Onderzoek Antraciet. Afgebrand drugslaboratorium Middenbeemster. Vrijspraak medeplegen productie van en…

Het dossier bevat meerdere Opnames Vertrouwelijke Communicatie (heimelijk opgenomen gesprekken, hierna OVC). Het gaat om OVC-gesprekken die in de auto van [medeverdachte 1] zijn opgenomen en waarop [medeverdachte 1] (telefonische) gesprekken voert met anderen.

De rechtbank stelt voorop dat de bewijswaarde van deze OVC-gesprekken steeds dient te worden bezien in samenhang met alle overige OVC-gesprekken en de andere bewijsmiddelen. In de OVC-gesprekken wordt regelmatig gesproken over “ [bijnaam 1] ”, “ [bijnaam 2] ” of “ [bijnaam 3] ” en “ [bijnaam 4] ”. Gelet op de bewijsmiddelen – in onderling verband en samenhang bezien – gaat de rechtbank ervan uit dat als wordt gesproken over “ [bijnaam 1] ” dit gaat over [medeverdachte 6] , als wordt gesproken over “ [bijnaam 2] ” of “ [bijnaam 3] ” dit gaat over [medeverdachte 3] en als wordt gesproken over “ [bijnaam 4] ” dit gaat over [medeverdachte 5] .

Drugslab [adres 2]

De rechtbank stelt op grond van de bewijsmiddelen het volgende vast. Op 19 juni 2025 heeft in het westelijke deel van het bedrijfspand aan de [adres 2] een grote brand plaatsgevonden. Door de LFO is na bluswerkzaamheden ter plaatse onderzoek verricht, waarbij is geconcludeerd dat in de loods een drugslaboratorium (hierna: drugslab) in werking is geweest.

In het drugslab zijn onder andere diverse chemicaliën, twaalf Intermediate Bulk Containers (hierna: IBC’s) gevuld met in totaal 12.000 liter aan drugsafval, zes IBC’s die gebruikt werden als gaswasser, een palletkrat met 24 zakken gevuld met aluminiumshredder en diverse goederen zoals gelaatsmaskers, handschoenen en kunststofbakjes met daarin restanten van methamfetamine kristallen aangetroffen. Diverse goederen, waaronder de twaalf IBC’s, zijn bemonsterd en door het NFI positief getest op de precursor Benzylmethylketon (hierna: BMK) en methamfetamine. Gelet op de opstellingen, bestaande uit inductiekookplaten met RVS-pannen en -ketels, centrifuges, jerrycans, metalen frames met glazen scheitrechters, wijnsteenzuur en een vrieskist, die zijn aangetroffen in het gedeelte van de eerste verdieping waar de brand had gewoed, vond daar de productie plaats. In een aparte loods bevond zich een nieuwe reactieketel, gewikkeld in plastic met daarop ‘ [bedrijf 1] ’ geschreven, een papier versnipperaar met daarin resten aluminiumfolie en acht aluminiumfolie rollen geadresseerd aan het bedrijfsadres van [medeverdachte 6] . Verder werd een hydraulische pers aangetroffen die geschikt is voor het persen van blokken. De elektriciteitsinstallatie in de linker ruimte aan de achterzijde van het gebouw was op provisorische wijze afgetakt waarbij een extra aansluiting was gemaakt. De LFO concludeert dat in het drugslab vanuit de precursor BMK met behulp van “de aluminium-amalgaan methode” methamfetamine is geproduceerd. De LFO vermoedt dat daarnaast ook MDMA vanuit de precursor Piperonylmethylketon (hierna: PMK) met behulp van “de koude methode” is geproduceerd.

Gelet op het voorgaande stelt de rechtbank vast dat in het drugslab tot aan de brand op 19 juni 2025 methamfetamine is geproduceerd. En hoewel er geen PMK of MDMA in het drugslab is aangetroffen, is de rechtbank van oordeel dat er ook MDMA is geproduceerd. De rechtbank overweegt in dit verband dat het productieproces van methamfetamine en MDMA nagenoeg hetzelfde is; alleen de precursor hoeft te worden aangepast en in productielocaties van methamfetamine wordt vaak ook MDMA geproduceerd. Verder volgt uit de OVC-gesprekken dat regelmatig wordt gesproken over ‘P-poeder’ of ‘P’, een benaming voor PMK. De rechtbank leidt dit af uit de door de politie gegeven duiding van verschillende termen en begrippen die in de OVC-gesprekken worden gebruikt en die volgens de politie verband houden met de productie van synthetische drugs, waaronder MDMA. De rechtbank volgt die duiding, ook omdat die past bij de context van de gevoerde gesprekken. Op 30 mei 2025 vertelt [medeverdachte 1] dat hij een proefdraai heeft gedaan met P-poeder en op 2 juni 2025 beschrijft [medeverdachte 1] dat als je vijftig liter P, aceton en zoutzuur bij elkaar doet, er bonken uitkomen van zestig kilo. De bonken die ze er eergisteren uithaalde waren ook “echt hard”. In een gesprek op 26 juni 2025 bespreekt [medeverdachte 1] dat hij de dag voor de brand nog met P-poeder heeft gewerkt. Hij zou “50 kilo gesmolten” hebben en “40 liter (…) in de eerste fase [hebben] gedraaid” die hij de volgende dag “alvast [wilde] krissen”, “maar die morgen kwam niet meer”. Verder wordt in een notitieboekje, dat in de slaapkamer van [medeverdachte 3] is aangetroffen, het productieproces van MDMA beschreven. Gelet hierop – in onderling verband en samenhang bezien – is de rechtbank van oordeel dat er in het drugslab ook MDMA is geproduceerd.

