De rechtbank vindt bewezen dat een man uit Polen zich schuldig heeft gemaakt aan opzetheling van een grote…

RECHTBANK GELDERLAND

Team strafrecht

Zittingsplaats Arnhem

Parketnummer: 05/088298-23

Datum uitspraak : 8 april 2025

Tegenspraak

vonnis van de meervoudige kamer

in de zaak van

de officier van justitie

tegen

[verdachte] ,

geboren op [geboortedag] 1976 in [geboorteplaats] (Polen),

wonende aan de [adres 1] [woonplaats] (Polen)

raadsman: mr. R.A.C. Frijns, advocaat in Arnhem.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op openbare terechtzittingen.

Aan verdachte is na toewijzing van een vordering tot wijziging van de tenlastelegging ten laste gelegd dat:

hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 29 oktober 2010

tot en met 28 maart 2023 te [plaats 1] en/of [plaats 2] , althans in Nederland,

(telkens) tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen,

een of meerdere voertuigonderdelen, te weten:

-142 motormanagementcomputers (ECU's), aangetroffen aan de [adres 2]

te [plaats 1] [AH637] en/of

-3 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 3] te [plaats 2] [AH426] en/of

-10 kabelbomen en/of 5 navigatiesystemen en/of 8 versnellingsbakken,

aangetroffen aan de [adres 4] te [plaats 1] [AH633] en/of

-2 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] [AH633] en/of

-14 contactsloten, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] [AH657]

althans een of meer goederen,

heeft verworven, voorhanden heeft gehad en/of heeft overdragen,

terwijl hij en/of zijn mededaders, ten tijde van de verwerving of het voorhanden

krijgen van dit goed/deze goederen (telkens) wist(en) dat het (een) door misdrijf

verkregen goed(eren) betrof;

en hij, verdachte, en/of zijn mededader(s) aldus van het plegen van opzetheling

een gewoonte heeft/hebben gemaakt;

althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling leidt:

hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 29 oktober 2010

tot en met 28 maart 2023 te [plaats 1] en/of [plaats 2] , althans in Nederland,

(telkens) tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen,

een of meerdere voertuigonderdelen, te weten:

-142 motormanagementcomputers (ECU's), aangetroffen aan de [adres 2]

te [plaats 1] [AH637] en/of

-3 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 3] te [plaats 2] [AH426] en/of

-10 kabelbomen en/of 5 navigatiesystemen en/of 8 versnellingsbakken,

aangetroffen aan de [adres 4] te [plaats 1] [AH633] en/of

-2 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] op 18 april 2023

[AH633] en/of

-14 contactsloten, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] [AH657]

althans een of meer goederen,

heeft verworven, voorhanden heeft gehad en/of heeft overdragen,

terwijl hij en/of zijn mededaders, ten tijde van de verwerving of het voorhanden

krijgen van dit goed/deze goederen (telkens) redelijkerwijs had(den) moeten

vermoeden dat het (een) door misdrijf verkregen goed(eren) betrof.

2. Overwegingen ten aanzien van het bewijs

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan de primair ten laste gelegde gewoonteheling.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft vrijspraak bepleit. De verdediging heeft aangevoerd dat niet kan worden vastgesteld dat verdachte zeggenschap heeft gehad over de goederen in de loods aan de [adres 3] in [plaats 2] en in de autogarage en zeecontainer aan de [adres 4] in [plaats 1] . Daarnaast is aangevoerd dat op basis van de in het dossier aanwezige stukken niet kan worden vastgesteld dat de goederen op de tenlastelegging van diefstal afkomstig zijn en subsidiair, mocht de rechtbank dat wel kunnen vaststellen, dat verdachte niet wist en ook niet redelijkerwijs hoefde te vermoeden dat deze goederen van diefstal afkomstig waren. Tot slot is aangevoerd dat de tenlastegelegde periode en het tenlastegelegde medeplegen niet bewezen kunnen worden.

