Socialezekerheidsrecht
Voorlopige voorziening gericht tegen besluit tot beëindiging pgb. Verzoek toegewezen. Spoedeisend belang…
Rechtbank Gelderland, 27 oktober 2026
ECLI:NL:RBGEL:2026:8267 · Rechtbank Gelderland · 27 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-gelderland/bestuursrecht/socialezekerheidsrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbgel-2026-8267
Zaakgegevens
Op 27 oktober 2026 heeft de Rechtbank Gelderland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over socialezekerheidsrecht.
- Instantie
- Rechtbank GelderlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 27 oktober 2026
- Datum publicatie
- 27 oktober 2026
- Zaaknummer
- ARN 26/5123
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Socialezekerheidsrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBGEL:2026:8267
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Voorlopige voorziening gericht tegen besluit tot beëindiging pgb. Verzoek toegewezen. Spoedeisend belang, vanwege het risico op stopzetting van noodzakelijke hulpverlening . De nadelige gevolgen van het besluit, stopzetting van de zorg door de huidige zorgaanbieder en onzekerheid over plaatsing bij een andere zorgaanbieder, zijn onevenredig in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen.
Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 26/5123
uitspraak van de voorzieningenrechter van
in de zaak tussen
[verzoekster] , uit [plaats] , verzoekster
in rechte vertegenwoordigd door haar mentor [persoon] ,
en
Zilveren Kruis Zorgkantoor N.V.
(gemachtigde: mr. S. Gezer).
Samenvatting
1. Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening gaat over de beëindiging van het persoonsgebonden budget van verzoekster met ingang van 30 september 2026. Verzoekster is het hier niet mee eens en heeft bezwaar gemaakt bij het zorgkantoor. Zij verzoekt ook een voorlopige voorziening en voert daartoe een aantal gronden aan.
De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek toe. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Procesverloop
2. Verzoekster heeft een indicatie op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Voor het inkopen van zorg heeft zij een persoonsgebonden budget (pgb).
Met het bestreden besluit van 4 september 2026 heeft het zorgkantoor het pgb van verzoekster met ingang van 30 september 2026 beëindigd. Verzoekster heeft hiertegen bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.
Het zorgkantoor heeft op het verzoek gereageerd met een verweerschrift. Op 19 oktober 2026 heeft verzoekster nog een nadere reactie op het verweer bij de rechtbank ingediend.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 20 oktober 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van verzoekster en de gemachtigde van het zorgkantoor.
De totstandkoming van het besluit
3. Verzoekster heeft een indicatie op grond van de Wlz en ontvangt voor het inkopen van zorg al langere tijd een pgb voor het zorgprofiel VG6: wonen met intensieve begeleiding, verzorging en gedragsregulering. Haar mentor [persoon] is de beheerder van het pgb. Verzoekster verblijft bij [verblijfsplaats] in Loenen. Verzoekster heeft een blijvende verstandelijke beperking met zeer beperkte sociale redzaamheid, prikkelgevoeligheid en ernstige problemen in het overzien van oorzaak en gevolg. Sinds maart 2026 bestaat een toenemend patroon van ontregeling, zorgonttrekking en vermissingen, zelfverwaarlozing, verbaal agressief en grensoverschrijdend gedrag, vernielingen en veiligheidsrisico's. In augustus 2026 is verzoekster gedurende dertien dagen ongeoorloofd afwezig geweest van haar zorgaanbieder en verbleef zij zonder geld, persoonlijke spullen of sociaal vangnet op straat. Haar verzorging, hygiëne, voeding en gezondheid kwamen daarbij in het geding. Politie, GGD en gemeentelijke handhaving zijn hierbij betrokken geweest. Om die reden loopt een aanvraag voor herindicatie van het zorgprofiel VG6 naar VG7.
