Bestuursrecht overig

Sluiting woning voor drie maanden o.g.v. de Opiumwet. Verzoek om voorlopige voorziening. Niet in geschil dat…

Rechtbank Gelderland, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Gelderland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Rechtbank Gelderland
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
ARN 26/5344
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBGEL:2026:8454
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Sluiting woning voor drie maanden o.g.v. de Opiumwet. Verzoek om voorlopige voorziening. Niet in geschil dat in de woning een handelshoeveelheid harddrugs is aangetroffen. Was de burgemeester bevoegd om de woning te sluiten? Volgens het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter wel. Was de sluiting ook noodzakelijk en evenwichtig? Ook daarover is oordeelt de voorzieningenrechter voorlopig van wel. Dit betekent dat de burgemeester de woning mag sluiten, ondanks dat er nog een bezwaarprocedure bij de burgemeester tegen de sluiting loopt. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Uitspraak

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: ARN 26/5344


proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de voorzieningenrechter van

29 oktober 2026 op het verzoek om voorlopige voorziening

in de zaak tussen

[verzoeker] , verzoeker,

[verzoekster] , verzoekster,

beiden uit [plaats] , gezamenlijk: verzoekers

(gemachtigde: mr. D.M. Moes),

en

de burgemeester van de gemeente Rheden, de burgemeester

(gemachtigden: mr. J.I.S. Laclé en [gemachtigde] ).

Zitting

De voorzieningenrechter heeft het verzoek om een voorlopige voorziening op 29 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben de gemachtigde van verzoekers en de gemachtigden van de burgemeester deelgenomen.

Na afloop van de zitting heeft de voorzieningenrechter na een onderbreking voor raadkameroverleg mondeling uitspraak gedaan.

Beslissing

De voorzieningenrechter wijst het verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening af.

Motivering

1. Verzoekers zijn huurders en bewoners van de woning aan het [adres] in Velp (de woning). Op 18 augustus 2026 heeft de politie onderzoek gedaan naar verdovende middelen in de woning. Tijdens de doorzoeking heeft de politie in totaal 74,02 gram cocaïne, 494,41 gram amfetamine (speed) en buisjes en zakjes met hasj/hennep aangetroffen.

2. De burgemeester heeft verzoekers laten weten dat hij het voornemen heeft de woning te sluiten voor de duur van drie maanden in verband met de in de woning aangetroffen handelshoeveelheid harddrugs. Verzoekers hebben van de mogelijkheid gebruikgemaakt om schriftelijk hun zienswijze daarop te geven. Met het besluit van 2 oktober 2026 – vervangen door het besluit van 16 oktober 2026 – heeft de burgemeester overeenkomstig zijn voornemen de woning gesloten per 19 oktober 2026 voor de duur van drie maanden. De duur van de sluiting is overeenkomstig het door de burgemeester gevoerde beleid.

3. Verzoekers hebben tegen de sluiting bij de burgemeester bezwaar gemaakt en bij de rechtbank een verzoek om voorlopige voorziening ingediend. Verzoekers willen met hun verzoek bereiken dat de woning niet wordt gesloten, in ieder geval totdat door de burgemeester op het bezwaar tegen de sluiting is beslist. De burgemeester heeft desgevraagd laten weten dat hij met de sluiting van de woning wacht totdat de voorzieningenrechter uitspraak heeft gedaan.

4. De beoordeling van het verzoek om voorlopige voorziening heeft een voorlopig karakter en bindt de rechter in de (eventuele) hoofdzaak niet.

5. Bij de beoordeling van een verzoek om voorlopige voorziening moet de voorzieningenrechter eerst vaststellen dat verzoekers een spoedeisend belang hebben. De voorzieningenrechter is van oordeel dat verzoekers spoedeisend belang hebben, omdat zij door het besteden besluit geen toegang meer tot de woning hebben en (op korte termijn) elders onderdak moeten vinden. De burgemeester vindt overigens ook dat verzoekers een spoedeisend belang hebben.

6. Dan moet er een beoordeling plaatsvinden of het bestreden besluit na bezwaar zal standhouden. Dit heet het voorlopig rechtmatigheidsoordeel. Dit betekent niet dat de voorzieningenrechter het bestreden besluit toetst op de wijze waarop de burgemeester het in bezwaar moet heroverwegen. De voorzieningenrechter beoordeelt of het bezwaar van verzoekers redelijke kans van slagen heeft. Heeft het dat niet, dan wordt het verzoek afgewezen. Heeft het dat wel, dan wordt het verzoek toegewezen. Is er twijfel over, dan vindt er een belangenafweging plaats tussen het algemeen belang dat de burgemeester met het besluit wil dienen en het concrete belang van verzoekers.

