Bestuursrecht overig

voorlopige voorziening, beroep, Wegenverkeerswet, vermoeden van rijongeschiktheid

Rechtbank Gelderland, 3 november 2026

Zaakgegevens

Op 3 november 2026 heeft de Rechtbank Gelderland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Rechtbank Gelderland
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
3 november 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
ARN 26/5166
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBGEL:2026:8455
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

voorlopige voorziening, beroep, Wegenverkeerswet, vermoeden van rijongeschiktheid

Uitspraak

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummers: ARN 26/5166 en 26/5170

uitspraak van de voorzieningenrechter van 3 november 2026

op het beroep en het verzoek om voorlopige voorziening in de zaken tussen

[eiser] , uit [plaats] , eiser

en

de directie van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen

(gemachtigde: mr. S. van der Ark).

Samenvatting

1. In deze uitspraak beslist de voorzieningenrechter op het verzoek om een

voorlopige voorziening van eiser tegen het bij besluit van 1 juli 2026 opgelegde rijvaardigheidsonderzoek. Met het bestreden besluit van 7 september 2026 heeft het CBR het bezwaar van eiser hiertegen ongegrond verklaard. Eiser heeft vervolgens beroep ingesteld tegen dit besluit en een verzoek om een voorlopige voorziening ingediend. Omdat de voorzieningenrechter na afloop van de zitting tot de conclusie is gekomen dat nader onderzoek niet kan bijdragen aan de beoordeling van de zaak beslist zij ook op het beroep van eiser daartegen.

1.1.

De voorzieningenrechter verklaart het beroep ongegrond en wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Bij besluit van 1 juli 2026 heeft het CBR besloten dat eiser een rijvaardigheidsonderzoek moet ondergaan. Eiser heeft hiertegen bezwaar gemaakt.

2.1.

Bij beslissing op bezwaar van 7 september 2026 heeft het CBR het bezwaar ongegrond verklaard.

2.2.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit en de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening.

2.3.

Het CBR heeft een verweerschrift ingediend.

2.4.

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 27 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser met zijn echtgenote en de gemachtigde van het CBR.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

Toetsingskader

3. Op grond van artikel 130, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 (hierna: WVW 1994), doen de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen personen, indien bij hen een vermoeden bestaat dat de houder van een rijbewijs niet langer beschikt over de rijvaardigheid dan wel de lichamelijke of geestelijke geschiktheid vereist voor het besturen van een of meer categorieën van motorrijtuigen waarvoor dat rijbewijs is afgegeven, daarvan zo spoedig mogelijk schriftelijk mededeling aan het CBR. In deze mededeling dienen de feiten en omstandigheden te worden vermeld die aan het vermoeden van onvoldoende rijvaardigheid dan wel ongeschiktheid ten grondslag liggen. Het CBR neemt ingevolge artikel 131, eerste lid, van de WVW 1994, het besluit tot oplegging van een onderzoek of educatieve maatregel op grond van deze schriftelijke mededeling van de politie.

3.1.

Op grond van artikel 23, derde lid, onder a, van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011 (hierna: de Regeling), besluit het CBR ten slotte dat betrokkene zich dient te onderwerpen aan een onderzoek naar de rijvaardigheid dan wel geschiktheid in geval van feiten of omstandigheden als genoemd in de bij deze regeling behorende bijlage onder A, onderdelen I. Vaardigheid in het omgaan met het motorrijtuig, of II. Bedrevenheid in het deelnemen aan het verkeer.

Hoe is het besluit tot stand gekomen?

4. Uit de overgelegde stukken, in het bijzonder het proces-verbaal van 10 april 2026, blijkt dat de politie op 10 april 2026 heeft waargenomen dat eiser als bestuurder van een personenauto met een snelheid reed van 50 kilometer per uur, waar 80 kilometer per uur was toegestaan. Daarnaast heeft de politie geconstateerd dat eiser binnen de rijstrook slingerde en eenmaal met de rechterzijde van zijn voertuig in de berm is geraakt. Tevens is waargenomen dat hij bij het naderen van rotondes zijn snelheid opvallend sterk verminderde. In één geval is hij zelfs tot stilstand gekomen voordat hij de rotonde opreed, terwijl er geen ander verkeer aanwezig was. Naar aanleiding hiervan heeft het CBR aan eiser een onderzoek naar de rijvaardigheid opgelegd. Volgens het CBR zijn op eiser de volgende criteria van de bijlage van de Regeling van toepassing:

II.2. Gebrekkige rijvaardigheid

a. de plaats op de weg, waaronder begrepen spookrijden,

b. rijden met een niet aan de snelheid van de overige gelijksoortige verkeersdeelnemers aangepaste snelheid,

(…)

d. onnodig remmen en stoppen.