Werkwijze en betrokkenheid van de verdachten bij het drugslab

De rechtbank leidt uit de bewijsmiddelen de volgende werkwijze en betrokkenheid van de verdachten af bij de productie van methamfetamine en MDMA in het drugslab. Door het observatieteam van de politie en op de camerabeelden van de camera’s die gericht waren op de achteringang van het bedrijfspand aan de [adres 2] worden in de periode van 21 maart 2025 tot en met 5 juni 2025 de verdachte, [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 5] en [medeverdachte 6] in wisselende samenstellingen meermaals bij het bedrijfspand gezien. Het bedrijfspand werd gehuurd door [medeverdachte 6] .

Uit de bewijsmiddelen komt een patroon naar voren waarbij [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 5] met de auto afreisden naar carpoolplaatsen of een tankstation in Wijdewormer en Purmerend, waarna ze overstapten in een andere auto en naar het drugslab werden gereden. Daarbij haalde [medeverdachte 5] regelmatig [medeverdachte 3] op in Utrecht om daarna samen naar een carpoolplaats te rijden. De telefoons van de verdachten werden bij het overstappen naar een andere auto uitgeschakeld en/of achtergelaten. De rechtbank leidt hieruit af dat de verdachten wilden verhullen dat ze naar het drugslab gingen en wilden voorkomen dat hun voertuigen daar werden gezien. Aangekomen bij het drugslab deed [medeverdachte 6] of de verdachte regelmatig met een sleutel de deur voor hen open, waarna de verdachten meerdere uren binnen waren en daarna weer (samen) het bedrijfspand verlieten en naar de carpoolplaatsen of het tankstation werden teruggebracht. De verdachten werden onder andere door [medeverdachte 6] en de verdachte opgehaald en weggebracht in bestelbusjes waar “ [bedrijf 1] ” – het bedrijf van [medeverdachte 6] – op stond of door de Mini Cooper (voorzien van kentekennummer [kenteken 1] ) van [medeverdachte 6] en de Audi Q5 (voorzien van kentekennummer [kenteken 2] ) van de verdachte.

In het drugslab zijn gasmaskers aangetroffen waarop DNA-sporen zijn aangetroffen die matchen met het DNA-profiel van [medeverdachte 3] . Daarnaast zijn in een vuilniszak handschoenen en kartonnen bekers aangetroffen met daarop DNA-sporen die matchen met de DNA-profielen van [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 5] . Gelet op de door het NFI berekende bewijskracht komt de rechtbank tot de conclusie dat het aangetroffen DNA het DNA van [medeverdachte 3] , [medeverdachte 1] en [medeverdachte 5] betreft en wijst op activiteit van hen in het drugslab. Ook zijn in de slaapkamer van [medeverdachte 3] en in de Audi A5 waar [medeverdachte 5] in reed en die op naam van [medeverdachte 4] stond, notitieboekjes aangetroffen waarin de productieprocessen van MDMA en methamfetamine werden beschreven.

