TBS-verlenging. Betrokkene is na 20 maanden als passant in PI te hebben verbleven, nu geplaatst in…

Team strafrecht

Zittingsplaats Arnhem

Parketnummer: 05/800093-18

Datum uitspraak: 9 oktober 2026

Beslissing van de meervoudige kamer als bedoeld in artikel 6:6:10 van het Wetboek van Strafvordering

in de zaak van

de officier van justitie

tegen

[betrokkene] , (hierna: betrokkene)

geboren op [geboortedag] 1987 te [geboorteplaats] ,

verblijvende in het Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) Mesdag,

[adres] te [verblijfplaats] (hierna: de kliniek).

Raadsvrouw: mr. I.A.C. van Mulbregt, advocaat te Den Haag.

Betrokkene is op 6 november 2023 bij arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege. Deze maatregel is ingegaan op 26 september 2024.

Bij vordering van 27 juli 2027, ingekomen op diezelfde datum, heeft de officier van justitie gevorderd dat deze maatregel wordt verlengd voor de duur van twee jaren.

De rechtbank heeft verder kennis genomen van de volgende processtukken:

• het adviesrapport van de kliniek van 13 juli 2026, waarin wordt geadviseerd de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaren;

• het Pro Justitia-onderzoek van psychiater dr.T.W.D.P. van Os, van 20 april 2023; en

• het Pro Justitia-onderzoek van psycholoog drs.P.E. Geurkink, van 25 april 2023.

Ter zitting van 25 september 2026 zijn gehoord:

• betrokkene;

• zijn raadsvrouw mr. I.A.C. van Mulbregt;

• de deskundige I. Buirma, GZ-psycholoog en regiebehandelaar, in de plaats van de

- de officier van justitie, mr. G. van Roermund.

De officier van justitie heeft ter zitting de vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar gehandhaafd, nu aan de voorwaarden voor verlenging is voldaan. Betrokkene staat nog aan het begin van zijn behandeling en deze tijd is nodig om het traject verder op te starten.

De maatregel is ingegaan op 26 september 2024. Desondanks is betrokkene pas op 24 juni 2026 in de Mesdagkliniek geplaatst. Hij heeft dus circa twintig maanden als passant in een penitentiaire inrichting verbleven. Om die reden bevat het op 13 juli 2026 gedateerde advies van de kliniek slechts een aantal eigen observaties van betrokkene’s gedrag gedurende een korte periode. Het advies is hoofdzakelijk een samenvatting van voorgaande rapportages. Dat betekent echter niet dat het advies niet voldoet aan de eisen van artikel 6.6.12 lid 1 Sv. In het advies wordt meer dan gebruikelijk aandacht besteed aan het voorafgaande verblijf van betrokkene in de PI, zijn gedrag aldaar, de incidenten en de daarvoor opgelegde strafmaatregelen. Dat geeft toch een beeld van betrokkene, te meer nu dat aansluit bij hetgeen de kliniek heeft waargenomen tijdens de eerste dagen in de kliniek (zie hierna onder 4.4). Dat de wettelijke aantekeningen ontbreken brengt hierin geen verandering, nu deze doorgaans weinig toevoegen aan het advies.

Er is evenmin reden om de behandeling van de vordering aan te houden voor het doen opmaken van een dubbelrapportage. De laatste rapportage over betrokkene is van april 2023. Deze is weliswaar opgemaakt in het kader van de strafzaak en niet in het kader van de tbs-verlenging, maar de rapportages bevatten, in combinatie met het verlengingsadvies van de kliniek, voldoende informatie voor de rechtbank om te kunnen beslissen op de vordering.

Op al het voorgaande doet niet af dat ter zitting niet de regiebehandelaar van betrokkene aanwezig was, maar een vervanger. Deze heeft verklaard het dossier te hebben gelezen en de casus besproken te hebben met de regiebehandelaar. Dat volstaat in deze omstandigheden, ook mede gezien de korte verblijfperiode.

Indexdelict

De terbeschikkingstelling is opgelegd vanwege de misdrijven mishandeling van zijn levensgezel meermalen gepleegd, bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht, meermalen gepleegd, tweemaal poging tot zware mishandeling en poging tot doodslag. Dat betekent dat de maatregel is opgelegd in verband met misdrijven die gericht waren tegen of gevaar veroorzaakten voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer perso(o)n(en). De maatregel is dus niet gemaximeerd.

