegging op te heffen met uitzondering van alle AIT’s (en de voorzieningenrechter begrijpt ook alle EBI’s) in Nederland, in beide gevallen op straffe van een dwangsom van € 1.000.000 per dag. [eiser] vordert verder de Staat te veroordelen in de (werkelijke) proceskosten.
[eiser] legt aan zijn vorderingen samengevat het volgende ten grondslag. Aan [eiser] is ten onrechte een landelijke bezoekontzegging opgelegd. [eiser] heeft geen mobiele telefoon gebruikt tijdens zijn gesprek met [cliënt 1], anders dan dat hij bij aanvang van het gesprek zijn laptop heeft verbonden met de mobiele hotspot van zijn telefoon. Zijn mobiele telefoon heeft (verder) constant in zijn rechterbroekzak gezeten. Hij heeft wel een wit papiertje in zijn handen gehad, waarmee hij uit verveling zat te spelen. Van ongeoorloofd gebruik van de mobiele telefoon tijdens het bezoekmoment is geen sprake geweest. [eiser] heeft ook geen misbruik van zijn geheimhoudersnummer door [cliënt 2] gefaciliteerd. [eiser] heeft niet gesproken met [cliënt 2] op 13 oktober 2026. [cliënt 2] heeft die middag gebeld met het geprivilegieerde telefoonnummer van [eiser] en heeft – na automatische doorschakeling naar kantoor – een juridisch medewerker van het kantoor van [eiser] gesproken. [eiser] heeft niet in strijd gehandeld met de regels van de PI [plaats 1]. Hij heeft helemaal niets fout gedaan. De bezoekontzegging heeft een grote impact op de praktijk van [eiser], die nu stil ligt omdat hij in geen enkele PI meer wordt toegelaten. De bezoekontzegging heeft ook nadelige gevolgen voor gedetineerde cliënten van [eiser]. Niet alleen [eiser] maar met name zijn cliënten hebben er groot belang bij dat de bezoekontheffing zo snel mogelijk wordt opgeheven, zodat [eiser] zijn werk kan hervatten.
De Staat voert verweer tegen het gevorderde. Dat verweer zal hierna, voor zover nodig, worden besproken.
De camerabeelden van het gesprek op 13 oktober jl. tussen [eiser] en [cliënt 1], waar de beslissing van 15 oktober jl. van de plaatsvervangend directeur van de PI [plaats 1] op is gebaseerd, zijn op verzoek van de voorzieningenrechter via een videoverbinding met de PI [plaats 1] getoond ter zitting.
De voorzieningenrechter overweegt als volgt. De Staat maakt [eiser] concreet drie verwijten: (i) hij zou vermoedelijk zijn mobiele telefoon hebben gebruikt tijdens geprivilegieerde bezoekmomenten, (ii) hij zou het voor zijn cliënten via zijn geheimhoudernummer mogelijk maken om ongecontroleerd contact met de buitenwereld te hebben, en (iii) hij zou tijdens bezoekmomenten via zijn laptop eveneens een ongecontroleerde communicatielijn naar buiten hebben. Al deze verwijten vormen volgens de Staat gezamenlijk maar ook ieder afzonderlijk voldoende reden om aan [eiser] een bezoekontzegging op te leggen. De voorzieningenrechter volgt de Staat niet in dit standpunt. In dat verband wordt het volgende overwogen.