De productie van methamfetamine en MDMA in het drugslab is mede gefinancierd via een lening van [medeverdachte 4] aan [medeverdachte 6] . Uit de bankgegevens van [bedrijf 2] , het bedrijf van [medeverdachte 4] , volgt dat in de periode van april t/m juni 2025 een bedrag van in totaal € 102.667,44 is overgemaakt aan ‘ [bedrijf 1] ’, het bedrijf van [medeverdachte 6] , onder meer voor het betalen van de energierekening. Uit een getapt telefoongesprek tussen [medeverdachte 5] en [medeverdachte 4] van 21 juni 2025, twee dagen na de brand, volgt dat [medeverdachte 4] zegt dat hij klaar is met alle uitgaven zonder dat hij er inkomsten voor terugkrijgt en dat de uitgaven inmiddels al boven de drie ton zitten. Uit de OVC-gesprekken die zijn opgenomen in de auto van [medeverdachte 1] volgt dat de lening [medeverdachte 4] een alibi moest verschaffen en was bedoeld voor de financiering van het drugslab. In een gesprek op 12 juni 2025 zegt [medeverdachte 1] dat [medeverdachte 4] “in principe (…) alles heeft gefinancierd” en in een gesprek op 24 juni 2025 zegt [medeverdachte 1] : “Ik ben al bij [medeverdachte 4] geweest, maar [medeverdachte 4] heeft ook een goed alibi. [medeverdachte 4] werkt met dat (…) coating bedrijf (…) dus er is wel een legitieme dingens zeg maar.”

Productie methamfetamine en MDMA

Uit de OVC-gesprekken, waarin de verdachten zich onbespied waanden, volgt ook dat verschillende verdachten met elkaar spreken over de productie van methamfetamine en MDMA. In de gesprekken gaat het onder andere over “krissen”, “smelten” en “afdraaien”; termen die passen bij die productie. [medeverdachte 1] is de kok die het meest weet over het productieproces en ook instructies geeft aan de anderen. Zo volgt uit een getapt telefoongesprek van 29 mei 2025 dat [medeverdachte 1] tegen [medeverdachte 5] zegt: “die van morgen moet je even 1 nacht openzetten voor de zekerheid” en spreken [medeverdachte 1] en [medeverdachte 3] in het OVC-gesprek van 10 juni 2025 over de productiemethode waarbij [medeverdachte 1] zegt dat hij [medeverdachte 3] wil laten aanbaggeren om te kijken of het hem lukt. Ook volgt uit een OVC-gesprek van 12 juni 2025 dat er is gediscussieerd over het productieproces. [medeverdachte 1] zegt dat het leek alsof er andere olie in zat, waarop [medeverdachte 2] hem zou hebben gezegd dat die olie niet werkte en ze daarom alles in de IBC’s of in wc’s hebben gegooid.

In de OVC-gesprekken komt ook naar voren dat de in het drugslab aangetroffen hydraulische pers gebruikt zou worden voor het persen van blokken M, waarbij [medeverdachte 1] zegt dat dit goed gaat verkopen omdat niemand anders dit doet. Het gaat ook over het drukken van een logo in de blokken, waarop [medeverdachte 6] zegt dat dit het logo “ [bedrijf 1] ” kan zijn. De pers is, zo volgt uit de OVC-gesprekken, gebouwd door [medeverdachte 4] .

De rechtbank stelt op grond van het voorgaande vast dat de verdachte betrokken is geweest bij de productie van methamfetamine en MDMA in het drugslab. De vraag die de rechtbank moet beantwoorden is hoe die betrokkenheid gekwalificeerd moet worden, als medeplegen of als medeplichtigheid.

Vrijspraak medeplegen

De rechtbank stelt voorop dat de betrokkenheid bij een strafbaar feit als medeplegen kan worden bewezenverklaard wanneer vast is komen te staan dat bij het begaan daarvan sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking. Ook wanneer het tenlastegelegde medeplegen in de kern niet bestaat uit een gezamenlijke uitvoering tijdens het begaan van het strafbare feit, maar uit gedragingen die doorgaans met medeplichtigheid in verband worden gebracht (zoals het verstrekken van inlichtingen, op de uitkijk staan, helpen bij de vlucht), kan sprake zijn van de voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking. De materiële en/of intellectuele bijdrage van de verdachte aan het strafbare feit zal dan van voldoende gewicht moeten zijn. Bij de beoordeling of daaraan is voldaan, kan rekening worden gehouden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

De rechtbank is – met de officier van justitie en de raadsman – van oordeel dat de bijdrage van de verdachte bij de productie en handel van methamfetamine en/of MDMA, noch aan eventuele voorbereidingshandelingen ten aanzien van MDMA en/of (meth)amfetamine van onvoldoende gewicht is geweest om te kunnen spreken van een nauwe en bewuste samenwerking ten aanzien van de productie en/of handel van harddrugs. Die bijdrage is dan ook onvoldoende om zijn handelen te kunnen kwalificeren als medeplegen. De rechtbank ziet daarnaast ook – anders dan de officier van justitie heeft betoogd – onvoldoende aanknopingspunten om vast te stellen dat de verdachte, al dan niet samen met anderen, daadwerkelijk beschikkingsmacht heeft gehad over bakken methamfetamine en/of MDMA in de tenlastegelegde periode, ook niet in de periode van 27 juni 2025 tot en met 6 juli 2025, waardoor het medeplegen van het aanwezig hebben van methamfetamine en/of MDMA tevens niet wettig en overtuigend kan worden bewezen.