Beoordeling door de rechtbank

Tijdens de doorzoeking op 28 maart 2023 werden in het rechter-appartement op de bovenverdieping van de [adres 2] in [plaats 1] totaal 251 Engine Control Units oftewel motormanagementcomputers (hierna: ECU’s), diverse contactsloten en sleutels voor Mercedes-voertuigen aangetroffen in stellingkasten en op een bureau. In het appartement werd daarnaast apparatuur en software aangetroffen, die gebruikt werd om VIN-nummers van gestolen auto's te wijzigen en autosleutels te (her)programmeren. Een aangetroffen sleutel graveermachine is volgens de verbalisanten van de VOA gebruikt. Op de laptop aangetroffen in het appartement werd data aangetroffen met informatie over het VIN-nummer van de gestolen auto met kenteken [kenteken 1] . In het appartement stond een koffer, waarin volgens VOA-specialisten hardware zat waarmee autosleutels konden worden geprogrammeerd. In deze koffer werd ook een USB-stick aangetroffen. Op de USB-stick werd informatie (software) gevonden van vijf gewijzigde VIN-nummers van gestolen auto’s, waaronder het kenteken [kenteken 2] . Op de USB-stick stonden datamappen met Poolse namen die vertaald werden met: stelen, herzien/veranderd en contactslot. De ECU’s uit de auto’s met het kenteken [kenteken 1] en het kenteken [kenteken 2] lagen in het appartement . Beide auto’s staan als gestolen gesignaleerd. Uit de verklaring van verdachte ter zitting, leidt de rechtbank af dat verdachte in dit appartement verbleef en dat deze ECU’s van hem zijn.

Aangetroffen goederen van diefstal afkomstig

De dienst VOA heeft onderzoek gedaan naar de ECU's die in beslag zijn genomen op de [adres 2] in [plaats 1] . In totaal zijn 192 van de 251 inbeslaggenomen ECU’s onderzocht. Hiervan bleken 173 identificeerbaar. Dit betekent dat te achterhalen is vanuit welk voertuig het onderdeel afkomstig is.

Van 118 van de 251 aangetroffen ECU’s stelt de rechtbank vast dat deze van diefstal afkomstig zijn, nu deze uit voertuigen komen die, gelet op de in het dossier aanwezige aangiftes en BVI-IB-bevragingen, gestolen blijken te zijn. Het politiesysteem BVI-IB (Basis Voorziening Informatie-Integraal Bevragen) is een systeem dat het mogelijk maakt om op landelijk niveau meerdere systemen tegelijk te bevragen, waaronder het RDW en het Schengen Informatie Systeem (SIS). De rechtbank acht de documenten met daarin vermeld op welke datum het voertuig is gestolen, voldoende specifieke informatie. Zij leveren daarmee voldoende bewijs op om vast te stellen dat de uit die voertuigen afkomstige ECU’s van misdrijf afkomstig zijn. De vindplaatsen van de aangiften of BVI-IB bevraging zijn opgenomen in bijlage I en gelden als hier ingevoegde bewijsmiddelen.

Tijdens de doorzoeking in het appartement aan de [adres 2] werden ook 14 contactsloten aangetroffen. Van alle 14 aangetroffen contactsloten stelt de rechtbank vast dat deze van diefstal afkomstig te zijn, nu deze uit voertuigen komen die, gelet op de in het dossier aanwezige aangiftes en BVI-IB-bevragingen, gestolen blijken te zijn. De vindplaatsen van de aangiften of BVI-IB bevraging zijn opgenomen in bijlage II en gelden als hier ingevoegde bewijsmiddelen.

Wetenschap verdachte

Verdachte heeft verklaard dat hij de aangetroffen goederen de afgelopen jaren heeft verzameld door in containers te zoeken van voornamelijk autobedrijven. Daarnaast zouden klanten van het autobedrijf waar hij werkzaam was ECU’s hebben gebracht die anders in de vuilniszak zouden belanden.

Deze verklaring acht de rechtbank ongeloofwaardig en gaat daar aan voorbij. In het appartement van verdachte aan de [adres 2] is – naast een grote hoeveelheid gestolen voertuigonderdelen – apparatuur en software aangetroffen die werd gebruikt om VIN-nummers van gestolen auto’s te wijzigen en autosleutels te (her)programmeren. Op de in het appartement van verdachte aangetroffen USB-stick staan mappen met Poolse namen die vertaald werden met: stelen, herzien/veranderd en contactslot. De rechtbank is van oordeel dat gelet op al deze omstandigheden verdachte wetenschap heeft gehad van de illegale herkomst van de voertuigonderdelen ten tijde van het voorhanden krijgen daarvan en er dus sprake is van opzetheling.

Tussenconclusie

Gelet op al het vorenstaande, in onderlinge samenhang bezien, acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan opzetheling van 118 motormanagementcomputers en 14 contactsloten.