Op 21 april 2026 heeft het zorgkantoor verzoekster een brief gestuurd ter aankondiging van een huisbezoek en het verzoek daar een afspraak voor te maken. Omdat daar geen reactie op volgde, heeft het zorgkantoor eerst op 6 mei 2026 een herinnering en op 10 juli 2026 een laatste herinnering gestuurd. Uiteindelijk is een afspraak voor een huisbezoek bij verzoekster gepland voor 20 augustus 2026. Dit bezoek heeft geen doorgang kunnen vinden, omdat verzoekster zich aan haar zorgaanbieder onttrokken had en dus niet aanwezig was. Gemachtigde van verzoekster heeft op de ochtend van de dag van het huisbezoek het zorgkantoor daarover geïnformeerd, zodat medewerkers van het zorgkantoor niet nodeloos naar het verblijfadres van verzoekster zouden komen.
Met het besluit van 4 september 2026 heeft het zorgkantoor vervolgens het pgb met ingang van 30 september 2026 beëindigd. De aanleiding daarvoor is dat verzoekster, door niet mee te werken aan het realiseren van een huisbezoek, niet langer voldoet aan de voorwaarden voor een pgb.
[verblijfsplaats] heeft op 23 september 2026 aan de gemachtigde van verzoekster laten weten dat zij hun uiterste best doen om de continuïteit van de zorg voor verzoekster te waarborgen, maar dat zij de (voor) financiering daarvan tot uiterlijk 1 november 2026 kunnen volhouden. Als er dan geen oplossing is, ziet [verblijfsplaats] zich genoodzaakt om de zorgverlening aan verzoekster te beëindigen.
Op 23 september 2026 heeft verzoekster bezwaar ingediend tegen het besluit van het zorgkantoor tot beëindiging van het pgb. Tegelijkertijd is ook een verzoek om voorlopige voorziening ingediend.
Het zorgkantoor heeft naar aanleiding van telefonisch contact met de gemachtigde van verzoekster op 7 oktober 2026 schriftelijk bericht dat zij geen aanleiding ziet om het besluit tot beëindiging van het pgb op te schorten, om het bezwaar met voorrang te behandelen of om een nieuw huisbezoek in te plannen.
In reactie op dit bericht heeft verzoekster een voorlopige voorziening verzocht.
Beoordeling door de voorzieningenrechter
4. De voorzieningenrechter beoordeelt bij de vraag of zij een voorlopige voorziening zal treffen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Dat kan een reden zijn om het besluit van 4 september 2026 te schorsen. Deze vraag beantwoordt zij aan de hand van de gronden van verzoekster. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Heeft verzoekster een spoedeisend belang?
5. De voorzieningenrechter kan gedurende een bezwaarprocedure een voorlopige voorziening treffen, indien ‘onverwijlde spoed’ dat vereist. Het is aan verzoekster om aannemelijk te maken dat zij een spoedeisend belang heeft bij een voorlopige voorziening en de bezwaarprocedure niet kan afwachten. Het spoedeisend belang wordt aanwezig geacht, wanneer het bestreden besluit ertoe leidt dat er een noodsituatie dreigt te ontstaan of wanneer er sprake is van dreigende onomkeerbare gevolgen.
Het zorgkantoor stelt zich op het standpunt dat van een spoedeisend belang geen sprake is. Ondanks de stopzetting van het pgb heeft verzoekster namelijk nog steeds recht op zorg. Met haar indicatie kan verzoekster gebruik maken van zorg in natura (ZIN). Dat is zorg van een zorgaanbieder waar het zorgkantoor een overeenkomst mee heeft. Die zorgaanbieder kan op basis van gemaakte afspraken de kosten direct bij het zorgkantoor indienen. Volgens het zorgkantoor is het voor verzoekster mogelijk om per 1 november 2026 de benodigde zorg bij een andere zorgaanbieder af te nemen. Het zorgkantoor biedt aan om, op verzoek van de gemachtigde van verzoekster, mee te denken over welke zorgaanbieder daarvoor in aanmerking zou kunnen komen. Overigens merkt het zorgkantoor op de zitting aanvullend op dat zij verzoekster vanaf 21 april 2026 bij herhaling (in totaal drie keer) in de gelegenheid heeft gesteld om een afspraak voor een huisbezoek te maken. Daar is echter op geen enkele wijze een reactie op gekomen. Het zorgkantoor vindt het ook om die reden niet acceptabel dat verzoekster nu een geslaagd beroep op een spoedeisend belang kan doen.