6.1.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat het bezwaar van verzoekers bij de huidige stand van zaken geen redelijke kans van slagen heeft. Daarvoor geldt de volgende motivering.

6.2.

Verzoekers stellen niet ter discussie dat de in overweging 1. genoemde goederen in hun woning zijn aangetroffen, maar zij vinden dat de burgemeester niet bevoegd is om de woning te sluiten.

6.2.1.

Hoewel de grens van een handelshoeveelheid (van 0,5 gram harddrugs) is overschreden, vinden verzoekers dat zij erin zijn geslaagd om aannemelijk te maken dat sprake is van drugs voor persoonlijk gebruik. Zij wijzen erop dat ze al circa 35 jaar verslaafd zijn en soms samen wel 50 gram harddrugs per dag gebruiken.

6.2.2.

De voorzieningenrechter gaat hierin niet mee en komt dus tot het oordeel dat de burgemeester bevoegd is om de woning te sluiten. Allereerst is in een situatie als deze slechts tegenbewijs mogelijk als sprake is van een geringe overschrijding van de grens voor een handelshoeveelheid. Een geringe overschrijding is hier evident niet aan de orde; de grens is namelijk ruim 1.100 keer overschreden. En zelfs al zou tegenbewijs in dit geval mogelijk zijn, dan hebben verzoekers dat niet geleverd. Dat verzoekers de genoemde hoeveelheid drugs in enkele weken zelf zouden gebruiken, is op geen enkele manier onderbouwd en ook overigens vindt de voorzieningenrechter dat volstrekt onaannemelijk. Verder was de aanleiding van de doorzoeking van de woning dat verzoeker bij een verkeerscontrole door de politie werd aangetroffen met een tas met diverse soorten drugs, waaronder 187 gram crack. Ook voor deze hoeveelheid geldt dat het onaannemelijk is dat die voor persoonlijk gebruik is bestemd. Tot slot blijkt uit de bestuurlijke rapportage van 8 september 2026 dat er sinds mei 2026 meerdere (concrete) meldingen over de woning van verzoekers zijn gedaan van drugshandel vanuit en drugsoverlast rondom de woning.

6.3.

Verzoekers vinden verder dat de woningsluiting niet evenredig is. In dit kader moet worden beoordeeld of de woningsluiting geschikt, noodzakelijk en evenwichtig is. Verzoekers stellen dat de woningsluiting niet noodzakelijk en niet evenwichtig is.

6.3.1.

Verzoekers vinden de woningsluiting niet noodzakelijk, omdat volgens hen geen sprake is van handel vanuit de woning. Verder was sprake van een eerste overtreding, zijn de drugs in beslag genomen en hebben zich in ruim twaalf jaar dat verzoekers in de woning wonen geen problemen voorgedaan. De burgemeester wijst daarom ook ten onrechte een last onder dwangsom als minder bezwaarlijk alternatief af. Daarnaast vinden verzoekers de sluiting ook niet evenwichtig. Verzoekster heeft ernstige medische problemen en een leven op straat of in (wisselende) noodopvang brengt met deze aandoeningen reële en acute gezondheidsrisico's met zich mee. Verzoekers hebben geen financiële middelen voor vervangende woonruimte en ook geen familie of vrienden waar ze terechtkunnen zodat feitelijke dakloosheid (ook voor hun zes katten) dreigt. Tot slot brengt sluiting het reële risico met zich mee dat de verhuurder de huurovereenkomst zal willen ontbinden, wat een permanent verlies van de woning betekent.

6.3.2.

De voorzieningenrechter vindt in dit geval dat de woningsluiting wel evenredig is. Uit wat al eerder (in overweging 6.2.2.) is gezegd, volgt dat voldoende aannemelijk is dat sprake is van drugshandel door verzoekers vanuit hun woning. Verder wijst de burgemeester er terecht op dat er in de woning een heel forse hoeveelheid harddrugs is aangetroffen. Het belang om de handel in harddrugs vanuit de woning en de daarmee gepaard gaande overlast te beëindigen, weegt zwaarder dan de persoonlijke belangen van verzoekers om in de woning te kunnen blijven. Daarbij heeft de burgemeester terecht betrokken dat verzoekers met hun eigen handelen aanleiding hebben gegeven tot de woningsluiting; het was bijvoorbeeld niet een huisgenoot die zich met drugshandel inliet en waartegen verzoekers niet konden optreden. De medische problemen van verzoekster maken dat niet anders. De voorzieningenrechter ziet er niet aan voorbij dat een eventueel verblijf elders (zoals in een daklozenopvang) overduidelijk minder ideaal is dan verblijf in de eigen woning. Maar verzoekster heeft niet onderbouwd – bijvoorbeeld met een verklaring van een (huis)arts – dat zij aan de woning is gebonden of dat verblijf elders medisch niet aanvaardbaar is.

6.3.3.