Ten aanzien van het verwijt onder (i) geldt dat de voorzieningenrechter op basis van de camerabeelden niet aannemelijk acht dat [eiser] gebruik heeft gemaakt van een mobiele telefoon tijdens zijn bezoek aan [cliënt 1]. Op de camerabeelden is een deel van het tafelblad waaraan [eiser] zit, zwartgemaakt. Niet te zien is wat daarop ligt of staat. [eiser] zelf is wel zichtbaar. Op de camerabeelden is niet te zien dat, zoals de Staat aanvoert, [eiser] aan het begin van het bezoek een (op een) telefoon (gelijkend voorwerp) uit zijn broekzak heeft gehaald en op tafel heeft neergelegd. Dat op zichzelf sluit niet uit dat het wel gebeurd kan zijn, omdat wel is te zien dat [eiser] twee keer iets uit zijn broekzak pakt, maar niet is te zien wat dat precies is. Op de camerabeelden is in ieder geval op geen enkel moment een mobiele telefoon te zien. Wel is op de camerabeelden te zien, zoals [eiser] ook onweersproken heeft verklaard, dat [eiser] omstreeks 16:01 uur, dus nog voordat in het gesprek werd geïntervenieerd, op een knop heeft gedrukt. [eiser] heeft onweersproken gesteld dat deze knop ertoe dient om aan te geven dat het gesprek met zijn cliënt is geëindigd en dat hij kan worden opgehaald. [eiser] heeft verder onweersproken aangevoerd dat hij en [cliënt 1] vanaf dat moment moesten wachten totdat zij door PI-personeel werden opgehaald. Het ligt naar het oordeel van de voorzieningenrechter bepaald niet voor de hand dat [eiser], wetende dat ieder moment PI-personeel kon binnenkomen, zijn telefoon heeft gepakt en berichten via zijn mobiele telefoon is gaan versturen. Hij wist immers dat dat verboden is. De Staat heeft verder aangevoerd dat [eiser] tijdens het gesprek, nadat hij op de knop had gedrukt, zijn handen bij elkaar op schoot had en met zijn duimen bewegingen maakte die lijken op het typen van berichten op een telefoon, waarbij [eiser] zijn blik op zijn handen had gericht. Ook daaruit kan in de visie van de Staat worden afgeleid dat [eiser] zijn mobiele telefoon aan het gebruiken was. De Staat wordt hierin evenmin gevolgd. Op de beelden is namelijk te zien dat [eiser], zoals hij ook in de dagvaarding heeft gesteld, iets kleins wits in zijn handen heeft, dat hij kort daarvoor van de rechterzijde van de tafel lijkt te hebben gepakt. Te zien is dat de handen van [eiser] bewegen, dat hij naar zijn handen kijkt, en dat bij zijn handen af en toe iets wits opflitst. Later in de beelden is duidelijk te zien dat [eiser] iets in zijn handen heeft en daar ook naar kijkt, maar op geen enkel moment is een mobiele telefoon te zien. Dit alles maakt de door de Staat geschetste gang van zaken tijdens het bezoek volstrekt onaannemelijk en het verwijt ongegrond, zodat de opgelegde maatregel in zoverre niet gerechtvaardigd is.
Ten aanzien van het verwijt onder (ii) geldt het volgende. Als onweersproken staat vast dat een AIT-cliënt van [eiser], [cliënt 2], veertig minuten heeft gebeld met het (vooraf goedgekeurde) geheimhoudernummer van [eiser] gedurende de tijd dat [eiser] bij [cliënt 1] in de bezoekersruimte aanwezig was. [eiser] voert onderbouwd aan dat zijn mobiele telefoonnummer zo is ingesteld dat bij geen gehoor wordt doorgeschakeld naar het telefoonnummer van zijn kantoor. Volgens [eiser] heeft [cliënt 2], nadat hij automatisch werd doorverbonden naar het kantoor van [eiser], gesproken met een juridisch medewerker van zijn kantoor. Met wie [cliënt 2] heeft gesproken valt niet met zekerheid te zeggen, maar als het zo is gegaan zoals [eiser] zegt, dan heeft [cliënt 2] een inhoudelijk gesprek gevoerd met een ander dan een geprivilegieerd contact. De Staat voert terecht aan dat dit absoluut niet is toegestaan. Uit jurisprudentie waarnaar de Staat heeft verwezen volgt kort gezegd dat een gedetineerde geen recht heeft op geprivilegieerd contact met de secretaresse van zijn of haar advocaat. Dat is niet anders bij een juridisch medewerker die een gedetineerde te woord staat bij het bellen naar het geheimhoudernummer. In dergelijke gevallen mag de secretaresse of juridisch medewerker enkel praktisch contact onderhouden, zoals bijvoorbeeld het maken van een terugbelafspraak of het doorverbinden naar de advocaat. Een geheimhoudernummer mag door een gedetineerde in geen geval worden gebruikt om inhoudelijke gesprekken te voeren met een ander dan de houder van het nummer. Wordt dat toegestaan, zoals [eiser] kennelijk doet, wordt verboden gebruik van het geheimhoudernummer gefaciliteerd. [eiser] heeft er ter zitting geen blijk van gegeven de ernst van deze inbreuk in te zien. Volgens [eiser] kan hij niet anders dan juridisch medewerkers inzetten om hem te ontlasten in zijn werk, maar dat mag er op geen enkele manier toe leiden dat zijn geheimhoudernummer wordt misbruikt. [eiser] wordt als professioneel beroepsbeoefenaar geacht in de uitoefening van zijn functie op de hoogte te zijn van de op dit vlak geldende regels en de afspraken tussen de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) en DJI hierover.