Heeft het CBR het bestreden besluit mogen nemen?

5. Het CBR past met het besluit tot het opleggen van een onderzoek naar de rijvaardigheid artikel 131 van de WVW 1994 en artikel 23, derde lid, onder a, van de Regeling toe.

Uit de rechtspraak van de hoogste bestuursrechter, de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling), volgt dat een vermoeden van ongeschiktheid of van onvoldoende rijvaardigheid al voldoende is voor het opleggen van een rijvaardigheidsonderzoek. Het rijvaardigheidsonderzoek is vervolgens bedoeld om dat vermoeden nader te onderzoeken en daarover duidelijkheid te krijgen.

5.1.

Ook volgt uit vaste rechtspraak van de Afdeling dat het CBR in beginsel mag uitgaan van de juistheid van een op ambtseed of ambtsbelofte opgemaakt proces-verbaal. Dit geldt ook voor de rechter, tenzij tegenbewijs aanleiding geeft om van dit uitgangspunt af te wijken.

5.2.

De voorzieningenrechter stelt vast dat eiser weliswaar een aantal bezwaren aanvoert tegen het door de politieagent opgemaakte proces-verbaal, maar dat hij, behoudens het raken van de berm, de geconstateerde gedragingen niet betwist. Nu eiser het merendeel van de gedragingen niet betwist en hij geen tegenbewijs heeft geleverd die aanleiding geeft om te twijfelen aan de juistheid van het opgemaakte proces-verbaal, zal de voorzieningenrechter van dit proces-verbaal en de daarin benoemde gedragingen uitgaan. Dat dit proces-verbaal een maand later is opgemaakt, doet daar niets aan af.

De voorzieningenrechter merkt daarbij op dat, anders dan eiser op zitting heeft gesteld, eiser niet wordt verweten dat hij rakelings langs andere weggebruikers of obstakels heeft gereden. Dit is weliswaar (abusievelijk) gesteld in de mededeling artikel 130 Wegenverkeerswet van 10 april 2026, maar dit volgt niet uit het proces-verbaal van 10 april 2026 dat ten grondslag is gelegd aan de besluitvorming van het CBR. Dit is dan ook geen reden om aan de juistheid van het proces-verbaal van 10 april 2026 te twijfelen.

5.3.

Het CBR heeft het vermoeden van ongeschiktheid gebaseerd op de volgende gedragingen van eiser:

- langzaam rijden; eiser reed 50 kilometer per uur daar waar hij 80 kilometer per uur mocht rijden, waardoor hij het verkeer achter hem hinderde;

- slingeren binnen de rijbaan en één keer raken van de berm;

- het onnodig afremmen en tot stilstand komen voor een rotonde.

Volgens artikel 23 van de Regeling en de bijlage vallen deze gedragingen onder de criteria van gebrekkige rijvaardigheid, meer specifiek onder de plaats op de weg, het rijden met een niet aan de snelheid van de overige gelijksoortige verkeersdeelnemers aangepaste snelheid en onnodig remmen en stoppen. De voorzieningenrechter merkt hierbij verder nog op dat eiser niet wordt verweten dat hij heeft spookgereden, maar enkel dat hij zich niet aan zijn plek op de weg heeft gehouden door te slingeren.

6. Eiser stelt dat hij over de rijvaardigheid beschikt om een motorrijtuig te besturen. Bovendien rijdt hij alleen nog in zijn directe omgeving en kent hij daar goed de weg. Hij is op de hoogte van de verkeersregels die daar gelden. Hij rijdt voorzichtig en probeert rekening te houden met andere weggebruikers. Dat is ook de reden waarom hij bij rotondes eerder afremt of stil staat. Zijn ervaring is dat die rotondes onoverzichtelijk zijn, dat er vaak grote vrachtwagens het industrieterrein verlaten en dat er sprake is van een rotonde met een vrijliggend fietspad. De provinciale weg is een vrij smalle weg, waardoor hij rustiger rijdt.

Eiser kan zich niet herinneren dat hij de berm heeft geraakt, maar merkt ten aanzien van het slingeren op dat dit werd veroorzaakt door een te lage bandenspanning van het linker voorwiel en wind die door het openstaande raam naar binnen blies. Een automonteur heeft ook bevestigd dat de bandenspanning te laag was.

7. De voorzieningenrechter overweegt als volgt.

Het gedrag van remmen en stilstaan met de auto voor rotondes geeft naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet zonder meer blijk van een vermoeden van ongeschiktheid, omdat eiser onweersproken heeft gesteld dat de situatie aldaar onoverzichtelijk is.