De voorzieningenrechter is van oordeel dat verzoekster een spoedeisend belang heeft bij het treffen van een voorlopige voorziening. Verzoekster heeft met stukken onderbouwd dat het wegvallen van het pgb de voortzetting van de noodzakelijk hulpverlening in gevaar brengt, omdat de huidige zorgaanbieder [verblijfsplaats] de zorgverlening aan verzoekster gedurende de maand oktober weliswaar voortzet, maar genoodzaakt is om daar per 1 november 2026 mee te stoppen. Een ongewenste ontwikkeling, omdat gebleken is dat de zorgbehoefte van verzoekster onverminderd, zo niet sterker aanwezig is, zoals ook blijkt uit de aanvraag voor herindicatie van het zorgprofiel naar een meer intensieve zorgbehoefte (van VG6 naar VG7). Gelet op de problematiek van verzoekster brengt verlies van zorg het risico mee van hernieuwde zorgonttrekking, vermissing, zelfverwaarlozing en escalatie. Het zorgkantoor heeft tijdens de zitting verklaard en toegezegd dat het mogelijk is voor verzoekster om vóór 1 november 2026 de voor haar noodzakelijk zorg in natura af te nemen bij een de door het zorgkantoor gecontracteerde zorgaanbieders. Deze verklaring is echter op geen enkele wijze onderbouwd of nader geconcretiseerd met informatie over waar of per wanneer verzoekster daar ook daadwerkelijk direct terecht zou kunnen komen. Er is dus geen zekerheid over een alternatieve verblijfslocatie voor verzoekster per 1 november 2026, terwijl de zorg vanuit [verblijfsplaats] per die datum wordt stopgezet. Gelet op de ernst van de problematiek die bij verzoekster speelt, volgt hieruit dat het afwachten van de bezwaarprocedure zal leiden tot een noodsituatie of mogelijk zelfs onomkeerbare gevolgen. Wat betreft het aanvullende betoog van het zorgkantoor dat verzoekster het erop aan heeft laten komen door niet eerder een huisbezoek te plannen, merkt de voorzieningenrechter op dat de gemachtigde van verzoekster weliswaar meer had mogen doen om met het zorgkantoor in contact te treden, maar dat het ontbreken van actie van zijn kant eventueel tekortschieten daarin niet ten koste mag gaan van het welzijn van verzoekster.
Is het besluit van 4 september 2026 evenredig?
6. Verzoekster betoogt dat de beëindiging van het pgb-budget niet evenredig is. Van een bewuste weigering of frustratie van het huisbezoek door verzoekster is geen sprake. Het huisbezoek kon feitelijk geen doorgang vinden vanwege de problematiek die bij verzoekster speelt, waaronder haar wegloopgedrag. Volgens verzoekster ligt een minder ingrijpend alternatief voor de hand, omdat verzoekster weer is teruggekeerd naar [verblijfsplaats] , al bijna twee maanden stabiel is en haar volledige medewerking heeft aangeboden. Verzoekster betoogt dat haar belang bij de gevraagde voorziening, namelijk continuïteit van noodzakelijke Wlz-zorg, zwaarder dient te wegen dan het belang van het zorgkantoor bij beëindiging van het pgb. De gevolgen van het beëindigen van de bestaande zorg vóórdat op het bezwaar is beslist kunnen namelijk moeilijk of niet ongedaan worden gemaakt. Daarentegen kunnen de gevolgen van een voorlopige voortzetting van het pgb, wel teruggedraaid worden na de beslissing op bezwaar.