Gelet op het voorgaande zal de rechtbank de verdachte vrijspreken van het primair en subsidiair ten laste gelegde.

Medeplichtigheid

Voor de bewezenverklaring van medeplichtigheid aan een misdrijf is vereist dat niet alleen wordt bewezen dat het opzet van de verdachte was gericht op zijn handelingen als medeplichtige, maar ook dat zijn opzet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, was gericht op het door de dader gepleegde misdrijf (het gronddelict) of, ingeval het (voorwaardelijk) opzet niet (volledig) was gericht op het gronddelict, op een misdrijf dat voldoende verband houdt met het gronddelict. Of van een dergelijk verband sprake is, is afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Daarbij zijn zowel de aard van het gronddelict als de aard van de gedraging van de medeplichtige van belang. Verder geldt dat bij de bewezenverklaring en kwalificatie van de medeplichtigheid moet worden uitgegaan van de door de dader verrichte handelingen, ook indien het opzet van de medeplichtige slechts was gericht op een deel daarvan. Het opzet van de medeplichtige hoeft niet te zijn gericht op de precieze wijze waarop het gronddelict wordt begaan.

De rechtbank stelt vast dat, hoewel het bedrijfspand werd gehuurd door zijn zoon [medeverdachte 6] , de verdachte wel de sleutel van het bedrijfspand had en hij daarmee het bedrijfspand ter beschikking kon stellen aan de medeverdachten. Zij waren daar (met uitzondering van [medeverdachte 4] ) in wisselende samenstellingen en de verdachte deed voor hen de deur van het bedrijfspand open. De verdachte had een faciliterende rol omdat zonder hem de medeverdachten het bedrijfspand niet in konden om daar methamfetamine en MDMA te produceren. Illustratief zijn daarbij de camerabeelden van 6 mei 2025 waarop de verdachte aan komt lopen, het bedrijfspand binnengaat en van binnen de deur op slot doet en zeven minuten later met [medeverdachte 1] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 2] weer naar buiten komt en de deur op slot doet. De verdachte heeft tevens op de terechtzitting verklaard dat hij de medeverdachten ook ophaalde en wegbracht van en naar het bedrijfspand.

De rechtbank concludeert dat de verdacht daarmee opzet had op de handeling als medeplichtige, namelijk het ter beschikking stellen van het bedrijfspand. Het is vervolgens de vraag of de verdachte ook opzet heeft gehad op het gronddelict, te weten het medeplegen van productie en/of de handel van methamfetamine en/of MDMA. De rechtbank kan op grond van de bewijsmiddelen niet vaststellen dat de verdachte opzet heeft gehad op de handel in drugs. Wel is de rechtbank van oordeel dat de verdachte opzet heeft gehad op het medeplegen van de productie van methamfetamine en/of MDMA. Daartoe is redengevend dat de verdachte gedurende een aantal dagen meermalen het bedrijfspand, waar het drugslab in was gevestigd, ter beschikking heeft gesteld aan de groep medeverdachten en hen hiertoe vervoerde van en naar carpoolplaatsen in de buurt. Hij heeft gezien dat dit steeds (ongeveer) dezelfde groep betrof en dat zij vervolgens meerdere uren in het pand bleven, waarbij hij, de verdachte, zelf soms ook voor langere tijd in het bedrijfspand verbleef. Daar komt bij dat de verdachte ook een keer is gezien met een kookpan in zijn hand terwijl hij met [medeverdachte 1] (die ook pannen bij zich had) het bedrijfspand in liep. Ook wordt gezien dat de verdachte een keer met [medeverdachte 1] buiten het bedrijfspand staat te praten. Het telefoonnummer van de verdachte stond ook in de telefoon van [medeverdachte 1] , onder de naam “ouwe”. Dit impliceert dat zij ook buiten de momenten in de loods contact met elkaar hadden.

De rechtbank leidt hieruit af dat het niet anders kan dan dat de verdachte wist dat in het bedrijfspand een drugslab in werking was en stelt daarom vast dat hij met zijn handelen opzet heeft gehad op het behulpzaam zijn en ook op de productie van synthetische drugs in de loods.

Conclusie

De rechtbank komt tot een bewezenverklaring van het meer subsidiair ten laste gelegde, te weten de medeplichtigheid aan het medeplegen van de productie van methamfetamine en/of MDMA in de periode van 21 maart 2025 tot en met 19 juni 2025, het moment van de brand in het drugslab.