Verder betrekt de voorzieningenrechter dat op de zitting nog is gesproken over het mogelijk beëindigen van de huurovereenkomst door de verhuurder, een woningcoöperatie. De burgemeester heeft over het specifieke geval van verzoekers niet met de verhuurder kunnen spreken, maar weet wel dat een drugsvondst niet automatisch tot ontbinding van de huurovereenkomst en vervolgens plaatsing op een ‘zwarte lijst’ leidt. En zelfs in dat laatste geval heeft de betreffende woningcoöperatie het beleid om met andere woningcoöperaties in de regio in overleg te treden om mogelijke woonruimte te vinden.

6.3.4.

De burgemeester overweegt terecht dat een last onder dwangsom in dit geval geen reëel alternatief voor een woningsluiting is, omdat de handel dan gewoon kan doorgaan. De voorzieningenrechter is het verder met de burgemeester eens dat ook niet duidelijk is dat verzoekers zich door een last onder dwangsom laten weerhouden om zich met drugshandel in te laten. Het zou goed kunnen zijn, zoals de gemachtigde van verzoekers zegt, dat dit een voldoende stevige stok achter de deur is. Maar verzoekers zeggen dat zij beperkte inkomsten hebben (uit een WW- en Wajong-uitkering). Het kan dus ook zijn dat verzoekers weten dat er bij een invordering toch weinig tot niets te halen is, zodat een last onder dwangsom dan zinloos is. Verzoekers zijn ook niet op de zitting verschenen om hierover hun standpunt toe te lichten.

6.3.5.

De voorzieningenrechter heeft op de zitting nog gekeken of er – al dan niet als alternatief voor de woningsluiting – kansen zijn voor hulpverlening aan verzoekers door zorg van de gemeente Rheden. Uit het dossier blijkt dat dit meermaals door zorg van de gemeente is aangeboden, maar dat verzoekers daarvoor niet bereikbaar waren of daar afwijzend op hebben gereageerd. Omdat verzoekers niet zijn verschenen op de zitting en ook niet telefonisch bereikbaar bleken voor hun gemachtigde, kon niet op de zitting worden bekeken of verzoekers hier inmiddels wel voor openstaan. De burgemeester heeft wel gezegd open te blijven staan voor het aanbieden van hulpverlening. Ook als de voorlopige voorziening wordt afgewezen, is hij bereid hierin de helpende hand te bieden als verzoekers daadwerkelijk bereid zijn die hand aan te nemen.

6.4.

Verzoekers vinden dat het bestreden besluit nog aan diverse andere gebreken lijdt. Zo zou de zienswijzeprocedure niet correct zijn gevolgd, en is het bestreden besluit ook om andere redenen onzorgvuldig voorbereid, niet deugdelijk gemotiveerd en in strijd met het fair play beginsel. Zelfs als verzoekers hierin gelijk hebben, dan ziet de voorzieningenrechter hierin geen aanleiding om een voorlopige voorziening te treffen. Deze gebreken kunnen namelijk in de bezwaarfase worden hersteld. De burgemeester heeft het wijzigingsbesluit van 16 oktober 2026 niet ook aan de gemachtigde van verzoekers bekendgemaakt. Hoewel dit natuurlijk wel had gemoeten, is ook dat geen reden om een voorlopige voorziening te treffen. De besluiten van 2 en 16 oktober 2026 zijn inhoudelijk nagenoeg gelijk, zij het dat in het laatstgenoemde besluit ook nog politiemeldingen, een reactie op de zienswijze van verzoekers en een latere sluitingsdatum van de woning is opgenomen. Verder heeft de gemachtigde alsnog (via verzoekers) kennisgenomen van het besluit van 16 oktober 2026 en daarop kunnen reageren.

7. Omdat het verzoek om voorlopige voorziening wordt afgewezen, hebben verzoekers geen recht op terugbetaling van het griffierecht en is voor een proceskostenveroordeling geen aanleiding.

7.1.

De voorzieningenrechter wijst erop dat tegen deze uitspraak geen hoger beroep of verzet openstaat.

Deze mondelinge uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 29 oktober 2026 door mr. A.F. Vink, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. S.G. Hoijinck, griffier.

griffier

voorzieningenrechter

Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op 3 november 2026.

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Op grond van artikel 13b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Opiumwet. Artikel 3 van de Beleidsregels artikel 13b Opiumwet gemeente Rheden 2020, Gemeenteblad 2020, 217890. Artikel 8:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 16 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2922, overweging 7.1. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 16 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2922, overweging 7.2. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 16 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2922, overwegingen 8. tot en met 8.3. In het verzoekschrift wordt genoemd: astma, diepe veneuze trombose in de benen, een aneurysma spurium (= bloeduitstorting die in directe verbinding staat met een slagader) na een spuitabces en hepatitis C.