Het zorgkantoor stelt zich op het standpunt dat het in redelijkheid gebruik heeft mogen maken van haar bevoegdheid om het pgb te beëindigen. Gelet op de herhaalde pogingen van het zorgkantoor om vanaf eind april 2026 een huisbezoek in te plannen, het gedurende de gehele betrokken periode uitblijven van een huisbezoek en het ontbreken van een afdoende verklaring waarom geen geschikt moment kon worden gevonden, heeft verzoekster volgens het zorgkantoor niet voldaan aan de verplichting om mee te werken aan een huisbezoek. De omstandigheid dat verzoekster regelmatig van huis zou weglopen, doet hieraan in de gegeven omstandigheden niet af. Het belang van het zorgkantoor bij een effectieve controle op de rechtmatige en doelmatige besteding van publieke middelen mag volgens het zorgkantoor onder deze omstandigheden zwaarder wegen dan het belang van verzoekster bij voortzetting van het pgb. Daarbij stelt het zorgkantoor dat de nadelige gevolgen voor verzoekster niet onevenredig zijn. Volgens het zorgkantoor is zorg in natura als alternatief beschikbaar voor verzoekster. Hoewel dat een beperking betekent van de keuzevrijheid van verzoekster, kan zij volgens het zorgkantoor nog steeds de noodzakelijke zorg blijven ontvangen.
Hoewel het zorgkantoor bevoegd is om het besluit te nemen, oordeelt de voorzieningenrechter dat het stopzetten van het pgb van verzoekster naar aanleiding van het niet doorgaan van het eerste huisbezoek dat in 2026 is gepland, wel een heel ingrijpende maatregel is. Daarbij overweegt de voorzieningenrechter dat het zorgkantoor tijdens de zitting heeft toegelicht dat het niet doorgaan van een eerste huisbezoek niet automatisch leidt tot stopzetting van een pgb. In algemene zin bestaat namelijk de mogelijkheid om toch nog een tweede huisbezoek te plannen. Nu het zorgkantoor sinds het vorige huisbezoek in oktober 2025 al bekend is met het feit dat verzoekster regelmatig wegloopt en zich aan de zorg onttrekt, volgt de voorzieningenrechter niet waarom het zorgkantoor in dit geval die mogelijkheid niet heeft willen bieden en direct tot beëindiging van het pgb heeft besloten. Gelet op de ernst van de problematiek van verzoekster oordeelt de voorzieningenrechter dat het belang van verzoekster bij toewijzing van het verzoek, zwaarder weegt dan het belang van het zorgkantoor bij afwijzing ervan. De toelichting van de mentor van verzoekster dat verzoekster gebaat is bij voortduring van haar verblijf bij [verblijfsplaats] omdat ze daar op een goede plek zit en de zorg krijgt die bij haar past, is door het zorgkantoor niet betwist. Los van de vraag of het tijdig lukt om een andere zorgaanbieder te vinden, is niet op voorhand zeker dat de geboden zorg in natura minstens zo goed bij haar behoeften zal aansluiten als haar huidige zorgaanbieder gezien de complexe problematiek van verzoekster. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter zijn de nadelige gevolgen van het besluit, waarbij het vooral gaat om stopzetting van de zorg door de huidige zorgaanbieder en de onzekerheid over tijdige plaatsing bij een andere zorgaanbieder die minstens zo goed is voor verzoekster, onevenredig in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen. Het betoog van verzoekster slaagt.
Conclusie en gevolgen
7. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe. Dit betekent dat het besluit van 4 september 2026 wordt geschorst tot zes weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Omdat de voorzieningenrechter het verzoek toewijst, moet het zorgkantoor het griffierecht aan verzoekster vergoeden. Voor een proceskostenveroordeling is geen aanleiding. De mentor van verzoekster is namelijk niet aan te merken als een derde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, omdat zijn optreden als wettelijk vertegenwoordiger in een geding een taak van een bewindvoerder die rechtstreeks voortvloeit uit de wet.
Beslissing
De voorzieningenrechter:
-
schorst het besluit van 4 september 2026 tot zes weken na bekendmaking van de beslissing op bezwaar;
-
bepaalt dat het zorgkantoor het griffierecht van € 54 aan verzoekster moet vergoeden.
Deze uitspraak is gedaan door mr. 1.A.M. van Boetzelaer-Gulyas, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. S.G. Hoijinck, griffier, en wordt openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
|
griffier |
voorzieningenrechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: 27 oktober 2026