Uit de Pro Justitia-rapportages van de psychiater en psycholoog (2023) blijkt dat betrokkene lijdt aan een licht verstandelijke ontwikkelingsstoornis en een antisociale-persoonlijkheidsstoornis met narcistische kenmerken. Daarnaast is sprake van een stoornis in het gebruik van cannabis (matig, momenteel in volledige remissie onder gereguleerde omstandigheden) en zeer waarschijnlijk van ADHD. Maatschappelijk functioneert betrokkene marginaal: hij beschikt niet over vast werk of een stabiele woonsituatie, en zijn functioneren binnen relaties is problematisch. De stoornissen zijn nog altijd aanwezig.

Tijdens de behandeling van de strafzaak is betrokkene in het kader van schorsing van de voorlopige hechtenis geplaatst in de FPK De Woenselse Poort om te onderzoeken of hij gemotiveerd kon worden voor een klinische behandeling. Dit traject is niet succesvol verlopen: betrokkene liet zich niet begrenzen, vertoonde agressief gedrag en hield zich niet aan afspraken. Gelet op deze incidenten en problematiek is de hoogste vorm van risicomanagement vereist.

Op 24 juni 2026 is betrokkene geplaatst in het FPC Mesdag op instroom- en crisisafdeling Eems 1. Hij is vanaf het begin geagiteerd over het regiem van de afdeling waar hij is geplaatst, toont amper zelfreflectie en focust vooral op het feit dat hij nu enkele vrijheden en privileges die hij had in de PI, ineens kwijtraakt. Vanwege die dominante en vijandige houding bij binnenkomst is gestart met een gecontroleerde afzonderingsmaatregel, die nu stapsgewijs wordt afgebouwd. In het contact toont betrokkene zich wisselend: hoewel over het algemeen correct, agiteert hij snel bij oplopende spanning. Hij ervaart de opname, het geldende regime en de beperking van zijn vrijheden als onrechtvaardig en heeft moeite met het verlies van controle. Hoewel betrokkene aangeeft open te staan voor behandeling, toont hij nauwelijks zelfreflectie op zijn recente gedrag binnen de PI en het FPC; hij bagatelliseert eerdere incidenten en legt de schuld voornamelijk buiten zichzelf. Gezien de zeer recente opnamedatum moet de inhoudelijke behandeling nog aanvangen.

Bij betrokkene is sprake van een gebrekkige ontwikkeling met beperkte verstandelijke vermogens, problemen in de impuls- en agressieregulatie en een duurzaam patroon van disfunctioneren op diverse levensgebieden. In complexe situaties verliest hij het overzicht, raakt hij gefrustreerd en probeert hij de controle te herpakken, waarbij hij antisociale en agressieve gedragingen niet schuwt. Zonder behandeling wordt het risico op gewelddadig gedrag ingeschat als matig tot hoog. Hieruit blijkt dat de kans op herhaling bij onmiddellijke beëindiging van de terbeschikkingstelling onverminderd groot is.

Uit de stukken en het verhandelde ter zitting is gebleken dat betrokkene pas zeer recent is geplaatst in het FPC Mesdag. Hoewel betrokkene inmiddels is gestart met de eerste behandel- en observatiemodules om te onderzoeken welke insteek het beste aansluit, is het inhoudelijke behandeltraject eigenlijk nog niet begonnen. Gelet hierop kan op dit moment nog geen concrete verwachting worden uitgesproken over het verdere verloop en de specifieke koers van het behandeltraject. Om die reden is het uitgesloten dat binnen een termijn van één jaar tot een verantwoorde (voorwaardelijke) beëindiging van de verpleging van overheidswege kan worden gekomen. Een verlenging met één jaar, zoals door de raadsvrouw is bepleit, doet geen recht aan de tijd die nodig is om de behandeling daadwerkelijk vorm te geven en de risico's adequaat te behandelen en te monitoren.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, de verlenging van de maatregel eist. De terbeschikkingstelling zal daarom worden verlengd met een periode van twee jaar.

De beslissing

De rechtbank:

Deze beslissing is gegeven door mr. W. Bruins, als voorzitter, mr. F.J.H. Hovens en

mr. R.D. Leen, als rechters, in tegenwoordigheid van mr. S.I. Nelissen, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 9 oktober 2026.