Dit laat echter onverlet dat de andere gedragingen, in samenhang bezien, wel twijfels oproepen over de geschiktheid van eiser om een motorrijtuig te besturen. Niet weersproken is dat eiser op de provinciale weg aanzienlijk langzamer heeft gereden dan is toegestaan. Eiser heeft verklaard dat hij vanuit veiligheidsoogpunt langzaam is gaan rijden. De voorzieningenrechter is het met het CBR echter eens dat er weliswaar geen verkeersregel is die een minimumsnelheid op provinciale wegen voorschrijft, maar dat het wel onveilig kan zijn als iemand zich niet aanpast aan de snelheid van het overige verkeer en daarmee hinder voor anderen veroorzaakt. Daarvan was blijkens het proces-verbaal sprake.

7.1.

Daarnaast heeft eiser niet weersproken dat hij binnen de rijbaan heeft geslingerd. Daarbij gaat de voorzieningenrechter uit van het proces-verbaal waarin staat vermeld dat eiser met het rechterwiel ook de berm heeft geraakt. De voorzieningenrechter is het ook op dit punt met het CBR eens dat de verklaring van de automonteur ten aanzien van de lagere bandenspanning van het linker voorwiel niet een afdoende verklaring is voor het slingeren, ook omdat eiser met het rechterwiel de berm heeft geraakt. Er was geen sprake van een lekke band, maar enkel van een lagere bandenspanning aan het linker voorwiel. Eiser heeft verder verklaard dat de auto slingerde door de wind die naar binnen blies door het open raam. Nog daargelaten dat van deze stelling geen bewijs is geleverd en in het proces-verbaal daar ook niets over wordt gezegd, mag van een bestuurder worden verwacht dat hij de auto (bij een dergelijke snelheid) recht op de weg weet te houden.
Dat eiser niet direct op de provinciale weg waarop hij reed staande is gehouden, maar pas voor zijn eigen woning maakt dit niet anders. Immers niet enkel een acuut gevaar levert een vermoeden van ongeschiktheid op.

7.2.

Gelet op het voorgaande is de voorzieningenrechter van oordeel dat voormelde gedragingen een voldoende vermoeden van ongeschiktheid tot het besturen van een motorvoertuig opleveren. In dat geval heeft het CBR het onderzoek naar de rijvaardigheid van eiser mogen opleggen.

7.3.

Eiser heeft in beroep ook zijn beklag gedaan over het handelen van de politie. Deze gronden bespreekt de voorzieningenrechter niet, omdat het bestreden besluit daar niet over gaat. Het besluit is immers genomen door het CBR en niet door de politie. Als eiser het niet eens is met het handelen van de politie kan hij een klacht indienen, hetgeen hij inmiddels ook heeft gedaan. Zijn bezwaren tegen de theorietoets zien enkel op de wijze waarop de theorietoets door het CBR wordt afgenomen. Daar gaat het bestreden besluit niet over. Het bestreden besluit gaat over de uitvoering van het rijvaardigheidsonderzoek.

Evenredigheid

8. Het besluit, waarin aan eiser een rijvaardigheidsonderzoek is opgelegd, is een besluit dat berust op een gebonden bevoegdheid die haar grondslag vindt in een wet in formele zin. De Regeling kan daarom slechts in zeer uitzonderlijke gevallen buiten toepassing worden gelaten, als de gevolgen daarvan onevenredig uitwerken.

8.1.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat de situatie van eiser niet dusdanig uitzonderlijk is, dat het besluit onevenredig is. De gevolgen voor eiser en zijn echtgenote, waarvoor hij mantelzorger is, zijn vooral aanwezig als de uitkomst van het onderzoek naar de rijgeschiktheid negatief uitvalt en eiser niet langer auto mag rijden. Maar dat is nu nog niet aan de orde. De voorzieningenrechter kan zich voorstellen dat de huidige situatie en de onduidelijkheid stress bij eiser veroorzaakt, maar ook dit is een onvoldoende uitzonderlijke situatie. Bovendien gaat het enkel nog om een vermoeden van ongeschiktheid, moet het onderzoek nog plaatsvinden en heeft eiser tot op heden nog de beschikking over zijn rijbewijs. Het betoog van eiser slaagt niet.

Conclusie en gevolgen

9. Het beroep is ongegrond. Omdat het beroep ongegrond is, is er geen aanleiding om een voorlopige voorziening te treffen. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De voorzieningenrechter:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om voorlopige voorziening af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Gaastra, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van A. de Wijse-Hageman, griffier, en wordt openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.

griffier

voorzieningenrechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen deze uitspraak voor zover deze gaat over de voorlopige voorziening staat geen hoger beroep open.

Artikel 8:86 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk. Zie bijvoorbeeld de uitspraken van de Afdeling van 8 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1574 en 9 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:415. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 28 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1670. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 8 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1574.