Periode

Naar het oordeel van de rechtbank kan de tenlastegelegde opzetheling wettig en overtuigend worden bewezen voor de periode vanaf 1 oktober 2014 tot en met 28 maart 2023. Daartoe acht de rechtbank redengevend dat op basis van het dossier kan worden vastgesteld dat de oudste aangifte dateert van 1 oktober 2014 van een voertuig waaruit een in het appartement van verdachte aangetroffen ECU afkomstig is. Ten aanzien van de periode 29 oktober 2010 tot 30 september 2014 zal verdachte dan ook worden vrijgesproken.

Gewoonte

De rechtbank is verder van oordeel dat verdachte gedurende de hiervoor vermelde periode een gewoonte heeft gemaakt van het plegen van opzetheling. Uit de grote omvang van het aantal geheelde voertuigonderdelen die de rechtbank gedurende die periode bewezen acht en uit de aanwezigheid van apparatuur die kon worden gebruikt voor diefstal en manipulatie, leidt de rechtbank een bepaalde mate van professionaliteit af. Hierin ligt besloten dat er sprake was van gewoonteheling.

Conclusie

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan een gewoonte maken van opzetheling in de periode van 1 oktober 2014 tot en met 28 maart 2023 door 118 motormanagementcomputers en 14 contactsloten, afkomstig uit gestolen auto’s, te verwerven en voorhanden te hebben.

Vrijspraak overige voertuigonderdelen (motorblokken, kabelbomen, navigatiesystemen en versnellingsbakken)

Aan de [adres 4] in [plaats 1] , in een loods aan de [adres 3] in [plaats 2] en in een schuur aan de [adres 2] in [plaats 1] zijn meerdere voertuigonderdelen aangetroffen, waarvan een deel gestolen blijkt te zijn. Het gaat – naast de ECU’s en contactsloten – om kabelbomen, navigatiesystemen, versnellingsbakken en motorblokken.

Aan de [adres 4] in [plaats 1] is het autobedrijf van [medeverdachte] gevestigd. Bij het autobedrijf waren meerdere medewerkers werkzaam, waaronder verdachte. De rechtbank kan niet vaststellen dat verdachte wetenschap heeft gehad van de aanwezigheid van de aangetroffen kabelbomen, navigatiesystemen en versnellingsbakken.

Het perceel aan de [adres 2] in [plaats 1] is eigendom van [naam] . Op dit perceel werden in een schuur/houten loods twee motorblokken aangetroffen die gestolen bleken te zijn. In het dossier bevinden zich geen stukken waaruit de betrokkenheid van verdachte bij die schuur dan wel deze motorblokken blijkt. De schuur op het perceel kon volgens [naam] door (het autobedrijf van) [medeverdachte] gebruikt worden. [naam] maakte zelf ook gebruik van die schuur. De rechtbank kan niet vaststellen dat verdachte wetenschap heeft gehad van de aanwezigheid van de twee motorblokken die van diefstal afkomstig zijn, nu meerdere personen toegang tot de schuur hadden en nergens de betrokkenheid van verdachte bij die motorblokken uit blijkt.

Op basis van het dossier kan eveneens niet worden vastgesteld dat verdachte betrokken is geweest bij de loods aan de [adres 3] in [plaats 2] dan wel dat hij wetenschap heeft gehad van de aanwezigheid van de daarin aangetroffen – van diefstal afkomstige – motorblokken.

De rechtbank zal daarom verdachte van deze onderdelen van de tenlastelegging vrijspreken.

Medeplegen

Uit het dossier volgt dat verdachte werkzaam was in de autogarage van medeverdachte [medeverdachte] en dat ook daar gestolen auto-onderdelen zijn aangetroffen. Het dossier bevat echter onvoldoende aanknopingspunten om te kunnen concluderen dat verdachte en [medeverdachte] met betrekking tot de heling van de 118 motormanagementcomputers en 14 contactsloten nauw en bewust hebben samengewerkt. De rechtbank zal daarom verdachte vrijspreken van het ten laste gelegde medeplegen.

Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat:

hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 29 oktober 2010

1 oktober 2014 tot en met 28 maart 2023 te [plaats 1] en/of [plaats 2] , althans in Nederland,

(telkens) tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen,

een of meerdere voertuigonderdelen, te weten:

-142 118 motormanagementcomputers (ECU's), aangetroffen aan de [adres 2]

te [plaats 1] [AH637] en/of

-3 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 3] te [plaats 2] [AH426] en/of

-10 kabelbomen en/of 5 navigatiesystemen en/of 8 versnellingsbakken,

aangetroffen aan de [adres 4] te [plaats 1] [AH633] en/of

-2 motorblokken, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] [AH633] en/of

-14 contactsloten, aangetroffen aan de [adres 2] te [plaats 1] [AH657]

althans een of meer goederen,

heeft verworven, en/of voorhanden heeft gehad en/of heeft overdragen,

terwijl hij en/of zijn mededaders, ten tijde van de verwerving of het voorhanden

krijgen van dit goed/deze goederen (telkens) wist(en) dat het (een) door misdrijf

verkregen goed(eren) betroffen;

en hij, verdachte, en/of zijn mededader(s) aldus van het plegen van opzetheling

een gewoonte heeft/hebben gemaakt.

Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad.

Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen.

Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.

Het bewezenverklaarde levert op:

van het plegen van opzetheling een gewoonte maken.

Het feit is strafbaar.

Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk is geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot

een gevangenisstraf voor de duur van 48 maanden, waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft verzocht om bij de bepaling van de straf rekening te houden met onder andere de beperkte rol van verdachte in het gehele onderzoek, de impact van het voorarrest waarvan deels in overleveringsdetentie in Polen doorgebracht, de impact van de zaak/de vervolging voor zijn privéleven, de omstandigheid dat verdachte nooit eerder met politie en justitie in aanraking is geweest en de omstandigheid dat hij nu een arbeidscontract voor onbepaalde tijd heeft bij een autogarage in Polen. De raadsman heeft voorgesteld om aan verdachte een onvoorwaardelijke gevangenisstraf conform de duur van het voorarrest op te leggen en daarnaast een voorwaardelijke gevangenisstraf.

De beoordeling door de rechtbank

De rechtbank heeft bij de bepaling van de op te leggen straf rekening gehouden met de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard en de omstandigheden waaronder dit is begaan. De rechtbank heeft verder rekening gehouden met de persoon en de omstandigheden van verdachte. Bij de strafmaat houdt de rechtbank rekening met het feit dat verdachte niet eerder strafrechtelijk is veroordeeld.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan opzetheling van een grote hoeveelheid voertuigonderdelen. Opzetheling, zeker van een omvang als de onderhavige, is een ernstig strafbaar feit. Heling bevordert diefstal en zorgt bovendien voor een illegaal circuit van goedkope goederen, waardoor de reguliere, eerlijke (detail)handel wordt verstoord en schade wordt toegebracht. De rechtbank rekent dit verdachte aan.

De op te leggen straf

Alles afwegende zal de rechtbank aan verdachte een gevangenisstraf voor de duur van 250 dagen opleggen, waarvan 90 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaren. De tijd die hij in voorarrest heeft doorgebracht, zal daarop in mindering worden gebracht. Dat betekent dat verdachte het onvoorwaardelijk deel van de opgelegde gevangenisstraf al heeft uitgezeten en niet terug de detentie in hoeft.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat de inbeslaggenomen computers (Immoset en programma apparatuur in de koffer met zwart rode sluiting) verbeurd verklaard worden.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft niet verzet tegen verbeurdverklaring van de Immoset. De verdediging wenst de programma-apparatuur in de koffer met zwart rode sluiting retour te ontvangen, omdat er volgens de verdediging geen relatie is met het tenlastegelegde.

Beoordeling door de rechtbank

In de koffer met zwart rode sluiting is hardware aangetroffen om sleutels mee te programmeren. Daarnaast is in de koffer een USB-stick aangetroffen met daarop diverse mappen en bestanden, waaronder mappen met Poolse namen die vertaald werden met: stelen, herzien/veranderd en contactslot. De rechtbank zal de verbeurdverklaring van beide computers (Immoset en de programma apparatuur in de koffer met zwart rode sluiting) gelasten omdat de bewezenverklaarde feiten met behulp van deze goederen zijn begaan.

De oplegging van de straf en/of maatregel is gegrond op de artikelen 14a, 14b, 14c, 33, 33a en 417 van het Wetboek van Strafrecht.

De rechtbank:

de beslissing ten aanzien van het beslag:

Bijlage I

Bijlage II