Dat laatste geldt ook ten aanzien van het verwijt onder (iii). Vast staat dat, zoals [eiser] zelf heeft verklaard, [eiser] tijdens zijn bezoeken in de PI op de AIT contact onderhoudt met zijn kantoor via zijn laptop, al dan niet via WhatsApp op zijn laptop. Dat betekent dat [eiser] tijdens bezoekmomenten aan (AIT-)gedetineerden via zijn laptop contact heeft met de buitenwereld. Dat is zoals de Staat terecht opmerkt geenszins de bedoeling en dat is ook de reden dat een telefoon tijdens bezoek enkel is toegestaan om in te kunnen loggen op de laptop (voor zover daarvoor een twee-factor authenticatie is vereist). Uit het informatieblad van DJI volgt ook dat bij bezoek aan de AIT en EBI ieder ander gebruik van de telefoon tijdens het bezoekmoment niet is toegestaan, juist vanuit de overweging dat ieder risico op contact met de buitenwereld van gedetineerden die daar verblijven moet worden tegengegaan. Het is tegen deze achtergrond dan ook niet meer dan logisch dat ook contact met de buitenwereld via een laptop, tijdens een bezoek aan een cliënt in de AIT niet is toegestaan. Dit had [eiser] zonder meer duidelijk moeten zijn, gelet op het geldende beleid en ook op de daaraan voorafgegane onderhandelingen die zijn gevoerd tussen de NOvA en DJI over het toegangsbeleid van advocaten tot de PI’s, welk beleid DJI wilde verscherpen. Ook op dit punt lijkt [eiser] de ernst van de inbreuk niet voldoende in te zien en heeft hij naar het oordeel van de voorzieningenrechter onvoldoende gewicht toegekend aan de eisen die worden gesteld aan het gebruik van een laptop tijdens bezoek aan de PI. Dat applicaties zoals WhatsApp automatisch oppoppen zodra hij internetverbinding heeft, zoals [eiser] aanvoert, doet daar niet aan af. Als dit al zo is, blijft het de verantwoordelijkheid van [eiser] om ervoor te zorgen dat hij die applicaties actief afsluit en tijdens bezoekmomenten aan de AIT geen contact mogelijk maakt en onderhoudt met de buitenwereld.
Dit leidt alles leidt tot het volgende oordeel. Een algeheel verbod op toegang tot deze PI en andere PI’s acht de voorzieningenrechter – gelet ook op de verstrekkende gevolgen daarvan voor [eiser] – een te zware maatregel, nu niet is komen vast te staan en ook niet aannemelijk is geworden dat [eiser] tijdens het bezoek aan [cliënt 1] zijn mobiele telefoon heeft gebruikt. De voorzieningenrechter ziet in hetgeen hiervoor is overwogen wel aanleiding om [eiser] in ieder geval gedurende het aangekondigde onderzoek van de Deken niet toe te laten tot Afdelingen Intensief Toezicht en de EBI. Dit leidt ertoe dat de Staat zal worden veroordeeld om te bewerkstelligen dat [eiser] hangende het onderzoek van de Deken zijn cliënten in detentie kan bezoeken, met uitzondering van zijn cliënten die verblijven in de AIT of de EBI. Dat betekent dat de subsidiaire vordering van [eiser] wordt toegewezen. Voor het opleggen van een dwangsom ziet de voorzieningenrechter geen aanleiding, omdat ervan mag worden uitgegaan dat de Staat vrijwillig aan de veroordeling zal voldoen. De gevorderde dwangsom wordt daarom afgewezen.
De Staat is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De voorzieningenrechter ziet in het door [eiser] gestelde geen aanleiding om de Staat in de werkelijke proceskosten te veroordelen. De proceskosten van [eiser] worden begroot op:
- dagvaarding € 155,67
- griffierecht € 341
- salaris advocaat € 1.177
- nakosten € 189 (plus de verhoging zoals vermeld in de
beslissing)
Totaal € 1.862,67
2 De beslissing
De voorzieningenrechter:
veroordeelt de Staat om te bewerkstelligen dat [eiser] hangende het aangekondigde onderzoek van de Deken zijn cliënten in detentie kan bezoeken, met uitzondering van zijn cliënten in de Afdeling Intensief Toezicht (AIT) en de Extra Beveiligde Inrichting (EBI);
veroordeelt de Staat in de proceskosten van € 1.862,67, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als de Staat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet de Staat € 98 extra betalen, plus de kosten van betekening;
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
wijst af het meer of anders gevorderde.
WAARVAN PROCES-VERBAAL,
…………………………………. …………………………………
mr. Y. Doğanyiğit mr. T.F. Hesselink